Αν και το όνομά του είχε εμπλακεί στην ίδρυση του ΕΔΕΣ, ο «Μαύρος Καβαλάρης» δεν συνείσφερε στον εθνικοαπελευθερωτικό αντιστασιακό αγώνα. Βρισκόταν αυτοεξόριστος στη Νίκαια της Γαλλίας. Η σχέση του Πλαστήρα με τον ΕΔΕΣ είχε τις απαρχές της ήδη από το 1937 στις συνεννοήσεις του ίδιου με τον συνταγματάρχη Ναπολέοντα Ζέρβα, συνήθως μέσω του έμπιστού του Κομνηνού Πυρομάγλου. Και αυτό γιατί οι σχέσεις Ζέρβα-Πλαστήρα δεν ήταν καλές. Με την έκρηξη του Ελληνοιταλικού πολέμου και του ΟΧΙ του 1940, ο ΕΔΕΣ εγκαταλείπει την αρχική του πρόθεση να εκδιώξει το καθεστώς της 4ης Αυγούστου και επικεντρώνεται με πρωτοβουλία του Ζέρβα στη δημιουργία αντάρτικου με σκοπό την απελευθέρωση της χώρας.

Ο Πλαστήρας ωστόσο δεν συμμετείχε σε αυτές τις ενέργειες. Ο Ζέρβας και ο Πυρομάγλου παρόλα αυτά, διέσπειραν φήμες ότι πίσω από τους ίδιους υπήρχε ο ίδιος ο Πλαστήρας, για να συσπειρώσουν τον πάλαι ποτέ βενιζελικό κόσμο. Ο Ζέρβας έγραψε αργότερα στα απομνημονεύματά του: «Από τον Κομνηνό και απο τα χαρτιά που είχε φέρει αυτός απο τη Γαλλία, το Σεπτέμβριο του 1941, ήξερα τις περίεργες αντιλήψεις του Πλαστήρα για τον πόλεμο. Ήξερα ότι κατεδίκαζε τότε κάθε ιδέα αντιστάσεως. Είχα όμως και την πεποίθησι ότι οι αντιλήψεις αυτές δεν μπορούσαν να είναι παρά αποτέλεσμα παροδικών επιδράσεων. Δε μου είχε ποτέ γεννηθή η παραμικρή αμφιβολία, ότι ο στρατηγός Πλαστήρας, τη στιγμή που θα μάθαινε ποιά ήταν η πραγματική κατάστασις στην Ελλάδα, θα απέβαλλε χωρίς δισταγμό τις πεταινικές θεωρίες του και θα ριχνόταν και αυτός με όλη του την ψυχή στον αγώνα. Ο πατριωτισμός και η παληκαριά ήταν δύο από τις αρετές του που κανένας δεν μπορούσε να του αμφισβητήση. Έμελλε, ωστόσο ο Πλαστήρας να έρθη στην Ελλάδα πολύ αργότερα και υπό εντελώς διαφορετικές συνθήκες. Ίσως γι΄αυτό δε θέλησε ποτέ να μου συγχωρήση που τον έκαμα, ερήμην, αρχηγό και ήρωα του εθνικού κινήματος αντιστάσεως».

Ο λόγος που ο Νικόλαος Πλαστήρας δεν συγχώρεσε τον Ζέρβα, έγκειται στο ότι ο ίδιος επιθυμούσε να αναλάβει κατοχικός Πρωθυπουργός. Ο Πυρομάγλου αναφέρει ότι ο Πλαστήρας πίστευε η λύση για σχηματισμό κατοχικής κυβέρνησης θα ήταν μεταβατική ανάγκη για τον υπόδουλο ελληνικό λαό, ώστε να ετοιμαστεί για την απελευθέρωσή του μελλοντικά. Μάλιστα ο «Μαύρος Καβαλάρης» συναντήθηκε μυστικά τον Αύγουστο του 1941 στο Παρίσι με τον, ελληνικής καταγωγής, ναύαρχο Βίλχελμ Φον Κανάρις.

Ο Δημοσθένης Κούκουνας σε σχετική έρευνά του αναφέρει: «… ο Πλαστήρας θεώρησε ότι του δινόταν η ευκαιρία να επιχειρήσει την επιβολή ενός δημοκρατικού (με τη λατινική έννοια του όρου, δηλαδή αβασίλευτου, και όχι με την έννοια των δημοκρατικών διαδικασιών) καθεστώτος υπό την ηγεσία του. Αυτό ακριβώς ήταν το περιεχόμενο των εντατικών διαπραγματεύσεων που έγιναν στη Νίκαια, όπου ζούσε τότε, με Γερμανούς ιθύνοντες και με τη συμμετοχή ενός γερμανόφιλου παράγοντα της εποχής, του Ιωάννη Βουλπιώτη […]». Οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν το καλοκαίρι του 1941: « Σύμφωνα με τα στοιχεία ιστορικής έρευνας που διεξήγαγε στη δεκαετία του 1980 ο Γάλλος ιστορικός Christofe Chiclet στα αρχεία της γαλλικής ασφάλειας, η οποία παρακολουθούσε συστηματικά τον εξόριστο στρατηγό, οι διαπραγματεύσεις έγιναν από τον Ιούνιο 1941 στη Νίκαια, ενώ τον Αύγουστο συνεχίστηκαν στο Παρίσι. Στις αρχές Ιουλίου εκπρόσωποι της κυβέρνησης Τσολάκογλου έφθασαν με γερμανικό αεροπλάνο στη Νίκαια και συζήτησαν μαζί τοπυ, ενώ στη συνέχεια ο Πλαστήρας κλήθηκε από τους Γερμανούς στο Παρίσι. Σύμφωνα με τον Βουλπιώτη, ο στρατηγός είχε συζητήσει τότε και με τον περήφιμο ναύαρχο Κανάρις στο κατεχόμενο Παρίσι».

Παρόλα αυτά, ο Πλαστήρας δεν κατάφερε τότε να γίνει πρωθυπουργός. Οι άνθρωποί του ωστόσο (Παπαγεωργίου, Σταματόπουλος, Παπαθανασόπουλος κλπ) με εξαίρεση τον Πυρομάγλου, που αρχικά συμμετείχαν στον ΕΔΕΣ Αθηνών, θα προκαλέσουν ενέργειες που οδήγησαν στη διάσπαση της οργάνωσης στη πρωτεύουσα. Ο λόγος θα είναι οι επαφές με τους κατακτητές και η αποκήρυξη του Ζέρβα ως αρχηγού της οργάνωσης, από την στιγμή που εκείνος έκανε αντίσταση στα βουνά κάτι που δεν επιθυμούσε το πλαστηρικό στρατόπεδο. Βεβαίως άτυπος αρχηγός των διασπαστών υπήρξε ο Στυλιανός Γονατάς, φίλος και παλιός συμπολεμιστής του Πλαστήρα. Γράφω στο προσφάτως εκδοθέν βιβλίο μου: «[…] οι αρχηγοί των διασπαστών Παπαγεωργίου και Παπαθανασόπουλος, υπό την καθοδήγηση του Στυλιανού Γονατά, αποφάσιζαν την ενίσχυση του σχεδίου του Πάγκαλου για την δημιουργία στρατιωτικών Ταγμάτων σε απόλυτη συνεργασία με την κατοχική κυβέρνηση Ράλλη και όχι μόνο. Ο Ζέρβας, αφού ενημερώθηκε από τους πιστούς συνεργάτες του για τα όσα συνέβαιναν στην Αθήνα, στέλνει μια επιστολή που «αφορίζει» όσους συμφωνούν με τα σχέδια του Πάγκαλου, χαρακτηρίζοντας τον τελευταίο «καθαρά τρελό ή προδότη». Έτσι, στις συνελεύσεις που λαμβάνουν χώρα στα συγκροτήματα και διαμερίσματα της Αθήνας, η συντριπτική πλειοψηφία των απλών μελών του ΕΔΕΣ, τάσσεται φανερά υπέρ του Ζέρβα και της στρατηγικής του περί συνέχισης του αντάρτικου στα βουνά της δυτικής Ελλάδας. Το κομβικό σημείο για τα γεγονότα που σημάδεψαν την οργάνωση του ΕΔΕΣ Αθηνών, εντοπίζεται στην περίοδο του καλοκαιριού του ’43.

Τα μέλη του πατριωτικού και αγωνιστικού ΕΔΕΣ, αρχίζουν το οριστικό ξεκαθάρισμα της οργάνωσης. Ο Γονατάς, αν και δεν είναι μέλος του ΕΔΕΣ, ουσιαστικά είναι αυτός που κατευθύνει τους αποστάτες. Όπως είναι γνωστό, από την ίδρυση του ΕΔΕΣ, τον Σεπτέμβριο του ’41, ο Ζέρβας και τα πρώτα ιδρυτικά στελέχη της οργανώσεως ονόμασαν αποκλειστικό αρχηγό τον αυτοεξόριστο Νικόλαο Πλαστήρα. Η λατρεία προς το πρόσωπο του μαύρου καβαλάρη οδήγησε τους φανατικούς βενιζελικούς, ως προς την ιδεολογία, σε απόλυτη ταύτιση με τις θέσεις του Γονατά, φίλου και έμπιστου του Πλαστήρα. Ακόμα περισσότερο η επιστολή του τελευταίου προς τον Γονατά, στα τέλη Σεπτεμβρίου, τον ορίζει αποκλειστικό αντιπρόσωπό του στην Ελλάδα.

Μεταξύ άλλων έγραφε ο Πλαστήρας: «Εις απάντησιν προσκλήσεώς σας, ήτις μοι διεβιβάσθη δεόντως… σας παρακαλώ να δεχθήτε να με αντιπροσωπεύσετε υπ’ αυτό το πνεύμα. Έχετε την έκφρασιν της βαθείας εκτιμήσεως και αγάπης. Όλως υμέτερος. Πλαστήρας». Η επιστολή αυτή, πραγματικά ενθουσίασε τους διασπαστές, που πήραν θάρρος, νομίζοντας ότι πλέον θα τους ακολουθούσαν οι περισσότεροι εδεσίτες και θα εγκατέλειπαν τον Ζέρβα. Ο τελευταίος τους έστειλε επιστολές προσπαθώντας να τους κάνει να μετανοήσουν για την μέχρι τότε στάση τους, πιστεύοντας ότι θα κλείσει έτσι «αναίμακτα» μια υπόθεση εσωτερική. Οι στασιαστές όμως, την 20η Οκτωβρίου 1943, πραγματοποίησαν συγκέντρωση που την ονόμασαν «Γενική Συνέλευση του ΕΔΕΣ» και αποφάσισαν ομόφωνα την αποκήρυξη του Ζέρβα ως αρχηγού. Την θέση του αναλάβανε ο Απόστολος Παπαγεωργίου. Από εκείνη τη μέρα υπήρχαν και επίσημα δύο ΕΔΕΣ».Αυτό που δεν κατάφερε ο Πλαστήρας στην κατοχή, το κατάφερε το 1945 που επέστρεψε στην Ελλάδα και διαδέχθηκε τον Γεώργιο Παπανδρέου στην πρωθυπουργία. Στις συναντήσεις του με τον Ζέρβα την περίοδο εκείνη επιβεβαιώθηκε για μια ακόμη φορά η αντίθεση του με τον αντάρτικο αγώνα. Ο Ζέρβας γράφει στο ημερολόγιό του (11 Ιανουαρίου 1945): « […] 3) Την 22αν ώραν είδα τον Πλαστήραν. Συνωμίλει με τον Σιδέρη και κάποιον άλλον, παρίστατο ο Μοάτσος. Φιληθήκαμε. Μιλήσαμε λίγο, του είπα κάναμε χρήσι του ονόματός του, μου απήντησεν ότι διά πολιτικόν αγώνα καλώς, αντάρτικος νομίζει έβλαψε. Του απήντησα ότι αν δεν υπήρχε, η Ελλάδα θα ήτο από άκρον εις άκρον Τίτο και αυτός δεν θα ευρίσκετο στην Αθήνα ».Αυτή ήταν σε γενικές γραμμές η αντίληψη του στρατηγού Πλαστήρα για την αντίσταση. Η επιστολή του προς τον πρεσβευτή Πλούταρχο Μεταξά το 1941 που εξηγούσε αναλυτικά την αντίθεσή του και προς το «ΟΧΙ» του Ιωάννη Μεταξά και προς την μάχη της Κρήτης, όταν δημοσιεύθηκε, προκάλεσε την παραίτησή του από την πρωθυπουργία τρείς μόλις μήνες αφ΄ότου την είχε αναλάβει.

O OIKONOMIKOΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ

ME την έναρξη της νέας χρονιάς, οι προοπτικές της Ελληνικής οικονομίας διαγράφονται αρνητικές. Οι επενδύσεις μειώνονται, το διεθνές περιβάλλον χειροτερεύει, και η χώρα παραμένει εκτός αγορών.Η απαισιοδοξία κυριαρχεί στην Ελληνική οικονομία. Το μόνο θετικό στοιχείο είναι η προοπτική εκλογής νέας κυβέρνησης, φιλικής προς την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις.
H κυβέρνηση προσπαθεί να προσελκύσει επενδύσεις ενώ ταυτόχρονα τις μπλοκάρει.

Στο εξωτερικό δηλώνει ότι η οικονομία γύρισε σελίδα, επικαλούμενη την «καθαρή έξοδο» από τα μνημόνια, ενώ στο εσωτερικό συντάσσεται με τον αναχρονιστικό συνδικαλισμό, μοιράζει «κοινωνικά Επιδόματα» και υπόσχεται ανάσχεση των επίπονων μέτρων το ταχύτερο δυνατόν. Σκουριές και Ελληνικό κάνουν τεράστια ζημιά στην εικόνα της χώρας ως επενδυτικό προορισμό. Με ένα φορολογικό καθεστώς δυσβάσταχτο και εχθρικό προς την επιχειρηματικότητα, με περιορισμένη αναπτυξιακή προοπτική, με ιδεοληψίες που ακυρώνουν επενδύσεις και μπλοκάρουν ιδιωτικοποιήσεις, με τις συνθήκες διωγμού που έχουν βιώσει σχεδόν όλοι οι ξένοι όμιλοι που επένδυσαν στην χώρα, η Ελλάδα δεν είναι σε θέση να προσελκύσει επενδύσεις πέρα από τις καφετέριες και τα φαγάδικα που ανοίγουν το ένα μετά το άλλο. Οι επιχειρήσεις φεύγουν εκτός Ελλάδος, οι επαγγελματίες κλείνουν τα βιβλία τους και οι νέοι επιστήμονες ξενιτεύονται.

Οι ιδιωτικοποιήσεις και οι διαρθρωτικές αλλαγές δεν προχωρούν ενόψει εκλογών. Η έλλειψη θετικής αναπτυξιακής προοπτικής και γρήγορης αναβάθμισης της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα καθιστούν απαγορευτικό το κόστος δανεισμού της χώρας και περιορίζουν την δυνατότητα προσέλκυσης επενδύσεων. Στο αρνητικό κλίμα συμβάλλουν οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές και η ανησυχία για το ενδεχόμενο ανατροπής μεταρρυθμίσεων που εφαρμόστηκαν στη διάρκεια των τριών προγραμμάτων σταθεροποίησης.

Για να βελτιωθεί το κλίμα απαιτείται αποφασιστική στροφή της πολιτικής προς την μείωση της φορολογίας και πάταξη της γραφειοκρατίας που αποτρέπει τις επενδύσεις και αναπαράγει τη διαφθορά. Όμως αντί να στηρίξει την επιχειρηματικότητα, η κυβέρνηση ασχολείται με την ψηφοθηρία. Στο τέλος της θητείας της σχεδιάζει τις προσλήψεις της επόμενης τριετίας αντί να ετοιμάζεται για την κρίσιμη αξιολόγηση του Φεβρουαρίου που θα κρίνει την επιστροφή των κερδών του Ευρωσυστήματος από ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου. Σε περίπτωση μη τήρησης των δεσμεύσεων στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας, η αξιολόγηση θα είναι αρνητική και οι συνέπειες για την προοπτική πρόσβασης στις αγορές οδυνηρές. Μία χώρα που αδυνατεί να εξυπηρετεί τις χρηματοδοτικές της ανάγκες με ιδιωτικά κεφάλαια δεν εμπνέει εμπιστοσύνη. Όσο η κυβέρνηση αναλίσκει το «μαξιλάρι» ρευστών διαθεσίμων που διαθέτει χωρίς πρόσβαση στις αγορές, τόσο θα πλησιάζει στο κατώφλι νέας κρίσης.
Πέρα από την επενδυτική απραξία, η σημερινή κυβέρνηση κληροδοτεί στην επόμενη τέσσερις πιθανές εστίες αποσταθεροποίησης:

Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια παραμένουν σχεδόν στο ήμισυ του συνόλου των τραπεζικών δανείων, περιορίζοντας σημαντικά την δυνατότητα των τραπεζών να προσφέρουν νέες πιστώσεις και δεσμεύοντας κεφάλαια σε μη αποδοτικές χρήσεις. Οι μετοχές των τραπεζών έχουν χάσει το 98% της αξίας τους από την ημέρα που η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας τον Ιανουάριο 2015 μέχρι σήμερα. Η απαξίωση των τραπεζών οφείλεται τόσο στους δαίμονες που έσπειρε η κυβέρνηση ως αντιπολίτευση και ως κυβέρνηση το πρώτο εξάμηνο του 2015 (κίνημα «δεν πληρώνω», «σεισάχθεια», μαζικές αναλήψεις καταθέσεων, capital controls), όσο και σε καθυστερήσεις στην προσπάθεια εξυγίανσης των τραπεζών (ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί, εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών, πτωχευτικό δίκαιο). Υπάρχουν προτάσεις στο τραπέζι για ΑΜΕΣΕΣ συστημικές λύσεις που θα επιτρέψουν την ταχεία αποκλιμάκωση των κόκκινων δανείων, τις οποίες η κυβέρνηση θα πρέπει να προωθήσει επειγόντως.

Δικαστικές αποφάσεις που εκκρεμούν μπορούν να ανατρέψουν μέτρα που έχουν ψηφιστεί από τη Βουλή, θέτοντας σε κίνδυνο τους δημοσιονομικούς στόχους και τη βιωσιμότητα του χρέους.Οι δημοσιονομικές εξελίξεις ουσιαστικά υπαγορεύονται από τις αποφάσεις των δικαστηρίων για την συνταγματικότητα των μνημονιακών περικοπών σε μισθούς και συντάξεις. Πρόσφατη δικαστική απόφαση έκρινε αντισυνταγματικές τις περικοπές των δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα και του επιδόματος αδείας σε δημοσίους υπαλλήλους που ψηφίστηκαν το 2012. Αν η ολομέλεια του ΣτΕ οριστικοποιήσει αυτή την απόφαση, το κόστος για τον προϋπολογισμό θα είναι της τάξης των 800 εκ. το χρόνο. Ακόμη μεγαλύτερο θα είναι το κόστος από ενδεχόμενη επιστροφή αναδρομικών στους συνταξιούχους που υπέστησαν περικοπές το 2012. Συνολικά το κόστος μπορεί να ξεπεράσει τα 10δις ευρώ, ποσό μη διαχειρίσιμο με αντισταθμιστικά μέτρα.

Οι πέντε υπερχρεωμένεςΔΕΚΟ βρίσκονται σήμερα σε αδιέξοδο, καθώς η κυβέρνηση επιχείρησε να δώσει βραχυπρόθεσμες λύσεις με ρυθμίσεις χρεών, χωρίς να επιλύει την ουσία του προβλήματος που είναι η ζημιογόνος λειτουργία τους.ΠΙΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ στις 31/12/15 οι συνολικές υποχρεώσεις της ΛΑΡΚΟ ανέρχονταν 481 εκ, εκ των οποίων πάνω από 300εκ ήταν χρέη προς τη ΔΕΗ. Έκτοτε η εταιρία δεν έχει δημοσιεύσει ισολογισμούς. Τα ΕΛΤΑ χρωστούν επίσης στη ΔΕΗ, καθώς παρακρατούσαν παράνομα τις εξοφλήσεις λογαριασμών ΔΕΗ. Ο ΟΣΕ βρίσκεται σε αντιπαράθεση με την ιδιωτικοποιημένη ΤΡΑΙΝΟΣΕ που παραπονείται για την κατάσταση των υποδομών.

Η ΕΒΖ είναι στα πρόθυρα να κλείσει, με την κυβέρνηση να υπόσχεται «προσυνταξιοδοτικά πακέτα» στους εργαζόμενους άνω των 57 και μετατάξεις στους υπολοίπους, σε αντιδιαστολή με τον ιδιωτικό τομέα όπου δεν υφίσταται παρόμοια προνομιακή μεταχείριση, ΚΟΙΝΩΣ ο ιδιωτικός τομέας έχει άλλον ΘΕΟ.

Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του δημοσίου προς ιδιώτες προμηθευτές, φορολογούμενους, εν αναμονή συνταξιούχους, και τράπεζες ανέρχονται σε αρκετά δισεκατομμύρια. Με βάση τα επίσημα στοιχεία, που ΔΕΝ περιλαμβάνουν το σύνολο των υποχρεώσεων, το Δημόσιο χρωστούσε σε ιδιώτες 2.6δις ευρώ στο τέλος Οκτωβρίου, κατά παρέκκλιση της συμφωνίας με τους θεσμούς που προέβλεπε εξόφληση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων στο τέλος του προγράμματος τον Αύγουστο.
Ο τρόπος με τον οποίο θα αντιμετωπιστούν όλες οι παραπάνω προκλήσεις θα κρίνει κατά πόσο θα μειωθεί η αβεβαιότητα, θα επιταχυνθεί η ανάκαμψη και θα ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και θα σηματοδοτήσει την οριστική έξοδο από την κρίση.

O OIKONOMIKOΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ