Ο Δήμος Καλαμάτας προχωρά στην υποβολή δέκα νέων προτάσεων σε ευρωπαϊκά προγράμματα, πιστός στη δέσμευσή του για κλιματική ουδετερότητα έως το 2030. Οι 10 προτάσεις, που εγκρίθηκαν και από την Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Καλαμάτας κατά την 16/2026 συνεδρίασή της, καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα της βιώσιμης μετάβασης της πόλης.
Τα έργα AIDE-EARTH και HUMANVERSE φιλοδοξούν να φέρουν ψηφιακά εργαλεία και τεχνητή νοημοσύνη για την αντιμετώπιση απειλών και ενισχύουν τον ανθεκτικό αστικό σχεδιασμό, ενώ το SmartWaterTwAIn προτείνεται να δημιουργήσει ένα ψηφιακό δίδυμο για το δίκτυο ύδρευσης της πόλης. Στον τομέα του φυσικού περιβάλλοντος, τα προτεινόμενα έργα ALLPINE και GREEN-CAP αναπτύσσουν λύσεις βασισμένες στη φύση και ενισχύουν την ικανότητα του Δήμου να σχεδιάζει και να υλοποιεί σύνθετα έργα.
Παράλληλα, μέσα από τις προτάσεις CIPALA και FULLCIRC η πόλη μπαίνει δυναμικά στην κυκλική οικονομία, με δράσεις επαναχρησιμοποίησης συσκευασιών και αστικά Living Labs. Το ECON-TIPPING έχει στόχο να αποτιμήσει το πραγματικό κόστος της κλιματικής αδράνειας, η πρόταση TRACES αντιμετωπίζει την κλιματική παραπληροφόρηση και ενισχύει την κλιματική παιδεία, ενώ το Y-GOV, στο οποίο ο Δήμος Καλαμάτας συμμετέχει ως Συντονιστής, φιλοδοξεί να βάλει τη συμμετοχική διακυβέρνηση των νέων στο επίκεντρο
Μέσα από τις συνεργασίες με κορυφαία ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και πόλεις, η Καλαμάτα φιλοδοξεί να αποκτήσει νέα εργαλεία για το νερό, το κλίμα, την κυκλική οικονομία και τη συμμετοχή των πολιτών και να υπηρετήσει το ρόλο της ως ευρωπαϊκή πόλη-αναφορά στην κλιματική μετάβαση.
Ακολουθούν οι προτάσεις:
HUMANVERSE
Το πρόγραμμα HUMANVERSE (δείτε ΕΔΩ) επικεντρώνεται στην αξιοποίηση εικονικών περιβαλλόντων, τεχνολογιών εκτεταμένης πραγματικότητας (XR) και εφαρμογών Web4, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αστικών περιοχών. Μέσα από τρισδιάστατες απεικονίσεις και δεδομένα πραγματικού χρόνου, θα δίνεται η δυνατότητα προσομοίωσης πιθανών κινδύνων — όπως ακραία καιρικά φαινόμενα ή φυσικές καταστροφές — πριν από την υλοποίηση παρεμβάσεων στον πραγματικό χώρο. Η Καλαμάτα συγκαταλέγεται στις πέντε πόλεις-πιλότους, με πεδίο εφαρμογής μια εκτεταμένη περιαστική ζώνη περίπου 20 τ.χλμ. στα ανατολικά και βόρεια της πόλης.
ECON-TIPPING
Το έργο ECON-TIPPING (δείτε ΕΔΩ) ασχολείται με την ανάλυση της σχέσης μεταξύ κλίματος και οικονομίας, επιδιώκοντας να αποτιμήσει το πραγματικό κόστος που συνεπάγεται η καθυστέρηση δράσεων για το κλίμα. Εξετάζονται παράγοντες όπως η απώλεια βιοποικιλότητας, η φθορά των οικοσυστημάτων και η ευαλωτότητα των εδαφών. Για την Καλαμάτα, η συμμετοχή στο πρόγραμμα μπορεί να προσφέρει σημαντική τεκμηρίωση για τη χάραξη πολιτικών προσαρμογής και βιωσιμότητας.
TRACES
Το TRACES (δείτε ΕΔΩ) επικεντρώνεται στην αναγνώριση και αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης γύρω από ζητήματα κλιματικής αλλαγής. Με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, εκπαιδευτικών εργαλείων και σύγχρονων μεθόδων επικοινωνίας, το έργο στοχεύει να ενισχύσει την ικανότητα πολιτών και οργανισμών να διακρίνουν αξιόπιστες πληροφορίες. Η Καλαμάτα συμμετέχει ως πιλοτική περιοχή, δίνοντας έμφαση στην ενίσχυση της περιβαλλοντικής γνώσης και της ενεργούς συμμετοχής των πολιτών.
SmartWaterTwAIn
Το SmartWaterTwAIn (δείτε ΕΔΩ) αφορά την ανάπτυξη ενός «ψηφιακού διδύμου» για τα συστήματα ύδρευσης. Μέσω δεδομένων που συλλέγονται σε πραγματικό χρόνο από αισθητήρες και συσκευές IoT, θα είναι δυνατή η συνεχής παρακολούθηση της λειτουργίας των δικτύων. Ο Δήμος Καλαμάτας θα λειτουργήσει ως βασικός πιλοτικός εταίρος, με στόχο τη βελτίωση της διαχείρισης υδάτων, την πρόληψη βλαβών και τη μείωση απωλειών.
ALLPINE
Το πρόγραμμα ALLPINE (δείτε ΕΔΩ) βασίζεται σε παρεμβάσεις που αξιοποιούν φυσικούς μηχανισμούς και οικοσυστήματα για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προκλήσεων. Οι λεγόμενες «λύσεις βασισμένες στη φύση» θα αξιολογηθούν σε διαφορετικές κλιματικές συνθήκες, με ανάπτυξη εργαλείων που θα υποστηρίζουν τη λήψη αποφάσεων. Η συμμετοχή της Καλαμάτας θα ενισχύσει την τεχνογνωσία του Δήμου στον σχεδιασμό έργων προσαρμογής στο κλίμα.
FULLCIRC
Το FULLCIRC (δείτε ΕΔΩ) προωθεί πρακτικές κυκλικής οικονομίας μέσα από τη λειτουργία αστικών εργαστηρίων συνεργασίας (Urban Living Labs). Στο πλαίσιο αυτό, δήμοι, επιχειρήσεις και πολίτες θα δοκιμάζουν λύσεις όπως η επαναχρησιμοποίηση, η επισκευή και η ανταλλαγή αγαθών. Η Καλαμάτα θα λειτουργήσει ως πόλη εφαρμογής αυτών των πρακτικών, επιδιώκοντας να ενσωματώσει την κυκλική οικονομία στην καθημερινότητα.
GREEN-CAP
Το GREEN-CAP (δείτε ΕΔΩ) στοχεύει στην ενίσχυση της δυνατότητας των τοπικών αρχών να εφαρμόζουν περιβαλλοντικές στρατηγικές στην πράξη. Η Καλαμάτα συμμετέχει ως πόλη αναφοράς, αξιοποιώντας την εμπειρία της από ευρωπαϊκά δίκτυα βιώσιμων πόλεων. Μέσα από το έργο θα δημιουργηθούν εργαλεία συνεργασίας και ανταλλαγής γνώσεων για την υλοποίηση παρεμβάσεων που βασίζονται στη φύση.
CIPALA
Το έργο CIPALA (δείτε ΕΔΩ) επικεντρώνεται στη μείωση των αποβλήτων συσκευασίας, κυρίως στον χώρο της εστίασης. Στο πλαίσιο πιλοτικών δράσεων, θα δοκιμαστούν συστήματα επαναχρησιμοποιούμενων συσκευασιών σε δημόσιους χώρους και εκδηλώσεις. Η συμμετοχή της Καλαμάτας αναμένεται να συμβάλει στην προώθηση πιο βιώσιμων καταναλωτικών συνηθειών.
Y-GOV
Το Y-GOV (δείτε ΕΔΩ) αφορά την ενίσχυση της συμμετοχής των νέων στη λήψη αποφάσεων που σχετίζονται με τη βιώσιμη ανάπτυξη. Νέοι ηλικίας 13–30 ετών θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε διαδικασίες όπως συμβούλια νέων, συμμετοχικοί προϋπολογισμοί και δράσεις συν-δημιουργίας. Ο Δήμος Καλαμάτας αναλαμβάνει τον ρόλο του συντονιστή, ενώ στο πλαίσιο του έργου προβλέπεται η διοργάνωση Φεστιβάλ Νέων το 2028.
AIDE-EARTH
Το πρόγραμμα AIDE-EARTH (δείτε ΕΔΩ) αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη και δορυφορικά δεδομένα για την υποστήριξη αποφάσεων σε ζητήματα περιβάλλοντος και κλίματος. Μέσω της επεξεργασίας μεγάλου όγκου πληροφοριών, θα είναι δυνατή η πρόβλεψη και αντιμετώπιση φαινομένων όπως καύσωνες, πλημμύρες ή πυρκαγιές. Για την Καλαμάτα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε εφαρμογές που σχετίζονται με την αστική θερμική νησίδα και την πολιτική προστασία.
