το νέο Πλαίσιο Χωροταξίας Περιφέρειας Πελοποννήσου (ΠΧΠ) και η αναπτυξιακή προοπτική της Μεσσηνίας

ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Γιώργος Καραμπάτος
Εκτελεστικός Διευθυντής «Δρόμοι της Ελιάς»
τέως Πρόεδρος Επιμελητηρίου Μεσσηνίας

Σε μια εποχή καθοριστικών προκλήσεων για την ανάπτυξη του τόπου μας, θεωρώ επιβεβλημένο να τοποθετηθώ δημόσια αναφορικά με το νέο εγκεκριμένο Χωροταξικό της Περιφέρειας Πελοποννήσου και τη σημασία του για το μέλλον της Μεσσηνίας. Ως πρώην Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Μεσσηνίας και άνθρωπος με μακρά παρουσία στα κοινά, αισθάνομαι την υποχρέωση να συμβάλω στον δημόσιο διάλογο με τρόπο εποικοδομητικό και ουσιαστικό.

Χωροταξικός Σχεδιασμός, εργαλείο ανάπτυξης, όχι τροχοπέδη

Παρατηρώ τελευταία σε μερικά δημοσιογραφικά άρθρα μια έντονη τάση απαξίωσης του νέου εγκεκριμένου χωροταξικού της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Αυτή η προσέγγιση είναι όχι μόνο ατυχής αλλά και επικίνδυνη για την αναπτυξιακή πορεία της περιοχής μας. Είναι προς όφελος όλων μας να υπάρχει χωροταξικό πλαίσιο και είναι άκρως ανησυχητικό το ενδεχόμενο να μην υπάρχει «μπούσουλας» για την ανάπτυξη της περιοχής μας.

Οφείλουμε όλοι να αντιληφθούμε πως ο χωροταξικός σχεδιασμός δεν είναι εμπόδιο, αλλά το θεμελιώδες εργαλείο για την ορθολογική και βιώσιμη ανάπτυξη. Ο καθένας από εμάς έχει χρέος να συμμετέχει στον εποικοδομητικό διάλογο για να βελτιώσουμε αυτό το πλαίσιο και όχι να το καταργήσουμε.

Ας θυμηθούμε ότι το πελατειακό κράτος δεν έχει ανάγκη από χωροταξικό σχεδιασμό αλλά από “πεφωτισμένους” πολιτικούς όπως ο κ. Νίκας και προηγούμενοι από αυτόν που τις στρατηγικές μας υποδομές εθνικής σημασίας τις μετέτρεψαν σε “ΜΕΓΑΡΟ ΧΟΡΟΥ”.

Το Λιμάνι της Καλαμάτας, ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΗ

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι δηλώσεις και η στάση του τέως Περιφερειάρχη κ. Νίκα σχετικά με το λιμάνι της Καλαμάτας. Ο κ. Νίκας, τον οποίο θεωρώ βασικό υπεύθυνο για την απαξίωση του Λιμένα της Καλαμάτας, αγνοεί σκοπίμως το πρόσφατα εγκεκριμένο από την κυβέρνηση Νέο Χωροταξικό της Πελοποννήσου, το οποίο αναγνωρίζει τον εθνικό χαρακτήρα του λιμανιού ως νότιας πύλης της ηπειρωτικής Ελλάδας στη Μεσόγειο.

Πρέπει να καταστεί σαφές: το λιμάνι της Καλαμάτας δεν είναι απλώς ένας χώρος για περιπάτους και καφετέριες. Είναι μια υποδομή στρατηγικής σημασίας που για να λειτουργήσει αποτελεσματικά πρέπει να τηρεί συγκεκριμένους κανόνες ασφαλείας και να διαθέτει τις απαραίτητες υποδομές,

συμπεριλαμβανομένων των αποθηκών που ο κ. Νίκας προτείνει να γκρεμιστούν. Η πρόταση για κατεδάφιση των αποθηκών του λιμένα προς χάριν περισσότερων χώρων εστίασης και αναψυχής αποτελεί πλήγμα για τον εμπορικό χαρακτήρα του λιμανιού και την αναπτυξιακή του προοπτική.

Υπενθυμίζω ότι στο λιμάνι καταλήγουν οι σιδηροδρομικές γραμμές του τραίνου της Πελοποννήσου που δυστυχώς και αυτό σταμάτησε να λειτουργεί επί δημαρχοντίας Νίκα, “χωρίς να ανοίξει μύτη”, χωρίς καμία διαμαρτυρία, καμία φωνή, καμία κινητοποίηση. Αντίθετα, παρατηρούμε έναν αγώνα για να στερήσουν την χερσαία ζώνη του λιμανιού από τον πραγματικό της ρόλο και να μετατρέψουν ένα έργο υποδομής στρατηγικής σημασίας για όλη την Ελλάδα σε χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων, ταχύπλοων και εξυπηρέτησης  μεγάλων γιοτ να ξεχειμωνιάζουν.

Ευτυχώς, η καινοτομία στις τεχνολογίες logistic επιτρέπει στο λιμάνι της Καλαμάτας με την υπάρχουσα χερσαία ζώνη, σε συνδυασμό με τις γραμμές του τραίνου και την αξιοποίησή τους, να καλύψει εύκολα τις σύγχρονες ανάγκες αξιοποιώντας ταυτόχρονα τις υποδομές σε βιομηχανικές περιοχές που υπάρχουν σε Μελιγαλά, Τρίπολη και στην υπόλοιπη Πελοπόννησο. Αυτό το διασυνδεδεμένο δίκτυο υποδομών αποτελεί σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα που πρέπει να αξιοποιηθεί στο έπακρο.

Ο σημερινός Περιφερειάρχης κ. Δ. Πτωχός υποστηρίζει το νέο χωροταξικό και αναγνωρίζει τον εθνικό χαρακτήρα του λιμανιού – μια θέση που βρίσκει απόλυτα σύμφωνους όλους όσους επιθυμούν την πραγματική ανάπτυξη της περιοχής.

Ολοκληρωμένη αναπτυξιακή στρατηγική

Ως Επιμελητήριο Μεσσηνίας, την περίοδο της προεδρίας μου, είχαμε διατυπώσει με σαφήνεια την ανάγκη για μια ολοκληρωμένη αναπτυξιακή στρατηγική που να στηρίζεται:

1. Στις συνδυασμένες μεταφορές: Λιμάνι, Σιδηρόδρομος, Αεροδρόμιο και Οδικοί Άξονες (ολοκλήρωση της Ολυμπίας Οδού με την κατασκευή Πύργος – Τσακώνα, και Περιφερειακός Δακτύλιος της Μεσσηνίας)
2. Στην ισορροπημένη ανάπτυξη όλων των τομέων: Αντί της μονοκαλλιέργειας του τουρισμού, την ισοκατανομή στους διάφορους τομείς της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας, της γεωργίας και των υπηρεσιών
3. Στην αξιοποίηση του μητροπολιτικού ρόλου της Καλαμάτας: Σύμφωνα με το Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο, η Καλαμάτα έχει αναγνωριστεί ως Μητροπολιτικό Κέντρο της ευρύτερης περιοχής και αυτός ο ρόλος πρέπει να ενισχυθεί
4. Στην ανάδειξη της Καλαμάτας ως νότιας πύλης της Ελλάδας στη Μεσόγειο

Στόχος η βιώσιμη ανάπτυξη

Οι αρχές στις οποίες οφείλουμε να στηριζόμαστε και να προωθούμε είναι οι αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, δηλαδή της αειφορικής διαχείρισης των πόρων ώστε να εξυπηρετούνται οι σύγχρονες ανάγκες χωρίς να υπονομεύεται το μέλλον των επόμενων γενεών.

Οραματιζόμαστε την πόλη μας, την Καλαμάτα, στο πλαίσιο της μητροπολιτικής της ευθύνης για την ευρύτερη περιοχή, να εξελιχθεί ως σταυροδρόμι λαών και πολιτισμών, προσφέροντας μια εναλλακτική αναπτυξιακή έξοδο από το σημερινό βραχνά της οικονομικής ύφεσης και της καλπάζουσας ανεργίας.

Χωρίς να παραγνωρίζουμε τη σημασία των πλακοστρώσεων και των πεζοδρομήσεων στην εμφάνιση της πόλης, πρέπει να κατανοήσουμε ότι αυτά από μόνα τους δεν επαρκούν για να δημιουργήσουν δείκτες ευημερίας και θέσεις απασχόλησης. Η υπερεξάρτηση από τον τουρισμό δημιουργεί σοβαρή ευπάθεια στις σημερινές συνθήκες παγκοσμιοποίησης, γεωπολιτικών εντάσεων και στρατικοποίησης της Ευρώπης. Απαιτείται άμεση διαφοροποίηση των οικονομικών δραστηριοτήτων και ισόρροπη ανάπτυξη με την αξιοποίηση των στρατηγικών υποδομών που διαθέτουμε. Ποιος δεν καταλαβαίνει ότι τέτοιες υποδομές σήμερα δεν ξαναγίνονται και αλίμονο σε όσους τις έχουν και δεν τις προστατεύουν για να παίξουν το ρόλο για τον οποίο έγιναν.

Έκκληση για συλλογική δράση

Απευθύνομαι σε όλους τους πολίτες, τους φορείς και τις παραγωγικές τάξεις της Μεσσηνίας με έκκληση να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων. Η κριτική στο χωροταξικό πλαίσιο για τη βελτίωσή του είναι θεμιτή και αναγκαία. Η απαξίωσή του, όμως, εξυπηρετεί μόνο όσους επιθυμούν ένα πελατειακό κράτος χωρίς κανόνες, όπου η αυθαιρεσία και οι προσωπικές εξυπηρετήσεις θα αντικαταστήσουν τον στρατηγικό σχεδιασμό.

Τασσόμαστε ανεπιφύλακτα υπέρ του νέου Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου, το οποίο αποτελεί θεμελιώδες εργαλείο βιώσιμης ανάπτυξης, αν και προσδοκούμε να δούμε στο μέλλον από οραματιστές πολιτικούς την επανένωση της Πελοποννήσου, την οποία δυστυχώς διχοτόμησαν για πελατειακές κομματικές σκοπιμότητες.

Πρέπει να αντισταθούμε στις φωνές που θέλουν να υποβαθμίσουν στρατηγικές υποδομές εθνικής σημασίας και να τις μετατρέψουν σε χώρους αποκλειστικά αναψυχής και τουριστικής εκμετάλλευσης. Το λιμάνι της Καλαμάτας έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει πραγματικό μοχλό ανάπτυξης για την Μεσσηνία, την Πελοπόννησο και όλη την Ελλάδα, αν αξιοποιηθεί με βάση τον εθνικό του χαρακτήρα και τις συνδυασμένες μεταφορές.

Ο δυναμισμός, η εξωστρέφεια και η πεισματική διεκδίκηση της αξιοποίησης των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της περιοχής μας είναι ο μόνος δρόμος που παρέχει τις ευκαιρίες για να πρωταγωνιστήσει η Μεσσηνία στο νέο οικονομικό γίγνεσθαι και να εξασφαλίσει περισσότερες δυνατότητες ανάπτυξης και ευημερίας σε όλους τους τομείς, χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις.