Γιάννης Πάζιος: Διεθνής Ημέρα Συνεταιρισμών 2026

Κάθε πρώτο Σάββατο του Ιουλίου τιμάται η Διεθνής Ημέρα Συνεταιρισμών, μια ημέρα αφιερωμένη στις αξίες της Συνεργασίας, της Δημοκρατίας και της Αλληλεγγύης που εκφράζει διαχρονικά το Συνεταιριστικό Κίνημα. Μια ημέρα αφιερωμένη σε μια ιδέα που απέδειξε, επί περισσότερο από ενάμιση αιώνα, ότι μπορεί να δημιουργεί πλούτο, κοινωνική συνοχή και ευημερία μέσα από τη συνεργασία των ανθρώπων.

Το φετινό μήνυμα, «Συνεταιρισμοί για έναν Ειρηνικό Κόσμο», αναδεικνύει τον ρόλο των Συνεταιρισμών ως φορέων κοινωνικής συνοχής, Δημοκρατίας, αλληλεγγύης και βιώσιμης ανάπτυξης.

Η Συνεταιριστική ιδέα δεν είναι ούτε ξεπερασμένη ούτε ρομαντική. Είναι περισσότερο επίκαιρη από ποτέ.

Σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται με πρωτόγνωρη ταχύτητα, όπου η κλιματική αλλαγή, οι γεωπολιτικές αναταράξεις, οι κρίσεις στις αγορές, η τεχνητή νοημοσύνη, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική επαναπροσδιορίζουν το μέλλον της γεωργίας, ο μεμονωμένος παραγωγός είναι αδύνατο να ανταποκριθεί μόνος του.

Η απάντηση είναι το συνεταιρίζεσθαι.

Η Διεθνής Συνεταιριστική Συμμαχία όρισε ήδη από το 1995 τις επτά Συνεταιριστικές Αρχές, οι οποίες εξακολουθούν να αποτελούν τον θεμέλιο λίθο κάθε σύγχρονου Συνεταιρισμού:

• Εθελοντική και ελεύθερη συμμετοχή. 
• Δημοκρατικός έλεγχος από τα μέλη. 
• Οικονομική συμμετοχή των μελών. 
• Αυτονομία και ανεξαρτησία. 
• Εκπαίδευση, κατάρτιση και πληροφόρηση. 
• Συνεργασία μεταξύ των Συνεταιρισμών. 
• Ενδιαφέρον για την κοινότητα.

Οι αρχές αυτές αποτελούν έναν ολοκληρωμένο τρόπο οργάνωσης της οικονομικής δραστηριότητας, όπου η ανταγωνιστικότητα συνυπάρχει με τη Δημοκρατία, η ανάπτυξη με την κοινωνική ευθύνη και η επιχειρηματικότητα με τη συλλογική προοπτική.

Στην Ελλάδα, δυστυχώς, ο Συνεταιριστικός θεσμός πλήρωσε βαρύ τίμημα. Για δεκαετίες, η κακοδιοίκηση, η κακοδιαχείριση, οι εξαρτήσεις και η απουσία ουσιαστικής λογοδοσίας απαξίωσαν στα μάτια πολλών παραγωγών όχι μόνο πρόσωπα και διοικήσεις, αλλά συνολικά τον ίδιο τον θεσμό. Ήταν ίσως η μεγαλύτερη αδικία απέναντι στον ελληνικό συνεργατισμό.

Οι Συνεταιριστικές Αρχές δεν απέτυχαν. Απέτυχαν όσοι δεν τις υπηρέτησαν.

Σήμερα, η χώρα χρειάζεται ένα νέο συνεταιριστικό συμβόλαιο. Χρειάζεται ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που να επιβραβεύει τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα και να διαπνέεται από τις Συνεταιριστικές Αρχές.

• Χρειάζεται ουσιαστική συνεταιριστική εκπαίδευση, από τη νέα γενιά μέχρι τα στελέχη των οργανώσεων. 
• Χρειάζεται πρόσβαση σε σύγχρονα χρηματοδοτικά εργαλεία. 
• Χρειάζεται συνεργασία με τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά ιδρύματα και την αγορά. 
• Χρειάζεται ένας δίκαιος ψηφιακός μετασχηματισμός της ελληνικής γεωργίας, με αξιοποίηση των ανοικτών δεδομένων, της γεωχωρικής πληροφορίας, της διαλειτουργικότητας των δημόσιων πληροφοριακών συστημάτων, της γεωργίας ακριβείας και της τεχνητής νοημοσύνης, ώστε η τεχνολογία να λειτουργεί ως εργαλείο ενδυνάμωσης του παραγωγού και όχι ως ακόμη ένα εμπόδιο. 
• Χρειάζεται εθνική στρατηγική για κάθε βασικό αγροτικό προϊόν. 

Κυρίως όμως χρειάζεται να ξαναχτίσουμε αυτό που χάθηκε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο: 

Την εμπιστοσύνη. 

Η εμπιστοσύνη δεν επιβάλλεται με νόμους.

Κατακτάται καθημερινά μέσα από τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, τη συμμετοχή, τη συνέπεια, την εκπαίδευση και τα απτά αποτελέσματα.

Σήμερα περισσότερο από ποτέ, οι Συνεταιρισμοί δεν αποτελούν μόνο εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης. Αποτελούν πυλώνα εθνικής ανθεκτικότητας. Συμβάλλουν στην επισιτιστική ασφάλεια της χώρας, στη διατήρηση του πληθυσμού στην ύπαιθρο, στην προστασία της παραγωγικής βάσης, στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και στη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων. Μια χώρα με ισχυρούς, υγιείς και αξιόπιστους Συνεταιρισμούς είναι μια χώρα πιο αυτάρκης, πιο ανταγωνιστική και καλύτερα προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει τις κρίσεις του μέλλοντος.

Στην Ένωση Μεσσηνίας οι επτά Συνεταιριστικές Αρχές αποτελούν κορυφαίο άρθρο του Καταστατικού μας και καθημερινή δέσμευση απέναντι στους παραγωγούς μας.

Δεν αποτελούν μια συμβολική αναφορά. Αποτελούν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη λειτουργία του Συνεταιρισμού, την ανάπτυξη της υπαίθρου και το μέλλον της ελληνικής γεωργίας.

Για εμάς, ο σύγχρονος Συνεταιρισμός δεν περιορίζεται στη συγκέντρωση και εμπορία των προϊόντων. Οφείλει να παρέχει τεχνογνωσία, συμβουλευτική, ψηφιακές υπηρεσίες, πρόσβαση στην καινοτομία, στη χρηματοδότηση, στην εξωστρέφεια και στη δημιουργία προστιθέμενης αξίας για κάθε παραγωγό.

Ο Συνεταιρισμός δεν είναι το παρελθόν της ελληνικής γεωργίας. Είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες του μέλλοντός της.

Γιατί η δύναμη του συνεταιρίζεσθαι βρίσκεται στο «μαζί».

Εκεί χτίζεται το μέλλον της ελληνικής γεωργίας.

Χρόνια πολλά σε όλες τις Συνεταιρίστριες και σε όλους τους Συνεταιριστές.

Χρόνια πολλά σε όλες και όλους όσοι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η Συνεργασία, η Δημοκρατία και η Αλληλεγγύη δεν αποτελούν απλώς αξίες, αλλά τη μοναδική ρεαλιστική απάντηση στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας.

Γιάννης Πάζιος

Αγροτικός Συνεταιρισμός Ένωση Μεσσηνίας

Διευθυντής