Connect with us

Σχέσεις

Ψυχή μου ψυχή μου, ἀνάστα, τί καθεύδεις;

Kalamata Times

Ανέβηκε

στις

Ψυχή μου ψυχή μου, ἀνάστα, τί καθεύδεις; 1
Κοινοποιησέ το

Ηρακλής Φίλιος (Βαλκανιολόγος, Θεολόγος)

Η υμνογραφία της Εκκλησίας δεν είναι ώριμο να αντιμετωπίζεται ως μερικά κείμενα που πρέπει να ψαλλούν στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας. Αυτά τα κείμενα έχουν το χάρισμα να θεολογούν, όπως θεολογεί και ο τρόπος ζωής ενός χαρισματικού χριστιανού. Δεν αποτελούν μόνο κείμενα πλούσιου γλωσσολογικού, υμνογραφικού περιεχομένου, αλλά και κείμενα νοημάτων που σημαίνουν πολλά για την ανθρώπινη ύπαρξη.

Ηρακλής ΦίλιοςΈνα από αυτά είναι ο Μέγας Κανόνας του αγίου Ανδρέα Κρητός που ψάλλει η Εκκλησία αυτές τις ημέρες. Το ποίημα αυτό, κείμενο αυτογνωσίας και αντιμετώπισης του εαυτού σε προσωπική σχέση με τον Θεό, ακόμη και από ψυχολογικής πλευράς έχει τη δυνατότητα να ωθήσει τον άνθρωπο σε αναζητήσεις και εσωτερικές ισορροπίες. Και θεωρώ πως δεν αναλώνεται, όπως και πολλά άλλα υμνολογικά κείμενα, σε έναν εφήμερο ψυχολογισμό, αλλά με οντολογικό τρόπο σε μία βαθύτατη διείσδυση στα στρώματα της υπαρξιακής προσωπικότητας, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό που να συμβάλλει στην ψηλάφηση του Θεού, καθώς  ‘’ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν’’, φράση που αποδίδεται στον Επιμενίδη.

Ο Ανδρέας Κρήτης απευθυνόμενος στη ψυχή γράφει στον Μεγάλο Κανόνα: ‘’Ψυχή μου ψυχή μου, ἀνάστα, τί καθεύδεις; τὸ τέλος ἐγγίζει, καὶ μέλλεις θορυβεῖσθαι, ἀνάνηψον οὖν, ἵνα φείσηταί σου Χριστὸς ὁ Θεός, ὁ πανταχοῦ παρών, καὶ τὰ πάντα πληρῶν’’. Το ενδιαφέρον του στρέφεται στην ψυχή. Αυτό, επουδενί, δεν σημαίνει την άρνηση της σωματικότητας στη θεολογία της ορθόδοξης Ανατολής. Κάτι τέτοιο έρχεται σε αντίθεση με τη θεολογία του ευαγγελίου, του αποστόλου Παύλου, των Πατέρων της Εκκλησίας.

Ο άνθρωπος βρίσκεται στο επίκεντρο της επιστήμης, της θεολογίας, της ιατρικής, της ανθρωπολογίας, της ψυχολογίας. Γνωρίζουμε πως αποτελεί ενιαία ψυχοσωματική ύπαρξη. Δεν είναι μόνο ψυχή. Δεν είναι μόνο σώμα. Είναι το συναμφότερον. Επομένως, μιλάμε για την ενότητα σώματος και ψυχής του ανθρώπου, ‘’τοῦ διά ψυχῆς τε και σώματος συνεστηκότος» κατά Γρηγόριο Νύσσης. Και ο Ιωάννης Δαμασκηνός, ανακεφαλαιώνοντας την πατερική διδασκαλία, γράφει τον 8ο αιώνα πως συγχρόνως πλάστηκε η ψυχή με το σώμα, όχι το ένα πρώτα και το άλλο μετά, χτυπώντας τις θέσεις του Ωριγένη που κάνει λόγο για ετεροχρονισμένο πλάσιμο και των δύο.

Όμως, η ψυχή αντιμετωπίζεται διαφορετικά στη Δύση απ’ ότι στη θεολογία των Πατέρων. Η Δύση εγκλωβίστηκε στην προτεραιότητα της ψυχής έναντι του σώματος. Δεν έχουμε ένωση σώματος και ψυχής, αλλά μία ψυχή πιο ιερή από το σώμα. Βέβαια, όλα αυτά έχουν την αναγωγή τους στην πλατωνική και νεοπλατωνική αντίληψη περί ανωτερότητας της ψυχής και των λειτουργιών της έναντι του σώματος που είναι κατώτερο της ψυχής. Ο Καρτέσιος θα πει το περίφημο ‘’cogito ergo sum’’ (σκέφτομαι άρα υπάρχω). Εδώ, εξυψώνει τη σκέψη ως λειτουργία της ψυχής. Για τον Καρτέσιο μετράει η σκέψη. Στους στοχασμούς περί της πρώτης φιλοσοφίας, επιβεβαιώνει το παραπάνω, χρησιμοποιώντας επιχειρήματα για να αποδείξει την ύπαρξη του Θεού, βασιζόμενος στη σκέψη. Στους Πατέρες δεν υπάρχει σκέψη για την απόδειξη του Θεού, υπάρχει αποκάλυψη, υπάρχει εμπειρία, υπάρχει μετοχή, υπάρχει σχέση με τον Θεό. Κι αυτή η σχέση είναι σχέση εμπειρίας.

Ο Μεγάλος Κανόνας είναι ένα κείμενο με ανθρωπολογικές και ψυχολογικές προεκτάσεις. Αν διδαχθεί στον άνθρωπο, τότε ο ίδιος θα δει την ύπαρξη του αλλιώτικα. Η ψυχή στον Μεγάλο Κανόνα δεν είναι σκέψη. Και δεν τίθεται θέμα ανωτερότητας από την ανθρώπινη σωματικότητα. Και το σώμα είναι ‘’ναός του Αγίου Πνεύματος’’ (Α’ Κορ. 6, 19) όπως μας λέει ο απόστολος Παύλος. Ο Ανδρέας Κρήτης με τους λόγους του προσπαθεί να αφυπνίσει την ψυχή από τον πνευματικό λήθαργο. Και την κατευθύνει στον Χριστό.

Βέβαια, ο μετανεωτερικός άνθρωπος πέρα από το γεγονός ότι αντιμετωπίζει με έντονο δυαλισμό την ψυχή και το σώμα, αγνοεί την ψυχή και εστιάζει την προσοχή του στο σώμα, στις σωματικές ανάγκες. Γι’ αυτό βλέπουμε να ταιριάζει περισσότερο στη δυτική αντίληψη παρά στην ορθόδοξη της ανατολής, δηλαδή, των ασκητών και Πατέρων της Εκκλησίας. Καί τί κατάφερε αυτός ο μετανεωτερικός άνθρωπος; Να υποτάξει σχεδόν τα πάντα, όχι όμως τον Θεό. Σε κάθε έκφανση της υπαρξιακής του ταυτότητας υπήρξε και δυστυχώς εξακολουθεί να λειτουργεί ως μονοφυσίτης, άρα και ως υπαρξιακά αιρετικός.

Εν τέλει, φοβούμαι πως όσο κι αν επιχειρείται εκ μέρους του μετανεωτερικού ανθρώπου μία ανθρωπολογική ανακάλυψη, είτε το θέλει είτε όχι, κι εφόσον οι προτεραιότητες του δεν υποψιάζονται πως ‘’είναι μέρος του Θεού’’, τόσο θα αποφαίνεται με πλατωνική διάθεση ‘’επειδή ούτε σώμα είναι ο άνθρωπος ούτε ψυχή και σώμα, νομίζω ότι απομένει ή να μην είναι τίποτα από αυτά, ή αν είναι κάτι, να μην είναι τίποτα άλλο ο άνθρωπος παρά η ψυχή του’’ (Πλάτων, Αλκιβιάδης, 130C).

 

 

Πρεσβύτερος Ηρακλής Φίλιος (Βαλκανιολόγος, Θεολόγος)

Κληρικός Ι.Μ. Σταγών & Μετεώρων


Κοινοποιησέ το

Σχέσεις

Κορονοϊός: «Θύμα» της πανδημίας και ο Άγιος Βασίλης

Kalamata Times

Ανέβηκε

στις

Κορονοϊός: «Θύμα» της πανδημίας και ο Άγιος Βασίλης 12
Κοινοποιησέ το

Τα Χριστούγεννα πλησιάζουν, αλλά στο χωριό του Άγιου Βασίλη στη βόρεια Φινλανδία η πανδημία του κορονοϊού σημαίνει ότι φέτος δεν θα υπάρχουν τα πλήθη τουριστών που συρρέουν κάθε χρόνο στο Ροβανιέμι.

Η Φινλανδία έχει υιοθετήσει μερικούς από τους αυστηρότερους ταξιδιωτικούς περιορισμούς στην Ευρώπη παρά τα χαμηλά ποσοστά μολύνσεων, γεγονός που σημαίνει ότι οι περισσότεροι ξένοι δεν μπορούν να εισέλθουν στη χώρα και εκείνοι που μπορούν υποχρεούνται σε καραντίνα δύο εβδομάδων.

Το βόρειο τμήμα της Φινλανδίας, όπου πολλές επιχειρήσεις βασίζονται στους τουρίστες που επισκέπτονται την περιοχή για να συναντήσουν τον Άγιο Βασίλη, να θαυμάσουν το Βόρειο Σέλας ή να κάνουν σαφάρι με μηχανοκίνητο έλκηθρο (snowmobile), έχει υποστεί μεγάλο πλήγμα από τη μείωση του αριθμού των επισκεπτών.

Τον Αύγουστο του 2020 ο αριθμός των ξένων επισκεπτών ήταν κατά 78% μειωμένος σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με στοιχεία της βιομηχανίας τουρισμού από τον δημόσιο οργανισμό Business Finland.

«Για τις τοπικές επιχειρήσεις, σαφώς και τα Χριστούγεννα κινδυνεύουν», λέει η Σάνα Καρκάινεν, διευθύντρια του οργανισμού τουρισμού «Επισκεφθείτε το Ροβανιέμι».

«Τα Χριστούγεννα θα έρθουν, αλλά πόσο χαρούμενα θα είναι, μένει να φανεί», σχολιάζει.

Η Φινλανδία γλίτωσε από τις χειρότερες επιπτώσεις της πανδημίας την άνοιξη επιλέγοντας ένα αυστηρό lockdown, το οποίο περιελάμβανε την απομόνωση της πρωτεύουσας Ελσίνκι.

Τώρα, όπως και στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, ο αριθμός των κρουσμάτων στη χώρα έχει και πάλι ανοδική πορεία, σημειώνοντας ημερήσιο αριθμό ρεκόρ στις αρχές του μήνα και η κυβέρνηση εξετάζει τη λήψη νέων μέτρων για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού.

Η χώρα αυτή των 5,5 εκατομμυρίων κατοίκων έχει καταγράψει ως σήμερα σχεδόν 13.000 κρούσματα του κορονοϊού, περιλαμβανομένων 346 θανάτων.

Με τον Άγιο Βασίλη να χαιρετάει τα παιδιά πίσω από μια οθόνη από πλεξιγκλάς και τα ξωτικά να φοράνε μάσκες, τα Χριστούγεννα ήδη έρχονται “σε μικρές δόσεις”.

Στο τουριστικό πρακτορείο Safarctica, το οποίο διοργανώνει περιηγήσεις με snowmobile και κολύμπι στους πάγους, ο διευθυντής πωλήσεων Άντιι Αντικάινεν εκτιμά ότι οι κρατήσεις θα μειωθούν αυτό τον χρόνο κατά 50% με 80%. «Πιο κοντά στο 80% θα είναι η μείωση», λέει.

Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα του τουρισμού και απασχολούν περίπου το 8% των κατοίκων της περιοχής έχουν ήδη ξεκινήσει τις απολύσεις και πολλοί δεν θεωρούν ότι η εορταστική περίοδος μπορεί να σωθεί αν η κυβέρνηση δεν άρει σύντομα κάποιους από τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς.

«Αυτή τη στιγμή η απάντησή μου θα ήταν ότι τα Χριστούγεννα ματαιώνονται», λέει ο Χάρι Μάλινεν, ο οποίος διαχειρίζεται το χειμερινό κέντρο αναψυχής Apukka Resort στο Ροβανιέμι.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ


Κοινοποιησέ το
Συνέχεια ανάγνωσης

Σχέσεις

Οι μπαμπάδες που μεγαλώνουν κόρες ζουν περισσότερο!

Kalamata Times

Ανέβηκε

στις

Οι μπαμπάδες που μεγαλώνουν κόρες ζουν περισσότερο! 13
Κοινοποιησέ το

Μπαμπάδες με κόρες

Δεν φέρνουν μόνο χαρά και ομορφιά σε αυτόν τον κόσμο τα κορίτσια –όπως δείχνει επίσημη έρευνα, αποδεικνύονται και πολύτιμα στο προσδόκιμο ζωής των μπαμπάδων τους!

Πιο συγκεκριμένα, ειδικοί από το Πανεπιστήμιο Jagiellonian της Κρακοβίας, μελέτησαν την επίδραση που έχει ο ερχομός παιδιών στη ζωή των ανδρών και κατέληξαν, έπειτα από μεγάλο όγκο δημογραφικών δεδομένων (περισσότερα από 4.310 άτομα, εκ των οποίων 2.147 μαμάδες και 2.163 μπαμπάδες) σε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον συμπέρασμα:

Ο συνολικός αριθμός παιδιών ή αγοριών που μπορεί να έχει ένας άντρας, δεν έχει καμία επίδραση στη ζωή του. Έχει, όμως, επίδραση ο αριθμός των κοριτσιών που έχει στη μακροβιότητά του.

Οι επιστήμονες ισχυρίζονται, ότι οι πατεράδες που μεγαλώνουν κόρες τείνουν να ζουν περισσότερο και -το καλύτερο;- όσο περισσότερες κόρες έχουν, τόσο περισσότερο ζουν! Και μπορεί αυτά να είναι εξαιρετικά νέα για τους μπαμπάδες με κόρες εκεί έξω, όμως για τις μαμάδες τα συμπεράσματα που προέκυψαν δεν είναι εξίσου ενθαρρυντικά.

Η ίδια έρευνα, λοιπόν, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Human Biology, λέει ότι τόσο οι κόρες όσο και οι γιοι έχουν αρνητική επίδραση στην υγεία της μαμάς και μειώνουν το προσδόκιμο ζωής της. Το συμπέρασμα αυτό επισφραγίζεται από μία πρόσφατη μελέτη, η οποία αποκάλυψε πως οι γυναίκες που παραμένουν single όσο το δυνατόν περισσότερο, είναι πιο ευτυχισμένες.

Ωστόσο, υπάρχει και η αντίθετη άποψη, άλλης έρευνας, που ισχυρίζεται ότι το να έχεις παιδί, ανεξαρτήτως φύλου, αυξάνει το προσδόκιμο ζωής και των δύο γονιών. Η έρευνα αυτή που βασίστηκε σε μελέτες 14 ετών έδειξε, ότι τα ζευγάρια με ένα ή περισσότερα παιδιά έχουν πιθανότητες να ζήσουν περισσότερο, συγκριτικά με αυτά που επιλέγουν να μείνουν άτεκνα.

Εσείς τι λέτε; Τι από όλα ισχύει τελικά;

Πηγή: www.newsone.gr


Κοινοποιησέ το
Συνέχεια ανάγνωσης

Σχέσεις

Οι καλοί άνθρωποι είναι ερωτεύσιμοι…

Kalamata Times

Ανέβηκε

στις

Οι καλοί άνθρωποι είναι ερωτεύσιμοι… 14
Κοινοποιησέ το

Καλός άνθρωπος

Σε μία κοινωνία που η αδιαφορία αποτελεί πρωταρχικό χαρακτηριστικό της, οι καλοί άνθρωποι είναι αυτοί που κάνουν τη διαφορά και που ξεχωρίζουν μες στο πλήθος. Αν είναι άγνωστοι θα βάλεις τα δυνατά σου για να μπουν στη ζωή σου με τον οποιονδήποτε τρόπο. Αν απ’ την άλλη, είναι δικοί σου θα κάνεις τα πάντα για να τους κρατήσεις ακριβώς στη θέση στην οποία βρίσκονται. Να μην κάνουν ρούπι μακριά σου.

Όχι, δεν είναι απ’ αυτούς που πασχίζουν να φανούν καλοί. Άλλωστε το «φαίνεσθαι» δεν ταιριάζει με τη φιλοσοφία της ζωής τους. Ως εκ τούτου, βασικό στοιχείο του χαρακτήρα τους είναι η αυθεντικότητα. Δεν ξέρουν τι θα πει δόλος ούτε τρέφονται απ’ το κράξιμο σε οτιδήποτε κινείται. Αντιθέτως, κάνουν πάντα focus στα θετικά στοιχεία των γύρω τους. Ακόμα κι όταν τα αρνητικά είναι, σχεδόν, εξώφθαλμα. Δεν υποβιβάζουν και δεν υποτιμούν κανέναν, κι αυτό όχι λόγω καλών τρόπων ούτε επειδή θέλουν να τα ‘χουν καλά με όλους. Η αιτία είναι πολύ πιο απλή: αυτό τους βγαίνει. Συνήθως τους αναγνωρίζεις απ’ την πρώτη στιγμή που θα τους κοιτάξεις. Απ’ τη λάμψη στα μάτια τους και τη ζεστασιά στο χαμόγελό τους.

Στο βλέμμα τους δεν υπάρχει κακία ή φθόνος, παρά μόνο ευγένεια. Οι κινήσεις τους δεν είναι σε καμία περίπτωση κατευθυνόμενες. Δρούν αυθόρμητα, χωρίς να κάνουν την παραμικρή, δεύτερη σκέψη. Είναι κάτι σαν τη χαραμάδα φωτός που διαλύει το σκοτάδι, κι αν μη τι άλλο δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Είναι εκεί για να σου υπενθυμίζουν πως έχεις δίκιο που πιστεύεις στην ύπαρξη αυτών των ατόμων. Ουσιαστικά αποτελούν την απτή απόδειξη αυτού του πιστεύω. Σου κράτησαν το χέρι όταν το χρειάστηκες, κι ας σε είδαν πρώτη φορά πέντε λεπτά νωρίτερα. Δε γύρισαν το κεφάλι αδιάφορα, αλλά έτρεξαν να βοηθήσουν.

Μ’ όποιον τρόπο μπορούσαν. Και δίνουν. Πολλά και παντού. Όχι μόνο σ’ εκείνους που αγαπάνε. Κι αν τύχει να πετύχεις κάποιον, δεν τον ξεχνάς ποτέ. Θυμάσαι, έστω μετά από χρόνια, και την παραμικρή λεπτομέρεια του προσώπου του. Απ’ την άλλη, δε θα μπορούσες να κάνεις κι αλλιώς, δε σε κοιτάνε κάθε μέρα άγνωστα μάτια γεμάτα ανησυχία. Σε βοήθησαν να μεταφέρεις τις βαλίτσες σου όταν έβλεπαν πως κόντευες να πέσεις κάτω απ’ το βάρος ή έκαναν χώρο στην ομπρέλα τους την ημέρα που πετούσε καρέκλες κι εσύ είχες ξεχάσει τη δική σου. Ναι, είναι αυτά τα τόσο μικρά και παράλληλα σημαντικά πράγματα που σ’ αγγίζουν.

Η θετική τους ενέργεια μεταδίδεται, αυτομάτως, σ’ όποιον βρίσκεται κοντά τους. Είναι ικανοί να σε κάνουν ν’ αλλάξεις κοσμοθεωρία και νοοτροπία. Σου αλλάζουν τη διάθεση και σ’ απαλλάσσουν από κάθε είδους ματαιοδοξία και κυνικότητα. Χρωματίζουν κάθε γκρίζα πτυχή της ζωής σου απλά και μόνο μ’ ένα χαμόγελο -το οποίο ξέρεις πως σίγουρα είναι αληθινό- , ένα αστείο ή μία καλημέρα.

Ταυτόχρονα, είναι κι ειλικρινείς, αλλά η διαφορά είναι πως η ειλικρίνειά τους δεν πληγώνει, μόνο εκτιμάται. Κι αυτό επειδή έχουν βρει τον τρόπο να δρουν, μονίμως, καλοπροαίρετα. Όλα αυτά τους κάνουν ερωτεύσιμους. Γοητεύουν με το βάθος και την καθαρότητα της ψυχής τους, αφοπλίζουν με τις ματιές τους, ζεσταίνουν με τα λόγια τους. Η καλοσύνη τους είναι το δυνατό σημείο τους. Το πλεονέκτημά τους που κανένα άλλο δεν το ξεπερνάει. Αυτή η αύρα που κανείς δεν μπορεί να της αντισταθεί. Οι καλοί άνθρωποι κάνουν την κάθε στιγμή πιο όμορφη, πιο γεμάτη. Βγάζουν απ’ τον καθένα τον καλύτερο του εαυτό. Κι όσο συνηθισμένο και ν’ ακουστεί, μπορούν κι αλλάζουν τον κόσμο. Και τον κάνουν καλύτερο. Μέρα με τη μέρα.

ΠΗΓΗ


Κοινοποιησέ το
Συνέχεια ανάγνωσης

Facebook

Πρόσφατα Άρθρα

ΔΗΜΟΦΙΛΗ