Γιάννης Πάζιος για ΕΛΤΑ: Συρρίκνωση χωρίς σχέδιο – Χρειαζόμαστε μετασχηματισμό με λογοδοσία και κοινωνική ευθύνη

Του Γιάννη Πάζιου
Γραμματέας Τομέα Ψηφιακής Πολιτικής & Δικτύων
ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής

Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία αποτελούν τον πυλώνα της Καθολικής Ταχυδρομικής Υπηρεσίας στη χώρα τον μοναδικό θεσμό που έχει νομική υποχρέωση να φτάνει σε κάθε πολίτη, σε κάθε χωριό και σε κάθε νησί, πέντε ημέρες την εβδομάδα. Δεν είναι courier, ούτε ένα απλό σημείο εξυπηρέτησης· είναι ο τρόπος με τον οποίο το κράτος εγγυάται ισότιμη πρόσβαση των πολιτών σε βασικές υπηρεσίες επικοινωνίας και συναλλαγής.

Ωστόσο, όπως καταγγέλλει ο Τομέας Ψηφιακής Πολιτικής & Δικτύων του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, ο θεσμός των ΕΛΤΑ συρρικνώνεται χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό, με συνεχείς και αποσπασματικές αποφάσεις, αλλαγές διοικήσεων και αδιαφάνεια στη διαχείριση.

«Η ζημιά δεν είναι από την Καθολική Υπηρεσία, αλλά από την απουσία στρατηγικής»

Η ένταξη των ΕΛΤΑ το 2016 στο Υπερταμείο, μια δομή που λογοδοτεί όχι στη Βουλή αλλά στο Εποπτικό Συμβούλιο που εγκρίθηκε από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, απομάκρυνε την εταιρεία από τη δημοκρατική εποπτεία, ενώ η πολιτική ευθύνη παρέμεινε στο κράτος.

Παρά τις εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που διαθέτουν διαδοχικά οι κυβερνήσεις –250 εκατ. ευρώ μόνο το 2020– δεν υπάρχει επιχειρησιακό σχέδιο, ούτε λογοδοσία στις δαπάνες. Μελέτες πληρωμένες αλλά αδημοσίευτες, αναθέσεις συμβουλευτικών υπηρεσιών και μια εθελούσια έξοδος που δεν αξιοποιήθηκε για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, έχουν οδηγήσει την εταιρεία σε αρνητικά ίδια κεφάλαια.

Κλείσιμο 204 καταστημάτων χωρίς σχέδιο;

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι χωρίς το κλείσιμο 204 καταστημάτων τα ΕΛΤΑ δεν θα μπορούν να πληρώνουν μισθούς.
Όμως, σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, η πραγματικότητα είναι άλλη:

Το κράτος οφείλει να χρηματοδοτεί την Καθολική Υπηρεσία, όπως προβλέπει το ευρωπαϊκό και εθνικό δίκαιο.

Παραδείγματα άλλων χωρών δείχνουν το δρόμο:

Το μοντέλο της Γαλλίας

• 99% του πληθυσμού πρέπει να βρίσκεται σε απόσταση έως 10 χλμ. από ταχυδρομείο

• 95% σε κάθε νομό

• «Συμβόλαιο Ταχυδρομικής Παρουσίας» με στόχο πρόσβαση σε 5 χλμ. ή 20 λεπτά σε κάθε περιοχή

Στην Ελλάδα, αντίθετα, τα καταστήματα κλείνουν χωρίς μελέτη κοινωνικού αντίκτυπου, χωρίς συμβόλαιο καθολικής υπηρεσίας και χωρίς πρόβλεψη για τις ανάγκες της περιφέρειας, των νησιών και των ορεινών περιοχών.

Τα ΚΕΠ δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα ΕΛΤΑ – Μόνο συνέργειες

Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι μέρος των υπηρεσιών ΕΛΤΑ μπορεί να μεταφερθεί στα ΚΕΠ.
Το ΠΑΣΟΚ απαντά πως αυτό είναι εσφαλμένο, καθώς:

• Τα ΚΕΠ δεν έχουν ταχυδρομική υποδομή

• Δεν διαθέτουν δίκτυο διανομής

• Δεν έχουν υποχρέωση κατ’ οίκον πρόσβασης

Συνεργασίες, συστέγαση ή κοινές υπηρεσίες μπορούν να λειτουργήσουν, αλλά όχι αντικατάσταση του ταχυδρομικού δικτύου.

Ο πραγματικός κίνδυνος: συρρίκνωση πριν το συμβόλαιο, μετά ιδιωτικοποίηση

Ο Πάζιος τονίζει ότι το μεγαλύτερο ρίσκο κρύβεται αλλού:
Αν κλείσουν καταστήματα πριν υπογραφεί συμβόλαιο Καθολικής Υπηρεσίας, τότε οι ιδιωτικές courier θα απορροφήσουν την εμπορική δραστηριότητα, αφήνοντας τα ΕΛΤΑ με το κόστος των ζημιογόνων υποχρεώσεων. Έτσι, μέσα σε έναν χρόνο η ιδιωτικοποίηση θα εμφανιστεί ως «μονόδρομος».

«Αυτό έγινε στην Πορτογαλία, επιχειρήθηκε στη Γαλλία και συνέβη στην Ιρλανδία. Πρώτα κλείνεις τα σημεία, μετά λες ότι δεν υπάρχει δίκτυο. Δεν είναι μεταρρύθμιση – είναι αποδυνάμωση του κράτους», σημειώνει.

Το ΠΑΣΟΚ καταθέτει σχέδιο μετασχηματισμού

Ο Τομέας Ψηφιακής Πολιτικής & Δικτύων παρουσιάζει πέντε βασικούς άξονες:

1. Διαχειριστικός έλεγχος και πλήρης διαφάνεια

• Έλεγχος αναθέσεων

• Δημοσιοποίηση μελετών

• Απόδοση ευθυνών

2. Πενταετές συμβόλαιο Καθολικής Υπηρεσίας

• Με χρηματοδότηση από το κράτος

• Καταγραφή κόστους ανά περιοχή

• Συμβόλαιο Κράτους–Υπερταμείου με κοινωνικούς στόχους

3. Νέα αρχιτεκτονική διοίκησης

• Αξιοκρατική επιλογή διοίκησης

• Συμβόλαιο στόχων

• Λογοδοσία στη Βουλή

4. Μετασχηματισμός του δικτύου

• Κριτήρια κοινωνικού αντίκτυπου

• Εναλλακτικές λύσεις (mobile units, συνεργασίες με Δήμους, ΚΕΠ, Τράπεζες)

• Ανασχεδιασμός με βάση τις ανάγκες των πολιτών — όχι το Excel

5. Ψηφιακός μετασχηματισμός των ΕΛΤΑ

• Ο «ταχυδρόμος του 21ου αιώνα» ως κινητός δημόσιος λειτουργός

• Παράδοση πιστοποιημένων εγγράφων, φαρμάκων και υπηρεσιών κατ’ οίκον

• Pick-up lockers, logistics για μικρές επιχειρήσεις, διασύνδεση με gov.gr

• Εφαρμογή myELTA και σύγχρονες υποδομές cloud

«Το δίκτυο χτίζεται με ανθρώπους – όχι με αναλώσιμες συμβάσεις»

Ο Πάζιος υπογραμμίζει ότι ο σεβασμός στους εργαζόμενους αποτελεί κεντρικό στοιχείο της μεταρρύθμισης:
«Ένα δίκτυο καθολικής υπηρεσίας χρειάζεται σταθερό προσωπικό, γνώση της τοπικής κοινωνίας και σχέση εμπιστοσύνης με τον πολίτη».

«Υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα του πολίτη να μην γίνει αόρατος»

Το ΠΑΣΟΚ ξεκαθαρίζει ότι δεν υπερασπίζεται το χθες των ΕΛΤΑ, αλλά το αυτονόητο δικαίωμα των πολιτών –ιδίως στις απομακρυσμένες περιοχές– να μην μείνουν χωρίς πρόσβαση στο κράτος.

«Η Ελλάδα της περιφέρειας, της νησιωτικότητας και των ορεινών περιοχών δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς δίκτυο καθολικής υπηρεσίας. Η κυβέρνηση απαντά με λουκέτα στα 204 σημεία· εμείς με μετασχηματισμό, λογοδοσία και ψηφιακή αναγέννηση», καταλήγει ο Γιάννης Πάζιος.