Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού (1997), οι σημαντικότεροι παράγοντες για την απόκτηση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος ενός προορισμού δεν κληρονομούνται αλλά δημιουργούνται.

Στο πλαίσιο αυτής της δημιουργίας, σημαντική θέση καταλαμβάνουν η εξειδίκευση και η εκπαίδευση των ανθρώπινων πόρων. Ο Τουρισμός εντάσσεται στον τριτογενή τομέα της οικονομίας, αυτόν των υπηρεσιών, οι οποίες, σε αντίθεση με τα υλικής υπόστασης αγαθά, καταναλώνονται συνήθως τη στιγμή παραγωγής τους και η ποιότητά τους εξαρτάται από τη συνολική εμπειρία που αποκομίζει ο πελάτης, με τον αντίκτυπο της ανθρώπινης συμπεριφοράς σε αυτή να είναι καταλυτικός. Η ποιότητα των υπηρεσιών εξαρτάται εν πολλοίς από το κατά πόσο το ανθρώπινο δυναμικό που εμπλέκεται στην παροχή τους είναι καταρτισμένο. Δεδομένου πως οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τουριστικό κλάδο, ως προς τον τύπο μεθόδου παραγωγής, είναι εντάσεως εργασίας δημιουργείται η ανάγκη εκτεταμένων επενδύσεων στην εκπαίδευση των εργαζομένων. Ανάγκη, η οποία στο έντονα ανταγωνιστικό και μεταβαλλόμενο περιβάλλον του παγκόσμιου τουριστικού γίγνεσθαι εντείνεται.

Στο πλαίσιο χάραξης πολιτικής τουριστικής εκπαίδευσης προκύπτουν δύο ζητήματα κομβικής σημασίας και συγκεκριμένα το ποιοι πρέπει να είναι οι εκπαιδευτικοί στόχοι των προγραμμάτων και ποιοι πρέπει να τυγχάνουν εκπαίδευσης. Συνήθως, στα εκπαιδευτικά προγράμματα, ανεξαρτήτως βαθμίδας, τύπου φορέα και εκπαιδευτικού πλαισίου, δίνεται έμφαση στην απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων ενώ παραλείπεται, ή αντιμετωπίζεται επιφανειακά, η διαμόρφωση στάσεων. Δυστυχώς, η φιλοσοφία, το αξιακό πλαίσιο, η κουλτούρα δεν τυγχάνουν αντικείμενο εκπαίδευσης αν και αποδεδειγμένα διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο στην επιτυχία τουριστικών επιχειρήσεων και προορισμών. Ως προς το ποιοι πρέπει να εκπαιδεύονται, η συνήθης απάντηση συμπεριλαμβάνει τους εργαζομένους και τους υποψηφίους εργαζομένους του κλάδου. Ενώ αντίθετα, στην κατεύθυνση μιας ολιστικής προσέγγισης, η εκπαίδευση-επιμόρφωση θα έπρεπε να αφορά και τους κατοίκους αλλά και, γιατί όχι, τους επισκέπτες ενός προορισμού.

Στο παρόν επιχειρείται η ανάδειξη των δύο αυτών πτυχών οι οποίες διαλανθάνουν της προσοχής ενώ θα έπρεπε να συνιστούν σημαντικές παραμέτρους στο σχεδιασμό της στρατηγικής της τουριστικής εκπαίδευσης.

Η κουλτούρα προσδιορίζει τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς ατόμων, ομάδων και κοινωνιών. Ως εκ τούτου, διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στην επιτυχία ενός οργανισμού, άρα και κάθε επιχείρησης του τουριστικού κλάδου. Η σημασία της καταδεικνύεται από την επίδραση που έχει σε ζητήματα όπως οι αλλαγές, η έμφαση στον πελάτη, η ποιότητα και η εξωστρέφεια που αποτελούν ζητούμενα στοιχεία στον τουριστικό τομέα. Η κατάλληλη κουλτούρα διευκολύνει την επίτευξη των στόχων ενός οργανισμού, ενώ η ακατάλληλη τη δυσχεραίνει. Ποια όμως θεωρείται κατάλληλη κουλτούρα; Θεωρείται αυτή η οποία εμπεριέχει ένα πλέγμα κοινών για κάθε οργανισμό, ανεξαρτήτως μεγέθους και αντικειμένου, στοιχείων, όπως ο σεβασμός, το ομαδικό πνεύμα, η κοινωνική ευθύνη και η εστίαση στον πελάτη καθώς και στοιχεία που προσιδιάζουν στις ιδιαιτερότητες του κλάδου στον οποίο ανήκει ο κάθε οργανισμός (Μπουραντάς, 2005).

Δεδομένου πως η κουλτούρα δύναται να διαμορφωθεί με συστηματικές και σχεδιασμένες ενέργειες, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η εκπαίδευση, η τουριστική εκπαίδευση πρέπει να αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στη διαμόρφωση μιας τουριστικής κουλτούρας, η οποία να συμπεριλαμβάνει στοιχεία που να αντανακλούν τις ιδιαιτερότητες του κλάδου όπως η φιλοξενία και η τουριστική συνείδηση.

Η φιλοξενία αποτελούσε στην αρχαία Ελλάδα ηθικό χρέος και θεϊκή απαίτηση και συνίσταται στην εγκάρδια, στην ανεπιτήδευτη υποδοχή και περιποίηση του επισκέπτη. Φυσικά, η φιλοξενία δεν θα πρέπει να διακρίνει μόνο τους εμπλεκόμενους στον τουρισμό, αλλά το σύνολο των κατοίκων ενός προορισμού, καθένας εκ των οποίων πρέπει να αισθάνεται ως εκπρόσωπος, ως «πρεσβευτής» του τόπου του και να συνειδητοποιεί πως κάθε συμπεριφορά του έχει αντίκτυπο στην διαμόρφωση της εμπειρίας του επισκέπτη. Ένα πηγαίο χαμόγελο, μια εγκάρδια καλημέρα, μια ειλικρινή διάθεση για εξυπηρέτηση και βοήθεια, η ευγένεια και ο έμπρακτος σεβασμός έχουν τεράστια σημασία. Γιατί, «…. οι άνθρωποι θα ξεχάσουν τι είπες, οι άνθρωποι θα ξεχάσουν τι έκανες, οι άνθρωποι όμως δεν θα ξεχάσουν ποτέ πως τους έκανες να νιώσουν» (Maya Angelou).

Από την άλλη μεριά, η τουριστική συνείδηση ορίζεται, σύμφωνα με τον Κολτσιδόπουλο (2001), ως το σύνολο των ενεργειών που συμβάλλουν στην καλύτερη δυνατή εξυπηρέτηση του επισκέπτη και παράλληλα στη δημιουργία των βέλτιστων εντυπώσεων που θα αποκομίσει από τον τουριστικό προορισμό. Στην πράξη εκφράζεται με την απόκτηση των γνώσεων που αφορούν το τουριστικό προϊόν και τη διάθεση μεταλαμπάδευσής τους στον επισκέπτη, την παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών, τη φιλοξενία και το σεβασμό απέναντι στον άνθρωπο, στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον, στην υλική και άυλη κληρονομιά.

Η ανάπτυξη τουριστικής συνείδησης δεν αφορά μόνο τους εμπλεκόμενους στον τουρισμό αλλά το σύνολο των κατοίκων ενός προορισμού και πρέπει να συνιστά αποτέλεσμα κατάλληλης εκπαίδευσης στην κατεύθυνση της προτροπής της διακήρυξης της Μανίλας (1980) για τον Παγκόσμιο Τουρισμό, με τη διαμόρφωσή της μάλιστα να ξεκινά από τη σχολική εκπαίδευση.

Παράλληλα, σε μια ολιστική κατεύθυνση αειφορικής τουριστικής ανάπτυξης είναι σημαντικό να διαπνέεται από τουριστική συνείδηση και ο επισκέπτης, ο οποίος κατά την παραμονή του σε έναν τόπο οφείλει να τηρεί αειφορική στάση. Οφείλει να σέβεται τους ανθρώπους, τις παραδόσεις, το περιβάλλον, οφείλει να έχει επίγνωση του αντίκτυπου που έχει η παρουσία του στον τόπο που επισκέπτεται και να συμπεριφέρεται ανάλογα. Και αυτό δεν πρέπει να αφήνεται στην τύχη αλλά να τυγχάνει αντικείμενο προγραμμάτων επιμόρφωσης-ευαισθητοποίησης.

Η ανάπτυξη τουριστικής συνείδησης έχει να κάνει λοιπόν, με τη συνειδητοποίηση του αντίκτυπου πράξεων και συμπεριφορών, με την καλλιέργεια περιβαλλοντικής και πολιτιστικής ευαισθητοποίησης, με την εκτίμηση των θετικών και αρνητικών συνεπειών της τουριστικής ανάπτυξης και με τη διασφάλιση ως ένα βαθμό της πρόληψης και του ελέγχου επιζήμιων για τον τουρισμό φαινομένων. Έτσι, συμβάλλει στην ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος και της συνολικής τουριστικής εμπειρίας, στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του προορισμού και εν τέλει στην ποιοτική αναβάθμιση της ζωής των κατοίκων του (Μπούρδη, 2001 ; Παπαζήση, 2008 ; Mohd et al., 2015).

Πλήθος προτάσεων έχουν κατατεθεί στο παρελθόν για την αναβάθμιση του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης στον τουριστικό τομέα της χώρας μας. Ενδεικτικά αναφέρονται οι αντίστοιχες του ΣΕΤΕ, οι οποίες συνοπτικά είναι: α) η αναβάθμιση, ο εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων μορφών τουριστικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, β) η σύνδεση της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης και των δεξιοτήτων, των γνώσεων και των επαγγελμάτων με την αγορά εργασίας, γ) η ενδυνάμωση του θεσμού της πρακτικής άσκησης, δ) η ευελιξία και η προώθηση της ενδοεπιχειρησιακής κατάρτισης και ε) η ενίσχυση της θέσης του τουρισμού ως επαγγελματική προοπτική.

Στην κατεύθυνση ολιστικής προσέγγισης και βελτιστοποίησης της τουριστικής εκπαίδευσης προτείνεται, ως προσθήκη στο παραπάνω πλέγμα προτάσεων, α) η διαμόρφωση, μέσω της εκπαίδευσης-κατάρτισης, κατάλληλης κουλτούρας με κυρίαρχα στοιχεία τη φιλοξενία και την τουριστική συνείδηση και β) η ανάπτυξη προγραμμάτων επιμόρφωσης και ευαισθητοποίησης που θα απευθύνονται στους μόνιμους κατοίκους και στους επισκέπτες ενός προορισμού.

Το Marketing αποτελεί έναν παρεξηγημένο επιστημονικό κλάδο που εσφαλμένα ταυτίζεται με τη διαφήμιση, τις πωλήσεις, τις δημόσιες σχέσεις και την προβολή, δραστηριότητες τις οποίες εμπεριέχει μεν αλλά δεν περιορίζεται σε αυτές.

Του Χρήστου Αναστασόπουλου
Οικονομολόγου, MSc
Δημοτικού Συμβούλου με την Παράταξη

«Ανοικτός Δήμος – Ενεργοί Πολίτες»

Επιπλέον, πιστεύεται πως συνιστά μέθοδο δημιουργίας πλασματικών αναγκών και παραπλάνησης του καταναλωτή. Στην πραγματικότητα όμως, στο επίκεντρο της φιλοσοφίας του βρίσκεται ο πελάτης και η ικανοποίηση των αναγκών και επιθυμιών του. Στην ολιστική του διάσταση μάλιστα, ως λειτουργία, ξεκινά πριν το σχεδιασμό του προϊόντος, με τη διερεύνηση της αγοράς και τη μελέτη της συμπεριφοράς των καταναλωτών, και εκτείνεται έως και μετά την πώληση (after sales marketing).

Συχνά, στο πλαίσιο στρεβλής εφαρμογής του Marketing, οι σχετικές με την τουριστική ανάπτυξη ενός προορισμού προτάσεις εξαντλούνται στην παράθεση εργαλείων προσέλκυσης επισκεπτών, χωρίς να έχει προσδιοριστεί πρώτα το τουριστικό προϊόν του και χωρίς να έχει καθοριστεί η τουριστική του ταυτότητα (destination brand). Ενίοτε, η προβολή του τόπου γίνεται μετά και από «ωραιοποίηση» της εικόνας του. Δεδομένου όμως, πως ο βαθμός ικανοποίησης των επισκεπτών προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ της προσδοκίας τους και της εμπειρίας που βίωσαν, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως η επιτυχημένη προσέλκυσή τους, δεν αρκεί για το καλύτερο και με χρονική διάρκεια αποτέλεσμα. Αυτό που βιώνει ο επισκέπτης πρέπει να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του ή και να τις ξεπερνά.

Χάριν αποσαφήνισης, το τουριστικό προϊόν ορίζεται, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού, ως «ένας συνδυασμός υλικών και άυλων στοιχείων, όπως φυσικοί, πολιτιστικοί και ανθρωπογενείς πόροι, αξιοθέατα, εγκαταστάσεις, υπηρεσίες και δραστηριότητες γύρω από ένα συγκεκριμένο κέντρο ενδιαφέροντος που αντιπροσωπεύει τον πυρήνα του μάρκετινγκ προορισμού και δημιουργεί μία συνολική εμπειρία στον επισκέπτη, συμπεριλαμβανομένων συναισθηματικών πτυχών για τους δυνητικούς πελάτες», ενώ η ταυτότητα ενός προορισμού, αντανακλώντας τα στοιχεία που συνθέτουν τη μοναδικότητα του τουριστικού του προϊόντος, συνιστά το στοιχείο που τον διαφοροποιεί από τον ανταγωνισμό.

Στην κατεύθυνση επιτυχίας του εγχειρήματος της τουριστικής ανάπτυξης ενός τόπου, απαιτείται στρατηγική όπου το Marketing περιλαμβάνει το σύνολο των δραστηριοτήτων του προγραμματισμού–σχεδιασμού, της εκτέλεσης και του ελέγχου. Αφού καθορισθεί το αξιακό πλαίσιο και η φιλοσοφία του εγχειρήματος θα πρέπει να διαμορφωθεί το όραμα, ένα όραμα σαφές, που θα εμπνέει και θα κινητοποιεί. Στη συνέχεια απαιτείται μια ενδελεχής ανάλυση του εσωτερικού και του εξωτερικού περιβάλλοντος του προορισμού, μέσω της μεθοδολογίας SWOT, έτσι ώστε να διαπιστωθούν τα δυνατά και τα αδύναμα στοιχεία του καθώς και οι ευκαιρίες και οι απειλές οι οποίες πηγάζουν από το εξωτερικό του περιβάλλον. Από τα ευρήματα θα προκύψουν, μεταξύ άλλων, οι παθογένειες και τα συγκριτικά του πλεονεκτήματα, οι τάσεις στο τουριστικό γίγνεσθαι και τα πιθανά χρηματοδοτικά εργαλεία, θα προσδιοριστούν τα στοιχεία που θα καθορίσουν την τελική σύνθεση του τουριστικού προϊόντος του και αυτά που θα διαμορφώσουν την τουριστική του ταυτότητα. Μέσα από τη διαδικασία θα αναδυθούν οι στρατηγικοί προβληματισμοί που θα οδηγήσουν με τη σειρά τους σε στρατηγικές επιλογές, οι οποίες αποτελούν τη βάση για επιχειρησιακό προγραμματισμό με στοχοθεσία που θα αναλυθεί σε επιμέρους δράσεις.

Στρατηγικοί στόχοι, που πρέπει να διασφαλίζει το Marketing προορισμού, είναι: α. η μακροπρόθεσμη ενίσχυση της ευημερίας της τοπικής κοινωνίας, β. η μεγιστοποίηση της ικανοποίησης των επισκεπτών, γ. η μεγιστοποίηση της κερδοφορίας των τοπικών επιχειρήσεων και των πολλαπλασιαστικών οφελών και δ. η βελτιστοποίηση των επιπτώσεων του τουρισμού στο πλαίσιο μιας βιώσιμης ισορροπίας μεταξύ του οφέλους και του περιβαλλοντικού, κοινωνικού και πολιτιστικού κόστους (Buhalis, 2000). Στην κατεύθυνση του τελευταίου στόχου, με όρους αειφορίας και βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, το δέον είναι να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα του υπολογισμού, με όποια μεθοδολογία κριθεί κατάλληλη,  της τουριστικής φέρουσας ικανότητας του προορισμού.

Στο παραπάνω πλαίσιο, κρίνεται κομβικής σημασίας η διενέργεια της έρευνας αγοράς. Η μελέτη δηλαδή του ανταγωνισμού, η αναζήτηση βέλτιστων πρακτικών για την εφαρμογή της μεθοδολογίας της συγκριτικής αξιολόγησης (benchmarking), η ανάλυση των τάσεων, η μελέτη της συμπεριφοράς των καταναλωτών της τουριστικής αγοράς και η διερεύνηση των απόψεών τους. Συγχρόνως, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι απόψεις και οι προσδοκίες των ενδιαφερομένων μερών (stakeholders), όσων σε ατομικό, συλλογικό ή θεσμικό επίπεδο σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τον τουρισμό, καθώς και όσων, δεν σχετίζονται μεν με αυτόν αλλά έχουν το δικαίωμα έκφρασης άποψης για τον τρόπο ανάπτυξης του τόπου τους. Η διαδικασία πρώιμης συμμετοχής των κατοίκων στο σχεδιασμό, σε μια λογική bottom – up προσέγγισης, προκαλεί πλήθος θετικών επιδράσεων. Το να εκφραστούν οι απόψεις των κατοίκων, μέσω του διαλόγου και της διαβούλευσης, εκτός από την πληθώρα των ιδεών που παράγονται, αποτελεί ανταπόκριση στα δημοκρατικά ιδεώδη, αναπτερώνει το ηθικό τους και τους «δεσμεύει» στο εγχείρημα, το οποίο καθιστά κτήμα τους, ενεργοποιεί ανθρώπινο δυναμικό που υπολανθάνει και ενισχύει τη διαμόρφωση κατάλληλης για την επιτυχία του εγχειρήματος κουλτούρας.

Αναμφίβολα, το Marketing προορισμού είναι μια δύσκολη και πολύπλοκη διαδικασία, κυρίως λόγω των πολλών συστατικών που συνθέτουν το τουριστικό προϊόν και των σχέσεων μεταξύ τους αλλά και της εμπλοκής μεγάλου αριθμού ενδιαφερομένων μερών (Fyall et al., 2006). Η διαπίστωση αυτή και οι απαιτήσεις που προβάλλουν αβίαστα από τα παραπάνω – τα οποία σημειωτέον αναφέρονται σε μέρος μόνο των δραστηριοτήτων του Marketing προορισμού, ως αποτέλεσμα της επιλεκτικής εστίασης στα προ της εφαρμογής των εργαλείων προσέλκυσης στάδια – καταδεικνύουν την αναγκαιότητα σύστασης ενός Οργανισμού Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμού (Destination Management and Marketing Organization), με την τήρηση των προϋποθέσεων όμως που απαιτεί η βέλτιστη λειτουργία του.

Τοποθέτηση – Ερώτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο της 28ης Μαρτίου 2022, του Χρήστου Αναστασόπουλου
Οικονομολόγου, MSc, Δημοτικού Συμβούλου με την παράταξη «Ανοικτός Δήμος – Ενεργοί Πολίτες»

Το 2021, το έτος εορτασμού των 200 χρόνων από την έναρξη της επανάστασης των Ελλήνων κατά του οθωμανικού ζυγού, αποτελεί παρελθόν. Πέρα από την κριτική για το είδος και την ποιότητα των εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν, ο εορτασμός των 200 ετών από την έναρξη της επανάστασης συνιστούσε ευκαιρία για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας σχετικά με τον χρόνο και τον τόπο έναρξης της επανάστασης, που τόσο ενδιαφέρει την πόλη μας.

Σύμφωνα με την επίσημη, την επικρατούσα σε εθνικό επίπεδο εκδοχή, η έναρξη της επανάστασης έλαβε χώρα την 25^η Μαρτίου στα Καλάβρυτα, με τον Παλαιών Πατρών Γερμανό να υψώνει το λάβαρο της Αγίας Λαύρας και να ορκίζει σε αυτό τους αγωνιστές. Η εκδοχή αμφισβητείται έντονα και από πλήθος ιστορικών θεωρείται φανταστικό γεγονός. Ακόμα και ο Παλαιών Πατρών Γερμανός στα απομνημονεύματά του δεν κάνει καμία αναφορά στα γεγονότα. Η 25^η Μαρτίου καθιερώθηκε ως επέτειος εορτασμού του εθνικού ξεσηκωμού το 1838, επί βασιλείας του Όθωνα, στην κατεύθυνση συσχέτισης της θρησκείας με την επανάσταση και της ταύτισης εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης.

Ενώ σύμφωνα με άλλη εκδοχή, η οποία επικρατεί σε τοπικό επίπεδο, η επανάσταση κηρύχθηκε στις 23 Μαρτίου  στην Καλαμάτα όπου μετά την απελευθέρωσή της οι δυνάμεις των Ελλήνων με ηγέτες, μεταξύ άλλων, τον Μαυρομιχάλη, τον Κολοκοτρώνη, τον Παπαφλέσσα, τον  Νικηταρά, τον Αναγνωσταρά και τον Μητροπέτροβα συγκεντρώθηκαν στο προαύλιο βυζαντινού ναού στις όχθες του Νέδοντα, όπου μετά τη δοξολογία, 24 ιερείς και ιερομόναχοι ευλόγησαν τις ελληνικές σημαίες και όρκισαν τους αγωνιστές.

Επιπλέον, υφίσταται και μια τρίτη εκδοχή, σύμφωνα με την οποία η έναρξη έλαβε χώρα την 17^η Μαρτίου στην Αρεόπολη. Πέραν του ότι το γεγονός έχει διασωθεί ως θρύλος, ως λαϊκή παράδοση, ελλείψει γραπτών μαρτυριών που να το αποδεικνύουν, η αξία του προσκρούει και στο ότι η Μάνη χαρακτηρίζεται  αδούλωτη. Σύμφωνα μάλιστα με την τοπική παράδοση, αναφέρεται  πως η επαναστατική σημαία είχε στο κέντρο έναν μπλε σταυρό και επάνω από αυτόν αναγραφόταν το σύνθημα «Νίκη ή Θάνατος», αντί του «Ελευθερία ή Θάνατος», του συνθήματος που ταυτίστηκε με την επανάσταση του ΄21, υποδηλώνοντας ακριβώς το ότι η Μάνη θεωρείτο ελεύθερη. Ως εκ τούτου, ακόμα και αν το γεγονός ήταν αληθές δεν είναι δυνατόν μια επανάσταση να ξεκινά σε ελεύθερο έδαφος. Σύμφωνα με τους κανόνες καταγραφής της ιστορίας, μια επανάσταση δεν θεωρείται πως ξεκινά με δηλώσεις προθέσεων αλλά με ένα υψηλής σημασίας πολεμικό γεγονός. Παρόλα αυτά, με συστηματική προσπάθεια, από μέρους των ιθυνόντων της περιοχής, η λαϊκή παράδοση τείνει να λάβει το χαρακτήρα βεβαιωμένης ιστορικής αλήθειας, με την πραγματοποίηση τοπικών εκδηλώσεων και πιο επίσημα με την κήρυξη, τα τελευταία χρόνια, της 17^ης Μαρτίου ως επίσημης τοπικής αργίας για την Αρεόπολη αλλά και για ολόκληρη τη Μάνη. Επισημαίνεται, πως πέρυσι στην επέτειο των 200 ετών από την έναρξη της επανάστασης τίμησαν με την παρουσία τους τούς εορτασμούς τόσο η Πρόεδρος της Δημοκρατίας όσο και η Πρόεδρος του «Ελλάδα 2021», ενώ απουσίασαν από τις εκδηλώσεις της Καλαμάτας λίγες μέρες μετά. Ταυτόχρονα, αίσθηση και πολλά ερωτηματικά έχει προκαλέσει η ομιλία του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη φέτος στο πλαίσιο των σχετικών εκδηλώσεων στην Αρεόπολη. Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, ανέφερε: «Τέσσερις αιώνες μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, σε αυτά εδώ τα χώματα ξεκίνησε πριν 201 χρόνια η επανάσταση του γένους η πρώτη φλόγα άναψε εδώ στη Μάνη και εξαπλώθηκε σε όλο το Μοριά, στη Ρούμελη, στα νησιά της πατρίδας. ….Ήταν σαν σήμερα 17 Μαρτίου 1821. Εδώ σε αυτά τα άγια χώματα που πατάμε, ξεκίνησε η επανάσταση και ποτίστηκε το δέντρο της ελληνικής ελευθερίας. Στο ναό των Ταξιαρχών, σε αυτή την πόλη στην ιστορική πλέον Αρεόπολη, εδώ υψώθηκε η πρώτη επαναστατική σημαία, με ένα γαλάζιο σταυρό στο κέντρο. Έγραφε «Νίκη ή Θάνατος» και από κάτω «ταν ή επί τας». Ήταν η κοινή θέληση των Μανιατών και των Μανιατισσών. Ήταν η κοινή θέληση των Ελλήνων. Εδώ αποφασίστηκε η ίδρυση της επαναστατικής επιτροπής για τον συντονισμό του Αγώνα, η Μεσσηνιακή Γερουσία, η οποία ήταν ουσιαστικά ο πρώτος πολιτικός θεσμός των Ελλήνων. Εδώ γράφτηκε η πρώτη προκήρυξη προς τους Χριστιανικούς λαούς της Ευρώπης γιατί από τότε είχαμε διαλέξει το που είμαστε, για την απόφαση του έθνους μας να αποτινάξει το ζυγό της δουλείας και να πορευτεί προς την ελευθερία και την ανεξαρτησία.».

Αντίθετα με τη βάσιμη αμφισβήτηση των άλλων εκδοχών, η αντίστοιχη που θέλει την Καλαμάτα να καθίσταται η πρώτη πόλη της υποδουλωμένης Ελλάδας που απελευθερώθηκε και η πόλη στην οποία κηρύχθηκε η επανάσταση την 23^η Μαρτίου του 1821 δεν τυγχάνει της παραμικρής αμφισβήτησης. Η προσπάθεια απαξίωσης των όσων διαδραματίστηκαν τότε με το επιχείρημα πως η απελευθέρωση της πόλης δεν συνέβη ως αποτέλεσμα ενός πολεμικού γεγονότος πέφτει στο κενό διότι το τέχνασμα συγκαταλέγεται στη στρατηγική του πολέμου, μην ξεχνάμε πως με ένα αντίστοιχο ο Οδυσσέας, σύμφωνα με την Ιλιάδα του Ομήρου, κατάφερε να αλώσει την Τροία, χωρίς ουδόλως να μειώνεται η αξία του επιτεύγματός του, τουναντίον.

Στο πλαίσιο αυτής της στρέβλωσης της ιστορικής αλήθειας, ο εορτασμός της απελευθέρωσης της Καλαμάτας πάντα έμενε και συνεχίζει να μένει στη σκιά, χωρίς να εφαρμόζεται τοπική αργία αν και καθιερώθηκε με Β.Δ. το 1969, με τις δημόσιες υπηρεσίες και τα εμπορικά καταστήματα να λειτουργούν κανονικά,  με τον όποιο εορτασμό να είναι πάντα στριμωγμένος στις μεσημεριανές ώρες, έτσι ώστε να μην τονίζεται η αξία του γεγονότος και συχνά, ιδιαίτερα παλαιότερα, χωρίς την παρουσία της πολιτειακής ηγεσίας της χώρας. Αξίζει αναφοράς το παράδειγμα των Ιωαννίνων στα οποία η ημερομηνία απελευθέρωσης της πόλης είναι θεσμοθετημένη τοπική αργία αποδίδοντας στο γεγονός την αξία που του πρέπει.

Επειδή τα γεγονότα είναι ξεροκέφαλα, η πρώτη πόλη, η πρώτη περιοχή της σκλαβωμένης Ελλάδας που απελευθερώθηκε ήταν η πόλη μας, η Καλαμάτα, πρώτη πολιτική εξουσία θεωρείται η «Μεσσηνιακή Γερουσία» ή «Μεσσηνιακή Σύγκλητος», ως πρώτη ενέργεια σε διπλωματικό επίπεδο θεωρείται η «Προκήρυξις εις τας Ευρωπαϊκάς Αυλάς», με την οποία ανακοινώθηκε διεθνώς η κήρυξη της επανάστασης. Οι βασικοί πρωταγωνιστές της επανάστασης, άλλωστε, αυτοί που διαδραμάτισαν καταλυτικό ρόλο στην εξέλιξή της, έτσι όπως αυτοί αναδείχθηκαν στη συνέχεια του αγώνα, ήταν στην Καλαμάτα και ορκίστηκαν να αγωνισθούν μέχρις εσχάτων.

Το κίνητρο ενασχόλησης με το θέμα δεν είναι σοβινιστικό. Στόχο αποτελεί η αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας και παράλληλα η ανάδειξη ενός γεγονότος που συνιστά σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της πόλης μας και κατ΄ επέκταση πτυχή της ταυτότητάς της.

Δυστυχώς, η δημοτική αρχή απέτυχε να αναδείξει το γεγονός και να αποκαταστήσει την ιστορική αλήθεια. Δυστυχώς δεν άδραξε την ευκαιρία. Το γεγονός παραμένει για εσωτερική χρήση. Δεν είμαι αιθεροβάμων να πιστεύω πως θα αλλάξει εύκολα η επίσημη εκδοχή, πιστεύω όμως πως υπάρχουν περιθώρια αναβάθμισης του εορτασμού με πρώτη ενέργεια, στην κατεύθυνση αυτή, την εφαρμογή τοπικής αργίας. Απευθύνομαι και σε εσάς κυρίες και κύριοι συνάδελφοι. Από εμάς εξαρτάται να αποκαταστήσουμε την ιστορική αλήθεια, και να  αναδείξουμε την ιστορία του τόπου μας.

Αν πραγματικά κύριε Δήμαρχε εννοείτε όσα λέτε στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την απελευθέρωση της πόλης μας, οφείλετε αν μη τι άλλο να προβείτε στις απαραίτητες ενέργειες ώστε να ισχύσει η ήδη θεσπισμένη τοπική αργία της 23^ης Μαρτίου. Σε διαφορετική περίπτωση, παραμένουν λόγια κενού περιεχομένου. Έστω και καθυστερημένα, έχετε κύριε Δήμαρχε την πρόθεση να αναδείξετε και να τιμήσετε το ιστορικό γεγονός με τον πρέποντα τρόπο;

Ερωτήσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο Καλαμάτας, της 24^ης Μαΐου 2021, από τον Χρήστο Αναστασόπουλο, Οικονομολόγος, MSc, Δημοτικός Σύμβουλος με την παράταξη «Ανοιχτός Δήμος – Ενεργοί Πολίτες»

Στο πλαίσιο του ελέγχου της Δημοτικής Αρχής, κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της 24^ης Μαΐου, έθεσα τις ακόλουθες ερωτήσεις:

«Αγνοώντας τον κίνδυνο να κατηγορηθώ πως επαναλαμβάνομαι, επανέρχομαι κύριε Δήμαρχε, λόγω της σοβαρότητας του θέματος, στην υπόθεση του ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας και σας ερωτώ:

1. Πρώτον, σε προηγούμενη συνεδρίαση και σε σχετική μου ερώτηση, αναφέρατε πως είχατε αναλάβει πρωτοβουλίες για την νομική κατοχύρωση του ονόματος «Καλαμάτα». Μπορείτε να μας ενημερώσετε για το πώς εξελίσσεται το ζήτημα αυτό;
2. Δεύτερον, σε λίγες ημέρες είναι προγραμματισμένο να εκδικασθεί στο ΣτΕ, μετά από αρκετές αναβολές, η προσφυγή του ΣΥΜΕΠΟΠ. Σε ποιες συγκεκριμένες ενέργειες και παρεμβάσεις, στην κατεύθυνση προστασίας του προϊόντος μας, έχετε προβεί το προηγούμενο διάστημα;
3. Τρίτον, σε προηγούμενη συνεδρίαση σας ρώτησα αν θα δεχθούμε παθητικά να αποφασίζουν άλλοι, όπως το Περιφερειακό Συμβούλιο Πελοποννήσου και το Δημοτικό Συμβούλιο Σπάρτης, για την ανάληψη πρωτοβουλιών για την επέκταση της ζώνης του ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας στους όμορους νομούς, για το προϊόν της περιοχής μας δηλαδή, και πως είναι δυνατόν να μην τίθεται ως θέμα συζήτησης στο δικό μας Δημοτικό Συμβούλιο. Τότε αποφύγατε να απαντήσετε. Σήμερα που επανέρχομαι, θα πράξετε το ίδιο;»

Σχετικά με την απάντηση του Δημάρχου στο πρώτο ερώτημα, ότι αναμένει δηλαδή εισήγηση από νομικούς για τον τρόπο χειρισμού του θέματος, εκτιμώ πως έχει περάσει αρκετό διάστημα ώστε να βρίσκεται αυτό σε τόσο πρώιμο στάδιο και πως πρέπει οι διαδικασίες που το αφορούν να επιταχυνθούν. Ως προς το δεύτερο θέμα ανέμενα  αναφορά σε συγκεκριμένες ενέργειες ή παρεμβάσεις και όχι έναν γενικόλογο σχολιασμό, όταν το άκρως αρνητικό για το προϊόν μας περιβάλλον απαιτεί εγρήγορση και στοχευμένες δράσεις. Σχετικά με το  τρίτο θέμα, δεν έγινε αναφορά στις αποφάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου Πελοποννήσου και του Δημοτικού Συμβουλίου Σπάρτης αλλά ούτε και στην προοπτική συζήτησης του θέματος στο Δημοτικό μας Συμβούλιο.

Αναφέρθηκε μόνο, πως η Δημοτική Αρχή είναι υπέρ των συνεργασιών, χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις. Είναι προφανές πως ο Δήμαρχος εμμένει στη θέση του υπέρ της επέκτασης της ζώνης καθώς και ότι δεν έχει την πρόθεση να φέρει το θέμα προς συζήτηση στο Δ.Σ. Η επιλογή της πατερναλιστικής αυτής στάσης καταδεικνύει είτε την πίστη πως οι παρατάξεις της αντιπολίτευσης συμφωνούν με τη θέση του στο ζήτημα αυτό είτε την αποφυγή του κινδύνου, μετά τη συζήτησή του,  να επικρατήσει μια διαφορετική άποψη. Θεωρώ πως το θέμα αυτό είναι εξαιρετικής σημασίας και πως η συζήτησή του θα φώτιζε όλες τις πλευρές του αλλά και τις σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει μια τέτοια εξέλιξη.

Προσωπικά έχω επανειλημμένα ταχθεί ξεκάθαρα κατά της επέκτασης και έχω επιχειρηματολογήσει σχετικά. Η στάση μου αυτή πηγάζει από τη σταθερή μου προσήλωση στη φιλοσοφία των προϊόντων ΠΟΠ και στο στόχο ανάδειξης, προώθησης και προστασίας των προϊόντων του αγροδιατροφικού τομέα και της γαστρονομίας της περιοχής μας καθώς και από το αίσθημα ευθύνης απέναντι στους παραγωγούς μας.

Η τοποθέτηση του Χρήστου Αναστασόπουλου, Δημοτικού Συμβούλου με την παράταξη «Ανοιχτός Δήμος – Ενεργοί Πολίτες» στο Δημοτικό συμβούλιο της 5ης Απριλίου 2021 με θέμα:

«Οι θέσεις μας σχετικά με τον Προγραμματισμό Δράσεων της Τουριστικής Προβολής του Δήμου Καλαμάτας για το 2021»

Στην αρχή της θητείας σας  χαιρετήσαμε, ως παράταξη, τον ορισμό αντιδημάρχου με αρμοδιότητα την Τοπική Ανάπτυξη, τον Τουρισμό και την Επιχειρηματικότητα καθώς και τη συγκρότηση της αντίστοιχης επιτροπής. Με εποικοδομητική διάθεση, υπερψηφίσαμε τον προγραμματισμό των δράσεων και τον αντίστοιχο προϋπολογισμό για το 2020, που εισηγηθήκατε, δηλώνοντας όμως παράλληλα την επιφύλαξή μας για τη στάση που θα τηρούσαμε στη συνέχεια καθώς και πως τα κριτήρια που θα καθόριζαν τη στάση μας είναι:

• η σταθερή προσήλωση  στις αξίες του ανθρωποκεντρισμού και της αειφορίας,
• η πιστή εφαρμογή των βημάτων του στρατηγικού σχεδιασμού,
• η υιοθέτηση της φιλοσοφίας του Μάρκετινγκ με την ολιστική του διάσταση,
• η τήρηση, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, των κανόνων νομιμότητας και διαφάνειας στις διαδικασίες ανάθεσης των επιμέρους έργων,
• η ενημέρωση τόσο της Επιτροπής όσο και του Δ.Σ. σχετικά με την πορεία των δράσεων και των παραδοτέων από κάθε φάση και
• η δέσμευση του συνόλου της Δημοτικής Αρχής στην κατεύθυνση του εγχειρήματος.

Δυστυχώς, η πορεία διαψεύδει τις αρχικές προσδοκίες. Φυσικά, η πρόθεσή μας δεν είναι μηδενιστική, αναγνωρίζουμε επιμέρους προσπάθειες και δράσεις, αλλά αυτές δεν αρκούν για μια ολιστική αντιμετώπιση ενός τόσο σοβαρού ζητήματος και η πανδημία δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για όλα όσα έγιναν ή δεν έγιναν. Ενώ ο ανθρωποκεντρισμός και η αειφορία τυγχάνουν συχνής αναφοράς στα κείμενα του προγραμματισμού σας, δεν έχετε δώσει ακόμα απτές αποδείξεις ότι διαπνέεστε από αυτές. Το όραμά σας για το Δήμο μας, ως τουριστικό πόλο έλξης, δεν έχει καθορισθεί ή δεν έχει ακόμα κοινοποιηθεί. Τα βήματα του στρατηγικού σχεδιασμού, με τη σειρά που απαιτείται, δεν ακολουθούνται. Αναμφίβολα, η πανδημία έκανε ασταθές και απρόβλεπτο το περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργούμε, για συνθήκες όμως όπως αυτές, θα μπορούσε κάλλιστα να χρησιμοποιηθεί ο ευέλικτος τύπος προγραμματισμού και η ανάπτυξη εναλλακτικών σεναρίων. Χωρίς τον καθορισμό των στρατηγικών επιδιώξεων δεν είναι δυνατή  η ανάπτυξη  επιχειρησιακού, ετήσιου προγραμματισμού με στοχοθεσία που αναλύεται σε επιμέρους δράσεις. Στο πλαίσιο αυτό, είναι ακατανόητο το ότι δεν υλοποιήθηκαν, ή δεν ξεκίνησαν έστω να υλοποιούνται, οι προγραμματισμένες δράσεις σχετικά με τις υπηρεσίες εμπειρογνωμοσύνης για το στρατηγικό σχέδιο Τουρισμού, ανάπτυξης και εφαρμογής συστήματος τουριστικής ταυτότητας και  σχεδίου Μάρκετινγκ – στρατηγικής επικοινωνίας και προβολής. Θα φτάσουμε στο μέσο της θητείας σας και ακόμα δεν θα έχει αναπτυχθεί η ταυτότητα του προορισμού Καλαμάτα, δεν θα έχει καθορισθεί η μοναδικότητα του τουριστικού μας προϊόντος. Παράλληλα, η αντίληψη που έχετε για το Μάρκετινγκ απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί ολιστική. Το ταυτίζετε με την προώθηση, την προβολή, με τη διαφήμιση, ενώ στην ολιστική του διάσταση εφαρμόζεται σε πρώιμο στάδιο, ήδη από τη φάση του σχεδιασμού, με το να λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις όλων των εμπλεκομένων μερών, φορέων και πολιτών. Ο καθορισμός της τουριστικής μας ταυτότητας θα έπρεπε να έχει προηγηθεί της χρήσης των εργαλείων προώθησης και προβολής του τουριστικού μας προϊόντος, γιατί το περιεχόμενο του μηνύματος που προβάλλεται δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητο από αυτήν. Επιπλέον, οι υπηρεσίες που αφορούν τις δράσεις που υλοποιήθηκαν ανατέθηκαν με απευθείας διαδικασίες, μέσα σε ένα γενικευμένο κλίμα εργαλειοποίησης της πανδημίας για αντίστοιχες πρακτικές, ενώ η επιτροπή δεν ενημερωνόταν για την πορεία υλοποίησης των δράσεων και για τα όποια παραδοτέα προέκυπταν. Επίσης, πριν λίγους μήνες, η εν λόγω αντιδημαρχία καταργήθηκε, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε συμβολικό επίπεδο, και ο Τουρισμός ως αντικείμενο απαξιώθηκε, συνιστώντας πλέον ένα μικρό μόνο μέρος της νεοσυσταθείσας Αντιδημαρχίας Νέων Έργων, Πολεοδομίας, Προγραμματισμού και Τουρισμού. Είναι προφανές, πως η ευρύτητα και ο απαιτητικός χαρακτήρας των αρμοδιοτήτων του αρμόδιου αντιδημάρχου περιορίζουν σημαντικά τη δυνατότητα ενασχόλησής του με τα θέματα που άπτονται του Τουρισμού. Επιπρόσθετα, σε ζητήματα άρρηκτα συνδεδεμένα με την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής η δημοτική αρχή δεν τήρησε την ανάλογη στάση. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν α) η αναβάθμιση της 120 ΠΕΑ σε Διεθνές Εκπαιδευτικό Κέντρο Πτήσεων, β) η επαναλειτουργία του πεδίου βολής της Σχίζας, η χρήση του οποίου μάλιστα επίκειται να κλιμακωθεί στο μέλλον λόγω της ανωτέρω αναβάθμισης και γ) το ζήτημα του προϊόντος ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας, της ναυαρχίδας του αγροδιατροφικού μας τομέα και της γαστρονομίας μας.

Ως προς την επιτροπή και τη λειτουργία της, ερωτηματικά δημιουργεί καταρχάς, το γεγονός πως ο Τουρισμός και η Επιχειρηματικότητα δεν ανήκουν πλέον στη σφαίρα αρμοδιότητας του ίδιου αντιδημάρχου. Σε αντίθεση με την αρχική δήλωση προθέσεων, η επιτροπή αντιμετωπίζεται διεκπεραιωτικά. Συνεδριάζει σπανίως και μόνο για να εισηγηθεί επί προγραμματισμού και απολογισμού δράσεων ενώ για σημαντικά ζητήματα που αφορούν το αντικείμενό της παρακάμπτεται, όπως στην περίπτωση του μνημονίου συνεργασίας του Δήμου με το Σωματείο «Διάζωμα». Ο ρόλος της  επιτροπής, και ιδιαίτερα λόγω του ότι στα μέλη της συγκαταλέγονται και εκπρόσωποι φορέων του Τουρισμού, μπορεί και πρέπει να διευρυνθεί. Στο πλαίσιο του γνωμοδοτικού και εισηγητικού της χαρακτήρα, μπορεί να λειτουργήσει ως ομάδα επεξεργασίας σημαντικών ζητημάτων, επίκαιρων και μη. Ζητημάτων όπως αυτών που αναφέρθηκαν παραπάνω αλλά και άλλων, όπως οι επιπτώσεις της πανδημίας στον τουριστικό κλάδο της περιοχής μας και η εξεύρεση τρόπων στήριξης επιχειρήσεων και εργαζομένων που βάλλονται τόσο έντονα εδώ και έναν χρόνο. Επιπλέον, θα μπορούσε να συμβάλλει στη συζήτηση για ένα νέο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης που να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των καιρών και να συνάδει με τα χαρακτηριστικά της περιοχής μας, στοχεύοντας πρωτίστως στη διασύνδεση του αγροδιατροφικού με τον τουριστικό τομέα και στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.

Τοποθέτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο Καλαμάτας, της 16ης Μαρτίου 2021, του Χρήστου Αναστασόπουλου
Οικονομολόγου, MSc
Δημοτικού Συμβούλου
«Ανοιχτός Δήμος – Ενεργοί Πολίτες»

Το σχέδιο νόμου του ΥΠ.ΕΣ. με τίτλο «Εκλογή Δημοτικών και Περιφερειακών Αρχών» αντικατοπτρίζει τη φιλοσοφία της κυβέρνησης σχετικά με τα ζητήματα που άπτονται της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Δεν αποτέλεσε φυσικά κεραυνό εν αιθρία, ήρθε ως νομοτελειακό επακόλουθο της ιδεολογικής αντίθεσής της απέναντι στο σύστημα της απλής αναλογικής και της νόθευσης, από μέρους της, του προηγούμενου εκλογικού νόμου, με αντιδημοκρατικές παρεμβάσεις στη λειτουργία των Ο.Τ.Α., που στόχο είχαν την εκ των υστέρων ενίσχυση των Δημάρχων και την αποδυνάμωση των Δημοτικών Συμβουλίων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων παρεμβάσεων, ήταν η διασφάλιση υπέρ των Δημοτικών Αρχών υπέρμετρων πλειοψηφιών στην Οικονομική Επιτροπή και στην Επιτροπή Ποιότητας Ζωής και η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από το Δημοτικό Συμβούλιο στις επιτροπές αυτές.  Οι κανόνες της εκλογικής αναμέτρησης όσο και το εκλογικό σύστημα ήταν γνωστά σε όλους πριν τις εκλογές, ως εκ τούτου, διορθωτικές ενέργειες εκ των υστέρων αλλοιώνουν επί της ουσίας τη λαϊκή ετυμηγορία, όπως αυτή αποτυπώθηκε στο εκλογικό αποτέλεσμα, και εγείρουν σοβαρά ζητήματα αντισυνταγματικότητας.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, Δήμαρχος εκλέγεται ο επικεφαλής του συνδυασμού που πλειοψήφησε στις εκλογές με ποσοστό άνω του 43%, ενισχύεται ο επιτυχών συνδυασμός εκλέγοντας κατ΄ ελάχιστο τα 3/5 του συνόλου των εδρών του Δημοτικού Συμβουλίου, δικαίωμα εκλογής δημοτικού συμβούλου έχει συνδυασμός που συγκέντρωσε ποσοστό τουλάχιστον 3%, ενώ περιορίζεται σημαντικά ο αριθμός των δημοτικών συμβούλων και η εκπροσώπηση των δημοτικών κοινοτήτων. Με το νομοσχέδιο αυτό η κυβέρνηση, επικαλούμενη την ανάγκη κυβερνησιμότητας, διολισθαίνει σε ακραία συντηρητικές προσεγγίσεις για το χώρο της αυτοδιοίκησης. Μέσω των διατάξεών του καταστρατηγείται η βασική αρχή ενός δημοκρατικού πολιτεύματος που είναι η ισοτιμία της ψήφου των πολιτών, μεταφέροντας ουσιαστικά στο χώρο της αυτοδιοίκησης τις παθογένειες της κεντρικής πολιτικής σκηνής, η αντιπολίτευση συρρικνώνεται και η πολυφωνία περιορίζεται, η ανάγκη για κοινωνική νομιμοποίηση παρακάμπτεται, η εκπροσώπηση στρεβλώνεται, οι επιλογές της κοινωνίας αλλοιώνονται, η συμμετοχή εμποδίζεται και ο ρόλος των κοινοτήτων σμικρύνεται σημαντικά. Ιδιαίτερης αναφοράς χρήζει η μη αιτιολογημένη, βάσει της ανάγκης κυβερνησιμότητας, αλλά και  ακατανόητη, διότι δεν τίθεται ζήτημα εξοικονόμησης πόρων, ρύθμιση περιορισμού του αριθμού των δημοτικών συμβούλων.

Οι όποιες αδυναμίες του νόμου «Κλεισθένη», όπως η θεσμοθέτηση της απλής αναλογικής για το Δημοτικό Συμβούλιο αλλά του πλειοψηφικού συστήματος για την εκλογή Δημάρχου, δεν αναιρούν την αξία της απλής αναλογικής και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως άλλοθι για απομάκρυνση από τη φιλοσοφία της. Εξάλλου, το σύστημα το οποίο υπεραμύνεται η κυβέρνηση διασφαλίζει μεν την κυβερνησιμότητα, αλλά ευνοεί ταυτόχρονα, όπως η εμπειρία καταδεικνύει, την αλαζονεία, την αδιαφάνεια, την αδυναμία ελέγχου, την ανομία και την ανάπτυξη πελατειακών σχέσεων. Η κυβερνησιμότητα δεν μπορεί να καθίσταται αυτοσκοπός, αδιαφορώντας για το αποτέλεσμα. Η κυβέρνηση δυστυχώς επιλέγει την οπισθοδρόμηση, όταν το σύστημα της απλής αναλογικής, σε διάφορες παραλλαγές της, συνιστά το κυρίαρχο μοντέλο στο χώρο της αυτοδιοίκησης στις σύγχρονες ευρωπαϊκές χώρες, όπου ζητούμενα είναι η συλλογικότητα, ο σεβασμός, η δημοκρατία, ο διάλογος, η σύνθεση, το επιχείρημα. Τέτοιες βέλτιστες πρακτικές υπάρχουν αρκετές, για όσους φυσικά ενδιαφέρονται να τις αναζητήσουν. Η κυβέρνηση λειτουργεί πατερναλιστικά και ταυτόχρονα προσβλητικά απέναντι στους ανθρώπους της αυτοδιοίκησης αλλά και τους πολίτες εν γένει, όταν αποκλείει a priori την ικανότητά τους  να συνυπάρχουν, να συνδιαλέγονται, να συνεννοούνται, να συνθέτουν και να ομονοούν μπροστά στο κοινό καλό.

Με γνώμονα, μεταξύ άλλων, τη δημοκρατία, την ισοτιμία της ψήφου, τη συμμετοχή, την πολυφωνία και τη διαφάνεια, το δημοτικό συμβούλιο πρέπει να διατρανώσει την αντίθεσή του απέναντι στο σχέδιο νόμου της κυβέρνησης και να ζητήσει την απόσυρσή του.

Τον επόμενο μήνα είναι προγραμματισμένο, μετά από αλλεπάλληλες αναβολές, να εκδικασθεί στο ΣτΕ η υπόθεση που αφορά το προϊόν Π.Ο.Π. Ελιά Καλαμάτας. Στο πλαίσιο συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου, τον περασμένο Δεκέμβριο, τοποθετήθηκα σχετικά αλλά οι εξελίξεις με ωθούν να παρέμβω εκ νέου. Επισημαίνεται,  πως η ονομασία Ελιά Καλαμάτας είναι καταχωρισμένη ως Προστατευόμενη Ονομασία Προελεύσεως από το 1996 και αναφέρεται στις επιτραπέζιες ελιές που παράγονται στην περιοχή μας από την ποικιλία «Καλαμών», η ποιότητα και τα χαρακτηριστικά των οποίων οφείλονται στο terroir της (έδαφος, υπέδαφος, μικροκλίμα, κ.ά.).

Του Χρήστου Αναστασόπουλου

Οικονομολόγου, MSc

Δημοτικού Συμβούλου

Να υπενθυμίσω πως η προσφυγή αφορά την λανθασμένη απόφαση του ΥπΑΑΤ  το 2018, σύμφωνα με την οποία εντάχθηκε ο όρος «Καλαμάτα» ως συνώνυμο της ελιάς  ποικιλίας «Καλαμών». Ανεξαρτήτως προθέσεων, η εξέλιξη αυτή έδωσε τελικά τη δυνατότητα σε οποιονδήποτε, εντός και εκτός της χώρας, να συσκευάζει και να εμπορεύεται ελιές με την ονομασία Kalamata Olives, παραπλανώντας το καταναλωτικό κοινό τόσο ως προς την προέλευση όσο και ως προς την ποιότητα του προϊόντος. Εξέλιξη που οδήγησε στην κατακόρυφη πτώση των τιμών και τους παραγωγούς μας στη απόγνωση. Ακόμα και στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια έχουν εισαχθεί, από τρίτες χώρες, σημαντικές ποσότητες ελιών της ποικιλίας «Καλαμών» με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Το παράδοξο είναι, πως η σημερινή κυβέρνηση, παρά την έντονη κριτική στην απόφαση δεν την ακυρώνει, χρησιμοποιώντας ως πρόσχημα την εκδίκαση της υπόθεσης από το ΣτΕ. Δυστυχώς, ένα συνονθύλευμα από τοπικά, πολιτικά και εμπορικά συμφέροντα,  πιέσεις, άσκηση επιρροής, πολιτικές ισορροπίες, παράλογες απαιτήσεις για κατάργηση του προϊόντος Π.Ο.Π., για επέκτασή του σε όλη τη χώρα ή σε όμορες περιφερειακές ενότητες, δημιουργούν ένα άκρως δυσμενές περιβάλλον για το προϊόν μας. Η επίκληση της μικρής ποσότητας ελιών της ποικιλίας Καλαμών που παράγεται στη Μεσσηνία σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα, ως επιχείρημα από όσους προβάλλουν τις παραπάνω παράλογες απαιτήσεις, για να τις δικαιολογήσουν, δείχνει είτε παντελή άγνοια του πνεύματος που διέπει τα προϊόντα Π.Ο.Π. είτε συνειδητή προσπάθεια  παραπλάνησης. Πλήθος παραδειγμάτων από τη διεθνή πρακτική αλλά και από τη χώρα μας καταρρίπτουν το επιχείρημα.

Άξια απορίας, είναι η στάση πολιτικών παραγόντων και φορέων της Μεσσηνίας που, με λίγες εξαιρέσεις, χαρακτηρίζεται υποτονική, αδιάφορη, καθυστερημένη ή στη χειρότερη περίπτωση ενδοτική απέναντι στις απαιτήσεις φορέων άλλων γεωγραφικών περιοχών. Είναι απαράδεκτο και λυπηρό, Μεσσήνιοι να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες διοργάνωσης συσκέψεων, απευθύνοντας πρόσκληση σε δήμους και φορείς άλλων περιοχών, όμορων ή μη, με σκοπό την εξεύρεση αμοιβαία αποδεκτών λύσεων επί του προβλήματος που έχει ανακύψει ή  να προωθούν, στοχεύοντας ξεκάθαρα σε πολιτικά οφέλη ή στην ικανοποίηση εμπορικών ή άλλων συμφερόντων, τη διεύρυνση της ζώνης του προϊόντος ΠΟΠ σε όμορες  περιφερειακές ενότητες. Δεν διαπραγματεύεσαι κάτι που δικαιωματικά σου ανήκει. Ας παραδειγματιστούμε επιτέλους από τον γαστρονομικό «πατριωτισμό» άλλων περιοχών, όπως λόγου χάρη η Κρήτη.

Η ζώνη του ΠΟΠ προϊόντος μας δεν πρέπει να επεκταθεί περαιτέρω. Η εμπειρία αποδεικνύει πως οι μεγάλης έκτασης ζώνες προϊόντων Π.Ο.Π. λόγω της διαφοροποίησης και της διακύμανσης της ποιότητας, εξαιτίας διαφορετικού terroir από περιοχή σε περιοχή και λόγω της αδυναμίας ελέγχου της παραγωγής, εξαιτίας αυξημένων ποσοτήτων, έχουν  τελικά αρνητικό αντίκτυπο στο ίδιο το προϊόν. Οι φορείς άλλων περιοχών της χώρας στις οποίες καλλιεργείται η ίδια ποικιλία ελιάς, καλό είναι να δημιουργήσουν νέες προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης ή γεωγραφικής ένδειξης για την ίδια ποικιλία που να αντανακλά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τόπου τους.

Εμείς οφείλουμε να υπερασπίσουμε το εξαιρετικό ΠΟΠ προϊόν μας, τους Μεσσήνιους παραγωγούς, την τοπική μας γαστρονομία, η οποία αποτελεί σημαντική συνιστώσα της τουριστικής μας ανάπτυξης, το «μονοπώλιο» εν γένει των γεύσεων που δημιουργούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τόπου μας, τη φιλοσοφία των Π.Ο.Π. προϊόντων αλλά και να προστατεύσουμε τους καταναλωτές από προσπάθειες παραπλάνησής τους.

Τοποθέτηση & Ερώτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο της 15ης Φεβρουαρίου 2021 του Χρήστου Αναστασόπουλου Οικονομολόγου, MSc Δημοτικού Συμβούλου «Ανοιχτός Δήμος-Ενεργοί Πολίτες»

Επειδή το ενδιαφέρον μας πρέπει να αφορά κάθε περιοχή του Δήμου, θα αναφερθώ σε έναν οικισμό στη δυτική πλευρά της πόλης. Θα επιχειρήσω να παρουσιάσω τα πλεονεκτήματα, τα προβλήματα αλλά και τις προοπτικές ανάπτυξής του. Ο οικισμός Ακοβίτικα, με 594 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, βρίσκεται μεταξύ της Καλαμάτας και του Ασπροχώματος. Αποτελεί μια παραμελημένη, υποβαθμισμένη και αναξιοποίητη περιοχή, με πολλά χρονίζοντα και σοβαρά προβλήματα. Ταυτόχρονα όμως, έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και στοιχεία, των οποίων δεν έχουμε συνειδητοποιήσει την αξία αλλά και την προοπτική αξιοποίησής τους.  Η παράταξή μας έχει αναδείξει και  κατά το παρελθόν  πολλά από τα ζητήματα της συγκεκριμένης περιοχής που όμως δεν έτυχαν αντιμετώπισης από τον Δήμο Καλαμάτας.

Στα Ακοβίτικα βρίσκεται ένας από τους σπουδαιότερους αρχαιολογικούς χώρους της Μεσσηνίας. Περιλαμβάνει δύο πρωτοελλαδικά μέγαρα, που οικοδομήθηκαν μεταξύ του 2650 και του 2200 π.χ. και το Ιερό του Ποσειδώνα, που χρονολογείται στον 6^ο αιώνα π.χ., ενώ ευρήματα πιστοποιούν τη λατρεία του θεού τουλάχιστον από τα Προγεωμετρικά χρόνια. Ο χώρος, παρά την ιδιαίτερη αξία του, δεν είναι οργανωμένος και δεν αναδεικνύεται, με εξαίρεση κάποιες αποσπασματικές προσπάθειες, με αποτέλεσμα να παραμένει άγνωστος για το ευρύ κοινό. Δυστυχώς, πρωτοβουλίες για συνέχιση των ανασκαφικών ερευνών, οι οποίες σταμάτησαν το 1970, δεν αναλαμβάνονται ενώ συχνά ο χώρος περιβάλλεται από σκουπίδια και ενίοτε πλημμυρίζει, ελλείψει προστασίας.

Το υγρό στοιχείο χαρακτηρίζει την περιοχή, με τον ποταμό Άρι να διατρέχει το δυτικό μέρος του οικισμού και να εκβάλλει στη θάλασσα. Τόσο ο ποταμός όσο και το παραλιακό μέτωπο δεν τυγχάνουν της πρέπουσας προστασίας, ανάδειξης και αξιοποίησης. Η ρύπανση του ποταμού, η απόρριψη αδρανών υλικών στις όχθες του,  η μη οριοθέτηση της κοίτης και των παρακείμενων στις όχθες του δρόμων, η έλλειψη καθαριότητας στο παραλιακό μέτωπο, συνιστούν αποδείξεις χαμηλού ενδιαφέροντος της τοπικής αυτοδιοίκησης για την περιοχή. Μια μικρής κλίμακας ανάπλαση τμήματος της ανατολικής όχθης του ποταμού, στο ύψος του αρχαιολογικού χώρου, από τη Δημοτική Αρχή και οι φιλότιμες προσπάθειες του τοπικού εξωραϊστικού πολιτιστικού συλλόγου να αναδείξουν την περιοχή, με τη διενέργεια σχετικών εκδηλώσεων, δεν αρκούν για να αλλάξει η κατάσταση. Απαιτείται μια ολιστική προσέγγιση που να αποσκοπεί τόσο στην αξιοποίηση του παραλιακού μετώπου όσο και στη δημιουργία ενός θεματικού παραποτάμιου πάρκου.

Στα πλεονεκτήματα συμπεριλαμβάνεται και η παραγωγή εξαιρετικών αγροτικών προϊόντων. Κάποια εξ αυτών, όπως η πατάτα και οι αραχίδες (αράπικα φιστίκια), θα μπορούσαν κάλλιστα με τις ανάλογες ενέργειες και πρωτοβουλίες να μετατραπούν σε προϊόντα Περιορισμένης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.) ή έστω Περιορισμένης Γεωγραφικής Ένδειξης (Π.Γ.Ε.). Εξέλιξη, που πέρα από την αύξηση της οικονομικής ευημερίας των παραγωγών, θα ενίσχυε το γαστρονομικό μας προϊόν στην κατεύθυνση της Τουριστικής Ανάπτυξης του Δήμου μας.

Χρόνια προβλήματα συνιστούν η δυσοσμία στην περιοχή και η ρύπανση των υδάτινων πόρων της. Η λειτουργία των μονάδων βιολογικού καθαρισμού και λιπασματοποίησης απορριμμάτων στην περιοχή του Ασπροχώματος έχει συντελέσει  σε σημαντικό βαθμό στα προβλήματα αυτά. Η δυσοσμία προέρχεται από τη λειτουργία της μονάδας βιολογικού καθαρισμού, που ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες είναι αφόρητη και από τη λειτουργία πυρηνελουργείων στην ευρύτερη περιοχή ενώ στο παρελθόν προερχόταν και από τη ΜΟ.Λ.Α.Κ., λόγω της κακής λειτουργίας της. Η αποθηκευμένη επί χρόνια σε λάκκους λυματολάσπη, σε μη αδειοδοτημένο χώρο, πέριξ της μονάδας του βιολογικού καθαρισμού, η απόρριψη βοθρολυμάτων σε κανάλια της γύρω περιοχής και η απόρριψη στον ποταμό Άρι λυμάτων πυρηνελουργείων έχουν κατά καιρούς, σύμφωνα με δημοσιεύματα αλλά και καταγγελίες, που ενίοτε στοιχειοθετούνται και από αποτελέσματα σχετικών αναλύσεων, ενοχοποιηθεί για ρύπανση των υπόγειων υδάτων, των υδάτινων καναλιών, του ποταμού αλλά και της θάλασσας.

Ένα άλλο ζήτημα, αφορά το τμήμα της Ηρώων Πολυτεχνείου, στη νέα είσοδο, από τα φανάρια στο ύψος της διασποράς έως και τον κόμβο Ζαφείρη, μήκους περίπου 1,5 χιλιομέτρου στο οποίο υπάρχει συνεχής νησίδα, χωρίς κενά και δυνατότητα κάθετης διέλευσης οχημάτων. Εξαιτίας της αίσθησης ασφάλειας που προσδίδουν αυτά τα χαρακτηριστικά του δρόμου, οι ταχύτητες των διερχόμενων οχημάτων είναι υψηλότερες του επιτρεπτού, με αποτέλεσμα να έχουν συμβεί αρκετά τροχαία ατυχήματα. Η δε κάθετη διέλευση πεζών καθίσταται ιδιαίτερα δυσχερής και άκρως επικίνδυνη λόγω της υψηλής ταχύτητας των οχημάτων, της έλλειψης διαβάσεων αλλά και λόγω των δαφνών που φύονται στη νησίδα που το ύψος τους αποκλείει τόσο σε οδηγούς όσο και σε πεζούς την ορατότητα δημιουργώντας σοβαρό κίνδυνο θανατηφόρων ατυχημάτων.

Ενώ, μεταξύ άλλων προβλημάτων, συγκαταλέγονται και τα ακόλουθα :

• η επί πολλά χρόνια καθυστέρηση εφαρμογής του πολεοδομικού σχεδίου του Ασπροχώματος, το οποίο αφορά και μέρος του οικισμού στον οποίο αναφερόμαστε,
• η έλλειψη ονοματοδοσίας αρκετών οδών,
• η μη ύπαρξη πλατειών, που ως τέτοια, φυσικά, δεν θεωρείται η πρόσφατη ανάπλαση του χώρου δυτικά του Ι.Ν. Αγίας Κυριακής, γιατί ουδόλως δεν πληροί τις προϋποθέσεις,
• η μη σύνδεση με την αστική συγκοινωνία,
• οι περιοχές που πλημμυρίζουν τόσο στο Ν.Δ. όσο και στο Ανατολικό τμήμα του οικισμού, εξαιτίας της κακής διαχείρισης των όμβριων υδάτων,
• η απόρριψη αδρανών υλικών και η συσσώρευση σκουπιδιών σε διάφορα σημεία της περιοχής

και σε αυτά, να προσθέσουμε την επικείμενη αύξηση της ηχορύπανσης και της  περιβαλλοντικής επιβάρυνσης από τη δημιουργία του Διεθνούς Κέντρου Εκπαίδευσης Πιλότων Μαχητικών Αεροσκαφών.

Είναι προφανές, πως η επίλυση των προβλημάτων και η αξιοποίηση των θετικών στοιχείων που αναφέρθηκαν, δεν αφορά μόνο τους κατοίκους των Ακοβιτίκων και της ευρύτερης περιοχής, όπως αυτούς του Ασπροχώματος και της Δυτικής Παραλίας, αλλά άμεσα ή έμμεσα το σύνολο των συνδημοτών μας. Ο συνδυασμός του πρωτογενή τομέα με μια ήπια τουριστική ανάπτυξη, όπου ιδιαίτερη θέση θα καταλαμβάνουν ο αγροτουρισμός και άλλες μορφές εναλλακτικού τουρισμού, προβάλλει αβίαστα ως ιδανική επιλογή ανάπτυξης. Στην κατεύθυνση αυτή, απαιτείται ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός και όχι αποσπασματικές ενέργειες. Απαιτείται μια διυπηρεσιακή αντιμετώπιση, με τη συμβολή των εμπλεκομένων φορέων αλλά και με τη συμμετοχή των κατοίκων.

Εσείς κύριε Δήμαρχε, πως σκέφτεστε να συμβάλλετε σε όλα τα παραπάνω;

«Πως θα εφαρμόσετε τη νέα Οδηγία της Ε.Ε. για την κατανάλωση νερού βρύσης;»

Στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της 4^ης Μαρτίου του 2020 κατέθεσα ερώτηση σχετική με την αναγκαιότητα στροφής στο νερό βρύσης. Εν συντομία, ανέφερα πως πριν από λίγα χρόνια, το Δίκτυο «Μεσόγειος SOS» ανέλαβε μια πρωτοβουλία προώθησης της αξίας του νερού βρύσης ως δημόσιου αγαθού, δεδομένου του ότι το σύγχρονο καταναλωτικό πρότυπο με την ευρεία χρήση εμφιαλωμένου νερού έχει ως αποτέλεσμα οικονομικές επιβαρύνσεις και σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Το 2017, το Δίκτυο, σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, την ΕΥΑΘ και την Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης (ΕΔΕΥΑ), παρουσίασε την πρωτοβουλία «Επι-στροφή στη Βρύση». Βασικές συνιστώσες της οποίας αποτελούν η ευαισθητοποίηση των πολιτών με κατάλληλες καμπάνιες, η ανάπτυξη δικτύου δημόσιων κρηνών και η ευαισθητοποίηση και δέσμευση των επιχειρήσεων εστίασης να σερβίρουν δωρεάν νερό βρύσης ενώ σημαντικό εργαλείο προώθησης της ιδέας, αποτελεί η εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα (mobile application) που δημιούργησε το Δίκτυο. Επισήμανα επίσης, πως οι δημόσιες βρύσες στο Δήμο μας είναι ελάχιστες, ενώ δεν εντάσσονται σε ένα ολοκληρωμένο δίκτυο και χρήζουν αντικατάστασης, ελλείψει λειτουργικότητας. Τότε, κύριε Δήμαρχε, εκφράσατε μεν το ενδιαφέρον σας για το ζήτημα, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχετε αναλάβει κάποια σχετική πρωτοβουλία.

Εν τω μεταξύ, η Ε.Ε., υιοθετώντας  αίτημα της πρώτης ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας πολιτών υπό τον τίτλο «Right2Water», για τη βελτίωση της πρόσβασης σε ασφαλές πόσιμο νερό,  εξέδωσε σχετική Οδηγία που τίθεται σε ισχύ την τρέχουσα περίοδο. Η οδηγία στοχεύει στη μείωση της κατανάλωσης εμφιαλωμένου νερού ενώ θεσπίζει νέους κανόνες διασφάλισης της υψηλής ποιότητας του νερού βρύσης. Τα κράτη – μέλη καλούνται να εξασφαλίσουν τη δωρεάν παροχή νερού στα δημόσια κτίρια, να ενθαρρύνουν τα καταστήματα μαζικής εστίασης προς αυτή την κατεύθυνση και να φροντίσουν να βελτιωθεί η πρόσβαση ευάλωτων και μειονοτικών ομάδων, σε υψηλής ποιότητας πόσιμο νερό.

Τονίζω, πως πέρα από την ανταπόκριση στην εν λόγω Οδηγία, η σημασία του ζητήματος για το Δήμο μας έγκειται στο ότι συνιστά ανταπόκριση στο δικαίωμα πρόσβασης πολιτών και επισκεπτών σε πόσιμο νερό στους δημόσιους χώρους, συνιστά στοιχείο που καθιστά την πόλη φιλική προς τους επισκέπτες και απτή απόδειξη οικολογικής ευαισθησίας, με τη σημαντική μείωση του πλαστικού που συνεπάγεται η επιτυχία του εγχειρήματος. Ρωτώ λοιπόν τη δημοτική αρχή, αφού δεν είναι πλέον στη διακριτική σας ευχέρεια η στροφή στο νερό βρύσης, ποιες πρωτοβουλίες θα αναλάβετε και σε ποιες ενέργειες θα προβείτε στην κατεύθυνση επιτυχίας του εγχειρήματος;

Και τοποθέτηση για:

«Επιπτώσεις από τη δημιουργία του Διεθνούς Εκπαιδευτικού Κέντρου Πτήσεων»

Μετά και τις πρόσφατες ανακοινώσεις, η συμφωνία μεταξύ της χώρας μας και της ισραηλινής εταιρείας Elbit Systems Ltd για τη δημιουργία Διεθνούς Εκπαιδευτικού Κέντρου Πτήσεων, ολοκληρώνεται. Μια συμφωνία με fast track διαδικασίες, χωρίς διαβούλευση και ενημέρωση, όπως καταγγέλλουν κόμματα της αντιπολίτευσης. Μια συμφωνία που, σύμφωνα με δημοσιεύματα και κατατεθειμένες απόψεις, δημιουργεί πλήθος ερωτημάτων για το κατά πόσο ικανοποιεί τα οικονομικά, τα πολιτικά και εν γένει τα εθνικά μας συμφέροντα. Μετατοπιζόμενοι από το μακροεπίπεδο στο μικροεπίπεδο, και συγκεκριμένα σε αυτό της περιοχής μας, η συμφωνία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, δεδομένου πως το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί μέσω της αναβάθμισης της 120 ΠΕΑ.

Η αναβάθμιση αυτή συνεπάγεται κατακόρυφη αύξηση της πτητικής δραστηριότητας, δεδομένου πως στις ορισθείσες στη συμφωνία ώρες πτήσεων πρέπει να προστεθούν και όσες, άγνωστο πόσες, θα προκύψουν ως αποτέλεσμα της προσέλκυσης πιλότων από άλλες χώρες. Η επιβάρυνση σε επίπεδο ηχορύπανσης, το αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον, ως αποτέλεσμα των ρύπων που θα εκλύονται στην ατμόσφαιρα, και ο αυξημένος κίνδυνος ατυχημάτων συνιστούν μερικές μόνο από τις αρνητικές επιπτώσεις που σχετίζονται με αυτή την αύξηση. Προβληματισμό επίσης προκαλούν, ο κίνδυνος που εγκυμονεί η συμφωνία για την ειρήνη και την ασφάλεια της περιοχής μας, η πιθανή χρήση μαχητικών αεροσκαφών για εκπαιδευτικούς σκοπούς καθώς και η κλιμάκωση χρήσης του πεδίου βολής της Σχίζας, που σημειωτέον τυγχάνει περιοχή ενταγμένη στο δίκτυο Natura 2000. Επιπρόσθετα, η δημιουργία του Κέντρου αναμένεται να επιδράσει ποικιλοτρόπως αρνητικά στην προοπτική ανάπτυξης του πολιτικού αεροδρομίου και να αποτελέσει τροχοπέδη στην προσπάθεια ανάδειξής του σε πύλη εισόδου της Πελοποννήσου. Ενώ, αναμφίβολα, η εξέλιξη αυτή περιορίζει τη δυνατότητα τουριστικής ανάπτυξης του Δήμου μας αλλά και της Μεσσηνίας, γενικότερα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, δεδομένου πως ο Τουρισμός συνιστά τον βασικό πυλώνα ανάπτυξης της περιοχής μας.

Παρόλο που προκαλούνται βάσιμοι προβληματισμοί και ανακύπτουν ερωτήματα που χρήζουν συγκεκριμένων και εμπεριστατωμένων απαντήσεων, η Πολιτεία δεν φρόντισε, ως όφειλε, ηθικά τουλάχιστον, να διαβουλευτεί με την τοπική κοινωνία και τους ανθρώπους της αυτοδιοίκησης ή αν μη τι άλλο να προβεί σε πλήρη σχετική ενημέρωση. Αντίθετα, δημιούργησε τετελεσμένα. Αρκετοί πολιτικοί παράγοντες της περιοχής υιοθετούν άκριτα τις καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, επαναλαμβάνοντας σε όλους τους τόνους πως η περιοχή θα έχει μόνο οφέλη. Τοπικοί φορείς, που όφειλαν να διατυπώσουν άποψη, σιωπούν. Ταυτόχρονα, η Δημοτική Αρχή επιδεικνύει, για μια ακόμα φορά, καθυστερημένα αντανακλαστικά, δεν διαμαρτύρεται για την απαξίωση της τοπικής κοινωνίας και του Δημοτικού μας Συμβουλίου ενώ συντάσσεται με την κυβερνητική απόφαση και δεν διεκδικεί.

Ο αντίλογος στις διαβεβαιώσεις δεν είναι ιδιαίτερα δυσχερής. Η διαβεβαίωση, λόγου χάρη, πως δεν θα υπάρξει επίπτωση στον Τουρισμό με την πρόβλεψη μειωμένης πτητικής δραστηριότητας κατά την περίοδο της τουριστικής περιόδου, εννοώντας για έναν ή δύο μήνες στη διάρκεια του καλοκαιριού,  ουσιαστικά αποτελεί έμμεση απόδειξη βασιμότητας του σχετικού προβληματισμού, όταν πρωταρχικός στόχος της τουριστικής μας πολιτικής είναι ή πρέπει να είναι η επιμήκυνση της περιόδου αυτής, αν είναι δυνατόν, και στις 365 ημέρες το χρόνο. Ενώ, απορίας άξιο είναι ποια είναι, τελικά, αυτά τα οφέλη τα οποία αναφέρονται χωρίς να συγκεκριμενοποιούνται. Εκτός εάν, ως οφέλη εννοούνται αυτά που επικαλούνται, ως τέτοια, οι θιασώτες της παρωχημένης άποψης πως η περιφερειακή ανάπτυξη επιτυγχάνεται αποκλειστικά μέσω της δημιουργίας ή της αναβάθμισης τριτοβάθμιων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και στρατιωτικών δομών.

Κατόπιν των ανωτέρω, κάνω έκκληση προς το δημοτικό συμβούλιο να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του  για την απαξίωσή του και τη διαφωνία του για τη συμφωνία, και αν δεν είναι δυνατή πλέον η ακύρωσή της, να απαιτήσει, τουλάχιστον, ολοκληρωμένη και αντικειμενική ενημέρωση, έστω και εκ των υστέρων, συγκεκριμένα αντισταθμιστικά οφέλη, έμπρακτες δεσμεύσεις για την ανάπτυξη του πολιτικού αεροδρομίου και για την απρόσκοπτη ανάπτυξη του Τουρισμού στην περιοχή μας.

Χρήστος Αναστασόπουλος

Οικονομολόγου, MSc

Δημοτικού Συμβούλου – «Ανοιχτός Δήμος-Ενεργοί Πολίτες»

Ερώτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο της 20^ης Ιανουαρίου 2021

Του Χρήστου Αναστασόπουλου

Οικονομολόγου, MSc – Δημοτικού Συμβούλου

Σύμφωνα με το νόμο 547/1977 η διοίκηση και η διαχείριση των κοιμητηριακών μη ενοριακών ναών και της περιουσία τους, στους δήμους άνω των 50.000 κατοίκων καθώς και στους δήμους των εδρών των Νομών, ασκείται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις για τη διοίκηση και τη διαχείριση της δημοτικής και κοινοτικής περιουσίας.

Με νομοθετική διάταξη του Υπουργείου Εσωτερικών καταργείται ο νόμος αυτός και  μεταβιβάζεται η αρμοδιότητα διοίκησης και διαχείρισης των ορθόδοξων ναών εντός κοιμητηρίων, ανεξαρτήτως της νομικής τους μορφής, από τους δήμους σε εκκλησιαστικούς φορείς. Οι εργαζόμενοι των κοιμητηρίων καθίστανται αυτοδικαίως προσωπικό της οικείας μητρόπολης που συνιστά καθολικό διάδοχο «όλων των συμβάσεων που έχουν συναφθεί από τους ΟΤΑ και τα νομικά τους πρόσωπα στο πλαίσιο της εξυπηρέτησης των ναών», με παράλληλη φυσικά κατάργηση θέσεων στους Ο.Ε.Υ. Προϋπόθεση, για την υπαγωγή, αποτελεί η έκδοση διαπιστωτικής πράξης του επιχώριου μητροπολίτη. Τέλος, «απαγορεύεται η είσπραξη τελών ή δικαιωμάτων από τους ΟΤΑ και τα νομικά τους πρόσωπα για τις ιεροτελεστίες που τελούνται από θρησκευτικούς λειτουργούς εντός των νεκροταφείων».

Όλα τα παραπάνω προκαλούν τις έντονες αντιδράσεις δημάρχων, ανθρώπων της αυτοδιοίκησης και εκπροσώπων της ΚΕΔΕ. Η κριτική τους δεν εστιάζεται μόνο στην απώλεια εσόδων των δήμων, που σε κάποιες περιπτώσεις είναι πολύ μεγάλη, αλλά και στις διοικητικές δυσλειτουργίες που συνεπάγεται μια τέτοια εξέλιξη. Ειδικά, ως προς το πλαίσιο διαχείρισης των δημοτικών κοιμητηρίων, αναφέρεται χαρακτηριστικά πως ως ζήτημα είχε διευθετηθεί από το 1912 με νομοθετική πρωτοβουλία του Ελευθερίου Βενιζέλου.

Οι ερωτήσεις που θα προέκυπταν αβίαστα είναι οι ακόλουθες:

• Ποιες θα είναι, κατά προσέγγιση, σε ετήσια βάση οι απώλειες εσόδων του Δήμου μας, ως αποτέλεσμα της εξέλιξης αυτής;
• Έχει ήδη εκδοθεί η διαπιστωτική πράξη του μητροπολίτη ώστε οι εργαζόμενοι του κοιμητηρίου να καταστούν προσωπικό της μητρόπολης ή η μισθοδοσία τους βαρύνει ακόμα τον προϋπολογισμό του δήμου;
• Ποιες διοικητικές δυσλειτουργίες αναμένονται ως αποτέλεσμα αυτής της εξέλιξης;

Όμως, με έκπληξη ενημερώθηκα πως οι προβλέψεις του ν. 547/1977 δεν εφαρμόστηκαν ποτέ στην περίπτωση του δήμου μας και ως εκ τούτου, αν αυτό είναι βάσιμο, προκύπτουν καινούργια ερωτήματα και συγκεκριμένα:

• Πρώτον, πώς είναι δυνατόν ο Δήμος μας, κατά παρέκκλιση από τη νομοθεσία, επί τόσα χρόνια, να μην έχει αναλάβει τη διοίκηση και τη διαχείριση του ναού εντός του κοιμητηρίου, με τις όποιες οικονομικές και διαχειριστικές συνέπειες αυτό συνεπάγεται;
• Δεύτερον, ποιό είναι ακριβώς το καθεστώς διοίκησης και διαχείρισης του ναού αυτού, ποιο είναι το εργασιακό καθεστώς των εργαζομένων σε αυτόν και ποιος είναι ο ρόλος του Δήμου;

Σας παρακαλώ, ενημερώστε μας για το τι συμβαίνει πραγματικά και απαντήστε αναλόγως στις ερωτήσεις που έθεσα.

Ερωτήσεις & Τοποθέτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο της 14^ης Δεκεμβρίου 2020, του Δημοτικού Συμβούλου (Ανοιχτός Δήμος-Ενεργοί Πολίτες Καλαμάτας) Χρήστου Αναστασόπουλου

Αναλυτικά:

Στο πλαίσιο προστασίας του προϊόντος Ελιά Καλαμάτας ΠΟΠ και οριακά πριν την επικείμενη εκδίκαση της υπόθεσης που το αφοράστο ΣτΕ, απευθυνόμενος σε εσάς κύριε δήμαρχε,  ρωτώ:

1. Πρώτον,γιατί καθυστερήσατε τόσο να αναλάβετε πρωτοβουλία χάραξης κοινής γραμμής με τους υπόλοιπους δημάρχους της Μεσσηνίας και να φέρετε το θέμα προς συζήτηση στο Δ.Σ.;Να υπενθυμίσω, πως οι ενέργειές σας έλαβαν χώρα μετά τη σχετική παρέμβαση του επικεφαλής της παράταξής μας, Μανώλη Μάκαρη, στην προηγούμενη συνεδρίαση.
2. Δεύτερον, ποιες είναι οι σχετικές πρωτοβουλίες που αναλάβατε και ποιες οι παρεμβάσεις σας, πέρα από τις προαναφερθείσες,από την έναρξη της θητείας σας;
3. Τρίτον, πραγματικά θεωρείτε πως είναι εφικτό να ληφθεί υπόψη του ΣτΕ η όποια απόφασητου Δημοτικού μας Συμβουλίου, όταν λαμβάνεται λίγες ώρες πριν την εκδίκαση της υπόθεσης;
4. Τέταρτον, γιατί προηγήθηκε η πρωτοβουλία σας με τους δημάρχους και η συμφωνία σας μαζί τους επί συγκεκριμένου κειμένου, όταν αυτό το κείμενο αποτελεί τη βάση συζήτησης στην αποψινή συνεδρίαση; Προδικάζετε τις αποφάσεις του Δ.Σ.; Και αν υποθέσουμε πως προκύπτει διαφωνία στο Δ.Σ., στο σύνολο ή σε μέρος του κειμένου, πως θα χειριστείτε το πλαίσιο συνεργασίας στο οποίο έχετε ήδη συμφωνήσει με τους άλλους δημάρχους;
5. Πέμπτον, πραγματικά θεωρείτε πως είναι ενδεδειγμένη τακτική το να αναλάβετε πρωτοβουλία διοργάνωσης σύσκεψης απευθύνοντας πρόσκληση σε δήμους και φορείς άλλων περιοχών, εκτός Μεσσηνίας, με σκοπό την εξεύρεση αμοιβαία αποδεκτών λύσεων επί του προβλήματος που έχει ανακύψει; Και αν ναι, με ποια πρόθεση και με ποιες προτάσεις σκέφτεστε να προσέλθετε σε μια τέτοια διαπραγμάτευση;
6. Έκτον, επειδή στην εισήγηση δεν γίνεται σχετική αναφορά, ποια είναι η εξέλιξη του θέματος που προέκυψε το περασμένο καλοκαίρι με το αίτημα του σωματείου Διεπαγγελματική Οργάνωση Επιτραπέζιας Ελιάς, προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, ώστε να αναγνωριστεί ως Εθνικός Φορέας και την έντονη αντίδραση φορέων της Μεσσηνίας λόγω της μη εκπροσώπησής τους στη οργάνωση αυτή και ποια ήταν η παρέμβασή σας επί του θέματος;

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

Αύριοθα εκδικασθεί, εκτός απροόπτου, στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) η υπόθεση του ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας έπειτα από προσφυγή του Συλλόγου Υπέρ των Μεσσηνιακών Ελαιοκομικών Προϊόντων Π.Ο.Π. (ΣΥΜΕΠΟΠ). Χάριν αποσαφήνισης, κρίνεται σκόπιμο να αναφερθεί πως η ονομασία Ελιά Καλαμάτας είναι καταχωρισμένη ως Προστατευόμενη Ονομασία Προελεύσεως (ΠΟΠ) από το 1996 και αναφέρεται στις επιτραπέζιες ελιές που παράγονται στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή από την ποικιλία «Καλαμών», που η ποιότητα και τα χαρακτηριστικά τους οφείλονται στο terroir της περιοχής αυτής και που όλα τα στάδια παραγωγής εκτελούνται εντός της οριοθετημένης ζώνης.

Δεδομένου πως πρόκειται για ένα σοβαρό ζήτημα,και προτού μπω στην ουσία του,δεν μπορώ να μην επισημάνω την ακατανόητα υποτονική, στα όρια ενίοτε της αδιαφορίας, αντίδραση φορέων,πολιτικών, επαγγελματικών και άλλων, της Μεσσηνίας, με τις όποιες φωτεινές εξαιρέσεις. Απαιτούνταν μεγαλύτερη και ταχύτερη ενεργοποίηση, στοχευμένες, συχνότερες και περισσότερες παρεμβάσεις από όλους.Επιπρόσθετα, ως προς τη δημοτική αρχή,ηανάληψη πρωτοβουλίαςχάραξης κοινής γραμμής με τους υπόλοιπους δήμους της Μεσσηνίας, λίγες μέρες πριν την εκδίκαση της προσφυγής, και η ένταξη του θέματος προς συζήτησηστην ημερήσια διάταξη της σημερινής συνεδρίασης του  Δ.Σ., λίγες ώρες πριν από  αυτήν, αποδεικνύουν καθυστερημένα αντανακλαστικά.

Η προσφυγή αφορά τηνλανθασμένη απόφαση του ΥπΑΑΤτο 2018 σύμφωνα με την οποία εντάχθηκε ο όρος «Καλαμάτα» ως συνώνυμο της ελιάς  ποικιλίας «Καλαμών» στον Εθνικό και στον Ευρωπαϊκό σχετικό Κατάλογο.Απόφαση, η οποία έρχεται σε κατάφωρη αντίθεση με το πνεύμα και τη φιλοσοφία των προϊόντων ΠΟΠ και τους σχετικούς κανονισμούς της Ε.Ε., δεδομένου πως ένα προϊόν ΠΟΠ είναι μοναδικό και δεν έχει συνώνυμα.Δυστυχώς, η απόφαση αυτή δεν έχει ανακληθεί από τη σημερινή ηγεσία του υπουργείου.Αυτήη εξέλιξη έδωσε τη δυνατότητα σε οποιονδήποτε και οπουδήποτε, εντός και εκτός της χώρας, εκμεταλλευόμενος τη σύγχυση που προκλήθηκε και τη φήμη του ΠΟΠ προϊόντος,να συσκευάζει και να εμπορεύεται ελιές με την ονομασία KalamataOlives, παραπλανώντας το καταναλωτικό κοινό τόσο ως προς την προέλευση όσο και ως προς την ποιότητα του προϊόντος. Η αρνητική αυτή εξέλιξη, όπως ήταν αναμενόμενο, οδήγησε στην κατακόρυφη πτώση των τιμών, το ΠΟΠ προϊόν μας στα αζήτητα ή ενίοτε στην ελαιοποίησή τουκαι τους Μεσσήνιους ελαιοπαραγωγούς στην απόγνωση.

Ενώ τα σκέλη της εισήγησης της δημοτικής αρχής σχετικά με τις δράσεις που απαιτούνται για την προστασία του ΠΟΠ προϊόντος μας κινούνται στη σωστή κατεύθυνση,θεωρώ απαράδεκτο, αδιανόητο το τελευταίο σκέλος σύμφωνα με το οποίο ο Δήμος μας θα αναλάβει πρωτοβουλία διοργάνωσης σύσκεψης απευθύνοντας πρόσκληση σε δήμους και φορείς των Νομών Λακωνίας, Αιτωλοακαρνανίας, Φθιώτιδας και λοιπών περιοχών με σκοπό την εξεύρεση αμοιβαία αποδεκτών λύσεων για την ελιά ποικιλίας Καλαμών και το ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας. Όπως απαράδεκτο θεωρώεπίσης, το ότι πολιτικοί παράγοντες της Μεσσηνίας εκφράζονται, υπέρ της διεύρυνσης του προϊόντος ΠΟΠ σε όμορους με τη Μεσσηνία νομούς.Δεν  διαπραγματεύεσαι κάτι που δικαιωματικά σου ανήκει και σίγουρα όταν αυτό συμβαίνει δεν γίνεται με δική σου πρωτοβουλία. Μια τέτοια κίνηση είναι αντίθετη με τη φιλοσοφία των προϊόντων ΠΟΠ και θα αποβεί μοιραία για τα συμφέροντα των Μεσσήνιων παραγωγών τα οποία εκπροσωπούμε.

Για να υποστηρίξω την άποψή μου επιτρέψτε μου να χρησιμοποιήσω παραδείγματα από το χώρο του κρασιού.Το Ξινόμαυρο συμμετέχει ως μοναδική ποικιλία σταφυλιών στα ΠΟΠ Νάουσα και Αμύνταιο. Δύο διαφορετικές εκφράσεις της ίδιας ποικιλίας που αντανακλούν το terroir των περιοχών προέλευσης.Τα κρασιά ΠΟΠ Σαντορίνη περιέχουν ως μοναδική (100%) ή κυρίαρχη (τουλάχιστον 75%) ποικιλία σταφυλιών το Ασύρτικο. Η ποιότητά τουςείναι εξαιρετική και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά μοναδικά. Η καλύτερη έκφραση του Ασύρτικου παγκοσμίως. Η ζήτηση μεγάλη η δε ποσότητα αρκετά μικρή. Το Ασύρτικο καλλιεργείται σε αρκετά μέρη στην Ελλάδα, μεταξύ των οποίων και στη Μεσσηνία αλλά και σε χώρες του εξωτερικού πλέον, όπως η Αυστραλία, και οι Η.Π.Α. Στην Ελλάδα μάλιστα υπάρχουν και άλλα κρασιά ΠΟΠ όπου συμμετέχει το Ασύρτικο ως ποικιλία, όπως τα κρασιά ΠΟΠ Μονεμβασιά και ΠΟΠ Πλαγιές Μελίτωνα. Κανείς όμως δεν διανοείται να υποστηρίξει τη διεύρυνση του ΠΟΠ Σαντορίνη και σίγουρα οι σαντορινιοί παραγωγοί δεν θα έπαιρναν ποτέ σχετική πρωτοβουλία.Η μικρή ποσότητα αυτού του εξαιρετικού προϊόντος πωλείται σε ιδιαίτερα υψηλές τιμές οδηγώντας τους παραγωγούς του σε οικονομική ευημερία.Αντίθετα, στη μεγαλύτερη σε έκταση ζώνη ΠΟΠ οίνων και μοναδική που εκτείνεται σε δύο όμορους νομούς αυτή της Νεμέας με ποικιλία σταφυλιών το Αγιωργίτικο εμφανίζονται προβλήματα. Η μεγάλη έκτασητης ζώνης έχει ως αποτελέσματα τη διαφοροποίηση, τη διακύμανση της ποιότητας λόγω διαφορετικού terroirαπό περιοχή σε περιοχή και την αδυναμία ελέγχου της παραγωγής λόγω αυξημένων ποσοτήτων, με αποτέλεσμα πολλοί οινοποιοί να ζητούν το χωρισμό της ζώνης σε μικρότερα τμήματα.Να σημειωθεί επίσης, πως στη Γαλλία η επιτυχία των οίνων ΠΟΠ σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στης μικρής έκτασης ζώνες. Επισημαίνω, πως στη Μεσσηνία καλλιεργούνται σταφύλια των ποικιλιών Μοσχοφίλερο και Αγιωργίτικο αλλά κανείς φορέας δεν ζητά την επέκταση του ΠΟΠ Μαντινεία ή του ΠΟΠ Νεμέα αντίστοιχα στην περιοχή μας και κανείς από αυτές τις περιοχές δεν θα το δεχόταν.

Ελπίζοντας η έμμεση επιχειρηματολογία μου να ήταν επιτυχής,προτείνω, η ζώνη του ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας, της καλύτερης δηλαδή έκφρασης της ποικιλίας Ελιά Καλαμών, να μην επεκταθεί, το προϊόν να τυγχάνει σταθερά της προστασίας που του πρέπεικαι να θωρακιστεί περεταίρω, οι φορείς άλλων  περιοχών στις οποίες καλλιεργείται η ποικιλία Ελιά Καλαμών, αντί να επιτίθενται παντοιοτρόπως στο προϊόν μας, ναγίνουν περισσότερο δημιουργικοί διερευνώνταςτην πιθανότητα δημιουργίας νέων ονομασιών προέλευσης για την ίδια ποικιλία ελιάς που να αντανακλά τις ιδιαιτερότητες του τόπου τους.Οτιδήποτε διαφορετικό έρχεται σε αντίθεση με το πνεύμα των προϊόντων ΠΟΠ, συνιστά παραπλάνηση των καταναλωτών και θα δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα. Να υπενθυμίσω πως η αρνητική κατάσταση  που βιώνουμε οφείλεται σε ενέργειες φορέων των περιοχών αυτών.

Καμία πρωτοβουλία διοργάνωσης σύσκεψης με φορείς άλλων περιοχών και καμία διαπραγμάτευση, λοιπόν. Σε αυτή την κατεύθυνση, καλώ τη δημοτική αρχή αλλά και τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης να συναινέσουμε στο να μην συμπεριληφθεί στο κείμενο της απόφασης το τελευταίο σκέλος της εισήγησης.Επισημαίνω, πως η στάση μου αυτή δεν διαπνέεται από  τοπικιστική διάθεση αλλά από σεβασμό και προσήλωση στη φιλοσοφία των προϊόντων ΠΟΠ και από γαστρονομικό «πατριωτισμό».

Στο πρόσφατο δημοτικό συμβούλιο Καλαμάτας, ο δημοτικός σύμβουλος της Παράταξης «Ανοιχτός Δήμος – Ενεργοί Πολίτες» Χρήστος Αναστασόπουλος, προέβη σε ερωτήσεις προς τη δημοτική αρχή, για τη νέα τροπολογία του κράτους, όπου δίνατε η δυνατότητα σε Δήμους που δεν υφίσταται δημοτική αστυνομία ή το προσωπικό που υπηρετεί δεν επαρκεί, να ορίζονται διοικητικοί υπάλληλοι που ασκούν αποκλειστικά τις αρμοδιότητες της δημοτικής αστυνομία, ποια είναι η άποψη του Δήμαρχου και αν έχει έρθει σε επαφή με το το Σωματείο Εργαζομένων του Δήμου Καλαμάτας, όπως επίσης και για τη βαρύτητα που αποδίδει η δημοτική αρχή σε  ζητήματα που άπτονται της τοπικής και τουριστικής ανάπτυξης.

Αναλυτικά οι ερωτήσεις που έθεσε:

Ζήτημα 1^ο:

Σε αντίθεση με τη δέσμευση του ΥΠ.ΕΣ.  για προσλήψεις στη Δημοτική Αστυνομία και με πρόσχημα την υγειονομική κρίση που διέρχεται η χώρα, κατατέθηκε τροπολογία σύμφωνα με το περιεχόμενο της οποίας δίνεται η δυνατότητα σε Δήμους που δεν υφίσταται δημοτική αστυνομία ή το προσωπικό που υπηρετεί δεν επαρκεί, να ορίζονται διοικητικοί υπάλληλοι που θα ασκούν αποκλειστικά τις αρμοδιότητες της δημοτικής αστυνομίας. Η δυνατότητα αυτή ισχύει όσο υφίστανται τα έκτακτα μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας και πάντως όχι πέραν της 28^ης Φεβρουαρίου 2021, με δυνατότητα όμως παράτασης μετά από απόφαση του ΥΠ.ΕΣ. έως και την 30^η Ιουνίου 2021. Μετά από έντονες αντιδράσεις κομμάτων της αντιπολίτευσης και της ΠΟΕ – ΟΤΑ το ΥΠ.ΕΣ. υπαναχώρησε μερικώς και τροποποίησε την αρχική διάταξη, περιορίζοντας τις ανατιθέμενες αρμοδιότητες μόνο σε αυτές του ελέγχου και της επιβολής κυρώσεων των μέτρων για την αποτροπή της πανδημίας. Κύριε Δήμαρχε, δεδομένου του ότι, σύμφωνα με τη διάταξη, είστε αποκλειστικά αρμόδιος να κρίνετε την επάρκεια του προσωπικού που υπηρετεί στη Δημοτική Αστυνομία και να λάβετε τη σχετική απόφαση, σας ερωτώ:

• Πρώτον, ποια είναι η άποψή σας για την εν λόγω διάταξη;
• Δεύτερον, έχετε έρθει σε επαφή με το Σωματείο Εργαζομένων του Δήμου και αν ναι, ποια είναι η άποψή του;
• Τρίτον, τελικά, προτίθεστε να κάνετε χρήση της διάταξης και να αναθέσετε καθήκοντα δημοτικών αστυνομικών σε διοικητικούς υπαλλήλους;

Ζήτημα 2^ο:

Με τη διττή μου ιδιότητα, αυτή του Δημοτικού Συμβούλου αλλά και του μέλους της Επιτροπής Τουρισμού και Επιχειρηματικότητας, θέλω να εκφράσω την ανησυχία της παράταξής μας σχετικά με τη βαρύτητα που αποδίδει η δημοτική αρχή σε  ζητήματα που άπτονται της τοπικής και τουριστικής ανάπτυξης. Πέρυσι, χαιρετήσαμε τον ορισμό Αντιδημάρχου με αρμοδιότητα την Τοπική Ανάπτυξη, τον Τουρισμό και την Επιχειρηματικότητα καθώς και τη συγκρότηση της αντίστοιχης επιτροπής διότι θεωρήσαμε πως οι αποφάσεις αυτές σηματοδοτούν την απαρχή μιας σοβαρής ενασχόλησης με την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής μας, δεδομένου πως κατά κοινή ομολογία ο Τουρισμός μαζί με τον πρωτογενή τομέα συνιστούν τους βασικούς πυλώνες στους οποίους πρέπει να επενδύσουμε.  Η διάψευση των προσδοκιών μας όμως κορυφώθηκε όταν στον πρόσφατο ορισμό των νέων αντιδημάρχων διαπιστώσαμε με απογοήτευση πως η εν λόγω αντιδημαρχία καταργήθηκε και ο Τουρισμός ως αντικείμενο απαξιώνεται με το να αποτελεί πλέον ένα μικρό μόνο μέρος μιας νεοσυσταθείσας αντιδημαρχίας. Προς επίρρωση, παραπέμπω στις αρμοδιότητες που μεταβιβάζονται από τον Δήμαρχο στον Αντιδήμαρχο Νέων Έργων, Πολεοδομίας, Προγραμματισμού και Τουρισμού. Ανεξαρτήτως προθέσεων και ικανοτήτων του Αντιδημάρχου, από το πλήθος και τον απαιτητικό χαρακτήρα των αρμοδιοτήτων του, καθίσταται προφανής η υποβάθμιση του Τουρισμού και η αδυναμία σοβαρής ενασχόλησης με θέματα που τον αφορούν. Ως προς την Επιτροπή, πέρα από το γεγονός πως έχει να συνεδριάσει εδώ και πολύ καιρό, διαπιστώσαμε πως στα θέματα της σημερινής συνεδρίασης συμπεριλαμβάνεται, προς έγκριση, μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ του Δήμου Καλαμάτας και του Σωματείου «Διάζωμα», με βασικό αντικείμενο την Τουριστική Ανάπτυξη, χωρίς να συζητηθεί πρώτα στην Επιτροπή και να γνωμοδοτήσει σχετικά, και χωρίς κάποιον επείγοντα λόγο που θα δικαιολογούσε αυτή την παράκαμψη. Επισημαίνεται, πως η κριτική αυτή δεν υποδηλώνει αρνητική στάση προς τη συνεργασία. Τέλος, ερωτηματικά ως προς τη λειτουργία της Επιτροπής δημιουργεί το γεγονός πως ο Τουρισμός και η Επιχειρηματικότητα, ως πεδία, δεν ανήκουν πλέον στη σφαίρα αρμοδιότητας του ίδιου Αντιδημάρχου. Βάσει των ανωτέρω θέτω τις ακόλουθες ερωτήσεις:

• Κύριε Δήμαρχε, πέρυσι, με τις σχετικές αποφάσεις σας δηλώσατε πως αυτές σηματοδοτούν τη σημασία που αποδίδετε στην τουριστική ανάπτυξη της περιοχής μας. Να υποθέσουμε πως φέτος οι πρόσφατες αποφάσεις σας σηματοδοτούν ακριβώς το αντίθετο;
• Κύριε Μπασακίδη, ως αρμόδιος Αντιδήμαρχος, θεωρείτε πραγματικά πως το πλέγμα των πολυποίκιλων αρμοδιοτήτων σας επιτρέπει την προσήκουσα ενασχόληση με ένα κομβικής σημασίας αντικείμενο όπως αυτό της τουριστικής ανάπτυξης; Ως προς τη σχετική επιτροπή, έχετε την πρόθεση να την καταργήσετε και αν όχι, γιατί την παρακάμψατε στην περίπτωση του μνημονίου συνεργασίας με το Σωματείο «Διάζωμα»;

Συνάντηση είχε ο Μανώλης Μάκαρης και ο Χρήστος Αναστασόπουλος με τον  πρόεδρο της Ένωσης Συλλόγων Γονέων Δήμου Καλαμάτας Γρηγόρη Οικονομόπουλο για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα σχολεία του Δήμου Καλαμάτας λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών που έχουν δημιουργηθεί λόγω της πανδημίας.

Σε δελτίο τύπου αναφέρουν:

Είναι σημαντικό να συνδράμει ο Δήμος Καλαμάτας με μια σειρά από ενέργειες σε συνεργασία με την διεύθυνση πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης:

1. Το ζήτημα των πολυμελών τμημάτων, όπου μαθητές όλων των βαθμίδων στοιβάζονται σε 25άρια τμήματα είναι υπαρκτό στα σχολεία του Δήμου Καλαμάτας. Υπάρχουν και τμήματα 27 παιδιών. Θα πρέπει να εξεταστεί η πιθανότητα ανεύρεσης νέων χώρων ή η διδασκαλία πρωί-απόγευμα.
2. Καθαριότητα σχολείων. Παρά τις πρόσφατες προσλήψεις καθαριστριών με σύμβαση ορισμένου χρόνου ( ΙΔΟΧ) οι ανάγκες είναι ιδιαίτερα αυξημένες. Θα πρέπει να επιδιωχθεί η μετατροπή των συμβάσεων μερικής απασχόλησης σε συμβάσεις πλήρους απασχόλησης.

3.Οι ακατάλληλες μάσκες που διανεμήθηκαν θα πρέπει να  αντικατασταθούν με την συμβολή του Δήμου

4. Παραμένουν εκτός σίτισης πολλές σχολικές μονάδες στο Δήμο Καλαμάτας  εκ παραδρομής.  Θα πρέπει να διορθωθεί το γραφειοκρατικό λάθος και να τύχουν σχολικής σίτισης όλες οι σχολικές μονάδες.
5. Να καλυφθούν όλα τα κενά που υπάρχουν σε εκπαιδευτικούς.
6. Να ανασταλεί η καταβολή ενοικίου στους διαχειριστές των κυλικείων των σχολείων που αδυνατούν να τα βγάλουν πέρα.
7. Να ενισχυθούν οι σχολικές επιτροπές με μέσα ατομικής προστασίας, είδη καθαρισμού και αντισηπτικά.

Ερώτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο της 26^ης Αυγούστου 2020 του Χρήστου Αναστασόπουλου, Δημοτικού Συμβούλου της Παράταξης «Ανοιχτός Δήμος – Ενεργοί Πολίτες»

«Πως η υποχρηματοδότηση επηρεάζει τα ΚΔΑΠ του Δήμου μας και τον αριθμό δωρεάν φιλοξενουμένων παιδιών σε αυτά; Απειλούνται ΚΔΑΠ με κλείσιμο ή υπολειτουργία και εργαζόμενοι με απόλυση;»

Το Υπουργείο Εσωτερικών (ΥΠ.ΕΣ.) και η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. (ΕΕΤΑΑ Α.Ε.), αποφάσισαν να περιορίσουν σημαντικά τους πόρους που αφορούν  το πρόγραμμα «Εναρμόνιση Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής»,  για το σχολικό έτος 2020-2021. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο περιορισμός των πόρων στα 97 εκατ. ευρώ οδηγεί νομοτελειακά στην απόρριψη περίπου 65.000 αιτήσεων για παροχή δωρεάν κουπονιών συμμετοχής στα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών  (ΚΔΑΠ) και στα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών Με Ειδικές Ανάγκες (ΚΔΑΠ-ΜΕΑ). Αναφέρεται, για λόγους σύγκρισης και συνειδητοποίησης του μεγέθους του προβλήματος, πως το αντίστοιχο ποσό για το έτος 2019 ανήλθε στα 279 εκατ., με τα 220 εξ αυτών να προέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Η δραματική μείωση των πόρων, η οποία περιορίζει σημαντικά τους δικαιούχους του προγράμματος,:

• αντίκειται στη φιλοσοφία της δράσης «Εναρμόνιση Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής», έτσι όπως αυτή αποτυπώνεται στην αποστολή των ΚΔΑΠ, και δυσχεραίνει την ικανοποίηση των στόχων της,
• δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στον προγραμματισμό δεκάδων χιλιάδων οικογενειών,
• απειλεί με παύση λειτουργίας ή υπολειτουργία σημαντικό αριθμό ΚΔΑΠ και με απόλυση μεγάλο αριθμό εργαζομένων που απασχολούνται σε αυτά και
• έρχεται σε σύγκρουση με τον στόχο προστασίας των ηλικιωμένων πολιτών από τον covid-19, διότι πολλοί εξ αυτών θα κληθούν να απασχολήσουν τα εγγόνια τους, όταν οι γονείς τους θα εργάζονται.

Επισημαίνεται, πως ο πρόεδρος της Επιτροπής Κοινωνικής Πολιτικής της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, ζητά την αύξηση των σχετικών πόρων κατά 50 εκατ. ευρώ, αποκλειστικά και μόνο για τις δημοτικές δομές.

Από την αρνητική εξέλιξη αυτή, προκύπτουν τα ακόλουθα εύλογα ερωτήματα προς τη Δημοτική Αρχή, τα οποία αφορούν την κατάσταση στο Δήμο μας:

• Πρώτον, πόσες αιτήσεις συμμετοχής στο πρόγραμμα απορρίφθηκαν φέτος και ποιο είναι το ποσοστό απορριφθέντων αιτήσεων σε σχέση με τις κατατεθειμένες;
• Δεύτερον, υφίσταται ο κίνδυνος παύσης της λειτουργίας ή υπολειτουργίας κάποιου ΚΔΑΠ;
• Τρίτον, κινδυνεύουν να μείνουν άνεργοι εργαζόμενοι στις σχετικές δημοτικές δομές και αν ναι, πόσοι;
• Τέταρτον, τι μέτρα προτίθεστε να λάβετε και σε ποιες παρεμβάσεις θα προβείτε ώστε να αντιμετωπίσετε την κατάσταση και πως σκέφτεστε να αποσοβήσετε τους προαναφερθέντες κινδύνους ή να μειώσετε τις συνέπειες από την έλευσή τους;
• Πέμπτον, κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Υπουργού Εσωτερικών, τέθηκε το εν λόγω ζήτημα και αν ναι, υπήρξε κάποια δέσμευση για αύξηση των πόρων;

Παρακαλώ τη Δημοτική Αρχή να απαντήσει στα ερωτήματα που τέθηκαν, γιατί το ζήτημα είναι πολύ σοβαρό και αφορά και επηρεάζει μεγάλο αριθμό συνδημοτών μας και ιδιαίτερα γονείς και εργαζομένους στις εν λόγω δομές.

Χρήστος Αναστασόπουλος – Οικονομική κατάσταση μετά την πανδημία

Ερωτήσεις στο Πλαίσιο Συνεδρίασης του Δ.Σ. (06.07.2020)

του Χρήστου Αναστασόπουλου

Οικονομολόγου, MSc

Δημοτικού Συμβούλου – «Ανοιχτός Δήμος-Ενεργοί Πολίτες»

Κύριε Δήμαρχε, κύριε πρόεδρε του Δ.Σ., κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Οι δραματικές συνέπειες της υγειονομικής κρίσης που διέρχεται η χώρα έχουν, όπως αναμενόταν, σοβαρή αρνητική επίπτωση και στα οικονομικά των πρωτοβάθμιων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.).

Να σημειωθεί, πως η υπέρογκη οικονομική επιβάρυνση των δήμων, κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, έγκειται αφενός στις ιδιαίτερα αυξημένες δαπάνες για την κάλυψη των αναγκών πρόληψης έναντι της πανδημίας της Covid-19 και αφετέρου στις σημαντικής κλίμακας απώλειες εσόδων λόγω της απαλλαγής τελών υπέρ επιχειρηματιών και καταστηματαρχών και της μείωσης των μισθωμάτων δημοτικών ακινήτων, κατ΄ εφαρμογή σχετικής νομοθετικής πρόβλεψης. Σε αυτά, πρέπει να προστεθούν και τα διαφυγόντα έσοδα από όποια πηγή και αν προέρχονται, λόγω αδυναμίας πληρωμής ως αποτέλεσμα της γενικότερης οικονομικής καχεξίας.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον τύπο, υφίσταται σοβαρός κίνδυνος τοπικής χρεωκοπίας για πολλούς από τους 332 δήμους της χώρας. Παράλληλα, πριν λίγες μέρες, στη συνεδρίαση του Δ.Σ. της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.), ήταν διάχυτη η αγωνία μεταξύ των αιρετών της αυτοδιοίκησης για την οικονομική βιωσιμότητα των δήμων, για το φάσμα αδυναμίας σύνταξης εντός του Αυγούστου ισοσκελισμένων προϋπολογισμών για το επόμενο έτος και για την επικείμενη μεγάλη οικονομική κρίση από τον Σεπτέμβριο, αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα από την κυβέρνηση για κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού. Η μέχρι τώρα οικονομική στήριξη από την κυβέρνηση χαρακτηρίζεται, από τους αιρετούς, ανεπαρκής και με οριζόντιο χαρακτήρα, χωρίς δηλαδή να εξατομικεύεται η ζημία σε κάθε Δήμο ξεχωριστά. Το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος αναμένεται να αποτυπωθεί στα απολογιστικά στοιχεία δαπανών του δευτέρου τριμήνου που οι Δήμοι όφειλαν να υποβάλουν στο Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των Ο.Τ.Α. με καταληκτική ημερομηνία  την 30^η Ιουνίου του 2020. Αξιοσημείωτο είναι πως, ενώ αυτή η διαδικασία ενεργοποιείται με σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών και ενώ η καταληκτική ημερομηνία υποβολής των στοιχείων έχει παρέλθει, η εγκύκλιος καθυστερεί.

Έχοντας γνώση όλων των παραπάνω, ως παράταξη, προβληματιζόμαστε έντονα και μας δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα, η απάντηση των οποίων θεωρούμε πως θα ενδιαφέρει κάθε μέλος του Δημοτικού μας Συμβουλίου καθώς και κάθε συνδημότη μας. Ως φωνή υπευθυνότητας, με εποικοδομητική διάθεση και πνεύμα σύμπνοιας σάς θέτουμε, λοιπόν, τα ακόλουθα ερωτήματα:

• Πρώτον, ποια είναι η πραγματική οικονομική κατάσταση του Δήμου, όπως αυτή αποτυπώνεται στα απολογιστικά στοιχεία του δευτέρου τριμήνου που υποβάλατε ή έχετε έτοιμα προς υποβολή στο Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των Ο.Τ.Α. ;
• Δεύτερον, ο Δήμος Καλαμάτας εντάσσεται στους Δήμους που βρίσκονται μπροστά σε οικονομικό αδιέξοδο;
• Τρίτον, υπάρχει όντως κίνδυνος αδυναμίας σύνταξης τον επόμενο μήνα ισοσκελισμένου προϋπολογισμού για το 2021, λόγω ελλειμματικού ταμείου;
• Τέταρτον, αν η απάντηση στα δύο προηγούμενα ερωτήματα είναι καταφατική, σε τι ενέργειες προτίθεστε να προβείτε για να αποσοβηθεί ο κίνδυνος;

Λόγω της σοβαρότητας του ζητήματος παρακαλώ τη Δημοτική Αρχή να απαντήσει στις ερωτήσεις μας, ενημερώνοντας σχετικά με το ζήτημα, πλήρως και ενδελεχώς, το Δημοτικό Συμβούλιο.

Διακυβεύεται το μέλλον του Δήμου μας και ως εκ τούτου δεν χωρούν ολιγωρίες.

Αναστασόπουλος για την έλλειψη Ιατρού στο Πλατύ

Την έλλειψη ιατρού για την απαραίτητη ιατρική υποστήριξη στους 350 κατοίκους στο χωριό Πλατύ Μεσσηνίας, έθεσε ο δημοτικός σύμβουλος με τον «Ανοιχτό Δήμο – Ενεργοί Πολίτες» Χρήστος Αναστασόπουλος, στο πρόσφατο δημοτικό συμβούλιο και την αναγκαιότητα άμεσης λύσεις εν μέσω της υγειονομικής κρίσης.

Αναλυτικά:

Κύριε Δήμαρχε,

Επειδή ο Δήμος μας δεν περιορίζεται στα όρια της πόλης της Καλαμάτας, θα ήθελα να σας μεταφέρω ένα ζήτημα που αφορά το Πλατύ και ταλαιπωρεί αρκετούς από του κατοίκους του. Εδώ και περίπου πέντε χρόνια, δεν επισκέπτεται πλέον το χωριό ιατρός για να παράσχει υπηρεσίες που προσιδιάζουν σε ένα περιφερειακό ιατρείο. Σε επικοινωνία μου με το Κ.Υ. Μεσσήνης, στην περιοχή ευθύνης του οποίου ανήκει το χωριό,  πληροφορήθηκα πως το γεγονός οφείλεται στο ότι μια από τις οργανικές θέσεις καταλαμβάνεται από ιατρό που είναι σε μακροχρόνια απόσπαση, με αμφίβολο το αν και πότε θα επιστρέψει αλλά και στη γενικότερη έλλειψη ιατρών. Επισημαίνω, πως το χωριό κατοικείται από σχεδόν 350 κατοίκους, εκ των οποίων ένα μεγάλο ποσοστό είναι ηλικιωμένοι, και πως η αναζήτηση ιατρού, εκτός χωριού, συνεπάγεται πέρα από την ταλαιπωρία και την οικονομική τους επιβάρυνση. Επιπρόσθετα, τους τελευταίους μήνες, εν μέσω της υγειονομικής κρίσης, η μετακίνησή τους, πέρα από το ότι είναι δυσχερής,  εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία τους, δεδομένου πως πολλοί εξ αυτών ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες που πρέπει να προστατεύονται.

Μια προσωρινή λύση, θα ήταν η υποστήριξη ιατρού από τα Αρφαρά, που όμως δεν επιτρέπεται λόγω του ότι ανήκει στην περιοχή ευθύνης του Κ.Υ. Μελιγαλά. Μια μόνιμη, θα ήταν η αύξηση των οργανικών θέσεων των ιατρών της περιοχής. Και στις δυο περιπτώσεις θα πρέπει να επιληφθεί η 6^η Υ.ΠΕ., στην αρμοδιότητα της οποίας ανήκουν τα Κ.Υ. της περιοχής μας.

Αν και είναι εκτός της αρμοδιότητάς σας, το ζήτημα αφορά συνδημότες μας και χρήζει της μέριμνάς μας. Στο πλαίσιο αυτό, παρακαλώ για την παρέμβασή σας, τόσο για το συγκεκριμένο χωριό όσο και για όποιο άλλο εντός των ορίων του Δήμου μας αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα, ευελπιστώντας η βαρύτητα της θέσης σας να επιφέρει το προσδοκώμενο αποτέλεσμα.

Του Χρήστου Αναστασόπουλου

Οικονομολόγου, MSc

Δημοτικού Συμβούλου – «Ανοιχτός Δήμος-Ενεργοί Πολίτες»

Ενώ προβάλλει σήμερα, ίσως περισσότερο από ποτέ – λόγω των δραματικών επιπτώσεων της παγκόσμιας υγειονομικής κρίσης – επιτακτική η ανάγκη ενασχόλησης με το παρόν του τουρισμού, θα πρέπει ταυτόχρονα να προετοιμάζουμε το μέλλον του. Αναμφίβολα, χρειάζεται μια εκ βάθρων αναθεώρηση της τουριστικής πολιτικής της χώρας μας. Πολιτικής που, με τις όποιες εξαιρέσεις, χαρακτηρίζεται εδώ και δεκαετίες από αποσπασματικότητα και βραχυπρόθεσμες επιδιώξεις. Πολιτικής που, όντας προσανατολισμένη στη λογική του μαζικού τουρισμού, έχει ως αρνητικά αποτελέσματα, μεταξύ άλλων, τη χαμηλή ποιότητα υπηρεσιών, την επιδίωξη του εύκολου κέρδους, την υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, την απομείωση του πολιτιστικού και του αρχιτεκτονικού μας κεφαλαίου, στοιχεία που νομοτελειακά οδήγησαν στην απαξίωση του τουριστικού μας προϊόντος.

Πλέον, οι συνθήκες για αυτή την αναθεώρηση έχουν ωριμάσει. Η κατάρρευση της Thomas Cook, ενός από τα μεγαλύτερα ταξιδιωτικά γραφεία παγκοσμίως, δημιούργησε σημαντική ρωγμή στην υπεροχή του κυρίαρχου αυτού μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την απαρχή μιας κλιμακούμενης αμφισβήτησής του. Αμφισβήτησης, που ενισχύεται από μια ενδελεχή, και βάσει δεδομένων, ανάλυση της παγκόσμιας τουριστικής αγοράς η οποία καταδεικνύει μια διαφαινόμενη σημαντική αλλαγή του προφίλ των ταξιδιωτών, με την καταγραφή μιας διαρκώς αυξανόμενης τάσης αναζήτησης αυθεντικών εμπειριών. Η πανδημία και η πολυδιάστατη αρνητική επίπτωσή της στον τουρισμό επέφεραν το καταλυτικό πλήγμα στο υφιστάμενο μοντέλο, αναδεικνύοντας σε όλο τους το εύρος τις παθογένειές του και τα όριά του και καθιστώντας πλέον αδήριτη την ανάγκη αναζήτησης μιας άλλης φιλοσοφίας, ενός διαφορετικού τρόπου προσέγγισης της τουριστικής ανάπτυξης. Επιπρόσθετοι λόγοι, που συνηγορούν σε αυτή την αναγκαιότητα, αποτελούν αφενός η ανισόρροπη, μεταξύ των τομέων της, διάρθρωση της οικονομίας μας, η οποία χαρακτηρίζεται από έναν υπερμεγέθη τριτογενή τομέα, τον τομέα των υπηρεσιών και αφετέρου η στροφή εδώ και πολλά χρόνια στη «μονοκαλλιέργεια» του τουρισμού, που, όπως κάθε μονοκαλλιέργεια, καθιστά την οικονομία ευάλωτη σε μεταβολές των παραγόντων που την επηρεάζουν.

Απαιτείται ένα μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης με επίκεντρο τον άνθρωπο και την αειφορία, η εφαρμογή του οποίου θα έχει αποτέλεσμα μια ήπια, βιώσιμη, πράσινη και δίκαιη ανάπτυξη. Η σημαίνουσα, στο ζητούμενο μοντέλο, θέση του αγροτουρισμού, αναδύεται στη συλλογιστική μας σχεδόν αυθόρμητα. Κερδίζει το ενδιαφέρον μας, διότι η φιλοσοφία του συνάδει μοναδικά με τις προαναφερθείσες απαιτήσεις, είτε τον προσεγγίσουμε, σύμφωνα με τον Παπακωνσταντινίδη (1993), ως ένα εξαιρετικό μεθοδολογικό εργαλείο ανάπτυξης μικρών και μειονεκτικών τόπων είτε ως μια μοναδική ευκαιρία μιας εναλλακτικής θεώρησης της συνολικής τουριστικής μας πολιτικής.

Ο αγροτουρισμός συνιστά μια μορφή τουρισμού που αναπτύσσεται σε μη αστικό περιβάλλον, στην ύπαιθρο, παρέχοντας υπηρεσίες φιλοξενίας και εστίασης σε χώρους ενοποιημένους ή γειτνιάζοντες με αγροτικές εγκαταστάσεις. Ο επισκέπτης έρχεται σε επαφή με τη φύση, με το ιδιαίτερο για κάθε περιοχή οικοσύστημα, με τον πολιτισμό, με τα τοπικά ήθη και έθιμα, την τοπική κουζίνα και γαστρονομία. Αξιοποιεί τη δυνατότητα συμμετοχής σε αγροτικές και κτηνοτροφικές ασχολίες, σε αθλητικές δραστηριότητες, σε πολιτιστικά δρώμενα και σε γευσιγνωσίες. Επισκέπτεται αρχαιολογικούς χώρους, μοναστήρια, μουσεία και οινοποιεία. Παρακολουθεί μαθήματα τοπικής μαγειρικής, παραδοσιακών χορών και κατασκευής προϊόντων χειροτεχνίας. Επί της ουσίας, έρχεται σε επαφή με όλα εκείνα τα στοιχεία που συνθέτουν τη μοναδικότητα του τουριστικού προϊόντος μιας περιοχής.

Σταχυολογώντας από τα πλεονεκτήματα και τα οφέλη της ανάπτυξης του αγροτουρισμού, ενδεικτικά αναφέρονται τα ακόλουθα:

• Απομάκρυνση από το φαινόμενο της «μονοκαλλιέργειας»
• Ταυτόχρονη ανάπτυξη του πρωτογενούς, του δευτερογενούς και του τριτογενούς τομέα της οικονομίας
• Συγκράτηση του αγροτικού πληθυσμού στις εστίες του και επανάκαμψη κατοίκων από τα αστικά κέντρα (αποκέντρωση)
• Αξιοποίησή του ως εργαλείου ολοκληρωμένης ανάπτυξης μειονεκτικών περιοχών
• Ανάδειξη, προβολή και προστασία του φυσικού, αρχιτεκτονικού, λαογραφικού και πολιτισμικού κεφαλαίου κάθε περιοχής
• Συνδυασμός με τις υπόλοιπες μορφές εναλλακτικού τουρισμού και χρήση του ως βάσης ανάπτυξής τους
• Σημαντική χρονική επέκταση της τουριστικής περιόδου
• Συμπληρωματική απασχόληση, ενίσχυση του αγροτικού εισοδήματος ή και δημιουργία αυτοτελούς εισοδήματος
• Ανταπόκριση στην αρχέγονη ανάγκη του ανθρώπου να έρχεται σε επαφή με τη φύση
• Ενεργοποίηση του ενδογενούς δυναμικού κάθε περιοχής
• Ανάπτυξη στα μέλη μιας κοινότητας του αισθήματος της συμμετοχής στα κοινά και της συλλογικότητας μεταξύ τους.

Από την εμπειρία της υφιστάμενης κρίσης αναδύονται δύο ακόμη οφέλη^. αφενός οι μικρής κλίμακας μονάδες, όπως αυτές του αγροτουρισμού, εμφανίζονται περισσότερο ευέλικτες να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα και αφετέρου χώρες με ανεπτυγμένη αυτή τη μορφή τουρισμού, που συνεπάγεται την ταυτόχρονη ισχυροποίηση και του πρωτογενούς τομέα, απειλούνται λιγότερο από μια επισιτιστική κρίση, όπως αυτή που ενδεχομένως να  αντιμετωπίσουμε στο άμεσο μέλλον ως παράγωγο αποτέλεσμα της αντίστοιχης υγειονομικής.

Δυστυχώς, όμως, ο αγροτουρισμός στην Ελλάδα βρίσκεται ακόμα σε νηπιακό στάδιο. Χαρακτηρίζεται, κατά κανόνα, παρά τα όποια λίγα και μεμονωμένα επιτυχημένα παραδείγματα, από αποσπασματικότητα, απέχοντας παρασάγγας από τη φιλοσοφία και την ολιστική του διάσταση. Η πολιτεία δεν φαίνεται να διαπνέεται από το πνεύμα που τον διέπει και δεν τον τοποθετεί ψηλά στις προτεραιότητές της, το σχετικό θεσμικό πλαίσιο εμφανίζει κενά και τα στοιχεία που συνθέτουν την εθνική μας κουλτούρα δεν δημιουργούν ευνοϊκό περιβάλλον ανάπτυξής του. Τα σύμφωνα με την προσέγγιση LEADER φιλόδοξα προγράμματα της Ε.Ε., που, με τις όποιες τροποποιήσεις στο περιεχόμενό τους, δίνουν εδώ και περίπου τριάντα χρόνια λύσεις σε επίπεδο χρηματοδότησης και τεχνογνωσίας, δεν έχουν την προσδοκώμενη θετική επίπτωση, ώστε να δοθούν ολιστικές λύσεις στην ανάπτυξη ενός τόπου και να δημιουργηθούν τα ανωτέρω οφέλη που συνεπάγεται η ανάπτυξή του.

Στην κατεύθυνση της επιδιωκόμενης αλλαγής, μεταξύ άλλων,  προτείνεται:

• Να διαμορφωθεί για τον αγροτουρισμό ένα όραμα σαφές, που θα εμπνέει και θα κινητοποιεί.
• Να αποτελέσει η ανάπτυξή του βασικό στρατηγικό στόχο της τουριστικής και της εν γένει αναπτυξιακής μας πολιτικής, με μακροπρόθεσμο προγραμματισμό-σχεδιασμό καθώς και με τη διασφάλιση της απαραίτητης διακομματικής σύμπνοιας.
• Να συσταθεί – σηματοδοτώντας τη σημασία που του αποδίδεται, αλλά και για λειτουργικούς-επιχειρησιακούς λόγους – εξειδικευμένη, με αναβαθμισμένο ρόλο και με διευρυμένες αρμοδιότητες οργανωτική μονάδα στο Υπουργείο Τουρισμού και να διασφαλισθεί η ενεργή συνεργασία όλων των υπουργείων που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα με το εγχείρημα.
• Να αποτελέσει τη βάση ανάπτυξης και των λοιπών εναλλακτικών μορφών τουρισμού, μέσω ολοκληρωμένου σχεδιασμού για την ανάπτυξη κάθε περιοχής με γνώμονα την μοναδικότητα του τουριστικού της προϊόντος.
• Να αναληφθεί από μέρους της χώρας μας πρωτοβουλία σε επίπεδο Ε.Ε., αξιοποιώντας τη συγκυρία αλλά και τα ερείσματα άλλων κρατών-μελών με αντίστοιχη στόχευση, ώστε να διασφαλιστεί ένα σταθερά ευνοϊκό περιβάλλον κατά τη διάρκεια υλοποίησης του εγχειρήματος, μέσω της δημιουργίας ενός επιχειρησιακού προγράμματος που θα απαντά στις ανάγκες χρηματοδότησης και τεχνογνωσίας, σύμφωνα με την προσέγγιση LEADER, αλλά που θα δίνει έμφαση και θα πριμοδοτεί προτάσεις ολοκληρωμένου σχεδιασμού για την τουριστική ανάπτυξη ενός τόπου, καθώς και προτάσεις οι οποίες είναι  ενσωματωμένες σε ένα τέτοιο  σχέδιο.
• Να χρησιμοποιηθεί η μεθοδολογία της συγκριτικής αξιολόγησης (benchmarking), έτσι ώστε να τύχουν προσέγγισης βέλτιστες πρακτικές άλλων ανεπτυγμένων αγροτουριστικά χωρών, όπως η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία και η Γερμανία, και να υιοθετηθούν αυτούσιες ή προσαρμοζόμενες στο καθ΄ υμάς.
• Να χρησιμοποιηθεί η up – bottom (από πάνω προς τα κάτω) προσέγγιση για την επικοινωνία έναρξης, την οργάνωση και τον συντονισμό του εγχειρήματος ενώ για τον σχεδιασμό να χρησιμοποιηθεί η bottom – up προσέγγιση, με την πρώιμη συμμετοχή των κατοίκων των προς ανάπτυξη περιοχών σε αυτόν.

Εν κατακλείδι, ο αγροτουρισμός έχει τη δυναμική  –  ικανοποιώντας πλήρως, σε αξιακό επίπεδο, τις απαιτήσεις του ζητούμενου μοντέλου, απαντώντας αποτελεσματικά σε πολλά ζητήματα που άπτονται της τουριστικής μας ανάπτυξης, επιδρώντας, ταυτόχρονα, θετικά σε ένα ευρύ πλέγμα κοινωνικών, οικονομικών και πολιτιστικών παραγόντων και ταιριάζοντας απόλυτα στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της χώρας μας –  να αποτελέσει ένα σημαντικό αναπτυξιακό εργαλείο και ένα ακόμα πολύ ισχυρό συγκριτικό μας πλεονέκτημα, αρκεί να υπάρξει η πολιτική βούληση προς την κατεύθυνση αυτή.

«Οι θέσεις του συνδυασμού «Ανοιχτός Δήμος – Ενεργοί Πολίτες» σχετικά με τον Προγραμματισμό Δράσεων της Τουριστικής Προβολής του Δήμου Καλαμάτας για το 2020»

Του Χρήστου Αναστασόπουλου

Δημοτικού Συμβούλου της Παράταξης «Ανοιχτός Δήμος – Ενεργοί Πολίτες»

Ως μέλος της Επιτροπής Τουρισμού και Επιχειρηματικότητας, θέλω, σχετικά με τον προγραμματισμό δράσεων της τουριστικής προβολής του Δήμου Καλαμάτας για το 2020, να καταθέσω τις απόψεις μας. Αν και το όραμα της δημοτικής αρχής δεν έχει καθοριστεί ή δεν έχει κοινοποιηθεί ακόμα, δεν μπορούμε να μην αξιολογήσουμε θετικά την προσπάθεια από μέρους της, της αναβάθμισης των θεμάτων που άπτονται της τουριστικής ανάπτυξης του Δήμου.

Ευελπιστώντας να μην αποδειχθούν στην πορεία λέξεις κενές περιεχομένου, οι συχνές αναφορές στον ανθρωποκεντρισμό και στην αειφορία δημιουργούν μια καλή βάση αξιακού πλαισίου του εγχειρήματος. Για την παράταξή μας, οι αξίες του ανθρωποκεντρισμού και της αειφορίας συνιστούν τους βασικούς πυλώνες οι οποίοι καθορίζουν σταθερά τη σκέψη, τις επιλογές και τη δράση μας.

Με παρέμβασή μας, η οποία έτυχε ευρείας αποδοχής στην επιτροπή, δομήθηκαν καλύτερα, ως προς τη σειρά υλοποίησης, οι επιμέρους προγραμματισθείσες δράσεις. Οι ετήσιοι στόχοι πρέπει να υπηρετούν το στρατηγικό σχεδιασμό, άρα, αυτός πρέπει να προηγείται, και όχι το αντίθετο. Το όραμα, η φιλοσοφία, το αξιακό πλαίσιο και η ανάλυση του εσωτερικού και εξωτερικού περιβάλλοντος, προηγούνται του καθορισμού της ταυτότητας και της μοναδικότητας του τουριστικού μας προϊόντος και των στρατηγικών επιδιώξεων, οι οποίες αποτελούν τη βάση για επιχειρησιακό, ετήσιο προγραμματισμό με στοχοθεσία που αναλύεται σε επιμέρους δράσεις.

Τα επικοινωνιακά εργαλεία προώθησης και προβολής του τουριστικού μας προϊόντος, θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν μόνο εφόσον ολοκληρωθούν τα προαναφερόμενα βήματα, γιατί το μήνυμα που θα προβάλλουν δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητο από τα ευρήματα των αναλύσεων και του καθορισμού της τουριστικής μας ταυτότητας. Όμως, το Μάρκετινγκ δεν ταυτίζεται μόνο με τα εργαλεία προώθησης και προβολής. Στην ολιστική του διάσταση, ως διαδικασία αρχίζει από τη φάση του σχεδιασμού με το να αναζητούνται, να ερευνώνται και να λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις τόσο των επισκεπτών, των δυνητικών επισκεπτών όσο και όλων των εμπλεκομένων μερών, που σε ατομικό, συλλογικό ή θεσμικό επίπεδο σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τον τουρισμό, καθώς και όσων, δεν σχετίζονται μεν με αυτόν αλλά πρέπει να έχουν το δικαίωμα έκφρασης άποψης για τον τρόπο ανάπτυξης του τόπου τους.

Δεδομένου πως ο βαθμός ικανοποίησης των επισκεπτών προκύπτει από τη διαφορά της προσδοκίας τους έναντι αυτού που βίωσαν, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως η προσέλκυσή τους, στην οποία εστιάζει ο εν λόγω προγραμματισμός, δεν αρκεί για το καλύτερο και με χρονική διάρκεια αποτέλεσμα. Αυτό που βιώνει ο επισκέπτης πρέπει να είναι τουλάχιστον εφάμιλλο με τις προσδοκίες του και γιατί όχι, σε ιδεατό επίπεδο, να τις ξεπερνά. Καταλυτικό ρόλο στην όλη προσπάθεια θα διαδραματίσουν αφενός η συνειδητοποίηση πως το εγχείρημα δεν αφορά μόνο την αρμόδια Αντιδημαρχία και την αντίστοιχη Επιτροπή, αλλά πρέπει να εμπλακεί η δημοτική αρχή στο σύνολό της και αφετέρου η αναγκαιότητα συστηματικής προσπάθειας διαμόρφωσης της κατάλληλης κουλτούρας στο σύνολο της κοινωνίας, η οποία θα δημιουργήσει ευνοϊκό περιβάλλον επίτευξης των τιθέμενων στόχων.

Με την προϋπόθεση, λοιπόν,:

• της σταθερής προσήλωσης στις αξίες του ανθρωποκεντρισμού και της αειφορίας,
• της πιστής εφαρμογής των βημάτων του στρατηγικού σχεδιασμού,
• της υιοθέτησης της φιλοσοφίας του Μάρκετινγκ με την ολιστική του διάσταση,
• της τήρησης, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, των κανόνων νομιμότητας και διαφάνειας στις διαδικασίες ανάθεσης των επιμέρους έργων,
• της ενημέρωσης τόσο της Επιτροπής όσο και του Δ.Σ. σχετικά με την πορεία των δράσεων και των παραδοτέων από κάθε φάση,
• της δέσμευσης του συνόλου της Δημοτικής Αρχής στην κατεύθυνση του εγχειρήματος

και με εποικοδομητική διάθεση, υπερψηφίζουμε, καταρχήν, τον προγραμματισμό των δράσεων και τον αντίστοιχο προϋπολογισμό, επιφυλασσόμενοι για τη στάση μας κατά την πορεία εφαρμογής  του.

Ερωτήσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο της 13ης Ιανουαρίου 2020 του Χρήστου Αναστασόπουλου, Δημοτικού Συμβούλου της Παράταξης «Ανοιχτός Δήμος – Ενεργοί Πολίτες»

Ι.        Ως προς τη βελτίωση προσβασιμότητας στο φυσικό & δομημένο περιβάλλον:

1. Οι δημόσιες υπηρεσίες, τα Ν.Π.Δ.Δ. και οι  Ο.Τ.Α υποχρεούνται να εκπονούν σε ετήσια βάση σχέδιο δράσης, χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, κοστολόγηση και  χρηματοδότηση έργων προσβασιμότητας  των ΑμεΑ, σύμφωνα με τον Γ.Ο.Κ. (Π.Δ. 13/2005).
2. Με το «Πρόγραμμα Προσβασιμότητας στους Δήμους», το 2009, επιχειρήθηκε η εφαρμογή ενός προγράμματος, διετούς διάρκειας, για τη δημιουργία προσβάσιμης αλυσίδας στα ΑμεΑ και γενικά στα εμποδιζόμενα άτομα, η οποία θα συνέδεε με προσβάσιμα πεζοδρόμια και διαβάσεις, κατά μήκος μιας συγκεκριμένης διαδρομής, τις προσβάσιμες εγκαταστάσεις και υποδομές (ΔΙΑΔΠ/Π.ΑμεΑ/Φ.3/6/1537/20.01.2009 εγκύκλιο του ΥΠ.ΕΣ.).

ΙΙ.           Ως προς τη βελτίωση της ηλεκτρονικής προσβασιμότητας:

1. 1. Σύμφωνα με τον νόμο 3979/2011 (παρ. 8, άρθρο 4) «Ο σχεδιασμός και η εφαρμογή υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και η διαμόρφωση και προμήθεια των αντίστοιχων πληροφοριακών και επικοινωνιακών συστημάτων και υπηρεσιών πρέπει να γίνεται με γνώμονα τη διασφάλιση της ηλεκτρονικής προσβασιμότητας σε άτομα με αναπηρίες και τη δυνατότητα αξιοποίησης των σχετικών υπηρεσιών από αυτά».

ΙΙΙ.           Ως προς την  εξυπηρέτηση των ΑμεΑ:

1. 1. Με σχετική εγκύκλιο του ΥΠ.ΕΣ. (ΔΙΑΔΠ/Β/9281/15-05-2003)τα ΑμεΑ πρέπει να εξυπηρετούνται κατά προτεραιότητα σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες και τα Κ.Ε.Π.
   2. Επίσης, προβλέπεται να αναρτάται ειδική πινακίδα που να αναγράφεται πως «Τα ΑμεΑ εξυπηρετούνται κατά προτεραιότητα».

Στο πλαίσιο αυτό, προκύπτουν τα ακόλουθα ερωτήματα ,

• Ποια είναι η στρατηγική σας για την τετραετία, σχετικά με τη βελτίωση της προσβασιμότητας στο φυσικό και στο δομημένο περιβάλλον καθώς και της ηλεκτρονικής προσβασιμότητας των ΑμεΑ, και πώς αναλύεται αυτή σε επίπεδο ετήσιων στόχων για το 2020;
• Εντάσσεται στο σχεδιασμό σας, σύμφωνα με τη φιλοσοφία του προγράμματος προσβασιμότητας στους Δήμους, η σύνδεση του κέντρου της πόλης με το νέο Δημαρχείο με προσβάσιμα πεζοδρόμια και διαβάσεις;
• Είναι στις προθέσεις σας ο σχεδιασμός νέου ιστοχώρου του Δήμου, με στόχο τη μέγιστη δυνατή προσβασιμότητα από όλους τους χρήστες, ανεξάρτητα από τη συσκευή πρόσβασης ή τις δυνατότητες του χρήστη;
• Ο Δήμος ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις σχετικά με την κατά προτεραιότητα εξυπηρέτηση των ΑμεΑ;

Χρήστος Αναστασόπουλος