Το Τριώδιο, η εκκλησιαστική περίοδος που προετοιμάζει για τη Μεγάλη Σαρακοστή, ανοίγει φέτος την Κυριακή 9 Φεβρουαρίου 2025. Αυτή η Κυριακή είναι γνωστή ως η “Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου” και σηματοδοτεί την αρχή μιας περιόδου γεμάτης χαρά, δημιουργικότητα και ευρηματικότητα στις αποκριάτικες μεταμφιέσεις και γιορτές.

Το Τριώδιο είναι το βιβλίο της Εκκλησιαστικής Ακολουθίας των ύμνων που ψάλλονται από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, μέχρι και του Μεγάλου Σαββάτου.

Με την εμφάνιση και τον βαθμιαίο καταρτισμό του σαρανταήμερου της νηστείας προ του Πάσχα, ακολούθησε και η ανάγκη της δημιουργίας σχετικής ασματικής ποίησης και της συλλογής της σε ένα βιβλίο. Έτσι δημιουργήθηκε το εκκλησιαστικό βιβλίο Τριώδιο, το οποίο αρχικά περιείχε τρεις ωδές. Περιλαμβάνει ιερά ποιήματα από τον 5^ο ως τον 15^ο αιώνα. Το πρώτο έντυπο του Τριωδίου εξεδόθη στην ελληνική γλώσσα το 1522 μ.Χ. Ονομάζεται Τριώδιο. Η λέξη προέρχεται από το «τρεις ωδές» που σημαίνει οι τρεις ύμνοι που συνηθίζουμε να λέμε στην εκκλησία.

Ξεκινά την πρώτη Κυριακή, που αναφέρεται στο Ευαγγέλιο του «Τελώνη και Φαρισαίου». Τη δεύτερη Κυριακή, που αναφέρεται στο Ευαγγέλιο του «Ασώτου Υιού». Η Τρίτη είναι της «Απόκρεω». Η τελευταία Κυριακή της αποκριάς είναι η «Τυρινή» (τυροφάγου). Το τέλος της αποκριάς είναι την αυγή της επόμενης μέρας: η πρώτη μέρα της Σαρακοστής, που ονομάζεται Καθαρά ∆ευτέρα.

Η λέξη αποκριά γενικά δηλώνει ολόκληρο το χρονικό διάστημα των τριών εβδομάδων του Τριωδίου, πριν αρχίσει η περίοδος νηστείας που οδηγεί στη Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα.

Είναι η περίοδος προετοιμασίας του ανθρώπου, ψυχικής και σωματικής, για να βιώσει το Θείο Πάθος και την ανάσταση του Σωτήρα Χριστού. H αποκριά διαρκεί τρεις εβδομάδες και ξεκινάει 60 μέρες πριν το Πάσχα. Η περίοδος αυτή συνδυάζεται με το έθιμο του «Καρνάβαλου» που είναι η θεότητα της Αποκριάς.

Όταν λέμε «ανοίγει το τριώδιο», εννοούμε ότι αρχίζουν οι αποκριές. Η πρώτη εβδομάδα του Τριωδίου λέγεται και Προφωνή ή Προφωνέσιμη, επειδή παλιά προφωνούσαν, δηλαδή διαλαλούσαν ότι άρχιζαν οι αποκριές. Η εβδομάδα αυτή λέγεται και αμόλυτη ή απόλυτη, επειδή τότε οι ψυχές των πεθαμένων βγαίνουν στον Πάνω Κόσμο. Η πρώτη εβδομάδα τελειώνει την Κυριακή του Ασώτου.

Τέλος, είναι έθιμο του γλεντιού, της ψυχαγωγίας, του «μασκαρέματος».

Η ελληνική αποκριά έχει τις ρίζες της στην αρχαία Ελλάδα. Συνδέεται µε την λατρεία του Διονύσου, θεού του κρασιού και των εορτασμών.

Γεωργία Ρήγα

Οι Απόκριες όπως παντού είναι και στην Ελλάδα περίοδος ευθυμίας και διασκεδάσεων πριν μπει στο πέλαγος της Μεγάλης Σαρακοστής ο χριστιανός, που θα νηστεύσει και θα πενθήσει επτά ολόκληρες εβδομάδες-ούτε γάμοι ούτε  χοροί και πανηγύρια γίνονται, ούτε φορούν κοσμήματα οι γυναίκες στο διάστημα αυτό- αισθάνεται την ανάγκη να διασκεδάσει, να κάνει κάθε είδους τρέλα. Γι’ αυτό άλλοτε η αρχή του Τριωδίου, αναγγελλόταν είτε με πυροβολισμούς είτε με τον δημόσιο τελάλη με τα τύμπανα.

Έτσι και εμείς είχαμε την ευχάριστη έκπληξη να θαυμάσουμε την κ. Φλέσσα Δήμητρα, η οποία ντύθηκε παππούς, και με ένα τύμπανο στο χέρι, και πήγε σε γειτονιές, στην πλατεία Όθωνος, και κατά μήκος Αριστομένους, σε όλες τις καφετέριες και κάτω στο πάρκο με τα τρένα και στην παραλία, να διαλαλήσει, ότι ήρθε η Αποκριά και άνοιξε το Τριώδιο και

«όποιος δεν έχει θρεφτάρι να αγοράσει».

Γιατί αποκριά θα πει φαγοπότι και πρώτη φροντίδα πρέπει να είναι η προμήθεια του σφαχτού. Κάθε σπίτι τώρα πρέπει «να ματώσει», δηλαδή κάτι να σφάξει. Σφάζουν κυρίως γουρούνι, και σε πολλούς τόπους, όπως την Πελοπόννησο, εξετάζουν τα σπλάχνα του (σπλήνα χολή, καρδιά) και βγάζουν από αυτά μαντεύματα για το μέλλον, όπως μας ανέφερε.

Η παράδοση αποτελεί παράγοντα στήριξης και ενδυνάμωσης της κοινωνικής συνοχής. Οι πολίτες διαπαιδαγωγούνται και ανατρέφονται έχοντας ως κοινή βάση τις αξίες, τα πρότυπα και τα ιδανικά που αντλούνται από την εθνική τους παράδοση, γεγονός που προσφέρει έναν ισχυρό κώδικα για τη βαθύτερη μεταξύ τους επικοινωνία και κατανόηση. Κατ’ αυτό τον τρόπο, όποιες κι αν είναι οι επιμέρους διαφοροποιήσεις τους σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο, έχουν την κοινή τους ταυτότητα και τη συλλογική εθνική μνήμη να λειτουργούν ως συνεκτικοί δεσμοί που τους επιτρέπουν να λειτουργούν με την αναγκαία ομοψυχία προς όφελος της εθνικής ευημερίας.

Συγχαρητήρια στην κ.Φλέσσα!

Γεωργία Ρήγα

Ενα από τα αγαπημένα ελληνικά έθιμα είναι και ο τηγανητός μπακαλιάρος με σκορδαλιά την 25η Μαρτίου. Πώς όμως καθιερώθηκε αυτό το έθιμο και τι ισχύει με τη νηστεία της Σαρακοστης;

Κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής, η Εκκλησία επέτρεπε στους πιστούς να φάνε ψάρι μόνο δύο φορές. Η πρώτη από αυτές τις εξαιρέσεις είναι ανήμερα της εορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, όπως έχει καθιερωθεί η 25η Μαρτίου. Πρόκειται για μια χαρμόσυνη εορτή μέσα στην περίοδο του πένθους της Σαρακοστής και επειδή είναι θεομητορική εορτή, αφιερωμένη στην Παναγία και ως εκ τούτου ιδιαίτερα σημαντική, καταλύονται το ψάρι, το έλαιο και ο οίνος.

Όσον αφορά τη δεύτερη ημέρα διαφοροποίησης της νηστείας, αυτή είναι η Κυριακή των Βαΐων, η οποία είναι Δεσποτική εορτή, αφιερωμένη δηλαδή στον επίγειο βίο του Ιησού, οπότε οι πιστοί καταναλώνουν και πάλι ψάρι, λάδι και κρασί.

Οικονομικοί και πρακτικοί λόγοι

Οι λόγοι που καθιέρωσαν τον μπακαλιάρο στο τραπέζι της 25ης Μαρτίου ήταν καθαρά οικονομικοί και πρακτικοί. Στην ηπειρωτική χώρα, που δεν βρεχόταν από θάλασσα, οι κάτοικοι δεν μπορούσαν να προμηθεύεται φρέσκα ψάρια με την ευκολία που μπορούσαν τα νησιά και οι παράκτιες περιοχές. Ετσι ο παστός μπακαλιάρος, που μπορούσε να διατηρηθεί εκτός ψυγείου, ήταν η καλύτερη λύση. Επιπλέον, η φθηνή τιμή του τον έκαναν ιδιαίτερα προσιτό σε όλους, γεγονός που ανέβασε στα ύψη τη δημοφιλία του. Έτσι, ο παστός μπακαλιάρος ήταν η πιο εύκολη και οικονομική λύση για τους πολυάριθμους πιστούς, που τον έβρισκαν ακόμα και στα πιο μικρά μπακάλικα.

Τον ανακάλυψαν πρώτοι οι Βίκινγκς

Η ιστορία του μπακαλιάρου ξεκινάει με την εποχή των Βίκινγκς, όπου πρωτοεμφανίστηκε σαν εμπορικό προϊόν περί το 800 μ.Χ. Μάλιστα, λέγεται ότι κυνηγώντας βακαλάους, οι Βίκινγκς ανακάλυψαν κατά λάθος το «νέο κόσμο».
Πρώτοι τον πάστωσαν οι Βάσκοι, που ξεκίνησαν το εμπόριο του μπακαλιάρου από το Μεσαίωνα και τον ονόμασαν «ψάρι του βουνού», ενώ στη χώρα μας, ήρθε τον 15ο αιώνα και στο ελληνικό τραπέζι μπήκε κατά τη διάρκεια της σαρακοστιανής νηστείας.
Με εξαίρεση τα νησιά, όπου υπήρχε πάντα φρέσκο ψάρι, στην υπόλοιπη Ελλάδα ο παστός μπακαλιάρος ήταν η φθηνή και εύκολη λύση.

Ιστορικά, εκείνοι που έστελναν στην Ελλάδα μεγάλες ποσότητες μπακαλιάρου ήταν οι Άγγλοι, οι οποίοι τον αντάλλασσαν με σταφίδες.

Η λαγάνα, το επίπεδο ψωμί με την ελάχιστη ψίχα, την τραγανή κόρα και το ξεχωριστό σουσαμένιο άρωμα, αποτελεί κλασική επιλογή ανάμεσα στα εδέσματα της Καθαράς Δευτέρας, με τη γεύση της να στιγματίζει τη μέρα, σηματοδοτώντας την έναρξη της νηστείας της Μεγάλης Σαρακοστής.

Η λαγάνα είναι άζυμος άρτος, που σημαίνει ότι παρασκευάζεται χωρίς προζύμι και φαίνεται ότι χρησιμοποιήθηκε από τους Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο, υπό την καθοδήγηση του Μωυσή. Έκτοτε, επιβαλλόταν από το Μωσαϊκό Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο.

Ωστόσο, η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση των Ελλήνων από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Το όνομά της προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό «λάγανον», που ήταν μια πλακωτή ζύμη από αλεύρι και νερό. Ο Αριστοφάνης στις «Εκκλησιάζουσες» λέει «Λαγάνα πέττεται», ενώ ο Οράτιος στα κείμενά του, αναφέρει τη λαγάνα ως «Το γλύκισμα των φτωχών».

Το έθιμο της λαγάνας την Καθαρά Δευτέρα παρέμεινε αναλλοίωτο ανά τους αιώνες και συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον αρτοποιό της γειτονιάς, τραγανή λαχταριστή και σουσαμένια και καταναλώνεται κατά την Καθαρά Δευτέρα, την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής.

ΠΗΓΗ

Η Καθαρά Δευτέρα σηματοδοτεί δυο πράγματα. Το τέλος της Αποκριάς και την έναρξη της Σαρακοστής. Και φυσικά της νηστείας.

Η ονομασία της δόθηκε από χριστιανούς, οι οποίοι κατά την έναρξη της νηστείας «καθάριζαν» και πνευματικά και σωματικά. Η Σαρακοστή βέβαια,, όπως λέει και το όνομά της, διαρκεί 40 ημέρες και φτάνει μέχρι το Πάσχα. Τόσες ήταν και οι ημέρες νηστείας του Ιησού στην έρημο.

Τα έθιμά της είναι αρκετά στην Ελλάδα. Στο τραπέζι υπάρχει λαγάνα, ταραμάς, λαχανικά και αρκετά άλλα νηστίσιμα τρόφιμα, όπως είναι το εθνικό μας φαγητό, η φασολάδα (αλλά χωρίς λάδι).

Ένα άλλο έθιμο είναι το πέταγμα του χαρταετού. Το έθιμο αυτό ξεκίνησε στην Κίνα πριν από τρεις χιλιετίες, όπου ο κόσμος πέταγε έναν χαρταετό από μπαμπού και μετάξι για να ξορκίσει το κακό. Από την άλλη «Κούλουμα» ονομάζεται η έξοδος της Καθαράς Δευτέρας στην εξοχή, με νηστίσιμα φαγητά και γλέντι.

Κάθε γωνιά της Ελλάδας έχει τα δικά της έθιμα, όπως ο βακχικός γάμος της Θήβας, το έθιμο του Αγά στη Χίο, το Λαϊκό Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων στην Κάρπαθο και του Κουτρούλη ο Γάμος στη Μεθώνη, καθώς και πολλά αλλά.

Φέτος όλα θα γίνουν με περιορισμούς. Το πέταγμα του χαρταετού θα πρέπει να γίνει κοντά στο σπίτι και αν το επιτρέψουν οι δήμοι, τα οικογενειακά τραπέζια θα είναι πολύ περιορισμένα και η έξοδος στην εξοχή, θα είναι σχεδόν απαγορευτική. Ας ελπίσουμε το 2022, η Καθαρά Δευτέρα να εορταστεί όπως έχουμε συνηθίσει.

Μία πολύ όμορφη εκδήλωση για την Σαρακοστή πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 20 Μαρτίου 2019, στον Δ΄ Βρεφονηπιακό Σταθμό του Δήμου Μεσσήνης.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης ο μάγειρας του παιδικού σταθμού Μαρίνος Κουμουνδούρος και οι καλεσμένοι συνάδελφοί του Μιχάλης Αγγελόπουλος, Μιχάλης Σουρίλας, Κώστας Ξιάρχος και Άγγελος Πλαστουργός -όλοι τους μέλη της Λέσχης Αρχιμαγείρων Ελλάδος- δημιούργησαν μια πολύ νόστιμη σαρακοστιανή μακαρονάδα και άλλα νηστίσιμα εδέσματα.

Στη γιορτή παραβρέθηκαν ο Δήμαρχος Μεσσήνης Γιώργος Τσώνης, οι Αντιδήμαρχοι Νικόλαος Χονδρός και Νικόλαος Ξενόγιαννης και η προϊσταμένη του Τμήματος Διοίκησης Παιδικών Σταθμών Παρασκευή Κόκιου, η οποία σημείωσε ότι είναι πολύ σημαντικό να κρατάμε την παράδοσή μας, να την κληροδοτούμε στις επόμενες γενιές και να μην ξεχνάμε την ταυτότητά μας.

Η εκδήλωση, στην οποία συμμετείχαν όλα τα παιδάκια του Δ΄ Βρεφονηπιακού Σταθμού, οι γονείς τους και οι εκπαιδευτικοί Σταυρούλα Σκόθου, Μαρία Κωσταρά, Εύη Τσίχλη, Λουκία Παπαδάτου και Ιωάννα Στίβα, εντάσσεται στα πλαίσια της θεματικής ενότητας «Η Κυρά Σαρακοστή».

Τα ζυμαρικά ήταν προσφορά της εταιρείας «Ήλις» – Θεόδωρος Γιανναράς.

Την 25η Μαρτίου, ανήμερα της διπλής εορτής, του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και της επετείου της Εθνικής Εορτής, καταλύεται η νηστεία της Σαρακοστής.

Το έθιμο μάλιστα καλεί στο οικογενειακό τραπέζι την 25η Μαρτίου να προσφέρεται μπακαλιάρος συνοδεία σκορδαλιάς. Σε ποιες , όμως, άλλες περιπτώσεις καταλύεται η νηστεία της Σαρακοστής

Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η παλαιότερη και πιο αυστηρή χρονική περίοδος νηστείας για την ορθόδοξη εκκλησία. Στην έναρξη της καθιέρωσης της, περί τον 4ο αιώνα μ.Χ., προβλεπόταν μάλιστα κατά τα μοναχικά πρότυπα ξηροφαγία, με τους πιστούς να τρώνε μόνο μια φορά την ημέρα κι αυτή μετά τις 3 το μεσημέρι.

Μέσα στην περίοδο της Τεσσαρακοστής η νηστεία καταλύεται, διαφοροποιείται δηλαδή, τρεις φορές, δίνοντας μια ευκαιρία στους πιστούς για ενδυνάμωση μιας και η νηστεία αυτή είναι η πιο αυστηρή.

Η πρώτη από αυτές τις εξαιρέσεις είναι ανήμερα της εορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, όπως έχει καθιερωθεί η 25η Μαρτίου. Πρόκειται για μια χαρμόσυνη εορτή μέσα στην περίοδο του πένθους της Σαρακοστής και επειδή είναι θεομητορική εορτή, αφιερωμένη στην Παναγία και ως εκ τούτου ιδιαίτερα σημαντική, καταλύονται το ψάρι, το έλαιο και ο οίνος.

Όσον αφορά τη δεύτερη ημέρα διαφοροποίησης της νηστείας, αυτή είναι η Κυριακή των Βαΐων, η οποία είναι Δεσποτική εορτή, αφιερωμένη δηλαδή στον επίγειο βίο του Ιησού, οπότε οι πιστοί καταναλώνουν και πάλι ψάρι, λάδι και κρασί.

Κατάλυση του λαδιού γίνεται και τη Μεγάλη Πέμπτη, εις ανάμνηση της παραδόσεως του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας από τον Ιησού Χριστό. Μάλιστα, τη Μεγάλη Πέμπτη τελείται και η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου, η οποία τελείται μόλις 10 φορές το χρόνο.

Το έθιμο του μπακαλιάρου

Παραδοσιακό έδεσμα της ημέρας του Ευαγγελισμού, η οποία έχει πια διττή σημασία για τον Ελληνισμό, καθώς συμπίπτει από το 1838 με τον εορτασμό της Επανάστασης του 1821, είναι ο μπακαλιάρος και μάλιστα συνοδεία της γνωστής σκορδαλιάς.

Η εξήγηση για τη γευστική αυτή συνήθεια είναι αρκετά απλή κι έχει να κάνει κυρίως με την αδυναμία των κατοίκων της ενδοχώρας να προμηθεύονται άμεσα και οικονομικά φρέσκο ψάρι. Παρά το ότι ο μπακαλιάρος δεν είναι ένα «ελληνικό» ψάρι, καθώς απαντάται κυρίως στις ακτές του βορειοανατολικού Ατλαντικού, το γεγονός ότι γίνεται παστός τον καθιστά ένα τρόφιμο φθηνό κι εύκολο στη συντήρηση.

Ο μπακαλιάρος έφτασε στο ελληνικό τραπέζι περί τον 15ο αιώνα και καθιερώθηκε άμεσα ως το εθνικό φαγητό της 25ης Μαρτίου, καθώς με εξαίρεση τα νησιά μας, το φρέσκο ψάρι αποτελούσε πολυτέλεια για τους φτωχούς κατοίκους της ηπειρωτικής Ελλάδας. Έτσι, ο παστός μπακαλιάρος, που δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη συντήρηση, αποτέλεσε την εύκολη και φθηνή συνάμα λύση, έθιμο που κρατά μέχρι τις μέρες μας.

ΠΗΓΗ

H λαγάνα σηματοδοτεί κατά κάποιο τρόπο την έναρξη της Σαρακοστής. Το χαρακτηριστικό της είναι πως έχει έντονη γεύση σουσαμιού, το οποίο συχνά ενισχύεται από το ταχίνι που πολλοί χρησιμοποιούν κατά την προετοιμασία της. Ακόμη, η λαγάνα είναι περισσότερο επίπεδη από το κοινό ψωμί καθώς περιέχει λιγότερη ή και καθόλου μαγιά, δεν περιέχει γάλα ή βούτυρο, ίσως προστεθεί λίγο λάδι και θεωρείται ψωμί το οποίο δεν ζυμώνεται. Επειδή λοιπόν είναι κρίμα να αφήσετε το ψωμί με την ιδιαίτερη αυτή σουσαμένια γεύση να «πάει χαμένο», ακολουθούν μερικές ιδέες για το πως να αξιοποιήσετε τη λαγάνα που περίσσεψε.

Πρωινό γεμάτο ενέργεια

Πέρα από την κλασσική συνταγή όπου μπορείτε να «δώσετε ζωή» στο ψωμί φρυγανίζοντάς το, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη λαγάνα για ένα πρωινό που θα σας δώσει ενέργεια και θα σας χορτάσει. Σε ένα ατομικό πυρίμαχο σκεύος προσθέστε τη λαγάνα κομμένη σε κύβους, μαζί με γάλα αγελαδινό χαμηλό σε λιπαρά ή αμυγδάλου. Για επιπλέον πρωτεΐνη και καλά λιπαρά προσθέστε μία κουταλιά ταχίνι, ενώ οι ροδέλες μπανάνας θα σας δώσουν πολύτιμες φυτικές ίνες, που θα σας χορτάσουν μέχρι το επόμενο γεύμα. Εάν αγαπάτε τις γλυκές γεύσεις περιχύστε με λίγο μέλι, και αφήστε το πρωινό σας να ψηθεί για μερικά λεπτά στο φούρνο ή στα μικροκύματα.

Κρουτόν για δροσερή σαλάτα

Αποτελεί την πιο απλή και εύκολη λύση για τη λαγάνα. Κόψτε το ψωμί σε μικρούς κύβου και περιχύστε με λίγο ελαιόλαδο. Μην ξεχάσετε να προσθέσετε μπαχαρικά που αγαπάτε για να συνοδεύσετε διαφορετικά πιάτα. Για παράδειγμα, πασπαλίστε με λίγη ρίγανη εάν χρησιμοποιήσετε τα κρουτόν σε χωριάτικη σαλάτα ή με πάπρικα εάν πρόκειται να ετοιμάσετε κάποια σούπα. Τα μπαχαρικά είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες, που στα πλαίσια μίας ισορροπημένης διατροφής προστατεύουν τον οργανισμό από χρόνιες φλεγμονές.

Υγιεινά τσιπς

Εάν σας αρέσουν τα τραγανά σνακ, τότε ήρθε η ώρα να βρείτε τη δική σας αγαπημένη επιλογή! Κόψτε τη λαγάνα σε πολύ λεπτές φέτες και πασπαλίστε με αλάτι και λίγο ελαιόλαδο. Ψήστεγια περίπου 10 με 12 λεπτά στους 150⁰C και τα σπιτικά τσιπς σας θα είναι έτοιμα. Θυμηθείτε πως το ψωμί θα σας δώσει υδατλανθρακες, δηλαδή ενέργεια. Για το απόλυτα ισορροπημένο σνακ πριν το γυμναστήριο συνδυάστε το με μερικά μπαστουνάκια καρότου, ενώ κατά την αποκατάσταση δοκιμάστε τα τσιπς μαζί με χούμους για την απαραίτητη πρωτεΐνη.

Κρεμώδεις σούπες

Μία διαφορετική ιδέα για να χρησιμοποιήσετε το περισσευούμενο ψωμί και στη συγκεκριμένη περίπτωση τη λαγάνα, είναι να τη χρησιμοποιήσετε σε σούπες. Όχι απλά ως συνοδευτικό, αλλά ως βασικό συστατικό που θα δώσει παχύρευστη υφή στη σούπα σας. Για την ακρίβεια μπορείτε να περάσετε από το μπλέντερ τη σούπα με το ψωμί, δίνοντάς της κρεμώδη υφή χωρίς να έχετε προσθέσει καθόλου γάλα ή κρέμα γάλακτος!

Ζύμη για μπιφτέκια

Αποτελεί την πιο κλασική λύση για το «περισσευούμενο» ψωμί και η λαγάνα δεν αποτελεί εξαίρεση! Η ιδιαίτερη γεύση της από ταχίνι την μετατρέπει σε ιδανική λύση για χοστοφαγικά ή νηστίσιμα μπιφτέκια από φακές, φασόλια ή μανιτάρια που είναι χαμηλά σε χοληστερίνη, αλλά πλούσια σε πρωτεΐνη και πολλά ακόμη θρεπτικά συστατικά! 

Ήβη Παπαϊωάννου, RDN, MS, MBA
Διαιτολόγος, Διατροφολόγος
Μέλος της Ακαδημίας Διατροφής και Διαιτολογίας, ΗΠΑ
ivipapai@gmail.com

Πηγή