Ο πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, ειδικός σε θέματα των κρατών της Μέσης Ανατολής, Μάικλ Ρούμπιν, εκτιμά ότι η σύγκρουση που μαίνεται ανάμεσα σε Ισραήλ και Ιράν θα μπορούσε να αποτελέσει «προετοιμασία» για μελλοντική σύρραξη μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας, σε νέα του ανάλυση.
Συγκεκριμένα, σημειώνει ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ακολουθεί παρόμοια πορεία με τους αγιατολάχ του Ιράν: Προωθεί την εγχώρια στρατιωτική βιομηχανία, αναπτύσσει πυρηνικό πρόγραμμα υπό το πρόσχημα της πολιτικής χρήσης και ενεργεί ως κρατικός χορηγός της τρομοκρατίας, υποστηρίζοντας ομάδες όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ.
Αυτή η πορεία, σε συνδυασμό με την αντιισραηλινή ρητορική, δημιουργεί μία επικίνδυνη παράλληλη κατάσταση.
«Η Δύση πρέπει να αποφύγει να επαναλάβει τα διπλωματικά λάθη του παρελθόντος με το Ιράν, αγνοώντας την πιθανή απειλή από την Τουρκία», προσθέτει.
Ακόμη, υποστηρίζει ότι ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, χωρών που τούς χωρίζουν περισσότερα από 1.000 μίλια, αντιπροσώπευε την αποτυχία τεσσάρων και πλέον δεκαετιών διπλωματίας.
Απ’ όταν ο Αγιατολάχ Ρουχόλα Χομεϊνί ηγήθηκε για πρώτη φορά των συνθημάτων «Θάνατος στο Ισραήλ» και στη συνέχεια ο διάδοχός του, Αλί Χαμενεΐ, επανέλαβε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν το 1989, τα γεγονότα των τελευταίων τριών ημερών ήταν προδιαγεγραμμένα, αν όχι αναπόφευκτα.
Αμφότερες οι χώρες είχαν προγραμματίσει τα γεγονότα αυτής της εβδομάδας. Το Ισραήλ έθεσε σε κίνδυνο τον μηχανισμό ασφάλειας και το αμυντικό σύστημα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Για την ανώτατη ηγεσία του Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης, δεν υπήρχε απλώς κανένα μέρος για να κρυφτούν. Ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ πιθανότατα λειτουργεί «με δανεικό χρόνο», σύμφωνα με τον Ρούμπιν.
Ενόσω ο Χαμενεΐ υπερηφανευόταν για την ακρίβεια των ιρανικών όπλων, η υποτιθέμενη φετφά του (σ.σ. το αντίστοιχο κήρυγμα) κατά της απόκτησης πυρηνικών όπλων παρείχε κάλυψη στους Ιρανούς πυρηνικούς επιστήμονες για να κάνουν το αντίθετο.
Μία γενιά διπλωματών όχι μόνο απέτυχε, αλλά η ευσεβής τους σκέψη ότι οι Ιρανοί μεταρρυθμιστές είχαν εξουσία και διέφεραν ουσιαστικά ως προς την ιδεολογία και όχι ως προς την τακτική, επιδείνωσε την τρέχουσα σύγκρουση.
Το πρόβλημα της Τουρκίας
Οι πύραυλοι και τα drones ίσως συνεχίζουν να πετούν. Ωστόσο, η Δύση μπορεί ήδη να κάνει το ίδιο λάθος για δεύτερη φορά, αγνοώντας την πραγματικότητα ότι ο Τούρκος πρόεδρος οδηγεί τη γείτονα χώρα στον δρόμο που ακολούθησαν ο Χομεϊνί και ο Χαμενεΐ στο Ιράν.
Ο Ερντογάν –όπως και οι ανώτατοι ηγέτες του Ιράν– εκφράζει δημόσια την υπερηφάνεια του για την εγχώρια στρατιωτική βιομηχανία της χώρας του. Η Τουρκία, όπως το Ιράν μερικές δεκαετίες νωρίτερα, κατασκευάζει τώρα ένα πυρηνικό εργοστάσιο σε μία σεισμογενή ζώνη, φαινομενικά για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά πιθανότατα για να καλύψει ένα μυστικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Η Τουρκία, όπως και το Ιράν πριν από αυτήν, ενεργεί επίσης ως κράτος που υποστηρίζει την τρομοκρατία. Ο Ερντογάν δεν έχει απολογηθεί για την υποστήριξη προς τη Χαμάς κι έχει ακόμη επιτρέψει σε ανώτερους αξιωματούχους της παραστρατιωτικής οργάνωσης να σχεδιάσουν επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ από το τουρκικό τους καταφύγιο.
Πρόσφατα και… διακριτικά, το καθεστώς του Ερντογάν έχει βοηθήσει τη Χεζμπολάχ να «ξεπλύνει» χρήματα για να συνεχίσει τη δράση της. Όπως γράφει ο Μάικλ Ρούμπιν, «εν ολίγοις, καθώς η πτώση της Ισλαμικής Δημοκρατίας απειλεί να “ορφανέψει” τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ, ο Ερντογάν παρεμβαίνει για να γίνει ο “θετός πατέρας” τους».
Η καταδίκη των Εβραίων και του εβραϊκού κράτους από τον Ερντογάν, που φτάνει μέχρι και τις εκκλήσεις για την εξόντωση του Ισραήλ, είναι παράλληλη με τις εκκλήσεις του Χομεϊνί και του Χαμενεΐ να εξαφανιστεί η χώρα από τον χάρτη.
Το ερώτημα τώρα είναι αν οι πύραυλοι και τα drones που σφυροκοπούν σήμερα το Τελ Αβίβ και την Τεχεράνη θα μπορούσαν σε λίγα χρόνια να πετάξουν προς την Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα και αν τα τουρκικά πολεμικά αεροσκάφη –συμπεριλαμβανομένων των μαχητικών αεροσκαφών αμερικανικής κατασκευής– θα απογειωθούν από τουρκικές βάσεις για να χτυπήσουν το Ισραήλ.
Πράγματι, η παρουσία της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ αποτελεί επιπλοκή, αλλά μόνο αν η Συμμαχία αναγνωρίσει πραγματικά το Ισραήλ ως επιτιθέμενο και επιλέξει να εφαρμόσει το Άρθρο 5 (σ.σ. το Άρθρο 5 του συμφώνου ορίζει ότι εάν υπάρξει ένοπλη επίθεση εναντίον μίας από τις χώρες, τότε θα θεωρηθεί ως επίθεση σε όλα τα κράτη και τα άλλα θα βοηθήσουν τη χώρα που δέχτηκε επίθεση, με ένοπλες δυνάμεις μόνο εάν κριθεί απαραίτητο).
Σε αυτήν την περίπτωση, η ανάγκη του ΝΑΤΟ για συναίνεση θα μπορούσε στην πραγματικότητα να λειτουργήσει εναντίον της Τουρκίας, αν οι Ηνωμένες Πολιτείες επιλέξουν να ασκήσουν το de facto βέτο τους.
Ο ειδικός σε θέματα των κρατών της Μέσης Ανατολής ολοκληρώνει λέγοντας: «Ας ελπίσουμε ότι ένα τέτοιο σενάριο δεν θα πραγματοποιηθεί, αλλά είναι απαραίτητο τόσο να αναγνωριστεί η πραγματική φιλοδοξία του Ερντογάν όσο και να αντιμετωπιστεί άμεσα η πιθανότητα ενός πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας, ο οποίος θα ήταν πολύ πιο καταστροφικός για τις δύο χώρες ακόμη και από τον τρέχοντα πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Ιράν.
Αντί να αξιολογούμε το ΝΑΤΟ μέσα από το πρίσμα των ευσεβών πόθων, είναι ζωτικής σημασίας να εξαναγκάσουμε την Τουρκία να απομακρυνθεί από την τρέχουσα πορεία της, χρησιμοποιώντας, αν χρειαστεί, κυρώσεις “μέγιστης πίεσης”.
Δεν υπάρχει σήμερα καμία ουσιαστική διαφορά μεταξύ του Τζο Μπάιντεν, που διασώζει το Ιράν από τη μέγιστη πίεση του Ντόναλντ Τραμπ κατά την πρώτη θητεία του και του νυν προέδρου, που σήμερα “αγκαλιάζει” και μάλιστα βοηθά τον Ερντογάν, ακόμη κι όταν αυτός εκφράζει σαφώς τις κακόβουλες φιλοδοξίες που έχει για την περιοχή».
