Χ. Αναστασόπουλος: Ερωτήσεις & Τοποθέτηση Σχετικά με την προστασία του προϊόντος Ελιά Καλαμάτας ΠΟΠ

Ερωτήσεις & Τοποθέτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο της 14^ης Δεκεμβρίου 2020, του Δημοτικού Συμβούλου (Ανοιχτός Δήμος-Ενεργοί Πολίτες Καλαμάτας) Χρήστου Αναστασόπουλου

Αναλυτικά:

Στο πλαίσιο προστασίας του προϊόντος Ελιά Καλαμάτας ΠΟΠ και οριακά πριν την επικείμενη εκδίκαση της υπόθεσης που το αφοράστο ΣτΕ, απευθυνόμενος σε εσάς κύριε δήμαρχε,  ρωτώ:

1. Πρώτον,γιατί καθυστερήσατε τόσο να αναλάβετε πρωτοβουλία χάραξης κοινής γραμμής με τους υπόλοιπους δημάρχους της Μεσσηνίας και να φέρετε το θέμα προς συζήτηση στο Δ.Σ.;Να υπενθυμίσω, πως οι ενέργειές σας έλαβαν χώρα μετά τη σχετική παρέμβαση του επικεφαλής της παράταξής μας, Μανώλη Μάκαρη, στην προηγούμενη συνεδρίαση.
2. Δεύτερον, ποιες είναι οι σχετικές πρωτοβουλίες που αναλάβατε και ποιες οι παρεμβάσεις σας, πέρα από τις προαναφερθείσες,από την έναρξη της θητείας σας;
3. Τρίτον, πραγματικά θεωρείτε πως είναι εφικτό να ληφθεί υπόψη του ΣτΕ η όποια απόφασητου Δημοτικού μας Συμβουλίου, όταν λαμβάνεται λίγες ώρες πριν την εκδίκαση της υπόθεσης;
4. Τέταρτον, γιατί προηγήθηκε η πρωτοβουλία σας με τους δημάρχους και η συμφωνία σας μαζί τους επί συγκεκριμένου κειμένου, όταν αυτό το κείμενο αποτελεί τη βάση συζήτησης στην αποψινή συνεδρίαση; Προδικάζετε τις αποφάσεις του Δ.Σ.; Και αν υποθέσουμε πως προκύπτει διαφωνία στο Δ.Σ., στο σύνολο ή σε μέρος του κειμένου, πως θα χειριστείτε το πλαίσιο συνεργασίας στο οποίο έχετε ήδη συμφωνήσει με τους άλλους δημάρχους;
5. Πέμπτον, πραγματικά θεωρείτε πως είναι ενδεδειγμένη τακτική το να αναλάβετε πρωτοβουλία διοργάνωσης σύσκεψης απευθύνοντας πρόσκληση σε δήμους και φορείς άλλων περιοχών, εκτός Μεσσηνίας, με σκοπό την εξεύρεση αμοιβαία αποδεκτών λύσεων επί του προβλήματος που έχει ανακύψει; Και αν ναι, με ποια πρόθεση και με ποιες προτάσεις σκέφτεστε να προσέλθετε σε μια τέτοια διαπραγμάτευση;
6. Έκτον, επειδή στην εισήγηση δεν γίνεται σχετική αναφορά, ποια είναι η εξέλιξη του θέματος που προέκυψε το περασμένο καλοκαίρι με το αίτημα του σωματείου Διεπαγγελματική Οργάνωση Επιτραπέζιας Ελιάς, προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, ώστε να αναγνωριστεί ως Εθνικός Φορέας και την έντονη αντίδραση φορέων της Μεσσηνίας λόγω της μη εκπροσώπησής τους στη οργάνωση αυτή και ποια ήταν η παρέμβασή σας επί του θέματος;

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

Αύριοθα εκδικασθεί, εκτός απροόπτου, στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) η υπόθεση του ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας έπειτα από προσφυγή του Συλλόγου Υπέρ των Μεσσηνιακών Ελαιοκομικών Προϊόντων Π.Ο.Π. (ΣΥΜΕΠΟΠ). Χάριν αποσαφήνισης, κρίνεται σκόπιμο να αναφερθεί πως η ονομασία Ελιά Καλαμάτας είναι καταχωρισμένη ως Προστατευόμενη Ονομασία Προελεύσεως (ΠΟΠ) από το 1996 και αναφέρεται στις επιτραπέζιες ελιές που παράγονται στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή από την ποικιλία «Καλαμών», που η ποιότητα και τα χαρακτηριστικά τους οφείλονται στο terroir της περιοχής αυτής και που όλα τα στάδια παραγωγής εκτελούνται εντός της οριοθετημένης ζώνης.

Δεδομένου πως πρόκειται για ένα σοβαρό ζήτημα,και προτού μπω στην ουσία του,δεν μπορώ να μην επισημάνω την ακατανόητα υποτονική, στα όρια ενίοτε της αδιαφορίας, αντίδραση φορέων,πολιτικών, επαγγελματικών και άλλων, της Μεσσηνίας, με τις όποιες φωτεινές εξαιρέσεις. Απαιτούνταν μεγαλύτερη και ταχύτερη ενεργοποίηση, στοχευμένες, συχνότερες και περισσότερες παρεμβάσεις από όλους.Επιπρόσθετα, ως προς τη δημοτική αρχή,ηανάληψη πρωτοβουλίαςχάραξης κοινής γραμμής με τους υπόλοιπους δήμους της Μεσσηνίας, λίγες μέρες πριν την εκδίκαση της προσφυγής, και η ένταξη του θέματος προς συζήτησηστην ημερήσια διάταξη της σημερινής συνεδρίασης του  Δ.Σ., λίγες ώρες πριν από  αυτήν, αποδεικνύουν καθυστερημένα αντανακλαστικά.

Η προσφυγή αφορά τηνλανθασμένη απόφαση του ΥπΑΑΤτο 2018 σύμφωνα με την οποία εντάχθηκε ο όρος «Καλαμάτα» ως συνώνυμο της ελιάς  ποικιλίας «Καλαμών» στον Εθνικό και στον Ευρωπαϊκό σχετικό Κατάλογο.Απόφαση, η οποία έρχεται σε κατάφωρη αντίθεση με το πνεύμα και τη φιλοσοφία των προϊόντων ΠΟΠ και τους σχετικούς κανονισμούς της Ε.Ε., δεδομένου πως ένα προϊόν ΠΟΠ είναι μοναδικό και δεν έχει συνώνυμα.Δυστυχώς, η απόφαση αυτή δεν έχει ανακληθεί από τη σημερινή ηγεσία του υπουργείου.Αυτήη εξέλιξη έδωσε τη δυνατότητα σε οποιονδήποτε και οπουδήποτε, εντός και εκτός της χώρας, εκμεταλλευόμενος τη σύγχυση που προκλήθηκε και τη φήμη του ΠΟΠ προϊόντος,να συσκευάζει και να εμπορεύεται ελιές με την ονομασία KalamataOlives, παραπλανώντας το καταναλωτικό κοινό τόσο ως προς την προέλευση όσο και ως προς την ποιότητα του προϊόντος. Η αρνητική αυτή εξέλιξη, όπως ήταν αναμενόμενο, οδήγησε στην κατακόρυφη πτώση των τιμών, το ΠΟΠ προϊόν μας στα αζήτητα ή ενίοτε στην ελαιοποίησή τουκαι τους Μεσσήνιους ελαιοπαραγωγούς στην απόγνωση.

Ενώ τα σκέλη της εισήγησης της δημοτικής αρχής σχετικά με τις δράσεις που απαιτούνται για την προστασία του ΠΟΠ προϊόντος μας κινούνται στη σωστή κατεύθυνση,θεωρώ απαράδεκτο, αδιανόητο το τελευταίο σκέλος σύμφωνα με το οποίο ο Δήμος μας θα αναλάβει πρωτοβουλία διοργάνωσης σύσκεψης απευθύνοντας πρόσκληση σε δήμους και φορείς των Νομών Λακωνίας, Αιτωλοακαρνανίας, Φθιώτιδας και λοιπών περιοχών με σκοπό την εξεύρεση αμοιβαία αποδεκτών λύσεων για την ελιά ποικιλίας Καλαμών και το ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας. Όπως απαράδεκτο θεωρώεπίσης, το ότι πολιτικοί παράγοντες της Μεσσηνίας εκφράζονται, υπέρ της διεύρυνσης του προϊόντος ΠΟΠ σε όμορους με τη Μεσσηνία νομούς.Δεν  διαπραγματεύεσαι κάτι που δικαιωματικά σου ανήκει και σίγουρα όταν αυτό συμβαίνει δεν γίνεται με δική σου πρωτοβουλία. Μια τέτοια κίνηση είναι αντίθετη με τη φιλοσοφία των προϊόντων ΠΟΠ και θα αποβεί μοιραία για τα συμφέροντα των Μεσσήνιων παραγωγών τα οποία εκπροσωπούμε.

Για να υποστηρίξω την άποψή μου επιτρέψτε μου να χρησιμοποιήσω παραδείγματα από το χώρο του κρασιού.Το Ξινόμαυρο συμμετέχει ως μοναδική ποικιλία σταφυλιών στα ΠΟΠ Νάουσα και Αμύνταιο. Δύο διαφορετικές εκφράσεις της ίδιας ποικιλίας που αντανακλούν το terroir των περιοχών προέλευσης.Τα κρασιά ΠΟΠ Σαντορίνη περιέχουν ως μοναδική (100%) ή κυρίαρχη (τουλάχιστον 75%) ποικιλία σταφυλιών το Ασύρτικο. Η ποιότητά τουςείναι εξαιρετική και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά μοναδικά. Η καλύτερη έκφραση του Ασύρτικου παγκοσμίως. Η ζήτηση μεγάλη η δε ποσότητα αρκετά μικρή. Το Ασύρτικο καλλιεργείται σε αρκετά μέρη στην Ελλάδα, μεταξύ των οποίων και στη Μεσσηνία αλλά και σε χώρες του εξωτερικού πλέον, όπως η Αυστραλία, και οι Η.Π.Α. Στην Ελλάδα μάλιστα υπάρχουν και άλλα κρασιά ΠΟΠ όπου συμμετέχει το Ασύρτικο ως ποικιλία, όπως τα κρασιά ΠΟΠ Μονεμβασιά και ΠΟΠ Πλαγιές Μελίτωνα. Κανείς όμως δεν διανοείται να υποστηρίξει τη διεύρυνση του ΠΟΠ Σαντορίνη και σίγουρα οι σαντορινιοί παραγωγοί δεν θα έπαιρναν ποτέ σχετική πρωτοβουλία.Η μικρή ποσότητα αυτού του εξαιρετικού προϊόντος πωλείται σε ιδιαίτερα υψηλές τιμές οδηγώντας τους παραγωγούς του σε οικονομική ευημερία.Αντίθετα, στη μεγαλύτερη σε έκταση ζώνη ΠΟΠ οίνων και μοναδική που εκτείνεται σε δύο όμορους νομούς αυτή της Νεμέας με ποικιλία σταφυλιών το Αγιωργίτικο εμφανίζονται προβλήματα. Η μεγάλη έκτασητης ζώνης έχει ως αποτελέσματα τη διαφοροποίηση, τη διακύμανση της ποιότητας λόγω διαφορετικού terroirαπό περιοχή σε περιοχή και την αδυναμία ελέγχου της παραγωγής λόγω αυξημένων ποσοτήτων, με αποτέλεσμα πολλοί οινοποιοί να ζητούν το χωρισμό της ζώνης σε μικρότερα τμήματα.Να σημειωθεί επίσης, πως στη Γαλλία η επιτυχία των οίνων ΠΟΠ σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στης μικρής έκτασης ζώνες. Επισημαίνω, πως στη Μεσσηνία καλλιεργούνται σταφύλια των ποικιλιών Μοσχοφίλερο και Αγιωργίτικο αλλά κανείς φορέας δεν ζητά την επέκταση του ΠΟΠ Μαντινεία ή του ΠΟΠ Νεμέα αντίστοιχα στην περιοχή μας και κανείς από αυτές τις περιοχές δεν θα το δεχόταν.

Ελπίζοντας η έμμεση επιχειρηματολογία μου να ήταν επιτυχής,προτείνω, η ζώνη του ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας, της καλύτερης δηλαδή έκφρασης της ποικιλίας Ελιά Καλαμών, να μην επεκταθεί, το προϊόν να τυγχάνει σταθερά της προστασίας που του πρέπεικαι να θωρακιστεί περεταίρω, οι φορείς άλλων  περιοχών στις οποίες καλλιεργείται η ποικιλία Ελιά Καλαμών, αντί να επιτίθενται παντοιοτρόπως στο προϊόν μας, ναγίνουν περισσότερο δημιουργικοί διερευνώνταςτην πιθανότητα δημιουργίας νέων ονομασιών προέλευσης για την ίδια ποικιλία ελιάς που να αντανακλά τις ιδιαιτερότητες του τόπου τους.Οτιδήποτε διαφορετικό έρχεται σε αντίθεση με το πνεύμα των προϊόντων ΠΟΠ, συνιστά παραπλάνηση των καταναλωτών και θα δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα. Να υπενθυμίσω πως η αρνητική κατάσταση  που βιώνουμε οφείλεται σε ενέργειες φορέων των περιοχών αυτών.

Καμία πρωτοβουλία διοργάνωσης σύσκεψης με φορείς άλλων περιοχών και καμία διαπραγμάτευση, λοιπόν. Σε αυτή την κατεύθυνση, καλώ τη δημοτική αρχή αλλά και τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης να συναινέσουμε στο να μην συμπεριληφθεί στο κείμενο της απόφασης το τελευταίο σκέλος της εισήγησης.Επισημαίνω, πως η στάση μου αυτή δεν διαπνέεται από  τοπικιστική διάθεση αλλά από σεβασμό και προσήλωση στη φιλοσοφία των προϊόντων ΠΟΠ και από γαστρονομικό «πατριωτισμό».