Ο φιλελεύθερος μπαμπούλας και άλλα παραμύθια

Ακούω παντού γύρω μου τη λέξη «νεοφιλελεύθερος» και δε νομίζω κανείς να ξέρει περί τίνος ομιλεί. Στην Ελλάδα, οι λαϊκιστές χρησιμοποιούν τη λέξη σα μπαμπούλα(από την άκρα δεξιά και την χρυσή αυγή και τον Προκόπη Παυλόπουλο έως το ΣΥΡΙΖΑ την ΑΝΤΑΡΣΥΑ και το ΚΚΕ ένας είναι ο εχθρός ο νεοφιλελευθερισμός) , χωρίς -βέβαια- να εξηγούν τι εννοούν. Ειδικά οι λαϊκιστές της «αριστεράς», οι οποίοι και αγνοούν πως η Αριστερά βασίζεται στον Φιλελευθερισμό.  Ο φιλελευθερισμός είναι μια πολιτική ιδεολογία που διακρίνεται από τις υπόλοιπες ως προς το γεγονός ότι αποδίδει πολύ μεγαλύτερη πολιτική σημασία και αξία στην ανθρώπινη ελευθερία, την οποία και αντιλαμβάνεται ως μια συνθήκη όπου το άτομο υπόκειται σε όσο γίνεται λιγότερους επιβαλλόμενους από άλλους ανθρώπους περιορισμούς. Όλοι οι φιλελεύθεροι συμφωνούν ότι αν δεν υπάρχει κάποιο σύστημα νόμων που να περιορίζει την ισχύ του ενός ατόμου επί του άλλου, τότε οι άνθρωποι θα υφίστανται εσκεμμένους περιορισμούς από τους συνανθρώπους τους. Ομοίως, οι φιλελεύθεροι θεωρούν ότι οι νόμοι που απαγορεύουν αυτούς τους περιορισμούς προάγουν, και δεν καταστέλλουν, την ελευθερία.

Ο φιλελευθερισμός απέκτησε το όνομά του μόλις στις αρχές του 19ου αιώνα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά την απαρχή της διαμόρφωσης της ιδεολογίας του. Ο κλασικός φιλελευθερισμός είναι η αρχική εκδοχή της ιδεολογίας αυτής. Έλαβε το επίθετο “κλασικός” μόλις σχετικά πρόσφατα, λόγω της ανάγκης να διακριθεί αυτή η αρχική εκδοχή από άλλες μετέπειτα μορφές φιλελευθερισμού που διαφέρουν σημαντικά απ’ αυτήν.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ

1. Ατομική ελευθερία

Ο Φιλελευθερισμός είναι η πρώτη ιδεολογία η οποία έδωσε τεράστια έμφαση στην ατομική ελευθερία. Ο κύριος δρώντας πλέον είναι το άτομο και όχι το σύνολο, η κοινωνική ομάδα, η κοινωνία. Ο καθένας έχει δικαιώματα και υποχρεώσεις. Όλοι θεωρούνται ίσοι απέναντι στο κράτος διότι όλοι έχουν τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις. Τα βασικά ατομικά δικαιώματα για τα οποία πάλεψαν οι πρωτεργάτες της Γαλλικής Επανάστασης, είναι το δικαίωμα στην ιδιοκτησία, η ελευθερία του λόγου και η ελευθερία του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι.

2 Δικαίωμα της ιδιοκτησίας

Το δικαίωμα της ιδιοκτησίας για τους Φιλελευθέρους σημαίνει ότι το κάθε άτομο μπορεί να έχει περιουσιακά στοιχεία στην κατοχή του. Το δικαίωμα της ιδιοκτησίας δείχνει ακριβώς την αλλαγή της έμφασης του πολιτικού συστήματος από συλλογικό σε ατομικό σύστημα. Όλα τα άτομα μπορούν να κρατούν περιουσιακά στοιχεία στην κατοχή τους τα οποία, μάλιστα, είναι απαραβίαστα. Κάτι τέτοιο ήταν αδιανόητο στα προηγούμενα φεουδαρχικά και μοναρχικά συστήματα. Η ιδιοκτησία δεν είναι μόνο το δικαίωμα να αποκτά και να προστατεύει κανείς την περιουσία αλλά αποτελεί και την εγγύηση για την ελευθερία του ατόμου.

3 Οικονομία της αγοράς

Μια πολιτική ιδεολογία δεν ασχολείται μόνο με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των πολιτών σε ένα πολιτικό σύστημα. Ένα από τα πιο βασικά σημεία διαφοροποίησης των πολιτικών ιδεολογιών είναι το πώς πιστεύουν ότι πρέπει να κατανέμεται ο πλούτος στην κοινωνία. Στην περίπτωση του Φιλελευθερισμού, η πεποίθηση ότι το κράτος δεν πρέπει να παρεμβαίνει στην οικονομία είναι βασικό διαφοροποιητικό στοιχείο από τις υπόλοιπες πολιτικές ιδεολογίες. Αυτό, με απλά λόγια, σημαίνει, ότι η αγορά αυτορρυθμίζεται χωρίς να πρέπει η κυβέρνηση να θεσπίζει κανόνες ως προς την λειτουργία της. Ο Φιλελευθερισμός, με αυτόν τον τρόπο, ευνοεί την οικονομική πολιτική του laissez-faire (ένα οικονομικό σύστημα όπου οι συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών δεν επηρεάζονται από την κρατική παρέμβαση όπως νομοθεσίες και επιχορηγήσεις).

4. Κοινωνικό συμβόλαιο

Ο Φιλελευθερισμός θέλησε να αντικαταστήσει τον απολυταρχικό τρόπο διακυβέρνησης με το κράτος δικαίου και την αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Για αυτό το λόγο, ο διανοούμενος Jean–Jacques Rousseau ανέπτυξε την έννοια του κοινωνικού συμβολαίου.

Το κοινωνικό συμβόλαιο σημαίνει ότι οι δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις υπόσχονται να προστατέψουν τα ατομικά δικαιώματα και τις ελευθερίες των πολιτών. Οι κυβερνήσεις πρέπει, όχι μόνο, να προστατεύουν τα δικαιώματα αυτά, αλλά και να μην τα παραβιάζουν κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες.

5. Μικρή παρέμβαση του κράτους στην οικονομική και κοινωνική ζωή Όσο πιο μικρή γίνεται!

Οι Φιλελεύθεροι ακούν κρατική παρέμβαση και βγάζουν σπυράκια. Προτιμούν να ζουν ανενόχλητοι από παρεμβάσεις στην οικονομική και κοινωνική τους ζωή. Η οικονομική ζωή τους δεν δέχεται παρεμβάσεις λόγω της ύπαρξης της οικονομίας της αγοράς. Η κοινωνική ζωή τους φυσικά και δεν δέχεται παρεμβάσεις λόγω της ύπαρξης δημοκρατικού πολιτεύματος και κράτους δικαίου. Αυτός είναι ο τρόπος τους να αφήσουν πίσω τους τις μνήμες από τα μοναρχικά και απολυταρχικά καθεστώτα στα οποία το άτομο δεν μπορούσε να εκφραστεί ελεύθερα. Η προσωπική ζωή του καθενός, οι επιλογές του και οι ιδέες του είναι απαραβίαστες από τους άλλους και κυρίως από το κράτος.

Οι σύγχρονοι φιλελεύθεροι αναζητούν αυτό που λέγεται και <<μικτή οικονομία>>, όπου η ανάμιξη της πολιτείας είναι ρυθμιστική και όχι παρεμβατική. Προέχει ο ελεύθερος ανταγωνισμός, ενώ -αντιθέτως- όχι η ασύδοτη αγορά. Στην ασύδοτη αγορά οι μεγάλοι παίκτες φτιάχνουν μονοπώλια, ολιγοπώλια και καρτέλ, τα οποία μειώνουν την οικονομική ελευθερία. Ο φιλελεύθερος θέλει κάθε μικρός επιχειρηματίας να μπορεί να μπει στην αγορά και να παλέψει επί ίσοις όροις. Επομένως, απαιτείται η Πολιτεία να αποτρέψει τη χειραγώγηση της οικονομίας από όσους εκμεταλλεύονται τη δεσπόζουσα θέση τους (ή τις γνωριμίες τους στο πολιτικό σύστημα).  Για τον φιλελεύθερο, το κράτος υπάρχει για να προστατεύει τους αδύναμους, όχι για να κάνει μπίζνες με τα κόμματα και τους κολλητούς τους. Για τον φιλελεύθερο, το κράτος είναι ένα εργαλείο ασφάλειας, σταθερότητας, και δικαιοσύνης. Μέχρι εκεί.

Ο φιλελεύθερος μπαμπούλας και άλλα παραμύθια

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ

Τελικά τι πρέπει να γίνει στην Ελληνική οικονομία?

Παρακολουθώντας όλες τις τελευταίες ειδήσεις, τις υποσχέσεις για αναδρομικά,τις ξαφνικές ευνοϊκές ρυθμίσεις για χρέη σε εφορία και ασφαλιστικούς οργανισμούς, το μισό, έκτακτο, δώρο Πάσχα, τις συνεχείς προκηρύξεις θέσεων εργασίας στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, και γενικά όλα όσα συμβαίνουνε εν μέσω αυτής της παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου (κοντεύουμε χρόνο) …..

θα το επαναλάβουμε.

Δεν μπορεί να προχωρήσει έτσι μια χώρα !!!!

Δε μπορεί να αναπτυχθεί πραγματικά !!!

Μπορεί σε κάποιους αυτά να φαίνονται γραφικά. Αλλά δεν είναι έτσι.

Έχουν περάσει 10 χρόνια, ιστορικής κρίσης. Και επί της ουσίας δεν έχει αλλάξει τίποτα. Και αντί να καταλάβουμε πως όλο αυτό δε βγάζει πουθενά. Και ότι πρέπει να αλλάξουμε το μοντέλο της χώρας. Συνεχίζουμε στην ίδια λογική. Και πιθανόν ακόμη χειρότερα, ειδικά αν ψύχραιμα δει κανείς την σημερινή εικόνα και τα όσα λένε μέλη της κυβέρνησης.
Μην ξαφνιαστούμε αν σε μερικά χρόνια έχουμε και πάλι νέα κρίση. Το έχουμε ξαναγράψει. Η χώρα έχει το «Σύνδρομο Αργεντινής», η οποία εδώ και 20 τουλάχιστον χρόνια, βρίσκεται σε μια διαρκή κατάσταση φθοράς – αφθαρσίας, με επαναλαμβανόμενες κρίσεις.

Τα πράγματα είναι σαν μια απλή εξίσωση:

Για να αυξηθεί το εισόδημα των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών

Πρέπει να αυξηθεί το ΑΕΠ.

Μόνο έτσι γίνεται …..

& Για να αυξηθεί το ΑΕΠ, με στέρεες βιώσιμες βάσεις, πρέπει να κινηθεί η πραγματική – ιδιωτική οικονομία.
Και αυτό είναι το πιο βασικό που πρέπει να καταλάβει μέχρι και ο πιο απλός πολίτης. Μόνο με αύξηση του ΑΕΠ, θα υπάρξει πραγματική αύξηση των εισοδημάτων.

Είναι όπως αναφέραμε σαν μια απλή εξίσωση.

Όταν λοιπόν έχουνε περάσει τα τελευταία 4 χρόνια. Και η χώρα έχει μια συνολική ανάπτυξη μόλις 2,8% (η μικρότερη στην Ευρώπη για την 4ετία). Και μάλιστα αυτό μετά από μια μείωση του ΑΕΠ κατά 27% . Προκοπή δε γίνεται.

Δε γίνεται να βελτιωθεί η ζωή μας. Δε γίνεται να αυξηθούν τα εισοδήματα. Και στα πλαίσια μιας οικονομικής λογικής, το ένα να φέρει το άλλο και σταδιακά να πούμε πως επιστρέφουμε, έστω σε ένα μεγάλο βαθμό, σε επίπεδο προ κρίσης (έστω να ανακτήσουμε το 14 με 15% από την απώλεια του ΑΕΠ όπως θα έπρεπε να είχε γίνει από το 2014, με μια μέση ανάπτυξη περίπου 2,5%, τα πρώτα χρόνια ακόμη περισσότερο).

Ας συνεχίσουμε να μη βάζουμε μυαλό ….. Και όταν τα επόμενα χρόνια θα μιλάμε για νέες κρίσεις, ας μας φταίνε και πάλι οι κακοί ξένοι.ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΣΑΣ

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ

Δεν πρέπει να υπάρχει καλόπιστος αλλά και σχετικά εχέφρων Ελληνας που να πιστεύει ότι ο «αγώνας» που δίνει η κυβέρνηση για να περάσει η μετά Κατσέλη λεγόμενη προστασία της πρώτης κατοικίας είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από ψηφοθηρικός. Απόδειξη, ότι οι διατάξεις που θέλει να συμπεριληφθούν στο σχετικό νομοσχέδιο δεν καλύπτουν μόνο τους αδύναμους και ατυχείς που έχουν πραγματική ανάγκη προστασίας, αλλά και πολλούς άλλους που δεν αξίζουν τέτοια ευεργετική προστασία, θεωρούνται όμως πρόθυμοι να ψηφίσουν όποιον τους απαλλάξει δίχως κόστος από υποχρεώσεις που οι ίδιοι δημιούργησαν και τώρα δεν θέλουν να εκπληρώσουν.

Στην Ελλάδα μας και σε όλες τις εποχές, υπάρχει μια ομάδα πολιτών δεύτερης κατηγορίας, κυριολεκτικά παιδιά ενός κατώτερου Θεού, που ονομάζονται «κορόιδα», για να μη χρησιμοποιήσουμε άλλες, απρεπείς εκφράσεις. Από τα φυσικά πρόσωπα είναι το 5% των φορολογουμένων οι οποίοι πληρώνουν το 50% των φόρων γιατί δηλώνουν εισόδημα άνω των 24.000 ευρώ τον χρόνο και από τις επιχειρήσεις είναι οι 106 που πλήρωσαν το 62% των φορολογικών επιβαρύνσεων που τις αφορούν, σύμφωνα με στοιχεία του 2017. Είναι φανερό ότι οι υπόλοιποι φορολογούμενοι, δηλαδή όσοι δηλώνουν εισόδημα μέχρι 10.000 ευρώ τον χρόνο (6.085.204), ψωμοζούν και γι’ αυτό πληρώνουν μόλις 92 ευρώ τον χρόνο, ενώ άλλα 2.078.750 άτομα τα βγάζουν με το ζόρι πέρα με εισοδήματα 10.000-20.000 ευρώ τον χρόνο. Κάτι ανάλογο ισχύει και με τις επιχειρήσεις.

Απολύτως λογικά όλα τα παραπάνω, αφού το μέσο δηλωθέν εισόδημα από μισθούς και συντάξεις είναι 12.660 ευρώ τον χρόνο, ενώ των κακόμοιρων ελεύθερων επαγγελματιών και όσων έχουν επιχειρηματική δραστηριότητα είναι 4.000 λιγότερο, στις 8.636 . Είναι να απορεί κανείς γιατί οι τελευταίοι δεν τρέχουν να γίνουν μισθωτοί, κατά προτίμηση στο Δημόσιο και μάλιστα την εποχή του ΣΥΡΙΖΑ, που το ευνοεί, αντί να παλεύουν και να αγωνιούν για τόσο πενιχρές αποδοχές.

Το προαναφερθέν λοιπόν 5% των κορόιδων πλαισιώνεται –ίσως είναι και τα ίδια πρόσωπα– από εκείνους που προσπαθούν να πληρώνουν τον λογαριασμό της ΔΕΗ εμπρόθεσμα –τώρα η ΔΕΗ σκέπτεται να περικόψει το μπόνους της συνέπειας για να τους τιμωρήσει–, τις δόσεις των δανείων τους κανονικά, όπως και τις άλλες υποχρεώσεις τους. Σε αντίθεση με πολλούς, πάρα πολλούς, που δεν πληρώνουν, όχι γιατί δεν μπορούν (υπάρχουν όντως και αυτοί), αλλά κυρίως γιατί δεν θέλουν. Και δεν θέλουν γιατί έχουν καταλάβει σωστά ότι οι Τσίπρες, οι Τσακαλώτοι, οι Φλαμπουράρηδες, οι Βούτσηδες, οι Σπίρτζηδες και οι λοιποί γι’ αυτούς ενδιαφέρονται και όχι για τους άλλους, που θεωρούν… δεδομένα κορόιδα.

Από την πρώτη στιγμή της εμφάνισής τους στην πολιτική σκηνή με αξιώσεις εξουσίας, οι συριζαίοι έκαναν τα πάντα για να προστατεύουν και να καλύπτουν τους «δεν πληρώνω».

Το ίδιο κάνουν και τώρα και δεν ενδιαφέρονται ποσώς για όσους θέλουν να είναι εντάξει με τις υποχρεώσεις τους απέναντι στην εφορία, στις τράπεζες, στη ΔΕΗ και στις υπόλοιπες ΔΕΚΟ. Πάντα γινόταν αυτό στην Ελλάδα των στρεβλώσεων και των εξαιρέσεων, αλλά τώρα γίνεται στον υπερθετικό βαθμό και αναίσχυντα. Πρόκειται για πρακτική που σημαίνει ουσιαστικά άνιση αντιμετώπιση των πολιτών κατά βάναυση παράβαση του Συντάγματος περί ισότητας (άρθρο 4, παράγραφοι 1, 2, 5) και των νόμων!

Η προσπάθεια της κυβέρνησης να προσφέρει κάλυψη σε κακοπληρωτές με πρώτη κατοικία 250 τετραγωνικών, αν και έχουν δεύτερη κατοικία και μέχρι 65.000 ευρώ στην τράπεζα, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Που βεβαίως υπονομεύει τα συναλλακτικά ήθη, την αξιοπιστία και την υπευθυνότητα σε μια χώρα που μαστίζεται επίσης από εκτεταμένη φοροδιαφυγή, κλοπή του ΦΠΑ και καταπάτηση δημόσιας γης.

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ

Ζούμε στη χώρα όπου ένας στους δεκατέσσερις ψηφίζει ναζιστές, πέντε στους εκατό ψηφίζουν σταλινιστές και περίπου δύο στους πέντε ψηφίζουν νεο-κομμουνιστές και ριζοσπάστες αριστερούς. Σε αυτό το κλίμα θα πίστευε κανείς πως δύσκολα τα παραπάνω άκρα μαζί με μεγάλη μερίδα της κεντροαριστεράς και της κεντροδεξιάς θα μπορούσαν να συμφωνήσουν σε έναν κοινό εχθρό. Όμως, εδώ είναι Βαλκάνια και ο κοινός εχθρός όλων των πολιτικών φασμάτων της χώρας ακούει στον «νεοφιλελευθερισμό» που σύμφωνα με τους επικριτές του εκφράζεται από τον Μίλτον Φρίντμαν και τη Σχολή του Σικάγο.

Aπό την Χρυσή Αυγή, την Αυγή, μέχρι τον Ευριπίδη Στυλιανίδη και τον Προκόπη Παυλόπουλο, η σχολή του Σικάγο και ο νεοφιλελευθερισμός αποτελούν έναν κοινό εχθρό. Αν τους ρωτήσουμε γιατί έχουν τόσο μένος κατά της ιδεολογίας αυτής θα ακούσουμε το γνωστό παραμύθι περί αναλγησίας, εξάλειψης του δημοσίου τομέα, λιτότητας, ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας κλπ. Μάλιστα κάποιοι τελείως αναίσχυντοι άνθρωποι περιλαμβάνουν στα γνωρίσματα της Σχολής του Σικάγο και του «νεοφιλελευθερισμού» τις φοροεπιδρομές και τις ιδιωτικοποιήσεις κρατικών μονοπωλίων. Όμως αν δούμε τα αποτελέσματα της εφαρμογής των ιδεολογιών τους, θα δούμε ότι όλοι τους έχουν λερωμένη τη φωλιά τους. Θα τολμήσουν οι κομμουνιστές και νεο-μαρξιστές να μιλήσουν για τους φτωχούς; Στις χώρες όπου κυβέρνησαν υπήρξαν εκατομμύρια νεκροί από την πείνα. Θα τολμήσουν οι Έλληνες κρατιστές (της δεξιάς και της αριστεράς) να κατακρίνουν το μικρό κράτος που προτείνει ο Φρίντμαν; Με τι θάρρος το κάνουν αυτοί που μας χρεοκόπησαν; Θα τολμήσουν οι εθνικοσοσιαλιστές να κρίνουν οποιονδήποτε άλλον; Με πόση άγνοια του ιδεολογικού τους βίαιου παρελθόντος το κάνουν άραγε;

Όταν βλέπουμε σύσσωμο σχεδόν το πολιτικό φάσμα να εχθρεύεται μία συγκεκριμένη σχολή οικονομικών, μοιραία πρέπει να σκεφτούμε ότι είτε έχουν δίκιο ή ότι οι ιδέες που πολεμούν είναι τόσο εχθρικές απέναντί τους που για να τις αντιμετωπίσουν δεν διστάζουν να συμμαχήσουν ιδεολογικά ακόμα και με τους πιο θεωρητικά αντίθετους πολιτικούς χώρους.

Στην περίπτωση της Σχολής του Σικάγο και του Μίλτον Φρίντμαν ισχύει μόνο το δεύτερο.

Η ελληνική πολιτική τάξη, στην μεγάλη της πλειοψηφία, εχθρεύεται αυτές τις ιδέες γιατί πολύ απλά φοβάται τι θα γίνει έτσι και αποκτήσουν δημοφιλία. Αν στην Ελλάδα επικρατούσε η οικονομική πολιτική του Φρίντμαν, δεν θα είχαμε πελατειακό σύστημα, δεν θα είχαμε ΔΕΚΟ και υπαλλήλους της Βουλής με δεκαπέντε μισθούς, δεν θα είχαμε τόσες μίζες για εξοπλισμούς και υπηρεσίες προς το δημόσιο, δεν θα είχαμε τη διαφθορά του ΕΣΥ, δεν θα είχαμε φόρους 60% για τους ελεύθερους επαγγελματίες, ΕΝΦΙΑ, έκτακτες εισφορές, δύο χιλιάδες υπαλλήλους στην ΕΡΤ, προνομιούχες καθαρίστριες στο Υπουργείο Οικονομικών, χρεοκοπημένο συνταξιοδοτικό, χρεοκοπημένα ταμεία και τα λοιπά οικονομικά εγκλήματα που μας φόρτωσαν οι κυβερνήσεις της μεταπολίτευσης. Κυρίως όμως δεν θα είχαμε μνημόνια, επιτήρηση και χρεοκοπία. Αυτή την αλήθεια γιατί δεν μας την λένε οι εχθροί του νεοφιλελευθερισμού;

Για τους πολιτικούς και τα κόμματα της χώρας μας το μεγάλο δημόσιο είναι ευλογία. Το μικρό δημόσιο είναι κατάρα. Για τους πολίτες, το πραγματικό δίλημμα είναι ή λιτότητα στο δημόσιο ή λιτότητα στην τσέπη τους. Δεν υπάρχει μέση λύση.

Πιο συγκεκριμένα, ας σκεφτούμε τρία παραδείγματα που αναδεικνύουν πλήρως την παραπάνω πλεκτάνη σε συγκεκριμένους τομείς όπου οι εχθροί της σχολής του Σικάγο υπερβαίνουν την ελλειπή ενημέρωση και λένε σκοπίμως ψέματα.

Η Σχολή του Σικάγο και ο Μίλτον Φρίντμαν, σύμφωνα με τους εχθρούς τους, προτείνουν τη διάλυση του κράτους πρόνοιας παραδίδοντας έτσι τους άπορους στην τύχη τους. Δεν έχουμε ακούσει ποτέ κανέναν να έχει το θάρρος να πει ολόκληρη την αλήθεια. Ο Φρίντμαν δεν πρότεινε την κατάργηση του κράτους πρόνοιας αλλά την αντικατάσταση όλων των ζημιογόνων υπηρεσιών πρόνοιας του δημοσίου – που μεταξύ άλλων αποτελούν και πεδίο διαφθοράς και απάτης – με ένα βασικό εγγυημένο εισόδημα (τότε το ανέφερε ως αρνητικό φόρο εισοδήματος) που θα έδινε τη δυνατότητα σε κάθε πολίτη να αποφασίσει εκείνος πως θα το δαπανήσει. Το αποτέλεσμα αυτής της πρότασης είναι αφενώς μεν η δραματική μείωση της φτώχειας και αφετέρου η αποδυνάμωση των πολιτικών και των γραφειοκρατών. Οι πολίτες πλέον δεν χρειάζονται ρουσφέτι ή ψεύτικο χαρτί γιατρού που να πιστοποιεί την φανταστική αναπηρία τους (ξέρετε που αναφέρομαι). Έχουν δεδομένο ένα εισόδημα που ότι και να γίνει θα το παραλάβουν. Από εκεί και πέρα οφείλουν να φροντίσουν οι ίδιοι τους εαυτούς και τις οικογένειές τους, όπως δηλαδή ισχύει και σήμερα.

Ένα δεύτερο παράδειγμα είναι τα σχολεία. Ο Φρίντμαν πρότεινε την εισαγωγή κουπονιών εκπαίδευσης. Το πρόγραμμα αυτό που εφαρμόζεται με μεγάλη επιτυχία σε δεκάδες χώρες του κόσμου, από την Ινδία μέχρι τη Σουηδία και από το Χονγκ Κονγκ μέχρι την Ιρλανδία. Στην ουσία του είναι πολύ απλό. Αντί να επιδοτεί το κράτος έναν τεράστιο μηχανισμό με καθηγητές, σχολεία, επιτροπές σοφών, επιτρόπους, και χιλιάδες γραφειοκράτες, επιδοτεί μόνο τους γονείς. Τα κουπόνια δεν καταργούν τον ρόλο του κράτους στην παιδεία, όμως καταργούν όλο το γραφειοκρατικό και διεφθαρμένο σύστημα της κεντρικής διαχείρισης της παιδείας. Η εξουσία μεταφέρεται από τον υπουργό και το υπουργείο του στους γονείς και τα παιδιά. Παράλληλα, διορθώνει ένα φρικτό σύστημα που θέλει τους μαθητές να πηγαίνουν υποχρεωτικά στο σχολείο της γειτονιάς τους – ακόμα κι αν αυτό έχει πολύ κακές επιδόσεις – και τους γονείς που στέλνουν τα παιδιά τους σε ιδιωτικά σχολεία να πρέπει να διπλοπληρώσουν την εκπαίδευση των παιδιών τους (μιας και πληρώνουν φόρους για το δημόσιο).

Τέλος, μιας και είναι επίκαιρο, η σχολή του Σικάγο πρότεινε ένα κεφαλαιουχικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα που προστατεύει τους πολίτες από την χρεοκοπία και την αρπαγή των αποταμιεύσεων από το κράτους. Το κεφαλαιουχικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα θα σήμαινε ότι ενώ η χώρα μπήκε σε μνημόνια, οι συντάξεις θα ήταν ασφαλείς. Μπορεί να ήταν μικρότερες για την μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών, μιας και με αυτό το σύστημα ο καθένας παίρνει ότι έχει βάλει στο σύστημα, όμως ούτε θα επιβάρυναν τον προϋπολογισμό, ούτε οι συνταξιούχοι θα αναρωτιόντουσαν αν θα αυξηθεί ο ΦΠΑ στα νησιά ή θα κοπούν οι συντάξεις τους.

Κάθε πρόγραμμα και πρόταση της Σχολής του Σικάγο και του Μίλτον Φρίντμαν έχει θετικά και αρνητικά. Σίγουρα πρόκειται για μία πλατφόρμα που μοιάζει εντελώς ξένη με τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε το κράτος και τον ρόλο του στις ζωές μας. Όμως, όταν βλέπουμε τους εθνικοσοσιαλιστές, τους κομμουνιστές, τους κρατιστές, και τους ριζοσπάστες αριστερούς να σχηματίζουν κοινό μέτωπο εναντίον κάποιου, καλό θα είναι να σκεφτούμε μήπως τελικά ο «κάποιος» είναι καλύτερος από όλους αυτούς.

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ