ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Γιώργος Καραμπάτος

Εκτελεστικός Διευθυντής “Δρόμοι της Ελιάς”

Πρόεδρος του δικτύου Ελαιοπαραγωγών Πόλεων της Μεσογείου

τέως Πρόεδρος Επιμελητηρίου Μεσσηνίας

Καλαμάτα, 15 Νοεμβρίου 2024

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελιάς στις 26 Νοεμβρίου, είναι καιρός να αναλογιστούμε την παράδοξη στάση μας απέναντι στον πολυτιμότερο γαστρονομικό μας θησαυρό, την ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας.

Η πρόσφατη αντίδραση των τοπικών φορέων στην απόφαση του δικαστηρίου για την εμπορική χρήση του ονόματος “Ελιά Καλαμάτας” αποκαλύπτει μια βαθιά αντίφαση. Ενώ σήμερα εκφράζουμε έντονη ανησυχία, πού ήταν το ενδιαφέρον μας όλα τα προηγούμενα χρόνια; Η ετήσια παραγωγή ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας – μόλις 300 τόνοι – είναι η πιο ηχηρή απόδειξη της αδιαφορίας μας.

Την ίδια στιγμή, άλλες μεσογειακές πόλεις, χωρίς να διαθέτουν προϊόντα με την παγκόσμια αναγνώριση της δικής μας ελιάς, έχουν καταφέρει να εξελιχθούν σε κορυφαίους γαστρονομικούς προορισμούς. Η Τοσκάνη, η Σικελία, η περιοχή Emilia-Romagna έχουν μετατρέψει τα τοπικά τους προϊόντα σε πυλώνες τουριστικής και οικονομικής ανάπτυξης.

Είχαμε ένα όραμα: τη “Μεσογειακή πόλη – Κέντρο Γαστρονομικής Καινοτομίας” στις πρώην Σχολές Παπαφλέσσα. Ένα έργο με εξασφαλισμένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση 7,3 εκατομμυρίων ευρώ, που θα μετέτρεπε την Καλαμάτα σε διεθνή γαστρονομικό προορισμό, με εργαστήρια καινοτομίας, χώρους εκπαίδευσης, και μουσείο αγροτικής τέχνης.

Δυστυχώς, με αποκλειστική ευθύνη του τότε Δημάρχου Καλαμάτας και μετέπειτα Περιφερειάρχη κ. Παναγιώτη Νίκα, το έργο καταδικάστηκε στη λήθη. Η άρνησή του να προχωρήσει έναν πλήρη φάκελο που είχε κατατεθεί στην Πολεοδομία Καλαμάτας από το 2011, στέρησε από την πόλη μας μια ιστορική ευκαιρία ανάπτυξης.

Όμως δεν είναι αργά.                                       

Η Καλαμάτα μπορεί ακόμη να αξιοποιήσει το τεράστιο συγκριτικό της πλεονέκτημα, χρειαζόμαστε,

• Συστηματική εκπαίδευση στη γαστρονομική καινοτομία
• Ανάπτυξη δικτύου συνεργασιών με διεθνείς γαστρονομικούς προορισμούς
• Δημιουργία υποδομών για την προβολή της γαστρονομικής μας κληρονομιάς
• Ενεργή συμμετοχή της τοπικής κοινότητας στην ανάπτυξη του γαστρονομικού τουρισμού

Η επερχόμενη Παγκόσμια Ημέρα Ελιάς ας γίνει η αφετηρία μιας νέας πορείας. Η Καλαμάτα δεν είναι απλώς ο τόπος καταγωγής ενός προϊόντος – είναι η κοιτίδα μιας παγκόσμιας γαστρονομικής παράδοσης που περιμένει να την αναδείξουμε.

Ας μην αφήσουμε άλλη μια ευκαιρία να χαθεί.

Η νέα διοίκηση του Επιμελητηρίου Μεσσηνίας, ο Δήμαρχος Καλαμάτας κ. Θανάσης Βασιλόπουλος και ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου κ. Δημήτρης Πτωχός έχουν τη δυνατότητα να συνεργαστούν και να υλοποιήσουν το όραμα της “Μεσογειακής πόλης – Κέντρου Γαστρονομικής Καινοτομίας” στις πρώην Σχολές Παπαφλέσσα.

Πρόκειται για ένα έργο που ξεπερνά τα στενά όρια της Καλαμάτας – είναι μια επένδυση στη βιώσιμη ανάπτυξη ολόκληρης της Πελοποννήσου, της Ανατολικής  όσο και της Δυτικής. Η συνεργασία των τριών αυτών φορέων μπορεί να μετατρέψει ένα όραμα του παρελθόντος σε μια δυναμική πραγματικότητα του μέλλοντος.

Συνημμένα:

Φωτογραφίες από ελαιοπαραγωγικές πόλης της Μεσογείου οι οποίες γιορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα της Ελιάς

Στην 5η Ανοικτή Επιστολή, θα εστιάσουμε σε ένα σύνολο γαστρονομικών προορισμών, πολλοί από τους οποίους, παρά την έλλειψη πιστοποιημένων ονομασιών προέλευσης (ΠΟΠ), κατάφεραν να αναδείξουν την πόλη και την περιοχή τους ως γαστρονομικούς προορισμούς. Κατανοούν ότι η γαστρονομία αποτελεί έναν από τους τομείς με μεγάλη αξία για τους τουρίστες, οι οποίοι αναζητούν την αυθεντική τοπική κουζίνα και επιδιώκουν να γευτούν τα τυπικά προϊόντα και να εμπλουτίσουν την εμπειρία τους μέσω των παραδόσεων κάθε περιοχής. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού (UNWTO), περισσότερο από το ένα τρίτο των δαπανών ενός τουρίστα αφιερώνεται σε τροφή, επισημαίνοντας τη σημασία της γαστρονομίας ως κύριο λόγο ταξιδιού.

Η γαστρονομία, ως ανερχόμενη μορφή τουρισμού, ορίζεται από την UNWTO ως μια εμπειρία που συνδέεται με το φαγητό και σχετικά προϊόντα και δραστηριότητες, όπως η επίσκεψη σε τοπικούς παραγωγούς, η συμμετοχή σε φεστιβάλ φαγητού, μαθήματα γευσιγνωσίας και μαγειρικής. Επιπλέον, από το 2004, η UNESCO έχει οργανώσει το δίκτυο “Πόλη της Γαστρονομίας”, προβάλλοντας την καλλιέργεια της δημόσιας εκτίμησης για την διατροφή, την προώθηση της διατροφικής εκπαίδευσης, και την προστασία της βιοποικιλότητας.

Ωστόσο, η Καλαμάτα, για την ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας, δεν περιλαμβάνεται στους κορυφαίους γαστρονομικούς προορισμούς στην Ευρώπη. Η επισκόπηση προορισμών στο europeanbestdestinations.com αναδεικνύει το γεγονός ότι πολλές πόλεις επικεντρώνονται στην προβολή των γαστρονομικών τους παραδόσεων και στην ανάπτυξη βιώσιμου τουρισμού και απευθυνόμενοι στους καλοφαγάδες όλου του κόσμου προτείνουν :

“Για τους λάτρεις του κρασιού, του καλού φαγητού, για όσους θέλουν να αφήσουν την πεπατημένη και να ανακαλύψουν νέες αισθήσεις, νέα αρώματα, νέες γεύσεις. για όσους θέλουν να εκπλήσσονται και να ανακαλύπτουν τα καλύτερα της Ευρώπης, για όσους αναζητούν μοναδικές και αυθεντικές εμπειρίες, επιλέξαμε τους καλύτερους ταξιδιωτικούς προορισμούς για τους λάτρεις του φαγητού στην Ευρώπη.

Πάρτε μέρος στη συγκομιδή στο Μπορντό, γευσιγνωσία κρασιού στην κοιλάδα Douro, αναζητήστε τρούφες στα δάση της Κροατίας, δοκιμάστε την τοπική κουζίνα αλλά και γαστρονομικές καινοτομίες στο Πόρτο, τη Φλωρεντία, το Παρίσι, το Μπέργκεν, την Αθήνα και το Ντουμπρόβνικ. Θα λατρέψετε τα κρασιά της Αλσατίας όταν επισκέπτεστε το Colmar και το Στρασβούργο, αλλά και νόστιμες τηγανίτες και τον μηλίτη Νορμανδίας στο Mont Saint-Michel. Απολαύστε ένα απαλό παγωτό στο Μιλάνο, τη Ρώμη ή τη Φλωρεντία με ένα νόστιμο Prosseco ή απολαύστε μια βάφλα Βρυξελλών με παραδοσιακή μπύρα”

Τελικά ποιος μας φταίει που τα τοπικά μας προϊόντα δεν έχουν  αξιοποιηθεί στο βαθμό που θα επέτρεπε να βρισκόμαστε στους κορυφαίους καταλόγους των γαστρονομικών προορισμών της Ευρώπης με τίτλο KALAMATA η πατρίδα της ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας, της ΠΟΠ σφέλας και άλλων παραδοσιακών αγροτικών προϊόντων όπως το ξερό σύκο, η μαύρη σταφίδα και άλλα πολλά.

Στην επόμενη 6η Ανοικτή Επιστολή θα εξετάσουμε τις ευκαιρίες και τους λόγους που δεν αξιοποιήθηκαν !

Σε συνέχεια της 3ης Ανοικτής Επιστολής, εστιάζουμε στην ανάλυση των χαμένων ευκαιριών στην Καλαμάτα κατά την περίοδο των καταστρεπτικών σεισμών το 1986  και μεταξύ των ετών 2009-2010. Αυτές οι παραλείψεις έχουν διαμορφώσει ένα μοτίβο που είχε άμεσο και βαθιά αρνητικό αντίκτυπο στην τοπική οικονομία, τον τουρισμό, τη γαστρονομία και την πολιτιστική ανάπτυξη της περιοχής.

Η ενδυνάμωση της τοπικής διαχείρισης με την ενεργό συμμετοχή του Συντονιστικού Όργανου των Παραγωγικών Τάξεων (ΣΟΠΤ) και του Εργατικού Κέντρου Καλαμάτας θα μπορούσε να είχε αποτρέψει αυτές τις απώλειες. Δυστυχώς, οι τότε δημοτικές αρχές δεν επέτρεπαν την ουσιαστική μας συμμετοχή στον στρατηγικό σχεδιασμό του μέλλοντος της πόλης.

Η απώλεια της βιομηχανικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Καλαμάτας, σχεδιασμένη από την δημοτική αρχή της περιόδου των σεισμών του 1986, έχει επιδράσει κρίσιμα στην ταυτότητα και την προσέλκυση επισκεπτών. Η απώλεια αυτής της ιστορίας εμποδίζει την Καλαμάτα να διηγηθεί την πλούσια πολιτιστική της παράδοση και να προσφέρει αυθεντικές εμπειρίες στους τουρίστες.

Η ενσωμάτωση της βιομηχανικής ιστορίας στην αφήγηση της σύγχρονης Καλαμάτας θα προσέδιδε πολυπλοκότητα και βάθος, αναδεικνύοντας την πορεία της πόλης μέσα στις δεκαετίες. Η δημιουργία αφιερωμάτων, μουσείων, ή άλλων πολιτιστικών χώρων που θα παρουσίαζαν την ιστορία της βιομηχανίας της ελιάς και άλλων τοπικών προϊόντων θα συνέβαλε σημαντικά στην κατανόηση της τοπικής κληρονομιάς.

Αντίθετα η κατεδάφιση Βιομηχανικών Κτιρίων όπως το εργοστάσιο Λιναρδάκη, ένα σημαντικό σημείο της βιομηχανικής ιστορίας της Καλαμάτας, και η αντικατάστασή του με το Μέγαρο Χορού υπογράμμισε μια στροφή από τη διατήρηση της βιομηχανικής κληρονομιάς προς πιο σύγχρονες αλλά ίσως λιγότερο διατηρησιακές χρήσεις και ξένη προς τον τοπικό μας πολιτισμό.

Η μη αποδοχή από την δημοτική αρχή της Καλαμάτας (2009) της πρότασης του Επιμελητηρίου Μεσσηνίας για τη μετατροπή των πρώην σχολών Παπαφλέσσα σε Πολυχώρο Πολιτισμού – Μεσογειακή Πόλη για την δημιουργία Κέντρου Έρευνας της ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας και άλλων παραδοασικών μας προίόντων, Αγροτικού Μουσείου, Τράπεζας Κρασιών, Κέντρου Γαστρονομικής Εκπαίδευσης κ.α. αφαίρεσε την δυνατότητα προβολής της Καλαμάτας ως γαστρονομικός προορισμός και περιόρισε σημαντικά τις ευκαιρίες ανάπτυξης της πόλης και της ευρύτερης περιοχής.

Θα επανέλθουμε με περαιτέρω ανάλυση στην επόμενη 5η Ανοικτή Επιστολή, όπου θα αναφερθούμε στις πόλεις που αξιοποίησαν ανάλογες ευκαιρίες με επιτυχία.

Γιώργος Καραμπάτος

Εκτελεστικός Διευθυντής «Δρόμοι της Ελιάς»

Πρόεδρος του Δικτύου Ελαιοπαραγωγών Πόλεων της Μεσογείου

τέως Πρόεδρος Επιμελητηρίου Μεσσηνίας

Σε συνέχεια της προηγούμενης, δεύτερης ανοικτής επιστολής μας, η οποία δημοσιεύτηκε το περασμένο Σάββατο, αναφερθήκαμε στη σοφή απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), η οποία έθεσε τέλος σε μια πολυετή δικαστική διαμάχη σχετικά με το εθνικό μας προϊόν. Το ΣτΕ αποφάνθηκε οριστικά ότι η ονομασία “Kalamata Olives” μπορεί να συνυπάρχει με την ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας.

Το ΣτΕ είπε το αυτονόητο: «Φωνάζεις όταν έχεις προϊόν να πουλήσεις».

Εμείς, αντίθετα, με εξαγωγές που δεν ξεπερνούν τους 300 τόνους επιτραπέζιας ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας, θέλαμε να απαγορεύσουμε την χρήση της ονομασίας “Kalamata Olives” στις ελληνικές επιχειρήσεις που εξάγουν 80.000 τόνους εθνικό προϊόν, σε περισσότερες από 100 χώρες εδώ και 90 χρόνια, παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι η Καλαμάτα σήμερα, τους οφείλει την παγκόσμια αναγνωσιμότητα ως η πατρίδα της επιτραπέζιας ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας.

Και εδώ αρχίζει ο προβληματισμός μας :

Εμείς, τι έχουμε κάνει για να προστατέψουμε, ενισχύσουμε, προβάλουμε την ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας ή για να εκμεταλλευτούμε τουριστικά την παγκόσμια αναγνωσιμότητα της Καλαμάτας ως πατρίδα της ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας / PDO Elia Kalamatas;

Δυστυχώς Τίποτα, 

Διαπίστωση:

Yπάρχουν ευθύνες, κυρίως πολιτικές, και για να είμαστε ακριβείς, πρέπει να κάνουμε μια αναδρομή στην περίοδο των καταστρεπτικών σεισμών του 1986 που έπληξαν κυρίως την Καλαμάτα. Ήταν τότε που η δημοτική αρχή αποφάσισε να σχεδιάσει μια νέα Καλαμάτα διαγράφοντας  τη βιομηχανική της ιστορία. Έτσι φτάσαμε σήμερα να μετράμε τα συντρίμμια αυτών των πολιτικών που μας άφησαν χωρίς λιμάνι, χωρίς τραίνο, χωρίς Μουσείο της Ελιάς,  χωρίς βιομηχανικό και αγροτικό μουσείο. Πολιτικών που έσβησαν κάθε ίχνος της λαμπρής βιομηχανικής ιστορίας της πόλης (όπως τα εργοστάσια Λιναρδάκη) διαγράφοντας τα επιτεύγματα σημαντικών ανθρώπων και εργατών που πρωτοστάτησαν στην ανάπτυξη του πρωτογενή τομέα, της μεταποίησης, της βιομηχανίας και κατάφεραν να κάνουν γνωστή την Καλαμάτα και τα μεσσηνιακά προϊόντα παγκοσμίως, όπως η επιτραπέζια ελιά Καλαμάτας, τα ξερά σύκα, η μαύρη σταφίδα, το μετάξι κ.α.  

Είναι αλήθεια ότι ανοίξαμε ένα μεγάλο κεφάλαιο και νομίζω ότι με αφορμή τη σοφή απόφαση του ΣτΕ μας δίνεται μια ακόμα μοναδική ευκαιρία να συζητήσουμε, για όσα έπρεπε να έχουν γίνει, ώστε σήμερα η Καλαμάτα, η Μεσσηνία, η Πελοπόννησος να είναι στον κατάλογο γαστρονομικών προορισμών των τουριστικών αγορών και όχι στον κατάλογο των πλέον φτωχών περιοχών της Ευρώπης, οι οποίες δεν μπορούν να επιβιώσουν ούτε στιγμή χωρίς κρατικές και ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.

Τι δεν κάναμε ή, επιεικώς, τι δεν αντιληφθήκαμε:

• Δεν αντιληφθήκαμε ότι έπρεπε να διαφυλάξουμε – ως κόρην οφθαλμού – τη βιομηχανική μας ιστορία.
• Δεν αντιληφθήκαμε ότι η αναγνώριση και προβολή της ιστορίας που συνδέει την Καλαμάτα με την παραγωγή της ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας μπορεί να αυξήσει την εθνική μας υπερηφάνεια και την αίσθηση κοινής κληρονομιάς, κυρίως μεταξύ των καλαματιανών.
• Δεν αντιληφθήκαμε ότι ένα μουσείο αφιερωμένο στην ελιά Καλαμάτας και την εξέλιξη της ελαιοκαλλιέργειας και ελαιοπαραγωγής στην περιοχή της Καλαμάτας και της Μεσσηνίας θα μπορούσε να γίνει ένα σημαντικό εκπαιδευτικό και τουριστικό αξιοθέατο, προσελκύοντας επισκέπτες από όλο τον κόσμο.
• Δεν αντιληφθήκαμε ότι η δημιουργία ενός κέντρου που θα προσφέρει εκπαίδευση και ερευνητικές δυνατότητες στους εμπλεκόμενους στην αλυσίδα παραγωγής και εμπορίας της ΠΟΠ ελιάς Καλαμάτας, θα μπορούσε να ανυψώσει το επίπεδο τεχνογνωσίας και να ενθαρρύνει την καινοτομία και Startups στον γαστρονομικό τουρισμό.
• Δεν αντιληφθήκαμε ότι η ανάπτυξη μιας στρατηγικής branding που θα συνδέει αρρήκτως την πόλη με την ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας μπορεί να ενισχύσει την αναγνωσιμότητα και την ελκυστικότητα της Καλαμάτας ως προορισμού γαστρονομικού τουρισμού, προσθέτοντας αξία στην τοπική οικονομία.
• Δεν αντιληφθήκαμε ότι η υλοποίηση αυτών των πρωτοβουλιών απαιτεί συνεργασία μεταξύ της τοπικής αυτοδιοίκησης, των παραγωγών, των επιχειρηματικών φορέων και της τοπικής κοινωνίας, και ότι η επένδυση αυτή μπορεί να φέρει σημαντικά οφέλη, όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο αλλά και σε πολιτιστικό και κοινωνικό.
• Δεν αντιληφθήκαμε ότι η τοπική ταυτότητα και υπερηφάνεια θα μπορούσε να κατοχυρώσει τη θέση της Καλαμάτας ως κέντρο παραγωγής και γνώσης γύρω από την ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας, προσελκύοντας παγκόσμιο ενδιαφέρον και στήριξη από τους διασημότερους και αναγνωρισμένους ΣΕΦ της Ελλάδας, της Μεσογείου και του κόσμου.

Στο επόμενο, η συνέχεια…

Η απόφαση του ΣΤΕ για την ΠΟΠ ελιά Καλαμάτας παίζει τον ρόλο του δολώματος στην φάκα της ΚΑΠ και των μεγαλεμπόρων.

Τώρα κλαίνε με «μαύρο δάκρυ» οι Μεσσήνιοι βουλευτές της ΝΔ και της Νέας Αριστεράς, περιφερειακοί σύμβουλοι, δήμαρχοι, η Ένωση και ομάδες παραγωγών κ.α., την ίδια στιγμή που τα στελέχη και οι βουλευτές των ίδιων κομμάτων σε Αγρίνιο, Φωκίδα, Λακωνία κ.α. αισθάνονται δικαιωμένοι και πανηγυρίζουν. Πριν λίγο καιρό, όλοι ήταν σε αντίθετους ρόλους καθώς οι Μεσσήνιοι πανηγύριζαν, ενώ οι άλλοι «φώναζαν» πως καταστρέφονταν.

Βεβαία και οι μεν και οι δε «ξεπλένουν» την πολιτική της ΕΕ και την ΚΑΠ, αφού το μοναδικό πρόβλημα που εντοπίζουν αφορά, όπως λένε, τη λειψή «εθνική στρατηγική για την ΚΑΠ» και όχι την ίδια την ΚΑΠ και την ΕΕ.

Είναι άλλωστε αναγκασμένοι να την «ξεπλύνουν», αφού οι παραγωγοί σ’ όλη την Ευρώπη, με τις μεγάλες και δυναμικές κινητοποιήσεις τους, ανέδειξαν τις ευθύνες της ΚΑΠ για την κατάσταση που επικρατεί στον πρωτογενή τομέα.

Την ίδια κοινή γραμμή είχαν και κατά την διάρκεια των αγροτικών κινητοποιήσεων. Τότε έλεγαν ότι «δεν είναι σωστό να κλείνουν οι δρόμοι» ακόμη και αν έβρισκαν δίκαιο το πλαίσιο αιτημάτων των αγροτών. Δεν είναι άλλωστε λίγες οι φορές που προσπάθησαν να διασπάσουν το οργανωμένο αγροτικό κίνημα, μιλώντας για «αγρότες κομματικά υποκινουμένους», δηλαδή, για αγρότες χωρίς πραγματικά και σοβαρά προβλήματα.

 Όλοι αυτοί, που για πρώτη φορά πριν λίγες μέρες, είδαν τούρκικες ελιές να λέγονται Καλαμάτας, αν πάνε μέχρι τα σούπερ μάρκετ θα δουν και πατάτες Αιγύπτου να είναι Μεσσήνης και γάλα από την Βουλγαρία «να φτιάχνει» ελληνική φέτα. Θα δουν πορτοκάλια, που οι Έλληνες μεταποιητές και εξαγωγείς εισάγουν από φυτείες τους στην Αίγυπτο. Θα δουν σταφίδα Τουρκίας να κάνει παρέλαση, την ίδια ώρα που η ελληνική έχει «τελειώσει από την αγορά». Ακόμη και η ελιά καλαμών εισάγεται από Χιλή, Τυνησία, Μαρόκο και Τουρκία χρόνια τώρα με τις ευλογίες της ΕΕ και σαν μέτρο πίεσης της τιμής προς τα κάτω.

Φορείς και κυβερνητικοί εκπρόσωποι κοροϊδεύουν τους παραγωγούς μπροστά στα μούτρα τους, «κόπτονται» δήθεν για τις αθρόες εισαγωγές και τις ελληνοποιήσεις. Με τις πλάτες της κάθε κυβέρνησης, της Ε.Ε. και της Κ.Α.Π., οι μεγαλέμποροι είτε αισχροκερδούν, είτε εισάγουν ανεξέλεγκτα. Είναι προκλητικό να κάνουν τους ανήξερους. Ο ένοχος για εισαγωγές προϊόντων από τρίτες χώρες, ενώ τα ίδια προϊόντα παράγουμε και στην χώρα μας, έχει ονοματεπώνυμο: Ε.Ε. και κυβερνήσεις διαχρονικά!

Το πρόβλημα των αγροτών δεν το λύνει η “ετικέτα”. Οι Μεσσήνιοι μεγαλέμποροι και τυποποιητές φέρνουν ελιές από άλλες περιοχές της Ελλάδας, κάνουν εισαγωγές από τρίτες χώρες, με μοναδικό στόχο το κέρδος τους, που σημαίνει χαμηλές τιμές παραγωγού. Την ίδια στιγμή το κόστος παραγωγής της ελιάς καλαμών έχει εκτοξευτεί (λόγο αναγκαίων ραντισμάτων, ιδιομορφία της καλλιέργειας κτλ). Το 2024 η ελιά καλαμών πήγε όλη προς ελαιοποιηση, όπου βέβαια υπήρχε, αφού η ακαρπία είχε τσακίσει την παραγωγή.

Η πραγματικότητα δεν κρύβεται. Ο παραγωγός παράγει ποιοτικό προϊόν που μένει απροστάτευτο «στα δόντια» των μεγαλεμπόρων και έχει εξευτελιστική τιμή. Την ίδια στιγμή ο καταναλωτής αυτό το ποιοτικό προϊόν το αγοράζει έως και 10 φορές επάνω. Οι παραγωγοί ξέρουν καλύτερα από τον καθένα ότι το ΠΟΠ δίνει στην πράξη 0.10-0.30 λεπτά του ευρώ στον παραγωγό υπό «προϋποθέσεις», την ίδια στιγμή που στον τυποποιητή, εξαγωγέα δίνει 2-3 ευρώ ανά συσκευασία. Σε όλη την Ελλάδα  οι μεσάζοντες – εξαγωγείς – μεγαλέμποροι καταληστεύουν τους αγρότες τους το ίδιο.

Οι αγρότες ξέρουν ότι, η μόνη λύση σήμερα είναι η οργάνωση, η διεκδίκηση, ο συλλογικός αγώνας. Μόνο με αγώνες έχουν κερδίσει, όσα έχουν κερδίσει. Οι παραγωγοί σε όλη την χώρα έχουν κοινά προβλήματα και κοινό συμφέρον και δεν αλλάζει από περιοχή σε περιοχή. Με τα πόδια, με τα τρακτέρ, με κάθε μορφή αγώνα, οργανωμένα να δώσουν τη μάχη ενάντια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την ΚΑΠ και τις κυβερνήσεις που την υλοποιούν, για χάρη των μεγαλεμπόρων και των εξαγωγέων.

7/4/2024

Τ.Ε. Μεσσηνίας του ΚΚΕ

Πριν σχολιάσουμε την σχετική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας θα ήταν σκόπιμο να ξεκαθαρίσουμε το καθεστώς ΠΟΠ που αποτελεί μια πιστοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που προστατεύει την ονομασία και διασφαλίζει τη γνησιότητα και την ποιότητα των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων.

Για τις ΠΟΠ ελιές Καλαμάτας, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να καλλιεργούνται, να συγκομίζονται και να επεξεργάζονται σύμφωνα με παραδοσιακές μεθόδους, αποκλειστικά στην καθορισμένη περιοχή της Καλαμάτας. Αυτό εξασφαλίζει μια συγκεκριμένη ποιότητα, χαρακτηριστικά και προφίλ γεύσης, μοναδικά σε αυτήν τη γεωγραφική περιοχή της Μεσσηνίας.

Από την άλλη πλευρά, η εμπορική ονομασία “Calamata Olives” δεν εγγυάται απαραίτητα ότι οι ελιές προέρχονται από την περιοχή της Καλαμάτας. Ο όρος αυτός θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί πιο χαλαρά στο μάρκετινγκ, για να περιγράψει ελιές που είναι παρόμοιες σε τύπο ή εμφάνιση με τις ελιές Καλαμών, αλλά δεν πληρούν τα αυστηρά κριτήρια ΠΟΠ. Αυτές οι ελιές μπορούν να καλλιεργηθούν σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας ή ακόμα και σε άλλες χώρες, οδηγώντας ενδεχομένως σε διακυμάνσεις στη γεύση, την ποιότητα και την αυθεντικότητα, σε σύγκριση με τις πραγματικές ΠΟΠ ελιές Καλαμάτας.

Συνοπτικά, οι κύριες διαφορές έγκεινται στη γεωγραφική προέλευση, τον ποιοτικό έλεγχο και την αυθεντικότητα. Οι ΠΟΠ Ελιές Καλαμάτας προστατεύονται και πιστοποιούνται ώστε να είναι το γνήσιο προϊόν της περιοχής της Καλαμάτας, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ποιότητα, ενώ οι “CALAMATA OLIVES” ως εμπορική ονομασία, μπορεί να αναφέρονται σε ελιές που προέρχονται από την ίδια ποικιλία, μιμούνται το στυλ της Καλαμάτας αλλά δεν τηρούν τις ίδιες αυστηρές προδιαγραφές ή γεωγραφική ιδιαιτερότητα.

Με βάση τα παραπάνω, οφείλουμε να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους, όπως:

Η πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ είναι σοφή και έβαλε τα πράγματα στην θέση τους, ξεκαθαρίζοντας ότι η ΠΟΠ ελιά Καλαμάτας είναι προϊόν ονομασίας προέλευσης σύμφωνα με τους κανονισμούς της ΕΕ και η “CALAMATA OLIVES” είναι η εμπορική ονομασία της βρώσιμης ελιάς που προέρχεται από την ποικιλία Ελιά Καλαμάτας.

Σύμφωνα, λοιπόν, με την σοφή και δίκαιη απόφαση του ΣτΕ, επιτρέπεται στους αγρότες παραγωγούς και τυποποιητές σε όλη την Ελλάδα να συνεχίσουν να καλλιεργούν την ποικιλία Ελιά Καλαμάτας, δηλαδή αυτό που έκαναν με επιτυχία τα τελευταία 100 χρόνια, καλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες των πελατών τους και της παγκόσμιας ζήτησης, προωθώντας την βρώσιμη ελιά της ποικιλίας ελιά Καλαμάτας σ’ όλο τον κόσμο με την εμπορική ονομασία “CALAMATA OLIVES”.

Και εδώ αρχίζει ο δικός μας προβληματισμός:

Οι Έλληνες αγρότες παραγωγοί και τυποποιητές της βρώσιμης Ελιάς Καλαμάτας (μη εξαιρουμένων των Μεσσήνιων), οι οποίοι προς τιμήν τους κατάφεραν να κρατήσουν ζωντανό το εθνικό μας προϊόν και σήμερα να εξάγουν 80.000 τόνους με την εμπορική ονομασία “CALAMATA OLIVES”, και να την καθιερώσουν ως υψηλής διατροφικής αξίας προϊόν, εν αντιθέσει με μας που διαχειριζόμαστε την προστατευόμενη ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας και μετά δυσκολίας να φτάνουμε τους 277 τόνους.

Το γεγονός αυτό και μόνο απαντάει στο ερώτημα, γιατί η απόφαση του ΣτΕ είναι σοφή και επιπλέον επικροτεί με ξεκάθαρο τρόπο τις υπουργικές αποφάσεις των δύο τελευταίων κυβερνήσεων που έπραξαν το αυτονόητο: «προστάτευσαν το εθνικό μας προϊόν με την εμπορική ονομασία “CALAMATA OLIVES”, για να μην καταντήσει όπως τα άλλα παραδοσιακά μας προϊόντα, η «Κορινθιακή σταφίδα» και το «ξερό σύκο».

Για να είμαστε δίκαιοι, πρέπει να ευχαριστήσουμε όλους όσοι κατάφεραν να διατηρήσουν την αναγνωσιμότητα της Καλαμάτας, την πιο γνωστή πόλη του κόσμου ως πατρίδα της φημισμένης ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας. Αυτό το επίτευγμα οφείλεται στους αγρότες, τους τυποποιητές και τις εξαγωγικές επιχειρήσεις της ελληνικής επικράτειας, που προστάτεψαν και ανέδειξαν το προϊόν “CALAMATA OLIVES”.

Μέσω αυτής της προσπάθειας όλων αυτών σήμερα, ο κόσμος αναγνωρίζει την Καλαμάτα ως την πατρίδα της ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας.

Παρ’ όλα αυτά, ποτέ δεν είναι αργά. Ίσως να αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία να εξετάσουμε τι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει διαφορετικά τα προηγούμενα χρόνια για την ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας. Μια τέτοια ανασκόπηση θα μπορούσε να μας είχε επιτρέψει να βρισκόμαστε σήμερα στην κορυφή των γαστρονομικών προορισμών, αντί να αναφερόμαστε στον κατάλογο των πλέον φτωχών περιοχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αναφέρουν τοπικές εφημερίδες.

Στο επόμενο η συνέχεια …

Εκφράζουμε τον βαθύτατο προβληματισμό και την ανησυχία μας αναφορικά με τα μελλούμενα γύρω από την Ελληνική Ελιά Καλαμών και το Ελιά Καλαμάτας ΠΟΠ μετά και την απόρριψη της προσφυγής στην όποια προβήκαμε από κοινού φορείς της Μεσσηνίας με την Περιφέρεια Πελοποννήσου. Μοναδικός μας στόχος ήταν να αποτρέψουμε τον εκφυλισμό τόσο του θεσμού των Ευρωπαϊκών Γεωγραφικών Ενδείξεων, όσο βέβαια και την δυνατότητα Τρίτες Χώρες να διακινούν επιτραπέζια ελιά της ποικιλίας Καλαμών με την ονομασία Καλαμάτα Olives, εντός Ε.Ε.

Οι προσπάθειες μας κινούνται αταλάντευτα προς την κατεύθυνση της ενδυνάμωσης της προστασίας που παρέχουν οι Γεωγραφικές Ενδείξεις ΠΟΠ και ΠΓΕ, με σεβασμό στην παράδοση, στην κουλτούρα, στην φήμη και την ιστορία των μοναδικών ποιοτικών παραδοσιακών αγροτικών μας προϊόντων. Αναμένουμε άμεσα τις πρωτοβουλίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, για να ενημερωθούμε για το πλάνο της στήριξης των ΠΟΠ/ΠΓΕ, για έναν ουσιαστικό διάλογο όλων των εμπλεκόμενων φορέων και περιοχών, έτσι ώστε να εκπονηθεί ένα εθνικό στρατηγικό σχέδιο για το μεγαλύτερο brand αγροδιατροφής της χώρας μας, αναβαθμίζοντας και προστατεύοντας μέσω της ενωσιακής νομοθεσίας, την καλλιέργεια και τους παραγωγούς, την εξαγωγική δραστηριότητα της χώρας και το άνοιγμα νέων αγορών μέσω συμφωνιών της Ε.Ε. με τρίτες χώρες.

Θεωρούμε μακροπρόθεσμα εθνικά επιζήμια την απόφαση της εξομοίωσης της προστατευόμενης ονομασίας γεωγραφικού προσδιορισμού ΚΑΛΑΜΑΤΑ με την ονομασία ποικιλίας ελιάς Καλαμών. Καλούμε για πολλοστή φορά τους φορείς να ομονοήσουν και συντεταγμένα να καταθέσουν τεκμηριωμένες προτάσεις προς την κατεύθυνση της ενδυνάμωσης της προστασίας και όχι της εκχώρησης και απελευθέρωσης της χρήσης της ονομασίας.

Συνεχίζουμε να στηρίζουμε τις διαδικασίες εκσυγχρονισμού και επέκτασης του ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας, αλλά και όλες τις προσπάθειες υλοποίησης ενός στρατηγικού σχεδίου που θα το αναβαθμίζει στη παγκόσμια αγορά, θα ενώνει και δεν θα διχάζει τους Έλληνες παραγωγούς και τυποποιητές, που μοχθούν ειδικά μέσα στις σημερινές αντίξοες οικονομικά συνθήκες.

Η πολιτιστική μας κληρονομία και η υπεραξία χτίζεται πάνω στα θεμέλια των Ευρωπαϊκών Γεωγραφικών Ενδείξεων και στην παγκόσμια προστασία της πνευματικής μας ιδιοκτησίας. Στις ίδιες αξίες επενδύει ολόκληρη η Ευρώπη με την στρατηγική της, οφείλει και η Ελλάδα άμεσα να κινηθεί προς αυτήν την κατεύθυνση.

Δυστυχώς, το Συμβούλιο της Επικρατείας απέρριψε την ένσταση που είχαν υποβάλλει η ΣΥΜΕΠΟΠ και η Ένωση Μεσσηνίας κατά της “απόφασης Γεωργαντά”, με την οποία η ονομασία «ΚΑΛΑΜΑΤΑ/KALAMATA» καταχωρείται στο μητρώο ποικιλιών ως συνώνυμη της ποικιλίας ελιάς «ΚΑΛΑΜΩΝ/KALAMON». 

Πλέον η Ονομασία Προέλευσης Καλαμάτα μένει κατ’ ουσία απροστάτευτη, αφού στις αγορές είναι νόμιμη η πώληση «Kalamata olives» από όλο τον κόσμο!

Γι’ αυτή την αρνητική εξέλιξη υπάρχουν τεράστιες ευθύνες, κυρίως από τις κυβερνήσεις του τότε δικομματισμού. Θυμίζουμε ότι στον Διεθνή Κατάλογο ποικιλιών, ήδη από το 2000 η ποικιλία είχε εγγραφεί και με τα δύο ονόματα: Καλαμών και Καλαμάτα! Η κυβέρνηση της ΝΔ δεν προώθησε το φάκελο που είχε υποβάλει η τότε Ένωση Μεσσηνίας, για την αποκατάσταση των σφαλμάτων καταχώρησης, ώστε να αρθούν οι στρεβλώσεις που δημιουργούνταν. Ταυτόχρονα ανεχόταν οι επαγγελματικές και εξαγωγικές οργανώσεις επί σειρά ετών να χρησιμοποιούν την ονομασία «Ελιά Καλαμάτας» ως εμπορική. Ενώ θεώρησαν κακή τη λανθασμένη απόφαση Αποστόλου, δημαγωγώντας και εξαπολύοντας μεγάλη επίθεση το 2018, δεν έκαναν απολύτως τίποτα για να την καταργήσουν ή διορθώσουν. Αντιθέτως, παραστάθηκαν στην δίκη στο ΣτΕ ενάντια στην προσφυγή των Μεσσήνιων παραγωγών και του ΣΥΜΕΠΟΠ με σκοπό να διατηρηθεί!

Η Νέα Αριστερά Μεσσηνίας, σε κάθε περίπτωση τάσσεται στο πλευρό των Μεσσήνιων παραγωγών, στην κατεύθυνση διαμόρφωσης μιας κοινής, εθνικής πρότασης που θα προστατεύει την τοπική παραγωγή και θα ενισχύει την εθνική μας οικονομία, μακριά από μικροκομματικές σκοπιμότητες και τοπικιστικές αντιπαραθέσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, ως Αριστερά, είχαμε συνηγορήσει στην αναγκαία επέκταση της ζώνης ΠΟΠ, στις όμορες Γεωγραφικές Ενότητες Λακωνίας, Αρκαδίας και Ν. Ηλείας. Στις συνθήκες που διαμορφώνονται η κατοχύρωση μιας προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης (ΠΓΕ) ελιά Καλαμάτας, με τη μεγαλύτερη δυνατή γεωγραφική ζώνη και με επικαιροποιημένες προδιαγραφές, μπορεί να αποτελέσει ένα πολύτιμο εμπορικό εργαλείο για το εμβληματικό μας προϊόν, αφού τα καθεστώτα ΠΟΠ και ΠΓΕ είναι από άποψη νομικής προστασίας και εμπορικής ισχύος σχεδόν ισοδύναμα. Σε αυτή την κατεύθυνση θεωρούμε ότι πρέπει να συστρατευθούν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς.

ΔΙΚΤΥΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

Παρά τον αγώνα μας, τις προειδοποιήσεις και τις αιτιάσεις μας, δυστυχώς σήμερα το ΣτΕ νομιμοποίησε τις υπουργικές αποφάσεις που επιτρέπουν σε κάθε ελιά Καλαμών να ονομάζεται “ελιά Καλαμάτας”.

Η απόφαση αυτή ανοίγει διάπλατα την πόρτα σε κάθε Τούρκο, σε κάθε Τυνήσιο, σε κάθε Αιγύπτιο ή άλλον παραγωγό ή μεταποιητή, να μπορεί πλέον νόμιμα να πουλά τα προϊόντα του με την ονομασία «Καλαμάτα» στην Ευρώπη και σε ολόκληρο τον κόσμο.

Προφανώς στην Ελλάδα υπάρχει Κράτος Δικαίου και προφανώς οφείλουμε να σεβόμαστε κάθε απόφαση της Δικαιοσύνης. Εξακολουθούμε να πιστεύουμε όμως ότι η εξέλιξη αυτή είναι αρνητική προς το συμφέρον των αγροτών μας. Διότι με τον τρόπο αυτό εκχωρείται δωρεάν και αμαχητί μια κατοχυρωμένη και προστατευόμενη ονομασία. Και διότι με δικές μας ενέργειες, αντί να καθίσουμε στο τραπέζι του διαλόγου, επιλέξαμε να ανοίξουμε τον «ασκό του Αιόλου» και να μπούμε σε μεγάλες περιπέτειες.

Υποσχέθηκα ότι δεν θα πάψω ποτέ να υπερασπίζομαι τα δίκαια των παραγωγών του τόπου μας. Διότι πιστεύω βαθιά ότι κάθε εργαζόμενος, κάθε αγρότης δικαιούται να καρπώνεται τα αποτελέσματα των κόπων του και της δουλειάς του. Γι’ αυτό ως Έλληνας και ως Μεσσήνιος, εύχομαι να κάνω λάθος. Και να μην χρειαστεί κάποτε να πούμε ότι σήμερα με τα ίδια μας τα χέρια βγάλαμε τα μάτια μας.

Πλέον οφείλουμε να κοιτάξουμε μόνο μπροστά και να αναλογιστούμε τις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται. Διότι παρά ελαχίστων παραφωνιών, σύσσωμη η Μεσσηνία ενώθηκε πίσω από το αίτημα για ειλικρινή διάλογο και δίκαιη λύση, παρότι αυτή δεν ήρθε. Πρέπει να χτίσουμε επάνω σε αυτήν την παρακαταθήκη, να εργαστούμε μαζί για τον «αγώνα τον καλό» με γνώμονα το αληθινό, το δίκαιο και το σωστό. Και με την ίδια πίστη, την ίδια αφοσίωση και την ίδια μαχητικότητα, να δώσουμε το παρόν στις επόμενες «μάχες» για το καλό των ανθρώπων και του τόπου μας, ώστε να είναι εκείνες οι νικηφόρες.

Μέσα από αυτή την ανοικτή επιστολή, θέλω να επικεντρώσω την προσοχή μας στο ζωτικό θέμα της ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας και της εμπορικής ονομασίας “Kalamata Olives”, που αποτελούν δύο σημαντικές πτυχές της αγροτικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Είναι καιρός να διασαφηνιστούν οι ρόλοι και οι ευθύνες, ώστε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις και να εξασφαλίσουμε ένα αισιόδοξο μέλλον για τα προϊόντα αυτά.

Είναι απαραίτητο οι τοπικοί παράγοντες, όπως η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών της Μεσσηνίας, να επικεντρωθούν στην ανάπτυξη και την προώθηση της ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας, ενός προϊόντος που αποτελεί κομμάτι της ταυτότητάς μας και με πρωτοβουλία τους έχει κατοχυρωθεί ως Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης. Η ανάγκη για ενίσχυση της παραγωγής, της ποιότητας και της διάθεσης αυτού του προϊόντος στις αγορές είναι επιτακτική, καθώς τα τελευταία χρόνια φαίνεται να υπολείπεται των προσδοκιών.

Από την άλλη πλευρά, σε ό,τι αφορά το “Kalamata Olives”, ένα προϊόν που απολαμβάνει παγκόσμιας επιτυχίας και αναγνώρισης, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε την σημαντική συνεισφορά των τυποποιητών, εξαγωγέων και παραγωγών από όλη την Ελλάδα. Για περισσότερο από ένα αιώνα, αυτοί οι επαγγελματίες έχουν δουλέψει ακούραστα για να καταστήσουν τις “Kalamata Olives” σύμβολο ποιότητας σε παγκόσμιο επίπεδο, αντικατοπτρίζοντας την αφοσίωση και την εξαιρετική τεχνογνωσία που χαρακτηρίζει την ελληνική παραγωγή. Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους: εξαγωγές 80.000 τόνων έτοιμου προϊόντος “Kalamata Olives” σε σύγκριση με τους περιορισμένους 300 τόνους της ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας, την τύχη του οποίου διαχειρίζεται η Ένωση Αγροτικών Συλλόγων Μεσσηνίας. Αυτό καταδεικνύει την διαφορά και την εξαιρετική προσπάθεια και τη σκληρή δουλειά που έχει επενδυθεί στο να καθιερωθεί η ονομασία “Kalamata Olives” ως ποιοτικό σήμα εγγυημένης ποιότητας στην παγκόσμια αγορά.

Η επιτυχία του “Kalamata Olives” δεν είναι απλώς αποτέλεσμα της εργασίας εκείνων που πρωτοξεκίνησαν από την Μεσσηνία (χωρίς επιδοτήσεις και με προσωπικές εγγυήσεις), αλλά και της συμβολής πολλών ανθρώπων σε όλη την Ελλάδα, γεγονός που επισημαίνεται σε σχετικές αποφάσεις του ελληνικού κράτους από το 1954. Είναι ξεκάθαρο ότι η συνέχεια αυτής της επιτυχίας εξαρτάται από την ικανότητα να προστατεύσουμε και να προωθήσουμε το προϊόν σε διεθνές επίπεδο, χωρίς να υπονομεύσουμε την αξία και την ποιότητά του μέσω αντιπαραθέσεων ή δικαστικών διενέξεων.

Για το λόγο αυτό, είναι απαραίτητο η Ένωση και άλλοι τοπικοί παράγοντες να επικεντρωθούν στην αναβάθμιση και την ενίσχυση της ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις που ανέκυψαν με δική τους ευθύνη και εργαζόμενοι για τη βελτίωση της ποιότητας και της διάθεσής της στην αγορά. Ας ακολουθήσουν το παράδειγμα άλλων περιοχών της Ευρώπης οι οποίες χωρίς να έχουν προϊόν με την παγκόσμια προβολή που είχε το δικό μας, κατάφεραν να ξεχωρίσουν και σήμερα να αποτελούν γαστρονομικούς τουριστικούς προορισμούς με ότι αυτό συνεπάγεται για την κοινωνική και οικονομική μας ανάπτυξή τους.

Είναι προφανές ότι η προσέγγιση αυτή απαιτεί μια συνεκτική στρατηγική και την ενεργή συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων, από τους παραγωγούς μέχρι τους τοπικούς και εθνικούς οργανισμούς, καθώς και την υποστήριξη της τοπικής κοινότητας και του καταναλωτικού κοινού. Μέσω της εφαρμογής αυτών των στρατηγικών, θα ήταν δυνατόν να αναδειχθεί η μοναδικότητα και η αξία της ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας, να ενισχυθεί η θέση της στην τοπική, εγχώρια και διεθνή αγορά, και να προστατευθεί αποτελεσματικά η ποιότητα και η προέλευσή της. Η προώθηση της βιωσιμότητας, η καινοτομία και η διαφάνεια θα είναι κλειδιά για τη διασφάλιση της μακροχρόνιας επιτυχίας και ανάπτυξης του τομέα της ΠΟΠ ελιάς Καλαμάτας.

Από την άλλη πλευρά, θα πρέπει να αποφευχθεί κάθε προσπάθεια παρέμβασης ή ανάμειξης που θα μπορούσε να βλάψει την τρέχουσα επιτυχία και ανάπτυξη του “Kalamata Olives”, ενθαρρύνοντας αντίθετα τη συνέχιση και την ενίσχυση της θετικής τροχιάς που έχει διαγράψει το προϊόν μέσα από την συλλογική προσπάθεια των τυποποιητών, εξαγωγέων και παραγωγών σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Το μέλλον της ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας και του “Kalamata Olives” θα πρέπει να κατευθύνεται από μια στρατηγική που βασίζεται στη συνεργασία, την αμοιβαία κατανόηση και την κοινή δέσμευση για ποιότητα. Μέσα από τη συλλογική αυτή προσπάθεια, μπορούμε να ενισχύσουμε την εικόνα τους στην τοπική και παγκόσμια αγορά και να εξασφαλίσουμε ένα λαμπρό μέλλον για τα προϊόντα αυτά, τους παραγωγούς, τους εξαγωγείς και τυποποιητές. Καλούμε όλους τους εμπλεκόμενους να αναγνωρίσουν την αξία της συνεργασίας και να δράσουν με γνώμονα το κοινό καλό, προκειμένου να διαφυλάξουμε και να προάγουμε τη μοναδική κληρονομιά και την υψηλή ποιότητα των προϊόντων μας.

Μόνο μέσα από την ενωμένη προσπάθεια και την κοινή προοπτική μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις και να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες που προσφέρονται, για την ενίσχυση της παρουσίας μας σε έναν ολοένα και πιο ανταγωνιστικό παγκόσμιο στίβο.

Γιώργος Καραμπάτος

Εκτελ Δ/ντής «Δρόμοι της Ελιάς»

Πρόεδρος του δικτύου Ελαιοπαραγωγών Πόλεων της Μεσογείου

τέως Πρόεδρος Επιμελητηρίου Μεσσηνίας

Όσες προσωπικές επιθέσεις κι αν δεχθώ από την Πανελλήνια Ένωση Μεταποιητών Επιτραπέζιας Ελιάς υπερασπιζόμενος το ορθό και το δίκαιο, να έχουν υπόψη τους ότι δεν υπάρχει η παραμικρή περίπτωση να κάνω πίσω.

Δεν πρόκειται ποτέ να πάψω να υπερασπίζομαι τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα του Έλληνα παραγωγού και οι φωνές υπεράσπισης της νομιμότητας και της κανονικότητας δεν μπορούν να φιμωθούν.

Το ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας αποτελεί άυλη πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μας και είναι αποτέλεσμα της σκληρής δουλειάς προγόνων μας, οι οποίοι με πολύ κόπο, μόχθο και μεράκι καλλιεργούσαν το προϊόν και το παρέδωσαν στις επόμενες γενιές να το διαχειριστούν. Είναι χρέος μας να το διαφυλάξουμε και να το προασπίσουμε από κάθε προσπάθεια υπονόμευσης και καταστρατήγησής του.

Να ξέρουν λοιπόν ότι με κάθε απειλή ή εκφοβισμό που εξαπολύουν, το μόνο που καταφέρνουν είναι να ενισχύουν την αποφασιστικότητά μου!

Με πρόσφατη παρέμβασή μου μέσω της Βουλής, ζήτησα να ανοίξει ένας νέος διάλογος για την ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας, υπερασπιζόμενος την ευρωπαϊκή νομιμότητα, αλλά πρωτίστως αναδεικνύοντας τα συμφέροντα των Ελλήνων παραγωγών.

Αφορμή ήταν το πρωτοφανές συμβάν, να διακινούνται πράσινες τουρκικές ελιές Καλαμών ως Ελιά Καλαμάτας. Ή για να το πούμε ξεκάθαρα: “Ελιά Καλαμάτας”  και η ΠΟΠ, “Ελιά Καλαμάτας” και η ελληνική Καλαμών, “Ελιά Καλαμάτας” και η πράσινη εισαγόμενη εκ Τουρκίας!

Σε αυτή τη τραγική εξέλιξη, για την οποία προειδοποιούμε εδώ και χρόνια, αντέδρασε η Πανελλήνια Ένωση Μεταποιητών – Τυποποιητών, με στόχο διττό και προφανή:

Να με πιέσουν να σωπάσω. Αλλά και να ασκήσουν την όποια επιρροή τους ενόψει της απόφασης του ΣτΕ, κατόπιν προσφυγής του ΣΥΜΕΠΟΠ για το θέμα.

Στην προσπάθεια όμως αυτή, η έλλειψη των επιχειρημάτων είναι έκδηλη.

Πρώτον διότι για πρώτη φορά γίνεται ανοικτή παραδοχή ότι υπάρχει “fake” και μάλιστα εισαγόμενο προϊόν. Και η απάντηση που δίνεται είναι ότι «δεν πειράζει, διότι είναι ποιοτικά υποδεέστερο και ο κόσμος το αναγνωρίζει». Μα είναι δυνατόν να αφήνουμε τον καταναλωτή στο έλεος της παραπληροφόρησης και να υποστηρίζουμε ότι δήθεν είναι σε θέση «να μην την πατήσει»;

Και δεύτερον, πραγματοποιείται και μια ακόμα παραδοχή: ότι υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο η “Ελιά Καλαμάτας” να επανέλθει αποκλειστικά στη ζώνη ΠΟΠ. Και τι ζητούν να πράξουμε; Μα να αποσύρουμε μια κατά τη δική τους εκτίμηση βάσιμη και ουσιαστική προσφυγή, και στη συνέχεια να πάμε στο τραπέζι του διαλόγου!

Ας μη ματαιοπονούν οι συγγραφείς αυτής της ανακοίνωσης. Ας μην προσπαθούν να τρομοκρατήσουν με δήθεν “απώλεια 100.000 τόνων”. Και ας μην εγκαλούν έναν βουλευτή του ελληνικού Κοινοβουλίου όταν αποκαλύπτονται οι πραγματικοί σκοποί και οι σχεδιασμοί τους.

Διότι με την καταστρατήγηση της προστασίας του ΠΟΠ, ζημιωμένοι βγαίνουν μόνο οι Έλληνες παραγωγοί, της Αιτωλοακαρνανίας, της Φθιώτιδας, της Λακωνίας και της Μεσσηνίας, την ώρα που οι εισαγωγές “Kalamata Olives” καλά κρατούν.

Και ωφελούμενοι είναι μόνο οι ξένοι και οι έμποροι, με την ονομασία να αποτελεί ουσιαστικά τον «δούρειο ίππο» για τη «χύμα» διακίνηση επιτραπέζιας ελιάς Καλαμών, απ’ όπου κι αν προέρχεται και στην πιο συμφέρουσα τιμή για τον διακινητή.

Απέναντι στα συμφέροντα, η θέση μας είναι πάντα σαφής και ξεκάθαρη:

• Θωράκιση του ΠΟΠ και απόλυτη τήρηση της ευρωπαϊκής νομιμότητας.
• Διεύρυνση της ζώνης ΠΟΠ και σε άλλους νομούς.
• Εκσυγχρονισμός των προδιαγραφών του ΠΟΠ.
• Θέσπιση νέων ΠΓΕ, προς όφελος κάθε Έλληνα παραγωγού επιτραπέζιας ελιάς Καλαμών.

Θεσμικά, νόμιμα και καθαρά.

Την επιτακτική ανάγκη να ανοίξει εκ νέου και με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς το ζήτημα της ονομασίας για την ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας, ανέδειξε με νέα του παρέμβαση μέσω της Βουλής ο βουλευτής Μεσσηνίας Περικλής Μαντάς, στον απόηχο της εμφάνισης τουρκικών προϊόντων πράσινων και μαύρων επιτραπέζιων ελιών με την επωνυμία “ελιές Καλαμάτας”, κατά τη διεθνή έκθεση αγροτικών προϊόντων Food Expo που πραγματοποιήθηκε στις αρχές Μαρτίου στην Αθήνα, αλλά και αλλού.

Στην ερώτηση που κατέθεσε ο κ. Μαντάς είναι εμφανής η δυσαρέσκεια του βουλευτή για αυτές τις εξελίξεις, τις οποίες συνδέει άμεσα με την απόφαση της προηγούμενης ηγεσίας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να καταχωρίσει τον όρο “Καλαμάτα” ως συνώνυμο της ποικιλίας επιτραπέζιας ελιάς “Καλαμών”. Όπως σημειώνει μάλιστα ο βουλευτής, «με τον τρόπο αυτό δόθηκε σε κάθε προϊόν της ποικιλίας η δυνατότητα χρήσης ενός προστατευόμενου όρου, ο οποίος όφειλε να χρησιμοποιείται αποκλειστικά και μόνο από τα ΠΟΠ προϊόντα, τα οποία ως γνωστόν ακολουθούν πολύ συγκεκριμένες και αυστηρές προδιαγραφές», κάνοντας παράλληλα λόγο για «φθηνή και κοντόφθαλμη εκχώρηση μιας προστατευόμενης εθνικής ονομασίας».

Ο βουλευτής επίσης σημειώνει ότι είχε προειδοποιήσει επανειλημμένως για τις επιπτώσεις αυτής της απόφασης κάνοντας χρήση πληθώρας κοινοβουλευτικών μέσων, χωρίς όμως ουδέποτε να λάβει, όπως σημειώνει, «πειστικές ή ικανοποιητικές απαντήσεις». Κατά τον κ. Μαντά, με την επιλογή αυτή «όχι μόνο υπονομεύθηκαν οι προσπάθειες για επέκταση της ζώνης ΠΟΠ σε όμορους νομούς της Μεσσηνίας και ακυρώθηκαν στην πράξη οι ενέργειες για τον αναγκαίο εκσυγχρονισμό των προδιαγραφών του ΠΟΠ, αλλά κυρίως καταστρατηγήθηκε η θωράκιση της επωνυμίας ΠΟΠ απέναντι σε ξένα προϊόντα», ενώ πλέον έχουν διαμορφωθεί οι συνθήκες ώστε τα προϊόντα αυτά «να κάνουν ευρεία και ανεξέλεγκτη χρήση μιας καθ’ όλα προστατευόμενης ονομασίας, ακόμα και εντός της ΕΕ».

Ο κ. Μαντάς ζητά να ενημερωθεί για τον σχεδιασμό του υπουργείου υπό το φως των νέων εξελίξεων για την προστασία της ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας, καταθέτοντας εκ νέου την πρότασή του για «ανοικτό και ειλικρινή διάλογο», με τη συμμετοχή όλων των πλευρών και με στόχο την κατάρτιση μιας κοινά αποδεκτής και ολοκληρωμένης εθνικής λύσης. Τονίζει επίσης ότι η λύση είναι αναγκαίο να περιλαμβάνει τόσο «τη διασφάλιση της επωνυμίας ΠΟΠ», όσο και «τη δημιουργία νέων ΠΓΕ» που θα θωρακίζουν τα ελληνικά προϊόντα έναντι των ξένων. Τέλος σημειώνει ότι σκοπεύει να επανέρχεται στο ζήτημα μέχρι την εξεύρεση οριστικής λύσης, δεδομένου ότι «η ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας αποτελεί κατοχυρωμένο εθνικό μας κεφάλαιο και σήμα, το οποίο μάλιστα φέρει το όνομα της πρωτεύουσας του νομού Μεσσηνίας».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης:

Αθήνα, 15/03/2024

ΕΡΩΤΗΣΗ

Θέμα: «Πλήρης απουσία προστασίας για την ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας”»

Αξιότιμε κύριε υπουργέ,

Με την απόφαση 1773/251445/01-09-2022 (ΦΕΚ 4641/Β/02-09-2022), το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχώρησε σε νέα και οριστική καταχώριση του όρου “Καλαμάτα” ως συνώνυμου της ποικιλίας επιτραπέζιας ελιάς “Καλαμών”. Με τον τρόπο αυτό δόθηκε σε κάθε προϊόν της ποικιλίας η δυνατότητα χρήσης ενός προστατευόμενου όρου, ο οποίος όφειλε να χρησιμοποιείται αποκλειστικά και μόνο από τα ΠΟΠ προϊόντα, τα οποία ως γνωστόν ακολουθούν πολύ συγκεκριμένες και αυστηρές προδιαγραφές, τόσο όσον αφορά στον τόπο παραγωγής τους, όσο και αναφορικά με τον τρόπο και τη διαδικασία τυποποίησης και εμπορικής τους εκμετάλλευσης.

Όπως είχαμε προειδοποιήσει επανειλημμένως καθ’ όλο το προηγούμενο διάστημα μέχρι τη λήψη της απόφασης, η εξέλιξη αυτή θα είχε πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις κυρίως απέναντι στους Έλληνες παραγωγούς. Διότι με τον τρόπο αυτό όχι μόνο υπονομεύθηκαν οι προσπάθειες για επέκταση της ζώνης ΠΟΠ σε όμορους νομούς της Μεσσηνίας και ακυρώθηκαν στην πράξη οι ενέργειες για τον αναγκαίο εκσυγχρονισμό των προδιαγραφών του ΠΟΠ, αλλά κυρίως καταστρατηγήθηκε η θωράκιση της επωνυμίας ΠΟΠ απέναντι σε ξένα προϊόντα προερχόμενα από την Κίνα, τον Καναδά, το Μαρόκο, την Αίγυπτο, τη Ν. Αμερική και αλλού, προϊόντα τα οποία είναι πλέον σε θέση να κάνουν ευρεία και ανεξέλεγκτη χρήση μιας καθ’ όλα προστατευόμενης ονομασίας, ακόμα και εντός της ΕΕ.

Δυστυχώς σήμερα επιβεβαιωνόμαστε σε όλα όσα λέγαμε τότε. Διότι στη μεγαλύτερη διεθνή έκθεση αγροτικών προϊόντων Food Expo η οποία πραγματοποιήθηκε αυτές τις ημέρες στην Ελλάδα, προσελκύοντας 1.300 εκθέτες από περισσότερες από 30 χώρες και πάνω από 35.000 επισκέπτες, είδαμε τουρκικά προϊόντα μαύρης ή ακόμα και πράσινης ολόκληρης επιτραπέζιας ελιάς να διαφημίζονται και να προωθούνται ως ελιές Καλαμάτας, ενώ αντίστοιχες εικόνες βλέπουμε με διαρκώς αυξανόμενο ρυθμό και σε πλείστες άλλες περιπτώσεις. Γίνεται έτσι προφανές ότι οι τότε προειδοποιήσεις μας κάθε άλλο παρά αποτελούσαν αυθαίρετη κινδυνολογία, αλλά αντίθετα έκρουαν τον κώδωνα ενός αληθινού και υπαρκτού κινδύνου που στρέφεται ανοικτά και ξεκάθαρα κατά των συμφερόντων των Ελλήνων παραγωγών, μέσα από τη φθηνή και κοντόφθαλμη εκχώρηση μιας προστατευόμενης εθνικής ονομασίας.

Για το ζήτημα αυτό είχα καταθέσει στο παρελθόν σειρά κοινοβουλευτικών ερωτήσεων, καθώς και επίκαιρη ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων. Είχα επίσης ζητήσει να υπάρξει ανοικτός και ειλικρινής διάλογος με γνώμονα τη διασφάλιση των συμφερόντων όλων των πλευρών και με την ενεργή συμμετοχή όλων των φορέων, ζητώντας παράλληλα να υπάρξουν πρωτοβουλίες για διασφάλιση της επωνυμίας ΠΟΠ και τη δημιουργία νέων ΠΓΕ. Δυστυχώς αντί για μια ώριμη, θεσμική και εθνική λύση, οδηγηθήκαμε σε αιφνιδιαστικές και αποσπασματικές ενέργειες οι οποίες δεν παρέχουν σε καμία περίπτωση πειστικές ή ικανοποιητικές απαντήσεις. Δεδομένου όμως ότι η ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας αποτελεί κατοχυρωμένο εθνικό μας κεφάλαιο και σήμα, το οποίο μάλιστα φέρει το όνομα της πρωτεύουσας του νομού Μεσσηνίας, αποτελεί χρέος και καθήκον μας να επανερχόμαστε στο ζήτημα μέχρι την εξεύρεση οριστικής, ολοκληρωμένης και εθνικά επωφελούς λύσης.

Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάσθε:

1. Υπό το φως των τελευταίων εξελίξεων και της πλήρους κατάχρησης του όρου “Καλαμάτα” από πληθώρα ξένων προϊόντων της ποικιλίας Καλαμών, ποιος είναι ο σχεδιασμός του υπουργείου για την προστασία της ΠΟΠ Ελιάς Καλαμάτας;

2. Σκοπεύει το υπουργείο να εκκινήσει νέο και ουσιαστικό διάλογο για το ζήτημα αυτό, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων μερών και με στόχο τον καθορισμό μιας κοινά αποδεκτής εθνικής στρατηγικής;

3. Σε ποιες άλλες ενέργειες σκοπεύει να προβεί το υπουργείο προκειμένου να διαμορφωθεί το κατάλληλο πλαίσιο προστασίας και ανάδειξης των προϊόντων επιτραπέζιας ελιάς;

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκαν η εκδήλωση και ο διαγωνισμός μαγειρικής με τίτλο «Καλαμάτα: γαστρονομικός προορισμός με βάση την ΠΟΠ ελιά Καλαμών» στο πλαίσιο του Εορτασμού της  Παγκόσμιας Ημέρας ΕΛΙΑΣ την Κυριακή  το μεσημέρι 26 Νοεμβρίου 2023, στο ξενοδοχείο REX.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ) Καλαμάτας σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Οργανισμό “Δρόμοι της Ελιάς” με σκοπό την ένταξη της βρώσιμης ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας και του επίσης ΠΟΠ Έξτρα Παρθένου Ελαιόλαδου Καλαμάτας στο καθημερινό μας γεύμα.

Στην φιλόξενη αίθουσα του εστιατορίου του REX, εκπαιδευτικοί, γονείς και μαθητές, φοιτητές του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, αγρότες και άλλοι πολίτες που ενδιαφέρονταν να μάθουν για την διατροφική αξία της ελιάς και του ελαιολάδου, μας τίμησαν με την παρουσία τους και τη διάθεσή τους να συζητήσουν και να ανταλλάξουν ιδέες.

Η εκδήλωση άνοιξε με καλωσόρισμα από τα μέλη του ΚΕΠΕΑ Καλαμάτας, κυρία Ραβάνη και κύριο Αργυροηλιόπουλο και στη συνέχεια το λόγο πήρε η κυρία Ράμμου, εκπρόσωπος του Πολιτιστικού Οργανισμού “Δρόμοι της Ελιάς” η οποία απηύθυνε χαιρετισμό του κ. Καραμπάτου, εκτελεστικού προέδρου του Οργανισμού.  Έπειτα, η κυρία Bovicceli, Πρόεδρος της ΠΑΛΜΙ ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ και Πρόξενος της Ιταλίας στην Πελοπόννησο μίλησε για τις δράσεις της ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ και ακολούθησαν  οι καλεσμένοι εκπαιδευτικοί από το ΚΕΠΕΑ Μολάων, κ. Παπαδάκης, κυρία Μυλωνά και κυρία Πούλου οι οποίοι παρουσίασαν και μας προσέφεραν τοπικά εδέσματα της Λακωνίας με βάση το ελαιόλαδο. Η κα Μαρία Δημητρίου, Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Επιστήμης Διατροφής και Διαιτολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου μας μίλησε για την αξία της ελιάς και του ελαιολάδου στη διατροφή μας και δημιουργήθηκε ένας γόνιμος διάλογος μεταξύ των συμμετεχόντων.

Παράλληλα, έγινε διαγωνισμός μαγειρικής όπου στα διαγωνιζόμενα πιάτα είχε χρησιμοποιηθεί ως υλικό η βρώσιμη ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας. Κάθε πιάτο κρίθηκε από επιτροπή εκπαιδευτικών σεφ, και συγκεκριμένα από την κυρία Καρτσάκη Ασπασία από το ΙΕΚ Ορίζων και από τον κύριο Καρτάλια Δημήτρη από το ΙΕΚ ΔΕΛΤΑ. Η εταιρεία AGROVIM προσέφερε τα βραβεία (ελαιόλαδο και ελιές) και η ΠΑΛΜΙ ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ καλάθι με εκλεκτά χειροποίητα αγροτικά προϊόντα στις 3 νικήτριες, την κυρία Μπράχο, την κυρία Λαμπροπούλου και την κυρία Λιναρδοπούλου. Επίσης, οι νικήτριες στεφανώθηκαν με κλαδιά ελιάς  γεγονός που έδωσε ιδιαίτερη σημασία και συμβολισμό για το τοπικό μας προϊόν.

Τέλος, δημιουργήθηκε μπουφές με όλα τα διαγωνιζόμενα πιάτα τα οποία δοκίμασαν όλοι οι συμμετέχοντες και αναπτύχθηκε συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων για τους τρόπους χρήσης της επιτραπέζιας ΠΟΠ ελιάς Καλαμάτας και του έξτρα παρθένου ελαιολάδου στην καθημερινή μας διατροφή. Οι διαγωνιζόμενοι παραχώρησαν τις συνταγές τους για να δημιουργηθεί μια ψηφιακή συλλογή ελαιο-γαστρονομικής κοινότητας από μη επαγγελματίες μαγείρους.

Θα θέλαμε να εκφράσουμε θερμές ευχαριστίες σε όλες και όλους που μας τίμησαν με την παρουσία τους και τη συμμετοχή τους στο διαγωνισμό καθώς και όλους τους φορείς που στήριξαν την εκδήλωση. Ιδιαιτέρως ευχαριστούμε την κυρία Μάγδα, την κυρία Τζένη και τον κ. Γεωργακάκη που μας φιλοξένησαν στο εστιατόριο του ξενοδοχείου REX.

ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Τις τελευταίες μέρες τα  Μεσσηνιακά στελέχη (βουλευτές και λοιποί μνηστήρες) των ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ και όχι μόνο πανηγυρίζουν για την “νίκη” του ΠΟΠ Ελιά Καλαμών, που υποτίθεται επιτεύχθηκε από τον Άρειο Πάγο. Βεβαία εκτός συνόρων Μεσσηνίας τα αντίστοιχα στελέχη βρίζουν και διαμαρτύρονται για αυτήν την “μεγάλη νίκη”. Η κοροϊδία στο μεγαλείο της!

Το τελευταίο χρόνο πραγματοποιείται ένας πόλεμος ανάμεσα σε περιφέρειες, δήμους, μεταποιητές, εξαγωγείς, βουλευτές, συνεταιρισμούς και πολλούς άλλους για το «ΠΟΠ ελιά Καλαμάτας». Γιατί για όλους αυτούς το πρόβλημα των αγροτών σταματάει στο όνομα της “τικέτας” του μεγαλέμπορου και βιομήχανου. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσει ο αγρότης να πληρώσει την ΔΕΗ, να πληρώσει τις ασφαλιστικές του εισφορές που η συντριπτική πλειοψηφία είναι ανασφάλιστοι, θα μπορέσει να πληρώσει το πετρέλαιο που ξεπέρασε τα 2 ευρώ, θα πληρώσει το τεράστιο κόστος παραγωγής και θα του μείνε τελικά στην άκρη ένα ποσό για να ζήσει και να αναπαράγει την επόμενη χρονιά. Έλεος!

Ειδικά οι φετινοί “πανηγυρισμοί” είναι περισσότερο προκλητικοί από ποτέ. Φέτος που εκτοξεύονται τα κόστη και η συντριπτική πλειοψηφία αδυνατεί να ανταπεξέλθει στα στοιχειώδη. Είναι χαρακτηριστικά οι τιμές στην πατάτα της Μεσσήνης ή η χρονίζουσα κοροϊδία με την σταφίδα. Ακόμα και με την Ελιά Καλαμών που φέτος το κόστος παραγωγής της έχει εκτοξευτεί (λόγο αναγκαίων ραντισμάτων, ιδιομορφία της καλλιέργειας κτλ), πως θα επιβιώσει ο παραγωγός; Και η περσινή «καλή» τιμή των 2 ευρώ φέτος δεν είναι αρκετή να καλύψει τις ανάγκες των παραγωγών.

Όμως τελικά στην Μεσσηνία, στην Λακωνία, στην Αιτωλοακαρνανία η τιμή στην τσέπη του παραγωγού δεν αλλάζει από νομό σε νομό. Σε όλη την Ελλάδα το πρόβλημα είναι ότι τους αγρότες τους εκμεταλλεύονται το ίδιο οι μεσάζοντες – εξαγωγείς – μεγαλέμποροι που αλωνίζουν. Η πραγματικότητα δεν κρύβεται. Ο παραγωγός παράγει ποιοτικό προϊόν που μένει απροστάτευτο στα δόντια των μεγαλεμπόρων και έχει εξευτελιστική τιμή. Την ίδια στιγμή ο καταναλωτής αυτό το ποιοτικό προϊόν το αγοράζει έως και 10 φορές επάνω. Οι παραγωγοί ξέρουν καλυτέρα από τον καθένα ότι το ΠΟΠ δίνει στην πράξη 0.10-0.30 λεπτά του ευρώ στον παραγωγό υπο «προϋποθέσεις» την ίδια στιγμή που στο τυποποιητή, εξαγωγέα δίνει 2-3 ευρώ ανά συσκευασία.

Η μάχη και ο πόλεμος τελικά δεν αφορά τους παραγωγούς αλλά ποιον εξαγωγέα ,μεγαλέμπορο αντιπροσωπεύει ο καθένας και το μικροπολιτικό του συμφέρον. Οι μόνοι που τρίβουν τα χέρια τους είναι οι μεγαλέμποροι και οι μεταποιητές. Και τα μοναδικά θύματα αυτής της μάχης είναι οι παραγωγοί και το προϊόν. Γιατί η τσέπη του αγρότη θα συνεχίζει να αδειάζει. Γιατί οι παραγωγοί μετά κόπων και βασάνων προσπαθούν να παράγουν προϊόν που τηρεί όλες τις προϋποθέσεις που θέτει το ΠΟΠ, παρόλα αυτά βλέπουν τον κόπο τους να τον καρπώνονται άλλοι.

Όποιος κόπτεται για την αγροτική παραγωγή, τους αγρότες και την λαϊκή οικογένεια που καταναλώνει να στηρίξει τα δίκαια αιτήματα του αγροτικού κινήματος για:

• Με ευθύνη του κράτους να παρθούν μέτρα για τη διοχέτευση των προϊόντων με προσιτές τιμές στη λαϊκή κατανάλωση. Να μπει φρένο στην κερδοσκοπία μεγαλεμπόρων και βιομηχάνων. Να απαγορευτούν οι εισαγωγές στην Ελιά Καλαμών και στα άλλα προϊόντα, ώστε να διοχετευτεί πρώτα η εγχώρια αγροτική παραγωγή.
• Κατώτερες εγγυημένες τιμές για τα αγροτοκτηνοτροφικά προϊόντα που να καλύπτουν το κόστος παραγωγής και να αφήνουν εισόδημα για αξιοπρεπή επιβίωση και συνέχιση της αγροτικής δραστηριότητας.
• Να αναπληρωθεί στο 100%, τώρα το χαμένο εισόδημα, προκειμένου να μείνει ένα εισόδημα για τις αγροτικές οικογένειες και να καλυφθεί το κόστος για την έναρξη της επόμενη παραγωγής.
• Μείωση του κόστους παραγωγής. Αφορολόγητο πετρέλαιο, όπως στους εφοπλιστές. Μείωση της τιμής του αγροτικού ρεύματος, κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής. Επιδότηση των λιπασμάτων και του κόστους στα μέσα και εφόδια. Κατάργηση του ΦΠΑ σε μέσα – εφόδια και σε βασικά είδη για την ικανοποίηση αναγκών της λαϊκής οικογένειας.
• Κανένας πλειστηριασμός πρώτης κατοικίας, χωραφιού, στάνης. Κανένα σπίτι και γεώτρηση χωρίς ρεύμα.

Οι παραγωγοί ξέρουν καλά ότι όποια ελπίδα για επιβίωση  στηρίζεται σε Αγροτικούς και Κτηνοτροφικούς Συλλόγους που θα συσπειρώνουν την πλειοψηφία αγροτών και κτηνοτρόφων, με ουσιαστική λειτουργία που θα ενημερώνει, θα οργανώνει και θα διεκδικεί για κάθε πρόβλημα και αίτημα που έχουμε. Τώρα είναι μεγαλύτερη ανάγκη από ποτέ η ίδρυση ομοσπονδίας αγροτικών συλλόγων στο νομό για τον καλύτερο συντονισμό, την συσπείρωση ,το δυνάμωμα τον αγροτικών συλλόγων.

Για να έχουμε αγροτικό κίνημα διεκδικητικό και αποτελεσματικό και όχι συναλλαγής με την εκάστοτε κυβέρνηση. Αγροτικό κίνημα που θα παλεύει με συνέπεια ενάντια στις αρνητικές επιπτώσεις από την ΚΑΠ της ΕΕ.

ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΟΣ

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΓΡΟΤΟΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΥ

ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΕΣΣΗΝΗΣ

Η Δικαιοσύνη απεφάνθη και καλεί άπαντες να επανέλθουν στον δρόμο της νομιμότητας. Ο αγώνας για το αυτονόητο και το προφανές δικαιώθηκε. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε όσους στάθηκαν δίπλα μας στην δύσκολη αυτή διαδρομή και συνεχίζουν αταλάντευτα ως σήμερα, ειδικότερα:

• Τον ιδρυτή και εμπνευστή της προσπάθειας μας κ. Αθανάσιο Μαυρούλη που με την επιμονή και τις γνώσεις του διατήρησε ζωντανή σε όλους, την διεκδίκηση του έως χθες ακατόρθωτου.
• Τον αρχιτέκτονα της εκπροσώπησης μας στο ΣτΕ τον Καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου κ. Φίλιππο Σπυρόπουλο και τον υιό του κ. Κώστα Σπυρόπουλο.
• Τον επιστημονικό μας συνεργάτη για την καταλυτική συνδρομή του, Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου κ. Γεώργιο Ζακυνθινό αλλά και το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου για την εν γένει συμβολή του.
• Τον τεχνικό σύμβουλο που στάθηκε αρωγός και μαέστρος όλων των έως τώρα προσπαθειών μας κ. Κώστα Πεϊμανίδη Διευθύνοντα Σύμβουλο του Ευρωπαϊκού Κέντρου Υψηλής Τεχνολογίας “EUCAT SA”
• Τους Διευθυντές και τα στελέχη των ΔΑΟΚ Μεσσηνίας και Τριφυλίας για την επιμονή τους στην τήρηση της νομιμότητας και την διαχρονική υποστήριξη τους.
• Την Συντονιστική Επιτροπή Λακωνίας που έχουμε συνάψει και το σχετικό μνημόνιο συνεργασίας για την πολύτιμη αρωγή τους.
• Τα έντυπα, τηλεοπτικά και ηλεκτρονικά ΜΜΕ με τους ιδιοκτήτες και τους Δημοσιογράφους τους που αγκάλιασαν την προσπάθεια και πρόβαλλαν τις θέσεις μας.

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τους Θεσμικούς φορείς που στάθηκαν δίπλα μας και έστειλαν το μήνυμα ότι ενωμένοι μπορούμε να πετύχουμε πολλά. Ειδικότερα, τους Βουλευτές μας (τους κ. Ι. Λαμπρόπουλο, Π. Μαντά, Α. Χαρίτση), τον Περιφερειάρχη Πελοποννήσου, τον Θεματικό Αντιπεριφερειάρχη Πελοποννήσου για τον Πρωτογενή τομέα, τους Επικεφαλής των Παρατάξεων και τα Μέλη του Περιφερειακού Συμβουλίου Πελοποννήσου, τον Δήμαρχο Καλαμάτας, τους Δημάρχους Μεσσήνης, Πύλου – Νέστορος, Τριφυλίας, Οιχαλίας, Δυτικής Μάνης, μαζί με τους Επικεφαλής των Παρατάξεων και τα μέλη των Δημοτικών Συμβουλίων και το Επιμελητήριο Μεσσηνίας με τον Πρόεδρο του.

• Μια ξεχωριστή αναφορά στον Γραμματέα του Επιμελητηρίου Μεσσηνίας κ. Παύλο Γκραίκη και στον Δρ. Παν. Παπαδόπουλο για τα πολύτιμα ιστορικά αρχεία που μας διέθεσαν.

Τώρα όμως που οι ευχαριστίες τέλειωσαν ας προσγειωθούμε στην δύσκολη πραγματικότητα η οποία περιγράφεται ως εξής: 6 χαμένα χρόνια, δίχως πολιτική λύση σε ένα πρόβλημα που το δημιούργησαν πολιτικοί και μας οδήγησαν αναγκαστικά σε μια δικαστική διένεξη.

Την ώρα που:

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει Εθνική Στρατηγική για το προϊόν.

Χιλιάδες τόνοι Ελιές Καλάμων από Τρίτες χώρες διακινούνται στην Ευρώπη με την ονομασία “Kalamata” απειλώντας το Ελληνικό προϊόν.

Οι θεσμικοί φορείς αδυνατούν να τεκμηριώσουν πειστικό λόγο και οι παραγωγοί βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε μηχανισμούς προπαγάνδας.

Επί 20 έτη οι παρανομούντες αντιμετωπίζονται με ανοχή και δυστυχώς σήμερα παρουσιάζουν τους Μεσσήνιους ως την αιτία του προβλήματος αδυνατώντας να ρίξουν το κουρέλι από τον σκεπασμένο καθρέφτη τους. Επιχείρησαν με αφορμή ένα εμπορικό ζήτημα να παραποιήσουν την ιστορία της χώρας, να καταστρατηγήσουν το Ευρωπαϊκό πλαίσιο και τον θεσμό των ΠΟΠ. Ας τα αφήσουμε όμως πίσω όλα αυτά. Δεν έχουμε να χωρίσουμε τίποτα με τους καλλιεργητές Καλαμών άλλων περιοχών και τους υγιώς σκεπτόμενους και δρώντες τυποποιητές και εξαγωγείς.

Καλούμε άμεσα το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι  οι μόνοι αρμόδιοι να εφαρμόσουν αποτελεσματικές λύσεις, σε διάλογο με χρονοδιάγραμμα 3 μηνών, με την συμμετοχή, τεχνοκρατών κύρους και των αρμόδιων υπηρεσιακών παραγόντων του Τμήματος ΠΟΠ και ΕΛΓΟ Δήμητρα. Σκοπός μας να προσδιοριστούν υπεύθυνα, αμοιβαία αποδεκτές λύσεις εντός του πλαισίου της επιστημονικής και κανονιστικής νομιμότητας που θα θωρακίσουν το προϊόν και τους παραγωγούς του χωρίς να προκληθεί ο οποιοσδήποτε εμπορικός κραδασμός σε πείσμα των καταστροφολόγων που στην ουσία είτε ψηφοθηρούν, είτε εκβιάζουν με κυνικό και χυδαίο τρόπο το Υπουργείο, προσβάλλοντας την νοημοσύνη των παραγωγών. Θα είναι ολέθριο για τους Έλληνες παραγωγούς να εισακουσθούν επικίνδυνες φωνές που προσπαθούν να επαναφέρουν το συνώνυμο από την πίσω πόρτα. Θα είμαστε αμείλικτοι με όσους σκέφτονται μεθοδεύσεις και μηχανορραφίες. Απαιτείται νηφαλιότητα, επιστημοσύνη και σοβαρότητα.

Έχουμε εδώ και ένα έτος καταθέσει έναν προτεινόμενο οδικό χάρτη (που διαρκώς επικαιροποιείται) μαζί με τον μνημόνιο συνεργασίας με την Συντονιστική Επιτροπή Λακωνίας, μακριά από κινδυνολογίες και μοιρολόγια. Όχι άλλος χαμένος χρόνος, ας αδράξουμε την ευκαιρία που ανοίγεται καθώς για εμάς η δικαστική αυτή απόφαση συνιστά  μια τεράστια ευκαιρία να ενωθούμε και να δώσουμε οριστικές και αμοιβαία αποδεκτά λύσεις.

Αγροτικός Συνεταιρισμός Ένωση Μεσσηνίας

Σύλλογος υπέρ των Μεσσηνιακών Ελαιοκομικών Προϊόντων ΠΟΠ (ΣΥΜΕΠΟΠ)

Αγροτικός Συνεταιρισμός Στέρνας

Αγροτικός Συνεταιρισμός Νηλέας

Δήλωση, με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις που σχετίζονται με την απόφαση του ΣτΕ για την ελιά Καλαμάτας, έκανε ο υποψήφιος βουλευτής Μεσσηνίας του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, Μενέλαος Γερονικολός.

Στη δήλωσή του ο κ. Γερονικολός σημειώνει:

«Πριν από ακριβώς ένα χρόνο με ανακοίνωσή μου είχα αναφερθεί στο ζήτημα της ελιάς Καλαμάτας και είχα επισημάνει αυτό που έρχεται “τον κίνδυνο η Μεσσηνία να βρεθεί απομονωμένη και άλλοι να καθορίζουν τις τύχες του προϊόντος”.

Ένα χρόνο μετά, η εκτίμησή μου έχει επιβεβαιωθεί πλήρως, καθώς η Μεσσηνία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κύμα αντιδράσεων, ενώ έχει καταστεί σαφές ότι η τύχη του προϊόντος θα αποφασιστεί, αν δεν έχει ήδη γίνει, πίσω από τις κλειστές πόρτες υπουργείων και βουλευτικών γραφείων.

Πριν από ένα χρόνο είχα αναφερθεί στην ανάγκη, προκειμένου να βρεθεί λύση και να διασφαλιστεί το μέλλον του προϊόντος “να ακουστούν πρώτα και κύρια οι αγρότες και οι επιχειρήσεις του Νομού” και είχα καλέσει τους θεσμικούς παράγοντες του τόπου μας να αφήσουν κατά μέρος τα πολιτικά και προσωπικά παιχνίδια και να αναλάβουν τις ευθύνες τους.

Ωστόσο, οι φωνές του ρεαλισμού και της λογική πνίγηκαν από τον λαϊκισμό που επικράτησε και κανείς δεν έπραξε το αυτονόητο.

Επί ένα χρόνο, αλλά κυρίως μετά τις διαρροές για την απόφαση του ΣτΕ, παρακολουθούμε παραγοντίσκους και χρεοκοπημένους αγροτοπατέρες να οδηγούν παραγωγούς και εξαγωγικές επιχειρήσεις του τόπου μας σε αδιέξοδα.

Όπως και πριν ένα χρόνο έτσι και σήμερα καλώ τους θεσμικούς παράγοντες του τόπου μας να αναλάβουν, έστω και τώρα, πρωτοβουλίες, ώστε οι πραγματικά εμπλεκόμενοι να συνδιαμορφώσουν τη θέση της Μεσσηνίας για την ελιά Καλαμάτας.

Τους καλώ να αφήσουν κατά μέρος τους λαϊκισμούς και μαζί με τις παραγωγικές δυνάμεις του τόπου, να χαράξουμε μια νέα πορεία, με σύγχρονα χαρακτηριστικά, μακριά από αγκυλώσεις και αδιέξοδους τοπικισμούς.

Δελτίο Τύπου της Νομαρχιακής Επιτροπής Μεσσηνίας του Κινήματος Αλλαγής, σχετικά με την ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας, μετά και τις τελευταίες εξελίξεις:

Μέχρι σήμερα, έχει γίνει πολύς και εκτεταμένος διάλογος για την προστασία της ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτας» μετά την θέσπιση της ονομασίας «Ελιά Καλαμάτας», ως συνώνυμης της ποικιλίας «Ελιά Καλαμών», με την απόφαση του Υπουργού και Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων 331/20735/7-2-2018 (ΦΕΚ 648/Β’/7-2-2018).

Είναι αυτονόητο ότι ο δημόσιος διάλογος είναι αναγκαία προϋπόθεση για την λήψη αποφάσεων στην δημοκρατική Πολιτεία, πρέπει να γίνεται, ωστόσο, με όρους ειλικρίνειας και αποτελεσματικότητας, για την ανεύρεση της βέλτιστης λύσης. Δυστυχώς, και στην περίπτωση αυτή, στον διάλογο αυτόν κυριάρχησαν πολλά αρνητικά χαρακτηριστικά, όπως διγλωσσία, αντιφατικότητα, έλλειψη τεκμηρίωσης.

Κατ’ αρχήν, πολλοί παράγοντες από τον χώρο της Νέας Δημοκρατίας έχουν χαρακτηρίσει απαράδεκτη την ως άνω υπουργική απόφαση και έχουν κατηγορήσει με δριμύτητα την προηγούμενη κυβέρνηση, ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, για την θέσπισή της. Την ίδια ώρα, ωστόσο, δεν δίνουν καμία εξήγηση, γιατί η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, στην οποία ανήκουν και η οποία κυβερνά εδώ και δύο έτη, δεν καταργεί την απόφαση αυτή.

Υποστηρίζουν πως η «Ελιά Καλαμάτας» δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή ως συνώνυμο της ποικιλίας «Ελιά Καλαμών». Την ίδια ώρα, ωστόσο, προτείνουν την επέκταση της ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτας» στο νομό Λακωνίας και σε τμήματα των νομών Ηλείας και Αρκαδίας. Έτσι, στην ουσία αποδέχονται ότι η «Ελιά Καλαμάτας» ισοδυναμεί με ποικιλία, δεδομένου ότι η Καλαμάτα μπορεί να εκφράσει γεωγραφικά μόνο το νομό Μεσσηνίας, ως διαχρονική πρωτεύουσά του, σε καμία περίπτωση, όμως, δεν παραπέμπει σε Λακωνία, Αρκαδία, Ηλεία.

Και ως αποκορύφωμα αυτής της διγλωσσίας, οι δημοτικές Αρχές της περιοχής απευθύνθηκαν κατ’ ευθείαν στα ευρωπαϊκά όργανα, προκειμένου να δώσουν αυτά λύση, παρακάμπτοντας την Ελληνική Κυβέρνηση. Ακολουθούν δηλαδή μια πρακτική, αφ’ ενός απαράδεκτη από πλευράς πολιτικού ήθους και αφ’ ετέρου ατελέσφορη, διότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει, όπως είναι αναμενόμενο σε τέτοια θέματα, τον πρωτεύοντα ρόλο των εθνικών Αρχών.

Γεννάται, λοιπόν, το ερώτημα, εάν ενδιαφέρονται πραγματικά για μια λύση που θα προστατεύει την ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτας» ή όλη αυτή η συμπεριφορά αποτελεί μια «θεατρική» παράσταση με πραγματικό στόχο την μείωση του πολιτικού κόστους.

Κατόπιν όλων αυτών, η απάντηση, στις 7 Ιουλίου, του κ. Wojciechowski, εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε ερώτηση ευρωβουλευτή ήταν απολύτως αναμενόμενη:

«Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την καταχώριση ονομασιών ποικιλιών οπωροφόρων δένδρων, συμπεριλαμβανομένων των ελαιόδενδρων, στη βάση δεδομένων Frumatis, σύμφωνα με τις αποδεκτές διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές και την ισχύουσα εθνική νομοθεσία τους. Ο κανονισμός (ΕΚ) 637/2009, στον οποίο αναφέρεται ο κ. βουλευτής θεσπίζει κανόνες σχετικά με τις ονομασίες ποικιλιών γεωργικών φυτικών ειδών και κηπευτικών ειδών, αλλά δεν ισχύει για τα οπωροφόρα δένδρα, όπως τα ελαιόδενδρα. Η ποικιλία «Καλαμών», που είναι επίσης γνωστή με το συνώνυμό της «Καλαμάτα», καλλιεργείται ευρέως στην Ελλάδα εκτός της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής του προϊόντος ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτας», καθώς και σε άλλες χώρες, ήδη πριν την καταχώριση της ΠΟΠ.

     Η συνύπαρξη μιας ονομασίας ποικιλίας και μιας ονομασίας που έχει χαρακτηριστεί ως ΠΟΠ διέπεται από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1151/2012. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1, δεν θα ήταν δυνατή η καταχώριση μιας ΠΟΠ που ερχόταν σε σύγκρουση με μια ονομασία ποικιλίας, σε περίπτωση που είχε διαπιστωθεί ενδεχόμενη παραπλάνηση των καταναλωτών. Μετά την καταχώριση της ΠΟΠ, το άρθρο 42 ορίζει ότι η ονομασία της ποικιλίας μπορεί να χρησιμοποιείται σε προϊόντα χωρίς ΠΟΠ, υπό την προϋπόθεση ότι το προϊόν προέρχεται από την εν λόγω ποικιλία, ότι δεν παραπλανώνται οι καταναλωτές και ότι η χρήση συνιστά θεμιτό ανταγωνισμό και δεν εκμεταλλεύεται τη φήμη της ένδειξης ΠΟΠ. Επιπλέον, μόνον η ένδειξη ΠΟΠ μπορεί να περιγράφεται με χρήση της καταχωρισμένης ονομασίας και να συνοδεύεται από τον λογότυπο της Ε.Ε. που επιτρέπει στους καταναλωτές να αναγνωρίζουν το αυθεντικό προϊόν ΠΟΠ στην αγορά.

     Εν κατακλείδι, κανένα στοιχείο της καταχώρισης της ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτας» δεν εμποδίζει την ορθή χρήση της ονομασίας «Καλαμών» ή «Καλαμάτα» για την περιγραφή των ελιών της εν λόγω ποικιλίας. Τα κράτη μέλη στα οποία η εν λόγω ποικιλία καλλιεργείται για εμπορική εκμετάλλευση (εκτός της οριοθετημένης περιοχής ΠΟΠ) είναι αρμόδια να κοινοποιούν την αντίστοιχη ποικιλία στη βάση δεδομένων FRUMATIS».

Με βάση την ανωτέρω απάντηση, η οποία αντικατοπτρίζει την ισχύουσα ευρωπαϊκή νομοθεσία και την βούληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι προφανές ότι αποτελεί ευθύνη της Ελληνικής κυβέρνησης η θέσπιση κανόνων που θα προστατεύουν την ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτας».

Γι’ αυτό και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την πρόσφατη απάντησή της διαφοροποιεί την στάση της έναντι της προσέγγισης του 2015, όταν είχε δώσει σε αντίστοιχη ερώτηση ευρωβουλευτή, απάντηση, σύμφωνα με την οποία, ήταν αντίθετη με την χρήση της ένδειξης «Ελιά Καλαμάτας» ως συνώνυμης της ποικιλίας «Ελιά Καλαμών».  Εκείνη την εποχή, δεν προβλεπόταν η συνωνυμία αυτή στην εθνική νομοθεσία μας, οπότε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συντασσόταν με την εθνική προσέγγιση.

Κατόπιν αυτών, είναι προφανές ότι η σημερινή κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας πρέπει να πάρει την ευθύνη και να δώσει λύση στο πρόβλημα και να σταματήσει αυτό το παιγνίδι που ο ένας πετάει το μπαλάκι στον άλλον, αλλά χωρίς αποτέλεσμα.

Στις 28 Φεβρουαρίου 2021, η Νομαρχιακή Επιτροπή Μεσσηνίας του ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΑΛΛΑΓΗΣ είχε εκδώσει ανακοίνωση, στην οποία διατύπωνε σαφείς προτάσεις για την προστασία του ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτας». Συγκεκριμένα, πρότεινε:

-Την κατάργηση των υπουργικών αποφάσεων που προσθέτουν ως συνώνυμα της ένδειξης “Kalamon” τις ενδείξεις “Kalamatiani” και “Kalamata” και την ανάληψη όλων των ενεργειών για την αποκατάσταση του ορθού θεσμικού πλαισίου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

-Την διατήρηση του περιορισμού της παραγωγής της ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας, στο νομό Μεσσηνίας, σύμφωνα με την υπουργική απόφαση του 1993, μόλις είχε αναλάβει η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Τότε, και με την ευκαιρία της ανάληψης από την Ελλάδα της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης το πρώτο εξάμηνο  του 1994, κατοχυρώθηκαν πάνω από 150 γεωργικά προϊόντα ως ΠΟΠ και ΠΓΕ, μεταξύ των οποίων και η ελληνική Φέτα, με σημαντική την συμβολή του Υφυπουργού Γεωργίας αείμνηστου Φλώρου Κωνσταντίνου.

-Την προσθήκη ένδειξης σχετικής με την Μεσσηνία, ως συμπληρωματικής στην ένδειξη ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας, με αντίστοιχη τροποποίηση της ως άνω υπουργικής απόφασης και καταχώρισης στην νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι τελευταίες εξελίξεις επιβεβαιώνουν την ορθότητα αυτών των προτάσεων. Η προστασία της ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτας» είναι απαραίτητη. Ακόμη, όμως, και αν η κυβέρνηση δεν προχωρήσει στην κατάργηση των υπουργικών αποφάσεων που θεσπίζουν την συνωνυμία των ποικιλιών «Ελιά Καλαμών» και «Ελιά Καλαμάτας», είναι αυτονόητο ότι πρέπει να διατηρηθεί η γεωγραφική περιοχή Μεσσηνίας για την ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτας».

Πρέπει, επίσης, να θεσπισθούν εκείνα τα μέτρα, που θα επιτρέπουν στον καταναλωτή την διάκριση ανάμεσα στην ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτας» και στην απλή ποικιλία «Ελιά Καλαμών» ή «Ελιά Καλαμάτας», όπως τονίζει και η σχετική απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Για την διάκριση αυτή, δεν αρκεί η αναγραφή της ένδειξης ΠΟΠ και του λογότυπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στην Μεσσηνία.

Σ’ αυτό το θέμα, όπως και σε πολλά άλλα, χορτάσαμε από λόγια, και οι τιμές των προϊόντων για τους παραγωγούς της περιοχής μας εξευτελιστικές, η αγροτιά στη φτώχεια. Καιρός για έργα!

 Νομαρχιακή Επιτροπή Μεσσηνίας

ΚΙΝΗΜΑ ΑΛΛΑΓΗΣ

Δήλωση, για τις εξελίξεις που σχετίζονται με την Ελιά Καλαμάτας, έκανε ο υποψήφιος βουλευτής Μεσσηνίας και μέλος της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής του Κινήματος Αλλαγής, Μενέλαος Γερονικολός – Βαλτζής.

Στη δήλωσή του ο κ. Γερονικολός – Βαλτζής σημειώνει:

«Η δήθεν αντιπαράθεση στελεχών της Νέας Δημοκρατίας και του ΣΥΡΙΖΑ, για το θέμα της Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) Ελιάς Καλαμάτας, η οποία εξελίχθηκε μετά την εκδίκαση της υπόθεσης στο ΣτΕ, αποτελεί το επιμύθιο του παραμυθιού, που πολλούς μήνες τώρα εξιστορούν πολιτικοί, παράγοντες και παραγοντίσκοι του Νομού στις παραγωγικές δυνάμεις του τόπου μας.

Από τη μια πλευρά, οι τοπικοί παραμυθάδες της Νέας Δημοκρατίας προσπαθούν να πείσουν, προκειμένου να κερδίσουν μερικούς σταυρούς, ότι μοχθούν για την άρση των αποφάσεων της προηγούμενης κυβέρνησης.

Την ίδια στιγμή όμως, η κυβέρνησή τους, ο υπουργός τους, όχι μόνο δεν τις καταργεί, αλλά τις υπερασπίζεται ενώπιον της δικαιοσύνης!

Από την άλλη πλευρά, οι τοπικοί παραμυθάδες του ΣΥΡΙΖΑ, προκειμένου να διεκδικήσουν και αυτοί κάποιους ψήφους, εσχάτως ανακάλυψαν το λάθος των αποφάσεων της κυβέρνησής τους.

Την ίδια στιγμή όμως, τα στελέχη της κυβέρνησής τους και βουλευτές άλλων νομών, ακόμα και σήμερα, παραμένουν αμετακίνητοι στις θέσεις τους!

Και επειδή παραμύθι δίχως δράκο δεν υπάρχει, στην αναμπουμπούλα βρήκαν την ευκαιρία να παραστήσουν τους παράγοντες και αυτοί που δεν έπρεπε καν να αντικρίζουν τον αγροτικό κόσμο της Μεσσηνίας. Υπαλληλίσκοι της συμφοράς εμφανίστηκαν σαν αθώες κοκκινοσκουφίτσες για να «υπερασπιστούν» τους αγρότες!

Την ίδια στιγμή, οι παραγωγικές δυνάμεις του τόπου μας, αυτοί που πραγματικά αγωνίζονται για το προϊόν, αυτοί που κοπιάζουν για την ελιά Καλαμάτας, αυτοί που έχουν ανοίξει δρόμους για το προϊόν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, οι εκατοντάδες αγρότες και οι δεκάδες επιχειρηματίες του κλάδου, είναι αναγκασμένοι να ακούν τα παραμύθια και να είναι όμηροι παρωχημένων πολιτικών αντιλήψεων και χρεοκοπημένων αγροτοπατέρων.

Έχω δηλώσει και κατά το παρελθόν ότι, προκειμένου να βρεθεί λύση και να διασφαλιστεί το μέλλον του προϊόντος, θα πρέπει να ακουστούν πρώτα και κύρια οι αγρότες και οι επιχειρήσεις του Νομού.

Όσο αυτό δεν συμβαίνει, όσο οι θεσμικοί παράγοντες του τόπου, που έχουν τη δυνατότητα να αναλάβουν τέτοιες πρωτοβουλίες, κωφεύουν και δεν πράττουν το αυτονόητο, τότε η τύχη μας είναι προδιαγεγραμμένη.

Καλώ και σήμερα τους θεσμικούς παράγοντες του τόπου μας να αφήσουν κατά μέρος τα πολιτικά και προσωπικά παιχνίδια και να αναλάβουν τις ευθύνες τους.

Τους καλώ να αναλάβουν, έστω και τώρα, πρωτοβουλίες, ώστε να οι πραγματικά εμπλεκόμενοι να συνδιαμορφώσουν τη θέση της Μεσσηνίας για την ελιά Καλαμάτας.

Τους καλώ να αφήσουν κατά μέρος τους λαϊκισμούς και μαζί με τις παραγωγικές δυνάμεις του τόπου, να χαράξουμε μια νέα πορεία, με σύγχρονα χαρακτηριστικά, μακριά από αγκυλώσεις και αδιέξοδους τοπικισμούς.

Ειδάλλως, οι ευθύνες γι’ αυτό που έρχεται, για τον κίνδυνο η Μεσσηνία να βρεθεί απομονωμένη και άλλοι να καθορίζουν τις τύχες του προϊόντος, θα βαραίνουν όλους αυτούς που σήμερα παριστάνουν τους αγωνιστές και τους προστάτες».