Η Καλαμάτα τίμησε σήμερα με κάθε λαμπρότητα τον πολιούχο και προστάτη της, στον επίσημο εορτασμό της Υπαπαντής του Χριστού, που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου 2026, παρουσία κορυφαίων πολιτειακών, πολιτικών, στρατιωτικών και εκκλησιαστικών παραγόντων.

Με σκληρή γλώσσα απαντά η Διοικούσα Επιτροπή Εκλογικής Περιφέρειας (Δ.Ε.Ε.Π.) Μεσσηνίας της Νέας Δημοκρατίας στην ανακοίνωση της Νομαρχιακής Επιτροπής ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής, κατηγορώντας το κόμμα της Χαριλάου Τρικούπη για πολιτική υποκρισία και επιλεκτική ιστορική μνήμη. Η Ν.Δ. Μεσσηνίας υπερασπίζεται τη θεσμική τιμή προς τον πρώην Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή και υπενθυμίζει ποιοι οδήγησαν τη χώρα στη μνημονιακή περίοδο.

Το πλήρες περιεχόμενο της απάντησης της Δ.Ε.Ε.Π. Ν.Δ. Μεσσηνίας

Η ανακοίνωση της Νομαρχιακής Επιτροπής ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ Μεσσηνίας, σύμφωνα με τη Δ.Ε.Ε.Π. της Νέας Δημοκρατίας, αποτελεί «μνημείο πολιτικής υποκρισίας και ιστορικής επιλεκτικής μνήμης». Όπως τονίζεται, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εμφανιστεί σήμερα ως κριτής της ιστορίας, παραβλέποντας τον καθοριστικό του ρόλο στην είσοδο της χώρας στη βαθύτερη μεταπολιτευτική κρίση.

Η Νέα Δημοκρατία υπενθυμίζει ότι το ΠΑΣΟΚ ήταν το κόμμα που:

• οδήγησε επισήμως τη χώρα στα μνημόνια,

• υπέγραψε το πρώτο Μνημόνιο με κυβέρνηση Γιώργου Παπανδρέου,

• ανακοίνωσε από το Καστελόριζο την απώλεια της εθνικής οικονομικής κυριαρχίας,

• διέλυσε την κοινωνική συνοχή με οριζόντια μέτρα, βαριά φορολογία και περικοπές.

Σε ό,τι αφορά τον πρώην Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, η Δ.Ε.Ε.Π. Μεσσηνίας επισημαίνει ότι εξελέγη δύο φορές με ισχυρή λαϊκή εντολή, σε μια περίοδο διεθνούς οικονομικής αναταραχής, και είχε την πολιτική ευθύνη να αποκαλύψει τη πραγματική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, η οποία –όπως σημειώνεται– είχε αλλοιωθεί επί χρόνια από το ίδιο το ΠΑΣΟΚ μέσω πρακτικών «δημιουργικής λογιστικής».

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην απογραφή του 2004, για την οποία υπογραμμίζεται ότι «δεν δημιούργησε τα ελλείμματα, αλλά τα αποκάλυψε», προσθέτοντας ότι η αποκάλυψη της αλήθειας ήταν αναγκαία προϋπόθεση για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας στην Ευρώπη.

Απαντώντας στις αιχμές περί σκανδάλων, η Νέα Δημοκρατία τονίζει ότι δεν υπάρχει καμία καταδίκη Πρωθυπουργού της παράταξης, σε αντίθεση –όπως αναφέρεται– με τις βαριές πολιτικές και ποινικές ευθύνες στελεχών του ΠΑΣΟΚ, που συνέβαλαν στην υπαγωγή της χώρας σε καθεστώς διεθνούς επιτροπείας.

Η Δ.Ε.Ε.Π. Μεσσηνίας χαρακτηρίζει «προσβλητική για τη δημοκρατική ωριμότητα των πολιτών» την προσπάθεια σύνδεσης μιας θεσμικής τιμητικής πράξης με εθνικές τραγωδίες και μικροκομματικές σκοπιμότητες, ξεκαθαρίζοντας ότι η Καλαμάτα τιμά έναν πρώην Πρωθυπουργό για τη θεσμική του προσφορά και όχι για κομματικά αφηγήματα.

Κλείνοντας, η Νέα Δημοκρατία υπενθυμίζει ότι η κοινωνία δεν ξεχνά:

• ποιος υπέγραψε τα μνημόνια,

• ποιος κυβέρνησε με το σύνθημα «λεφτά υπάρχουν»,

• και ποιος τελικά πλήρωσε τον λογαριασμό.

Όπως τονίζεται χαρακτηριστικά, «η Νέα Δημοκρατία δεν έχει ανάγκη από μαθήματα ευθύνης από εκείνους που οδήγησαν τη χώρα στην πιο σκληρή μεταπολιτευτική κρίση».

Δ.Ε.Ε.Π. Νέας Δημοκρατίας Μεσσηνίας

Η αντίδραση του Βουλευτή Μεσσηνίας της Νέας Δημοκρατίας Μίλτου Χρυσομάλλη επιβεβαιώνει ότι η ουσία της ανακοίνωσης μας δεν αντικρούστηκε.

Αντί απαντήσεων επί των συγκεκριμένων πολιτικών ευθυνών της διακυβέρνησης Καραμανλή για τη δημοσιονομική κατάρρευση της χώρας, επιλέχθηκε η οδός της προσωπικής επίθεσης και της ιστορικής μετάθεσης ευθυνών.

Αυτό που φαίνεται να ενοχλεί πραγματικά δεν είναι η κριτική, αλλά η αποκάλυψη μιας καθαρά εσωκομματικής πρωτοβουλίας, η οποία επιχειρεί να παρουσιαστεί ως τιμή προς την πόλη, ενώ στην πραγματικότητα εργαλειοποιεί ακόμη και τη θρησκευτική εορτή της πόλης για την εξυπηρέτηση εσωτερικών ισορροπιών της Νέας Δημοκρατίας.

Ο πολιτικός πολιτισμός, τον οποίο επικαλείται ο κ. Χρυσομάλλης, δεν εξαντλείται στον σεβασμό των αξιωμάτων, αλλά στην ανάληψη ευθύνης για τα αποτελέσματα της άσκησης εξουσίας.

Τιμητική διάκριση απονέμεται σε πρόσωπο που έχει συγκεκριμένο, θετικό και αδιαμφισβήτητο αποτύπωμα για μια πόλη και ευρύτερα για τη χώρα.

Δεν μπορεί να απονέμεται σε πολιτικό πρόσωπο που έχει ταυτιστεί ιστορικά με τη διακυβέρνηση που οδήγησε τη χώρα στη μεγαλύτερη οικονομική κατάρρευση της Μεταπολίτευσης.

Για την Καλαμάτα και τη Μεσσηνία, η περίοδος διακυβέρνησης Καραμανλή συνδέεται πρωτίστως με τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007, τις τραγικές συνέπειές τους και όσα αποκαλύφθηκαν δημόσια στη συνέχεια.

Οι αποφάσεις ανακήρυξης Επίτιμων Δημοτών οφείλουν να ενώνουν την κοινωνία.

Όταν προκαλούν ευρεία αντίδραση και διχασμό, το πρόβλημα δεν είναι όσοι τις κριτικάρουν, αλλά όσοι τις εισηγούνται και τις επιβάλλουν.

Η Μεσσηνία και η Καλαμάτα δεν έχουν ανάγκη από φιέστες και εσωκομματικά παιχνίδια της Νέας Δημοκρατίας.

Έχουν ανάγκη από αλήθεια, μνήμη και θεσμική σοβαρότητα.

Νομαρχιακή Επιτροπή Μεσσηνίας

ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής

Με αφορμή την ανακοίνωση της Ν.Ε. ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Μεσσηνίας, σχετικά με την ανακήρυξη του πρώην Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή ως επίτιμου δημότη Καλαμάτας, ο βουλευτής Μεσσηνίας της ΝΔ Μίλτος Χρυσομάλλης προχώρησε στην κάτωθι δήλωση: 

Ομολογώ ότι εκπλήσσομαι δυσάρεστα από την ανακοίνωση της Ν.Ε. ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Μεσσηνίας και από την απερίσκεπτη – το λιγότερο – επιλογή των λέξεων, που χρησιμοποίησε ο γραμματέας της. Εκπλήσσομαι δυσάρεστα από την ευκολία που διαθέτει ο συντάκτης της στο να θυμάται επιλεκτικά, εκπλήσσομαι από την μικροπρέπεια και την απόλυτη έλλειψη πολιτικού πολιτισμού που επιδεικνύει ο ίδιος και η παράταξή του, εκπλήσσομαι από τις επικλήσεις του σε ιστορικές και θεσμικές ευθύνες και από την προσπάθειά του να μιμηθεί την επαναστατική γυμναστική άλλων ομοϊδεατών του.

Καλό θα ήταν ο Γραμματέας της ΝΕ ΠΑΣΟΚ να μάθει κάποτε την ιστορία της παράταξής του και τις καταδίκες προβεβλημένων υπουργών της για μίζες, να μάθει για τη φούσκα του χρηματιστηρίου, τις ατελείωτες υπερτιμολογήσεις ολυμπιακών έργων και τη σκυταλοδρομία σκανδάλων και διαπλοκής που ζήσαμε επί χρόνια. Να μάθει για το διαβόητο πλέον «λεφτά υπάρχουν», που διέκοψε την προσπάθεια αποφυγής του δημοσιονομικού εκτροχιασμού και οδήγησε στο περιβόητο διάγγελμα του Καστελόριζου και στο πρώτο μνημόνιο για τον τόπο.

Αντιλαμβάνομαι ότι είναι δύσκολο για κάποιον που προσπαθεί με άκομψο και μικροπρεπή τρόπο να εκδηλώσει την πολιτική του παρουσία σε τοπικό επίπεδο, να αντιληφθεί ότι οφείλει να επιδεικνύει τον προσήκοντα σεβασμό σε έναν πρώην Πρωθυπουργό. Πόσο μάλλον όταν ο Κώστας Καραμανλής έχει αφήσει ένα σημαντικό αποτύπωμα στα εθνικά θέματα της χώρας, ως εκφραστής της πολιτικής της παράταξης της Νέας Δημοκρατίας. Γιατί στον Κώστα Καραμανλή οφείλουμε το όχι στο σχέδιο Ανάν και την αποφυγή της οριστικής διχοτόμησης της Κύπρου, οφείλουμε το όχι στο Βουκουρέστι και τη μη ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ χωρίς τη διευθέτηση του ονόματος, στον Κώστα Καραμανλή οφείλουμε την πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική με μόνο γνώμονα το εθνικό συμφέρον. Προφανώς, ο Γραμματέας της Ν.Ε. ΠΑΣΟΚ παραμένει θιασώτης εκείνων που περίμεναν να πάρει ο άνεμος τη σημαία από τα Ίμια και έλεγαν από βήματος της Βουλής ότι η τιμή της χώρας και η εθνική κυριαρχία δεν υπερασπίζονται μόνο με τα όπλα…

Όσον αφορά τα περί εσωκομματικής ισορροπίας και πολιτικού αδιεξόδου, ας επικοινωνήσει καλύτερα ο γραμματέας της ΝΕ ΠΑΣΟΚ με τα κεντρικά του κόμματός του για να ενημερωθεί για τα τεκταινόμενα στο εσωτερικό του και ας αφήσει τις κορώνες. Και με την ευκαιρία, ας μάθει ότι η έννοια του πολιτικού πολιτισμού δεν είναι a la carte, είναι υποχρέωση όλων όσοι επιλέγουν ή επιλέγονται να υπηρετήσουν τα κοινά και ταυτόχρονα απόδειξη της επάρκειας και της ικανότητάς τους να το κάνουν.

Η ανακήρυξη του Κώστα Καραμανλή ως επίτιμου δημότη της Καλαμάτας αποτελεί τιμή για τον τόπο μας, όπως τιμή θα αποτελέσει και η παρουσία του στην μεγάλη μας εορτή της Υπαπαντής. Η Καλαμάτα θα τον τιμήσει όπως αρμόζει σε ένα πρώην Πρωθυπουργό, που τίμησε και αυτός το αξίωμά του.».

Στο αυριανό Δημοτικό Συμβούλιο Καλαμάτας συζητείται η πρόταση ανακήρυξης του πρώην Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή ως επίτιμου δημότη της πόλης, εξέλιξη που προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις από τη Νομαρχιακή Επιτροπή Μεσσηνίας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής.

Με ανακοίνωσή του, η Ν.Ε. ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής Μεσσηνίας κάνει λόγο για «πράξη που δεν τιμά την πόλη», υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη απόφαση συνιστά προσβολή της ιστορικής μνήμης και της κοινωνικής συνείδησης των πολιτών. Όπως επισημαίνεται, η περίοδος διακυβέρνησης της χώρας από τη Νέα Δημοκρατία υπό τον Κώστα Καραμανλή (2004–2009) έχει, σύμφωνα με το κόμμα, κριθεί ιστορικά ως εκείνη που έθεσε τις βάσεις για τη δημοσιονομική και θεσμική κατάρρευση της Ελλάδας και την είσοδο στα μνημόνια.

Στην ανακοίνωση γίνεται εκτενής αναφορά σε επιλογές και γεγονότα της συγκεκριμένης περιόδου, όπως οι προσλήψεις μέσω των λεγόμενων «γαλάζιων συνεντεύξεων», η δημοσιονομική εκτροπή με κορύφωση τα έτη 2008–2009, αλλά και οι σοβαρές αμφισβητήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση για την αξιοπιστία των ελληνικών δημοσιονομικών στοιχείων. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στην απογραφή του 2004, η οποία, κατά το ΠΑΣΟΚ, οδήγησε τη χώρα σε καθεστώς δημοσιονομικής επιτήρησης, πλήττοντας την αξιοπιστία της στις αγορές.

Παράλληλα, το κόμμα υπενθυμίζει τα μεγάλα σκάνδαλα της περιόδου, όπως τα δομημένα ομόλογα και την υπόθεση Βατοπεδίου, κάνοντας λόγο για θεσμική ανοχή στη διαπλοκή και απαξίωση του κοινοβουλευτικού ελέγχου. Στο ίδιο πλαίσιο, σημειώνεται ότι η ολυμπιακή ακίνητη περιουσία και η αναπτυξιακή παρακαταθήκη των Ολυμπιακών Αγώνων δεν αξιοποιήθηκαν, με αποτέλεσμα, όπως τονίζεται, την απώλεια σημαντικού δημόσιου πλούτου.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007, που έπληξαν και τη Μεσσηνία, με δεκάδες νεκρούς και τεράστιες καταστροφές. Η Ν.Ε. ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής Μεσσηνίας, υποστηρίζει ότι τότε αποκαλύφθηκε η αδυναμία του κράτους να προστατεύσει τους πολίτες, ενώ αφήνει αιχμές για τη διαχείριση των πόρων του Ταμείου Μολυβιάτη. Στο πλαίσιο αυτό, γίνεται αναφορά και στη δημόσια δήλωση του Πέτρου Δούκα το 2022, η οποία όπως αναφέρεται αποκάλυψε τον τρόπο με τον οποίο μια εθνική τραγωδία αντιμετωπίστηκε ως εργαλείο πολιτικής επιβίωσης.

Η Νομαρχιακή Επιτροπή Μεσσηνίας εκφράζει, επίσης, την έντονη διαφωνία της με τη σύνδεση της επίσκεψης του πρώην Πρωθυπουργού στην Καλαμάτα με τη μεγάλη θρησκευτική εορτή της πόλης, υποστηρίζοντας ότι το θρησκευτικό συναίσθημα και οι τοπικές παραδόσεις δεν πρέπει να αξιοποιούνται για πολιτικούς ή επικοινωνιακούς λόγους.

Κλείνοντας, το ΠΑΣΟΚ απευθύνει ευθύ κάλεσμα προς τους δημοτικούς συμβούλους Καλαμάτας να αναλογιστούν, όπως αναφέρει, τις ιστορικές και θεσμικές τους ευθύνες, τονίζοντας ότι η αυριανή ψηφοφορία «δεν είναι τυπική, αλλά βαθιά πολιτική και ηθική πράξη». Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, «η Μεσσηνία και η Καλαμάτα δεν ξεχνούν και δεν παραχαράσσουν την ιστορία».

Σε ειδική τελετή που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 21 Δεκεμβρίου 2024 στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας ανακηρύχθηκαν Επίτιμοι Δημότες της Καλαμάτας, η Α.Ε. ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νικόλαος Χριστοδουλίδης και η Α.Μ. ο Αρχιεπίσκοπος Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου κ. Γεώργιος Γ’, κατόπιν Αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου. Την Κυβέρνηση εκπροσώπησε ο Υφυπουργός Εξωτερικών κ. Γεώργιος Κώτσηρας και τη Βουλή των Ελλήνων ο Βουλευτής κ. Μίλτος Χρυσομάλλης.

ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΕΠΙΤΙΜΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

Ο Δήμαρχος, Θανάσης Βασιλόπουλος, προσφωνώντας το Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο, ανέφερε τα εξής:

«Μακαριώτατε, Με αισθήματα τιμής και σεβασμού σας καλωσορίζουμε, στην Καλαμάτα.

Στην πρώτη απελευθερωθείσα πόλη από τον Οθωμανικό ζυγό στις 23 Μαρτίου 1821. Στη γη της Ελευθερίας, της Ανεξαρτησίας, της Δικαιοσύνης. Στην πόλη με την μακραίωνη ιστορία, την πλούσια παράδοση, τον λαμπρό Πολιτισμό, το ελπιδοφόρο μέλλον. Σας υποδεχόμαστε και σας ευχαριστούμε για τη θετική σας ανταπόκριση, να σας αποδώσουμε μία από τις υψηλότερες διακρίσεις που μπορεί να προσφέρει η πόλη μας, την ανακήρυξή σας ως Επίτιμου Δημότη Καλαμάτας.

Μακαριώτατε, Η πορεία σας ως Ιεράρχης έχει ανεξίτηλα χαραχθεί από την πνευματικότητα, την ταπεινότητα και την αγάπη για τον συνάνθρωπο. Η διακονία σας στην Εκκλησία της Κύπρου, από τη θέση του Επισκόπου και στη συνέχεια ως Αρχιεπισκόπου, αποτελεί φωτεινό παράδειγμα προσφοράς, ενότητας και θυσιαστικής αγάπης.

Σε μια εποχή γεμάτη προκλήσεις, τόσο για την Εκκλησία όσο και για τον Ελληνισμό, η ηγεσία σας και η φωνή σας αναδεικνύονται ως πυξίδα ελπίδας και πυλώνας σταθερότητας.

Η Κύπρος, η γη των Αγίων, των Μαρτύρων και των Ηρώων, αποτελεί κομμάτι της κοινής Ιστορίας και του Πολιτισμού μας Ο Κυπριακός Ελληνισμός και η Εκκλησία της Κύπρου έχουν προσφέρει τα μέγιστα στον κοινό μας αγώνα για Δικαιοσύνη, Ειρήνη και Ελευθερία.

Μακαριώτατε, Η απόφασή μας, να Σας ανακηρύξουμε Επίτιμο Δημότη Καλαμάτας, αποτελεί μία πράξη αναγνώρισης και σεβασμού στο πρόσωπό Σας, αλλά συνάμα και στην Εκκλησία της Κύπρου, που για αιώνες στηρίζει και καθοδηγεί τον λαό της, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές της Ιστορίας.

Από σήμερα, η Καλαμάτα γίνεται και δική σας πόλη. Με ανοιχτή καρδιά, με εκτίμηση και αγάπη στο πρόσωπό Σας, με την ελπίδα η πόλη μας να αποτελεί στο εξής ένα τόπο φιλοξενίας και πνευματικής αναψυχής, ενδυναμώνοντας του ισχυρούς δεσμούς φιλίας που ενώνουν Ελλάδα και Κύπρο.

Μακαριώτατε, Η Καλαμάτα και οι κάτοικοί της σας ευγνωμονούν για την παρουσία Σας!»

ΑΝΤΙΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

Η Α.Μ. ο Αρχιεπίσκοπος Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου κ. Γεώργιος Γ’, ανέφερε -μεταξύ άλλων- αντιφωνώντας, μετά από προσφώνηση του Δημάρχου:

«Εσείς, αδελφοί, οι κάτοικοι της Μεσσηνίας, ευνοηθήκατε από τον Θεό περισσότερο από ότι εμείς. Ζείτε από τις πρώτες μέρες της Ελληνικής Επανάστασης ελεύθεροι. Εμείς ζούμε ακόμα μακριά από την μητρική αγκάλη της Ελλάδος, με το όραμα της οποίας έζησαν και απέθαναν οι πρόγονοι μας, οι ήρωες και μάρτυρες των τελευταίων οχτώ αιώνων. Όταν το 1878 την πρώτη τουρκική κατοχή διαδεχόταν η Αγγλική, οι προπάτορες μας αναθάρρησαν.

Νόμιζαν πως η Βρετανία θα επαναλάμβανε και για την Κύπρο τη χειρονομία που έκανε λίγο προηγουμένως αποδίδοντας τα νησιά του Ιονίου στην Ελλάδα. Πλανήθηκαν όμως και απογοητεύθηκαν. Και ζούμε σήμερα σε ένα αποτέλεσμα των βρετανικών μηχανορραφιών, μια δεύτερη τουρκοκρατία, πολύ χειρότερη και επικινδυνότερη της πρώτης, με τη μισή πατρίδα μας να βρίσκεται υπό κατοχή και να εκτουρκίζεται και την άλλη μισή να διατρέχει άμεσα τον ίδιο κίνδυνο.

Όπως και εσείς όμως στους μακρούς αιώνες της δουλείας, είχατε συνειδητοποιήσει, έτσι και εμείς καταλαβαίνουμε ότι χωρίς την Ελλάδα δεν είναι δυνατόν να επιβιώσουμε.

Εφ’ εξής η πορεία του εθνικού μας θέματος προσλαμβάνει τραγωδίας σχήμα. Η Τουρκία που κωλυσιεργώντας για 50 χρόνια επέτυχε να ξεχαστεί από την διεθνή κοινότητα η υφή του ζητήματος μας και να επέλθει κόπωση στο λαό μας, δεν κρύβει πια τις προθέσεις της.

Πρόθεση και επιδίωξη της ανέκαθεν ήταν και τώρα απλώς δεν αποκρύβεται η ανάκτηση της Κύπρου. Η κατάληψη δηλαδή και τουρκοποίηση ολόκληρης της Κύπρου. Τρόπους και μεθόδους μεταχειρίζεται πολλούς. Όσο μάλιστα αυξάνεται ή παγιώνεται η δύναμη της όπως γίνεται τώρα με την αναβαθμισμένη θέση της λόγω των εξελίξεων σε Συρία, σκληραίνει και τη θέση της για την Κύπρο. Καλούμαστε όλοι οι Έλληνες να ανασυνταχθούμε. Όπως οι πρόγονοι μας, έτσι και εμείς, δεν θα πρέπει να αυταπατόμαστε και να περιμένουμε την ελευθερία μας από ξένα χέρια και να καταλάβουμε ότι αν δεν έχουμε ισχύ δεν μπορούμε να υλοποιήσουμε στόχους.

Μα και ότι αν δεν έχουμε σαφείς στόχους η ισχύ δεν έχει αντίκρισμα. Και να προσπαθήσουμε να θεραπεύσουμε και τις δυο αυτές μειονεξίες μας».

ΣΥΜΒΟΛΙΚΑ ΕΝΘΥΜΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ ΚΥΠΡΟΥ

Ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαμάτας Αναστάσιος Ηλιόπουλος, ανέγνωσε την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, με την οποία ανεκηρύχθη Επίτιμος Δημότης ο Αρχιεπίσκοπος Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου κ. Γεώργιος «ως ένδειξη βαθύτατης τιμής προς το πρόσωπό Του και το αξίωμά Του από το σύνολο των συνδημοτών μας και επιπλέον ως αναγνώριση του κοινωνικού Του έργου και της προσφορά Του στην Ορθοδοξία».

Η απόφαση επεδόθη στον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο σε πάπυρο από τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου.

Κατόπιν, ο Δήμαρχος επέδωσε στον Μακαριώτατο το χρυσό κλειδί της πόλης, αντίγραφο της «Προειδοποίησις εις τας ευρωπαϊκάς αυλάς» καθώς και επιστήθιο εγκόλπιο που φέρει ανάγλυφη οστέινη εικόνα της Παναγίας Υπαπαντής.

ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΕΠΙΤΙΜΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Ο Δήμαρχος, Θανάσης Βασιλόπουλος, προσφωνώντας το Εξοχώτατο Πρόεδρο, ανέφερε τα εξής: «Εξοχώτατε Πρόεδρε της Κυπριακής Δημοκρατίας, κύριε Νικόλαε Χριστοδουλίδη,

Περιποιεί μεγάλη τιμή για την Καλαμάτα και τους Καλαματιανούς, η παρουσία Σας στην ιστορική πόλη μας, καθώς και η εκ μέρους Σας αποδοχή της πρότασης για την ανακήρυξή Σας ως Επίτιμο Δημότη Καλαμάτας. Η σημερινή τελετή, που θα μνημονεύεται για χρόνια, δεν είναι απλά μία συμβολική πράξη. Αποτελεί μια αναγνώριση των κοινών Αξιών και των Αγώνων που μας ενώνουν. Είναι ένας φόρος τιμής στην ιστορία και τον πολιτισμό μας, που πορεύονται παράλληλα εδώ και αιώνες, αλλά και μια υπόσχεση για το μέλλον που οικοδομούμε μαζί.

Η Καλαμάτα, η πόλη της ελευθερίας, μια πόλη ζωντανή και δυναμική, ένας προορισμός με πλούσια ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά, μετεξελίσσεται σε μία πόλη σύγχρονη, φιλόξενη και φιλική, που επενδύει στην εξωστρέφεια, την καινοτομία, τις νέες τεχνολογίες.  Μία πόλη που στέκει υπερήφανα μπροστά στις προκλήσεις του μέλλοντος, πρωτοστατώντας στα θέματα της κλιματικής αλλαγής, ούσα μία από τις 100 κλιματικά ουδέτερες και έξυπνες πόλεις της Ευρώπης έως το 2030.

Εξοχώτατε Πρόεδρε, Η πόλη της Καλαμάτα, όπου έχουμε την τύχη να δραστηριοποιείται μια σημαντική Κυπριακή κοινότητα, συνδέεται με την Κύπρο με ισχυρούς δεσμούς που σφυρηλατήθηκαν και ενδυναμώθηκαν στο πέρασμα των χρόνων.

Η αδελφοποίησή μας με τον Δήμο Αγλαντζιάς το 1994, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς με την ένωση αυτή, ενισχύσαμε τη φιλία και την ανταλλαγή πολιτιστικών, κοινωνικών και εκπαιδευτικών εμπειριών, οικοδομώντας σταθερές γέφυρες επικοινωνίας.

Ως λαοί, ωστόσο, δεν είμαστε κοντά μόνο σε περιόδους ευημερίας και ανάπτυξης.Σταθήκατε δίπλα μας και σε δύσκολες στιγμές, όπως μόνο οι αληθινοί αδελφοί μπορούν να το πράξουν. Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ τη συγκινητική και έμπρακτη βοήθεια των Κυπρίων αδελφών μας μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 1986, που συντάραξαν την Καλαμάτα και δοκίμασαν τις αντοχές των ανθρώπων της πόλης. Ούτε, φυσικά, μπορούμε να λησμονήσουμε τη συμπαράσταση και την αλληλεγγύη σας μετά τις πυρκαγιές του 2007, στις τότε καταστροφικές πυρκαγιές.

Είναι αυτές οι στιγμές που παραμένουν ανεξίτηλες στη μνήμη μας και μας υπενθυμίζουν ότι στις δυσκολίες, η Κύπρος είναι πάντα δίπλα μας. Δεσμοί ιστορικοί μας περιβάλουν καθώς μας συνδέει το αίμα των ηρώων και η ψυχή των αγνοουμένων, που αναζητά δικαίωση μισό αιώνα μετά τα τραγικά γεγονότα του 1974. Γεγονότα που οδήγησαν σε νεκρούς, αγνοούμενους, εκτοπίσεις, κατοχή και διχοτόμηση του νησιού, με την ιαχή «δεν ξεχνώ» να παραμένει ζωντανή για όλο το Έθνος των Ελλήνων απανταχού της Γης, όπως και η ιερή υποχρέωση όλων ημών σε έναν κοινό αγώνα για ειρήνη και δικαιοσύνη.

Εξοχώτατε Πρόεδρε, Είθε η ανακήρυξή Σας ως Επίτιμος Δημότης να καλλιεργήσει περαιτέρω το πνεύμα συνεργασίας και κοινού σκοπού, Καλαμάτας και Κύπρου, ενισχύοντας τους δεσμούς φιλίας και αλληλεγγύης ανάμεσα στους λαούς μας».

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΝΙΚΟΥ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗ

Στην ομιλία του, η Α.Ε. ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νικόλαος Χριστοδουλίδης κατά την τελετή ανακήρυξή του σε Επίτιμο Δημότη Καλαμάτας και σε συνέχεια της αναγόρευσή του σε Επίτιμο Διδάκτορα του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, ανέφερε:

«Είναι με αισθήματα τιμής και υπερηφάνειας που βρίσκομαι σήμερα στο βήμα αυτό. Από τη μια, τα αισθήματά μου πηγάζουν από την εξόχως τιμητική απόφαση του Δήμου αυτής της ιστορικής πόλης να με ανακηρύξει Επίτιμο Δημότη, όπως επίσης η απόφαση του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου για απονομή του τίτλου του Επίτιμου Διδάκτορα του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών. Από την άλλη, τα αισθήματά μου πηγάζουν από την παρουσία μου σε μια πόλη και περιοχή με διακριτό αποτύπωμα στην ιστορική πορεία της Πελοποννήσου, αλλά και της Ελλάδος ευρύτερα, και δεσμούς, όχι τόσο γνωστούς όσο θα έπρεπε, με την ιδιαίτερη μου πατρίδα, την Κύπρο.

Αποδέχομαι τις δύο διακρίσεις εκ μέρους του κυπριακού λαού, τον οποίο έχω την τιμή να εκπροσωπώ με αισθήματα υπερηφάνειας, σεβασμού και βαθιάς εκτίμησης, καθώς, πρωτίστως, τις ερμηνεύω ως τιμές στον θεσμό του ανώτατου πολιτειακού αξιωματούχου της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μέσω αυτού, οι διακρίσεις εκλαμβάνονται και ως αγάπη και εκτίμηση στον ίδιο τον κυπριακό λαό. Εκφράζω τις θερμές ευχαριστίες μου στον Δήμαρχο Θανάση Βασιλόπουλο και το Δημοτικό Συμβούλιο για την απόφασή τους να με ανακηρύξουν Επίτιμο Δημότη της πόλης, όπως επίσης στον Πρύτανη του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Καθηγητή Θανάση Κατσή, τον Κοσμήτορα της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Αγαθών Καθηγητή Γιώργο Ανδρειωμένο, τον Πρόεδρο του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών Θανάση Χρήστου και, μέσω αυτών, σε όλο το ακαδημαϊκό σώμα του Πανεπιστημίου για την τιμητική τους διάκριση.

Θέλω επίσης να μου επιτρέψετε να σας ευχαριστήσω και για την απόφαση διοργάνωσης ενός διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την τουρκική εισβολή του 1974. Η απόφασή σας επιβεβαιώνει το αδιάλειπτο ενδιαφέρον που επιδεικνύουν για την Κύπρο η Μητρόπολη Μεσσηνίας, η Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων της Ελλάδος, το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων και το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και του κυπριακού λαού, από τα βάθη της καρδιάς μου σας ευχαριστώ και σας συγχαίρω. Η ανάδειξη και προβολή του κυπριακού προβλήματος (και εντός του ελληνικού χώρου) είναι μείζονος σημασίας για τον κυπριακό ελληνισμό, γιατί πρόκειται για ένα υπαρξιακό πρόβλημα που αγγίζει την ίδια την παρουσία του λαού μας στα χώματα των προγόνων μας, αλλά την ίδια στιγμή αφορά και επηρεάζει το σύνολο του ελληνισμού.

Κύριε Δήμαρχε,

Η απόφαση του Δήμου αυτής της ιστορικής πόλης να με ανακηρύξει Επίτιμο Δημότη της είναι εξαιρετικά τιμητική και, όπως προανέφερα, την αποδέχομαι εξ ονόματος του κυπριακού λαού, τον οποίο έχω το προνόμιο να εκπροσωπώ.

Με την Ελλάδα μάς ενώνουν αδελφικοί δεσμοί, δεσμοί αίματος εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Ειδικά όμως με την Καλαμάτα και ευρύτερα με τη Μεσσηνία μάς συνδέουν κοινοί αγώνες από αρχαιοτάτων χρόνων, στους οποίους θα αναφερθώ με λεπτομέρεια σε πολύ λίγο.

Ως πρώτη μου αναφορά, να σημειώσω ότι το 1974 οι δημότες της Καλαμάτας, όπως και ο λαός της Μεσσηνίας, μαζί με τους υπόλοιπους Έλληνες αδελφούς μας, φώναξαν δυνατά παρόντες, όταν η Κύπρος ζητούσε βοήθεια και συμπαράσταση, για να αντιμετωπίσει την παράνομη επίθεση από τους Τούρκους εισβολείς. Το πάνθεον των ηρώων μας φέρει τα ονόματα Μεσσηνίων στρατιωτικών που θυσίασαν τη ζωή τους για την ελευθερία της Κύπρου, ενώ αρκετοί είναι οι Μεσσήνιοι αδελφοί μας που παραμένουν πενήντα χρόνια μετά στον κατάλογο των αγνοουμένων της κυπριακής τραγωδίας.

Την ίδια στιγμή, υπάρχει και μια άλλη σημαντικότατη διάσταση. Εκείνες τις τραγικές για την Κύπρο μέρες, απλοί και ανώνυμοι άνθρωποι από τη Μεσσηνία, όπως και από κάθε γωνιά της Ελλάδας, άνοιξαν τα σπίτια τους, για να υποδεχθούν προσφυγόπουλα από την Κύπρο και να τα φιλοξενήσουν, μέχρι οι οικογένειές τους να μπορέσουν να ορθοποδήσουν μετά από την τουρκική εισβολή, που είχε ως αποτέλεσμα να χάσουν τα πάντα σε λίγες ώρες. Ποτέ δεν θα ξεχάσουμε την αγάπη σας και την ανθρωπιά σας, για τα οποία είμαστε παντοτινά ευγνώμονες.

Αυτή την αγάπη και την αλληλεγγύη ανταπέδωσε μερικά χρόνια αργότερα σύσσωμη η Κύπρος, όταν η Πελοπόννησος, και ειδικά η Καλαμάτα, δέχθηκε το καταστροφικό πλήγμα από τον πολύνεκρο σεισμό του 1986 και τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007. Το κυπριακό κράτος, αλλά πρωτίστως ο λαός μας έσπευσαν με κάθε τρόπο να προσφέρουν από το υστέρημά τους το αντίδωρο της ευγνωμοσύνης. Αυτό το πελώριο κύμα αλληλεγγύης μάς έφερε ακόμη πιο κοντά.

Αργότερα, με πρωτοβουλία των Κυπρίων Μεσσηνίας και του συλλόγου τους «Ο Πενταδάκτυλος», ο οποίος ιδρύθηκε το 1989, προέκυψε η αδελφοποίηση του Δήμου Καλαμάτας με τον Δήμο Αγλαντζιάς της Λευκωσίας. Χαίρομαι ειλικρινά, γιατί αυτή η σχέση των δύο πόλεων παραμένει ενεργή και λειτουργεί ως ακόμη μια γέφυρα ουσιαστικής επικοινωνίας, συνεργασίας και αλληλεγγύης των ανθρώπων από την Ελλάδα και την Κύπρο.

Χαίρομαι επίσης, γιατί οι Κύπριοι της Μεσσηνίας, περίπου 50 οικογένειες, έχουν αξιόλογη επαγγελματική και κοινωνική δραστηριότητα, ενώ Κύπριοι επιχειρηματίες δραστηριοποιούνται εδώ με επιτυχία, όπως επίσης φιλοξενούνται εδώ αρκετοί φοιτητές και φοιτήτριες από την Κύπρο.

Κύριε Πρύτανη,

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για εμένα ότι η τιμή του Επίτιμου Διδάκτορα προέρχεται από το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, στόχος της ίδρυσης και λειτουργίας του οποίου είναι η δημιουργική συμβολή στην ανάπτυξη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ελληνική περιφέρεια, με υψηλές ποιοτικές προδιαγραφές που να ανταποκρίνονται ως προς το περιεχόμενο των σπουδών, την έρευνα και τη διδασκαλία στις απαιτήσεις ενός σύγχρονου Πανεπιστημίου με εθνική, ευρωπαϊκή και διεθνή εμβέλεια. Μπορεί το Πανεπιστήμιό σας, κύριε Πρύτανη, να μην μετρά πολλά χρόνια λειτουργίας, όμως έχει δικαιωματικά πετύχει να δημιουργήσει ευδιάκριτο στίγμα στον χάρτη της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής. Μαζί με άλλα αρχαιότερα ιδρύματα της Ελλάδας υπηρετεί με επάρκεια τον μείζονα σκοπό της προαγωγής των Γραμμάτων και των Επιστημών, σε μία χώρα που αποτέλεσε ιστορικά γενέτειρα και αφετηρία της ελεύθερης σκέψης, της έρευνας, της παιδείας, της δημοκρατίας, της εξέλιξης.

Εξάλλου, κυρίες και κύριοι, μόνο μέσα από την προαγωγή της έρευνας, της εκπαίδευσης και της καλλιέργειας της κριτικής σκέψης συμβάλλουμε καθοριστικά στην ενίσχυση και απελευθέρωση των δυνατοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού μιας κοινωνίας, και ιδιαίτερα της Νέας Γενιάς, στην οποία όλοι επενδύουμε. Και γνωρίζω καλά ότι το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου επιτελεί ιδιαίτερα αξιόλογο ρόλο σε αυτό το ζωτικό πεδίο. Το γνωρίζω και από συμπατριώτες μου, αφού περίπου 30%-35% φοιτούν στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών αυτό το διάστημα, από το 2007, όταν ξεκίνησε το Τμήμα.

Κυρίες και κύριοι,

Ευρισκόμενος στο βήμα αυτό, δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ με λίγη περισσότερη λεπτομέρεια στους δεσμούς της Κύπρου με την Πελοπόννησο και ειδικότερα με τη Μεσσηνία και την Καλαμάτα, οι οποίοι είναι μακραίωνοι και ισχυροί. Αρχίζοντας από τη μυθολογική παράδοση, στέκομαι στον βασιλιά της Αρκαδίας Αγαπήνορα, ο οποίος μετά την άλωση της Τροίας εγκαταστάθηκε στην Κύπρο και ίδρυσε την Παλαίπαφο. Στην αρχαιότητα, την πρωτοκαθεδρία στις σχέσεις Κύπρου – Πελοποννήσου κατέχει το Άργος. Η σχέση ανάγεται στη Μυκηναϊκή εποχή της Ύστερης Χαλκοκρατίας (12ος και 11ος αιώνες π.Χ.). Αλλά και κατά το τέλος της Κλασικής περιόδου, την εποχή της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η σχέση του Άργους με τη Σαλαμίνα της Κύπρου φαίνεται ότι ήταν έντονη, όταν βασιλιάς της κυπριακής πόλης ήταν ο Νικοκρέων, γιος του Πνυταγόρα.

Στον μεγαλύτερο σταθμό της νεότερης ελληνικής ιστορίας, την Ελληνική Επανάσταση του 1821, μερικές εκατοντάδες Κύπριοι αγωνιστές έσπευσαν στην Πελοπόννησο και πολέμησαν για την ελευθερία της Ελλάδας και του νησιού τους. Είναι ιστορικά τεκμηριωμένο ότι πολλοί από αυτούς πέρασαν και από τη Μεσσηνία, είτε ως επαναστάτες είτε λίγα χρόνια αργότερα ως δάσκαλοι, αξιωματικοί ή υπάλληλοι. Ο πιο γνωστός Κύπριος αγωνιστής που πέρασε από τη Μεσσηνία ήταν ο Χαράλαμπος Μάλης, μέλος της Φιλικής Εταιρείας και δεξί χέρι του Παπαφλέσσα στην προετοιμασία της Επανάστασης που μετέφερε οπλισμό στην Καλαμάτα τον Φεβρουάριο του 1821.

Από τους Μεσσηνίους που πέρασαν από την Κύπρο στα χρόνια της Αγγλοκρατίας, η πιο σημαντική προσωπικότητα ήταν ο Νικόλαος Καταλάνος, που γεννήθηκε το 1855 στο χωριό Νομιτσί της Μεσσηνίας, 60 περίπου χιλιόμετρα νότια της Καλαμάτας. Ήταν ένας από τους πρώτους καθηγητές που διορίστηκαν στο νεοσύστατο τότε Παγκύπριο Γυμνάσιο της Λευκωσίας το 1893, και παρότι από το 1896 σταμάτησε να διδάσκει φυσικομαθηματικά στο πρώτο Γυμνάσιο της Κύπρου, παρέμεινε στην Κύπρο, όπου εργάστηκε ως εκδότης εφημερίδων και αναδείχθηκε ως ένας από τους πρωταγωνιστές του εθνικού κινήματος και ηγέτης με τεράστια λαϊκή επιρροή. Τον Απρίλιο του 1921 ο Καταλάνος εξορίστηκε αδίκως από την Κύπρο με αφορμή τα επεισόδια κατά τον εορτασμό στη Λευκωσία της εκατοστής επετείου από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Ήταν ο πρώτος πολιτικός εξόριστος των Βρετανών. Στην Αθήνα, όπου εξορίστηκε, έζησε σε ένα φτωχικό ημιυπόγειο στην Πλατεία Δεξαμενής και απεβίωσε τον Μάιο του 1933, γράφοντας στο τελευταίο του σημείωμα, λίγες στιγμές προτού πεθάνει, για την Κύπρο.

Η Λευκωσία, όπου έζησε για 28 χρόνια, τον τίμησε τον Σεπτέμβριο του 1960, λίγες εβδομάδες μετά την ανακήρυξη της κυπριακής ανεξαρτησίας, με την ανέγερση της προτομής του στην κεντρική πλατεία της πόλης, τη σημερινή Πλατεία Ελευθερίας. Πρόσφατα, ένας νέος Κύπριος ιστορικός, ο Μιχάλης Σταυρή, παλιός μου φοιτητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, ολοκλήρωσε μια εξαιρετική διδακτορική διατριβή για τον Νικόλαο Καταλάνο. Και σήμερα θέλω να σας ανακοινώσω ότι η Κυβέρνησή μου, σε συνεργασία με την Πρεσβεία μας στην Αθήνα, επεξεργάζεται την απόδοση, με έναν σεμνό τρόπο, τιμής στον Καταλάνο για την προσφορά του στην Κύπρο με την ανέγερση μιας τιμητικής πλάκας είτε εδώ στην Καλαμάτα είτε στη γενέτειρά του, στο Νομιτσί.

Κυρίες και κύριοι,

Η Κύπρος συνδέθηκε με την Καλαμάτα και σε μια από τις πιο μαύρες σελίδες της νεότερης ιστορίας της πρωτεύουσας της Μεσσηνίας, με τις ημέρες κατάληψής της από τα ναζιστικά στρατεύματα στα τέλη του Απριλίου 1941. Εδώ, στο λιμάνι της Καλαμάτας και στους απέραντους ελαιώνες γύρω από την πόλη, μαζί με χιλιάδες στρατιώτες των συμμαχικών δυνάμεων, συνελήφθησαν αιχμάλωτοι και αρκετές εκατοντάδες άνδρες του «Κυπριακού Συντάγματος» του βρετανικού στρατού, από τις 2.000 περίπου που συνελήφθησαν συνολικά στην Ελλάδα. Ήταν το τέλος της διαδρομής του συμμαχικού εκστρατευτικού σώματος προς τα λιμάνια του νότου και της μεγάλης επιχείρησης εκκένωσης. Εδώ σκοτώθηκαν και μερικοί Έλληνες Κύπριοι στρατιώτες, ενώ πολύ περισσότεροι ήταν αυτοί που δεν παραδόθηκαν στους Γερμανούς ή κατάφεραν να δραπετεύσουν και βρήκαν καταφύγιο και φιλοξενία σε πολλά χωριά της Μεσσηνίας και της Λακωνίας. Μάλιστα, ανάμεσά τους ήταν και Τουρκοκύπριοι στρατιώτες που υιοθέτησαν ελληνικά ονόματα και πέρασαν μεγάλο διάστημα της κατοχής στην Πελοπόννησο.

Ένας από αυτούς, ο στρατιώτης Μεχμέτ Αλή του Μεχμέτ, με το ψευδώνυμο Μιχάλης Παπακώστας ή «Μαύρος» από τη Χρυσοχού της Επαρχίας Πάφου, κρύφτηκε στη Σαϊδόνα, πολύ κοντά στην Καλαμάτα, και ήταν ο πρώτος αντάρτης της περιοχής. Εκεί έδωσε και μια από τις πρώτες μάχες εναντίον των Ιταλών στην περιοχή τον Μάρτιο του 1942. Τελικά, ο Κύπριος αντάρτης συνελήφθη, καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε στα τέλη Ιουλίου 1942 στην Τρίπολη.

Η Μεσσηνία, όπως προανέφερα, έχει και μεγάλη συνεισφορά στην εκπροσώπηση παιδιών της Πελοποννήσου στην απέλπιδα προσπάθεια υπεράσπισης της Κύπρου απέναντι στην τουρκική εισβολή του 1974. Έχουν μετρηθεί τουλάχιστον 80 Μεσσήνιοι Ελδυκάριοι, υπηρετούντες στην Εθνική Φρουρά και άνδρες της Α΄ Μοίρας Καταδρομών που πολέμησαν στην Κύπρο τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1974. Από αυτούς τέσσερις σκοτώθηκαν και πέντε παραμένουν αγνοούμενοι μέχρι σήμερα από τις μάχες της Ελληνικής Δύναμης Κύπρου (ΕΛ.ΔΥ.Κ.) στα υψώματα δυτικά της Λευκωσίας. Οι συμπολεμιστές τους, με διάφορες εκδηλώσεις στην Καλαμάτα, συντηρούν βαθιά στις καρδιές τους τη μνήμη της Κύπρου, ενώ σε όλη τη Μεσσηνία υπάρχουν διάσπαρτα μνημεία τέκνων της που έπεσαν στην Κύπρο το μαύρο εκείνο καλοκαίρι. Θεωρώ σήμερα ελάχιστο μου χρέος την αναφορά των ονομάτων των Μεσσηνίων πεσόντων και αγνοουμένων:

Α΄ Μοίρα Καταδρομών: Δεκανέας Παναγιώτης Γιαννόπουλος από το Κρυονέρι Τριφυλίας, πεσών.

ΕΛ.ΔΥ.Κ. – Εθνική Φρουρά:

Πεσόντες: Δεκανέας Δημήτριος Γκούρος από το Ρωμύρι Πυλίας, Δεκανέας Θεόδωρος Μασούρας από τη Μέλπεια, Λάμπρος Νικητόπουλος από το Τσουράκι Καρύταινας.

Αγνοούμενοι: Δεκανέας Ευάγγελος Ζαχαρέας από την Καλαμάτα, Δεκανέας Παναγιώτης Ηλιόπουλος από την Τριφυλία, Δεκανέας Ιωάννης Ξυδιάς από την Πλατανόβρυση Πυλίας, Δεκανέας Δημήτριος Σκουρλής από την Άνω Μέλπεια και Δεκανέας Ανδρέας Σταθόπουλος από το Ζευγολατιό.

Συνολικά, οι επιζήσαντες Μεσσήνιοι που πολέμησαν στην Κύπρο το 1974 ανέρχονται σε 66.

Κυρίες και κύριοι,

Θα ήθελα να κλείσω αυτή την επώδυνη ενότητα της ομιλίας μου με μια κατ’ εξαίρεση αναφορά σε έναν Πελοποννήσιο, αλλά όχι Μεσσήνιο, γενναίο άνδρα, ο οποίος συνέδεσε το όνομά του με μια από τις πιο καθηλωτικές σελίδες ηρωισμού και αυτοθυσίας του αγώνα εναντίον της τουρκικής εισβολής του 1974. Αναφέρομαι στον καταγόμενο από την Πάτρα λοχαγό Νικόλαο Κατούντα, διοικητή λόχου της 31ης Μοίρας Καταδρομών, του οποίου τα ίχνη χάθηκαν στις 22 Ιουλίου του 1974, αφού έδωσε με επική γενναιότητα άνιση μάχη κατά των υπεράριθμων και υπέρτερων σε μέσα Τούρκων εισβολέων στην περιοχή της κατεχόμενης σήμερα Κερύνειας. Η καταγόμενη από την Καλαμάτα σύζυγός του Σταυρούλα διεξήγαγε έναν πολύχρονο και επίμοχθο αγώνα για τη διακρίβωση της τύχης, όχι μόνο του αγνοούμενου μέχρι σήμερα συζύγου της, αλλά και των υπολοίπων αγνοουμένων της τουρκικής εισβολής. Απευθυνόμενος στην ίδια και την κόρη τους Σύλβια, καθώς τιμούν με την παρουσία τους την εκδήλωση αυτή, θέλω να τους εκφράσω την απέραντη ευγνωμοσύνη των Ελλήνων της Κύπρου για αυτά που ο Νικόλαος Κατούντας προσέφερε στη Μεγαλόνησο, δείγματα της οποίας είναι εκδηλώσεις, αλλά και πράξεις Αρχών και σωματείων της Κύπρου. Και βέβαια, η απόδοση τιμής στον Νικόλαο Κατούντα από τον Δήμο της Καλαμάτας με την ανέγερση προτομής στην κεντρική πλατεία της πόλης και την ονοματοδοσία δρόμου παράπλευρα του κτηρίου του Πανεπιστημίου αποτελεί ακόμη έναν ισχυρό δεσμό στις σχέσεις Μεσσηνίας και Κύπρου.

Κυρίες και κύριοι,

Η πεντηκοστή επέτειος από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, που συμπληρώνεται φέτος, προσφέρεται με τον έντονο χρονικό συμβολισμό της για συλλογικό προβληματισμό, αποκόμιση διδαγμάτων και επαναβεβαίωση αρχών και θέσεων σε σχέση με τη διαχείριση της συνεχιζόμενης από το 1974 κατοχής μεγάλου τμήματος της επικράτειας του ανεξάρτητου και κυρίαρχου κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας, μέλους του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 2004.

Το εγκληματικά προδοτικό Πραξικόπημα της Χούντας στις 15 Ιουλίου, που ανέτρεψε τον νόμιμο Πρόεδρο Μακάριο, χρησιμοποιήθηκε ως πρόσχημα από την Τουρκία, για να εισβάλει λίγες ημέρες αργότερα στην Κύπρο και να υλοποιήσει έναν διαχρονικό στόχο, διαπράττοντας ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα στη σύγχρονη μεταπολεμική ιστορία της Ευρώπης. Τα 50 χρόνια της συνεχιζόμενης κατοχής, από τα 64 συνολικά χρόνια ζωής της Κυπριακής Δημοκρατίας, μπορεί να φαίνονται μικρό διάστημα στον μακρύ ιστορικό χρόνο ή στην ευρύτερη οπτική του Ανατολικού Ζητήματος των τελευταίων αιώνων. Ωστόσο, για όλους εμάς, για την Κύπρο και για τους κατοίκους της, τα τραγικά γεγονότα του Πραξικοπήματος, της εισβολής και της κατοχής μέχρι σήμερα μεγάλου τμήματος της πατρίδας μας αφήνουν βαρύτατη σφραγίδα στην καθημερινότητά μας, στο μέλλον του τόπου μας και των παιδιών μας.

Πενήντα τα χρόνια φέτος. Πολλά, πάρα πολλά. Μια ολόκληρη γενιά, η δική μου γενιά, αυτή των παιδιών του πολέμου, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην προσφυγιά, στην κατοχή, στην ωμή και σκληρή πραγματικότητα μιας Κύπρου διαιρεμένης διά της ισχύος των όπλων. Τα παιδιά του πολέμου, που χώθηκαν στην αγκαλιά της μάνας τους τις τραγικές εκείνες ημέρες του 1974, που έπαιζαν και μάθαιναν γράμματα στα αντίσκηνα, απέκτησαν πλέον τα δικά τους παιδιά, με την πατρίδα όμως de facto διχοτομημένη και νιώθοντας ακόμα αδικαίωτα και προδομένα. Την ίδια ώρα, μια άλλη γενιά, αυτή των δικών μας παππούδων, έφυγε χωρίς να ταφεί στα πατρογονικά χώματα, με ανεκπλήρωτη την επιθυμία και τον πόθο της επιστροφής.

Κυρίες και κύριοι,

Η Κυπριακή Δημοκρατία υπέστη το 1974 ένα διπλό όλεθρο που την τραυμάτισε, τη διαίρεσε, τη λύγισε και, παρά τις έκνομες προσπάθειες για αφανισμό της, δεν την κατέστρεψε. Ναι, μετράμε σήμερα 50 συναπτά τραγικά καλοκαίρια και πολλαπλές ανοικτές πληγές. Ενάντια όμως στις επιθυμίες κάποιων, μετρούμε την ίδια στιγμή και 50 χρόνια, στα οποία ο κυπριακός ελληνισμός δεν συμβιβάστηκε, δεν παραιτήθηκε, δεν ξέχασε. Παρά τις δυσκολίες, τον πόνο, τα προβλήματα, δεν υποκύψαμε και μισό αιώνα μετά δεν συνηθίσαμε. Πορευθήκαμε και αγωνιστήκαμε χωρίς να συμβιβαστούμε με την κατοχή. Εξάλλου, με το άδικο και το απαράδεκτο ο νουνεχής και ηθικά συγκροτημένος άνθρωπος δεν μπορεί να συμβιβαστεί. Αντίθετα, ο κυπριακός ελληνισμός εργάστηκε σκληρά, πίστεψε σε αρχές και αξίες οικουμενικές, ανέδειξε και ενίσχυσε περαιτέρω την κρατική υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας, καταβάλλοντας συνεχώς προσπάθειες για τερματισμό της κατοχής και επανένωση της χώρας και του λαού της.

Χωρίς ποτέ να ξεχνά, ο κυπριακός λαός στάθηκε όρθιος, ανασύνταξε δυνάμεις, στέγασε προσωρινά τους εκτοπισμένους του, μεγάλωσε τα παιδιά του. Ο κυπριακός ελληνισμός, προς απογοήτευση διαφόρων, δεν ξέχασε: καρτερεί, ελπίζει και αγωνίζεται.

Στέκομαι, λοιπόν, σήμερα μπροστά σας, σε μια ιστορική πόλη του Ελληνισμού, που φιλοξενεί ένα από τα πλέον φερέλπιδα ακαδημαϊκά ιδρύματα της Ελλάδος, μισό αιώνα μετά από την πιο τραγική και ολέθρια στιγμή της νεότερης κυπριακής ιστορίας, ο πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας που γεννήθηκε λίγους μόλις μήνες πριν από εκείνον τον μαύρο Ιούλιο και μεγάλωσε μαζί με τα άλλα παιδιά του πολέμου, της προσφυγιάς, του «Δεν Ξεχνώ», της αδιάκοπης αναζήτησης της ελπίδας, μετά από πολλές και συνεχιζόμενες απογοητεύσεις.

Στέκομαι μπροστά σας, δηλώνοντας με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο ότι δεν υπάρχει, κυρίες και κύριοι, για εμάς άλλη επιλογή από τον τερματισμό της κατοχής και την επανένωση της πατρίδας μας. Οφείλουμε να απαλλαγούμε από την κατοχή και τη διαίρεση, που διαβρώνουν τις δυνάμεις και τις δυνατότητες της Κύπρου για περαιτέρω πρόοδο και ευημερία, και ακυρώνουν το όραμα της ενιαίας, κοινής ευημερούσας πατρίδας. Ο μόνος δρόμος είναι η εντατικοποίηση των προσπαθειών, η σωστή ανάγνωση των διεθνών εξελίξεων, η κατανόηση των γεωστρατηγικών ισορροπιών, η θωράκιση της διεθνούς υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω της ενίσχυσης όλων των παραγόντων ισχύος του κράτους και η ανάδειξη του ρόλου μας, με πράξεις και όχι λόγια, ως πυλώνα ασφάλειας και σταθερότητας στην ιδιαιτέρως σημαντική περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής.

Μέσα από αυτή τη συλλογιστική, από την πρώτη μέρα που ανέλαβα τα καθήκοντα του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, ξεκίνησα μια διεθνή εκστρατεία, για να επαναφέρουμε το Κυπριακό σε τροχιά διαπραγματεύσεων με στόχο την αναζήτηση λειτουργικής και βιώσιμης λύσης, στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου, του διαπραγματευτικού κεκτημένου και των αρχών και αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ζητούμενο ήταν –και παραμένει– η απελευθέρωση και η επανένωση της χώρας και του λαού της μέσα σε συνθήκες δημοκρατίας, ασφάλειας, ίσων δικαιωμάτων και ευκαιριών για όλους τους νόμιμους κατοίκους της, πραγματικής ειρήνης, προόδου και ευημερίας. Με ικανοποίηση βλέπω ότι η μεγάλη αυτή προσπάθεια αποδίδει σταδιακά καρπούς και παραμένω συγκρατημένα αισιόδοξος για τη συνέχεια. Δεν υποβαθμίζω ούτε τα προβλήματα, ούτε τις δυσκολίες, ούτε τις προκλήσεις. Είμαι απόλυτα ρεαλιστής.

Την ίδια στιγμή, γνωρίζω πολύ καλά ότι η παρούσα κατάσταση πραγμάτων στην Κύπρο δεν μπορεί να αποτελεί το μέλλον της πατρίδας μας. Στηρίζουμε με ειλικρινή και ουσιαστικό τρόπο τις πρωτοβουλίες της Διεθνούς Κοινότητας. Στηρίζουμε εποικοδομητικά την πρωτοβουλία του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και επενδύουμε στη νέα αυτή προσπάθεια, έχοντας την έντονη πεποίθηση ότι εάν υπάρξει θετική ανταπόκριση από την τουρκική πλευρά, είναι δυνατόν να δημιουργηθούν οι συνθήκες, για να τεθεί με αξιώσεις το Κυπριακό στις ράγες της διαπραγματευτικής διαδικασίας και να οδηγηθούμε σε μια αμοιβαία επωφελή κατάσταση πραγμάτων.

Θέλω να επαναλάβω ότι έχω πλήρη επίγνωση των δυσκολιών, των εμποδίων, των προκλήσεων. Έχουμε πλήρη αντίληψη του συσχετισμού δυνάμεων και, βεβαίως, είμαστε αρκούντως ρεαλιστές, για να μην αιθεροβατούμε. Ωστόσο, ακριβώς επειδή είμαστε πραγματιστές, ακολουθούμε με συνέπεια μια στρατηγική που βασίζεται στη Θουκυδίδεια κατανόηση των διεθνών σχέσεων και τη σημασία που αποκτούν οι παράγοντες ισχύος και οι συνέργειες με άλλες δυνάμεις, ειδικότερα ισχυρούς δρώντες του διεθνούς συστήματος για την επίτευξη αυτού του εθνικού στόχου. Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο, αξιοποιούμε την ιδιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ισχυροποιούμε το πλέγμα των συνεργειών που διατηρούμε με τρίτες χώρες, ενισχύουμε το πολιτικό και διπλωματικό μας αποτύπωμα με πράξεις και όχι απλά λόγια, και διευρύνουμε τους παράγοντες ισχύος της χώρας μας.

Μακαριότατε, Σεβασμιότατε, κύριε Δήμαρχε, κύριε Υπουργέ, κύριε Περιφερειάρχη, κύριε Πρύτανη,

Η παρουσία σας στην εκδήλωση αυτή, δηλώνοντας ευαισθησίες και προτεραιότητες, εμπεριέχει συμβολισμούς και στέλνει μηνύματα που προσλαμβάνω ως εγκαρδιωτικά. Ειλικρινά σας ευχαριστώ θερμά.

Από το βήμα αυτό, στο οποίο έχω την τιμή να βρίσκομαι απόψε, θέλω να αποτίνω φόρο τιμής στους Ελλαδίτες αδελφούς με καταγωγή από τη Μεσσηνία, που έπεσαν μαχόμενοι με ανδρεία και αυταπάρνηση το 1974 εναντίον των Τούρκων εισβολέων, προασπιζόμενοι την ελευθερία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εκφράζω την ευγνωμοσύνη της κυπριακής πολιτείας και σύμπαντος του κυπριακού ελληνισμού προς όλους τους Ελλαδίτες, οι οποίοι αγωνίστηκαν για την απόκρουση της ιταμής τουρκικής εισβολής.

Οφειλόμενη η ειδική αναφορά στην Ελληνική Δύναμη Κύπρου, της οποίας η μάχη στο στρατόπεδό της στα μέσα Αυγούστου του 1974 όχι μόνο έσωσε τη Λευκωσία, αλλά, χωρίς υπερβολή, συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πιο ηρωικές μάχες που έδωσε ο ελληνικός στρατός στην ιστορία του. Όπως έχω προαναφέρει, ανάμεσα στους Ελλαδίτες αξιωματικούς της Εθνικής Φρουράς και της ΕΛ.ΔΥ.Κ. και τους στρατιώτες της ΕΛ.ΔΥ.Κ. που πολέμησαν με αυτοθυσία και σκοτώθηκαν προασπίζοντας την Κυπριακή Δημοκρατία εκείνο το μαύρο καλοκαίρι του 1974 περιλαμβάνονται και δεκάδες από την Πελοπόννησο, αρκετοί από τους οποίους με καταγωγή από τη Μεσσηνία. Τους θυμόμαστε όλους, πεσόντες, αγνοούμενους μέχρι σήμερα και βετεράνους πολεμιστές του 1974, και τους τιμάμε με ευγνωμοσύνη. Είναι η ελάχιστη και στοιχειώδης υποχρέωσή μας.

Θέλω επίσης να εκφράσω τη γνήσια ευγνωμοσύνη και την απεριόριστη εκτίμηση των Ελλήνων Κυπρίων για την έμπρακτη και σταθερή στήριξη και συμπαράσταση που η Ελληνική Δημοκρατία και ο αδελφός ελληνικός λαός προσφέρουν στα 50 αυτά χρόνια στον αγώνα μας για επιβίωση και δικαίωση. Αποτελείτε τον πιο σημαντικό μας σύμμαχο, τον πιο σθεναρό υποστηρικτή των προσπαθειών μας, τον πιο ανιδιοτελή συμπαραστάτη μας. Αντλούμε δύναμη από τη βοήθειά σας και στηριζόμαστε στη δική σας ουσιαστική συμβολή για την ευόδωση του αγώνα που διεξάγουμε.

Κυρίες και κύριοι,

Σας ευχαριστώ όλες και όλους για την παρουσία σας απόψε, που ενισχύει πραγματικά τα μηνύματα καρτερίας, επανένωσης και ελπίδας, τα οποία στέλνει η εκλεκτή αυτή εκδήλωση, στο πλαίσιο της τιμητικής για μένα απόφασή σας. Η παρουσία και η υποδοχή σας ενισχύουν, όμως, και ένα αίσθημα που κουβαλώ από τα εφηβικά μου χρόνια: Η Κύπρος δεν κείται μακράν όσο είναι στις καρδιές των Ελλαδιτών αδελφών μας.

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ».

ΣΥΜΒΟΛΙΚΑ ΕΝΘΥΜΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαμάτας Αναστάσιος Ηλιόπουλος, ανέγνωσε την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, με την οποία ανεκηρύχθη Επίτιμος Δημότης ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νικόλαος Χριστοδουλίδης «ως ένδειξη βαθύτατης τιμής προς το πρόσωπό Του και το αξίωμά Του από το σύνολο των συνδημοτών μας».

Η απόφαση επεδόθη στον Εξοχώτατο Πρόεδρο σε πάπυρο από τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου.

Ακολούθως, ο Δήμαρχος επέδωσε στον Εξοχώτατο Πρόεδρο το χρυσό κλειδί της πόλης, αντίγραφο της «Προειδοποίησις εις τας ευρωπαϊκάς αυλάς» καθώς και ορειχάλκινο γλυπτό με την αναπαράσταση της πόλης της Καλαμάτας.

Η ειδική τελετή ολοκληρώθηκε με ρεσιτάλ τραγουδιού που επιμελήθηκε το  Δημοτικό Ωδείο Καλαμάτας, από τη μέτζο σοπράνο Θεοδώρα Μπάκα και την Πόπη Μαλαπάνη στο πιάνο.

Σημειώνεται ότι της τελετής ανακήρυξης προηγήθηκε η τελετή αναγόρευσης του κ. Χριστοδουλίδη σε Επίτιμο Διδάκτορα του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, μετά από ομόφωνη απόφαση του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών, που εδρεύει στην πόλη της Καλαμάτας.

Σε ειδική τελετή που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 2 Φεβρουαρίου 2024, στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας, η Α.Θ.Μ. ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρος ο Β’, ανακηρύχθηκε Επίτιμος Δημότης του Δήμου Καλαμάτας, κατόπιν ομόφωνης απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου.

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ

Ο Δήμαρχος, Θανάσης Βασιλόπουλος, προσφωνώντας το Μακαριώτατο, ανέφερε τα εξής:

Η Καλαμάτα η πόλη, με την πλούσια ιστορία και παράδοση, έχει σήμερα την ιδιαίτερη τιμή και ευλογία να φιλοξενεί την Αυτού Θειοτάτη Μακαριότητα, τον Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής Θεόδωρο τον Β’, η παρουσία του οποίου λαμπρύνει τους πάνδημους εορτασμούς για την Πολιούχο και Προστάτιδα της πόλης μας, της Παναγίας Υπαπαντής.

Υποδεχόμαστε με χαρά τον πρώτο Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, ο οποίος επισκέπτεται την πόλη μας κατά την ιστορική διαδρομή της Εκκλησίας του Χριστού ανά τους αιώνες.

Το Δημοτικό μας Συμβούλιο, ομόφωνα ψήφισε και ανακήρυξε τον Μακαριώτατο Επίτιμο Δημότη Καλαμάτας, εκφράζοντας με την ομοφωνία του την κοινή μας αντίληψη για την σημαντική και ευεργετική προσφορά του στην Εκκλησία και την Ορθοδοξία, αλλά και την εγκάρδια ευγνωμοσύνη μας για το σπουδαίο ιεραποστολικό, ανθρωπιστικό και κοινωνικό Του έργο.

Η βαθιά αγάπη Του για τον συνάνθρωπο, ο μειλίχιος χαρακτήρας Του, η πολυσχιδής δράση και ακάματη προσφορά Του, το ξεχωριστό και θεάρεστο έργο Του πνευματικό αλλά και υλικό με τη δημιουργία δεκάδων κοινωνικών, υγειονομικών και εκπαιδευτικών δομών καθώς και της ίδρυσης νέων Εκκλησιών στην αφρικανική ήπειρο, αποτελούν φάρο φωτεινό που μας καθοδηγούν στην οδό της αγάπης, της προσφοράς, της αλληλεγγύης για τον συνάνθρωπο ανεξαρτήτως φυλής, φύλου ακόμη και θρησκείας.

Για την Καλαμάτα, η λαμπρή αυτή ημέρα θα αποτελεί σημείο αναφοράς καθώς στο εξής ο σεπτός Ιεράρχης, που κοσμεί την Ορθοδοξία, που διακονεί στις εσχατιές της Αφρικανικής γης το λόγο του Θεού, που φυλάττει παραδόσεις διατηρώντας άσβεστη την Οικουμενικότητα του Πολιτισμού και της Γλώσσας μας, που με κόπο και θυσίες μεταλαμπαδεύει την Πίστη μας, τις πανανθρώπινες αξίες της Αγάπης, της Ελπίδας, της Ειρήνης. Θα είναι ο ξεχωριστός συνδημότης μας.

Στο εξής η εικόνα του αναρτημένη θα κοσμεί το Ιστορικό μας Δημαρχείο, ανάμεσα σε άλλες σπουδαίες προσωπικότητες της Εκκλησίας μας, της Πολιτικής, των Γραμμάτων και της Κοινωνίας, δεικνύοντας το φωτεινό παράδειγμα καλοσύνης και ανεκτικότητας για όλους εμάς και τις νεότερες γενιές.

Μακαριώτατε,

Η Καλαμάτα Σας ευχαριστεί για την αποδοχή της απόδοσης τιμής προς το πρόσωπό Σας, με την ανακήρυξή Σας σε Επίτιμο Δημότη μας.

Είθε αυτή η τιμητική διάκριση να λειτουργήσει ως γέφυρα συνεργασίας, ενισχύοντας και ενδυναμώνοντας τους δεσμούς της Καλαμάτας με το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας με σκοπό την διακονία των εχόντων κάθε είδους ανάγκη συνανθρώπων μας σε όποιο σημείο της γης και αν ευρίσκονται.

Η Καλαμάτα και οι κάτοικοί της σας ευγνωμονούν για την ευλογημένη παρουσία Σας!»

ΣΥΜΒΟΛΙΚΑ ΕΝΘΥΜΗΜΑΤΑ

Ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαμάτας Αναστάσιος Ηλιόπουλος, ανέγνωσε την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, με την οποία ανεκηρύχθη Επίτιμος Δημότης ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρος «ως ένδειξη βαθύτατης τιμής προς το πρόσωπό Του και το αξίωμά Του από το σύνολο των συνδημοτών μας και επιπλέον ως αναγνώριση του ιεραποστολικού και κοινωνικού Του έργου και της προσφορά του στην Ορθοδοξία».

Η απόφαση επεδόθη στον Μακαριώτατο Πατριάρχη σε πάπυρο από τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου.

Κατόπιν, ο Δήμαρχος επέδωσε στον Μακαριώτατο το χρυσό κλειδί της πόλης, αντίγραφο της «Προειδοποίησις εις τας ευρωπαϊκάς αυλάς» καθώς και επιστήθιο εγκόλπιο που φέρει ανάγλυφη οστέινη εικόνα της Παναγίας Υπαπαντής.

ΑΝΤΙΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ

Η Α.Θ.Μ. ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρος ο Β’, ανέφερε -μεταξύ άλλων- αντιφωνώντας, μετά από προσφώνηση του Δημάρχου:

«Ευρίσκομαι ανάμεσά σας αισθανόμενος ιδιαίτερη χαρά διότι εσείς κύριε Δήμαρχε και το δημοτικό συμβούλιο της έκπαλαι πρωτεύουσας της Μεσσηνίας, της πόλεως της Καλαμάτας λάβατε την απόφαση της απονομής εις το πρόσωπό μου του τίτλου του επιτίμου δημότη του Δήμου Καλαμάτας. Το πρωί εορτάσαμε πανηγυρικά και πάνδημα την εορτή της Υπαπαντή τελώντας το ύψιστο μυστήριο της Εκκλησίας, το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Και τούτη την ώρα βρισκόμαστε όλοι εδώ στο κόσμημα της πόλεως την Κεντρική Σκηνή του Μεγάρου Χορού της Καλαμάτας για να μου απονείμετε επισήμως την μεγάλη τιμή να με ονομάσετε επίτιμο δημότη της πόλεως σας.

Εκφράζω τις βαθύτατες ευχαριστίες μου για’  αυτήν την ύψιστη τιμή, η οποία, επιτρέψτε μου να δηλώσω ότι δεν ανήκει σε εμένα τον ταπεινό Πατριάρχη Θεόδωρο, αλλά ανήκει στην Εκκλησία την οποία ο Κύριος με έταξε να διακονώ άχρι καιρού. Τα πάντα ανήκουν στην Εκκλησία και ό,τι εμείς προσφέρουμε, το χρέος μας μένει ανεξόφλητο. Η τιμή κ. Δήμαρχε ανήκει στην Αλεξανδρινή Εκκλησία, στους ταπεινούς ιεραποστολικούς εργάτες του ευαγγελίου στην αχανή αφρικανική ήπειρο και εν γένει στον πονεμένο Αφρικανό άνθρωπο τον οποίο προσπαθούμε να διακονούμε με αγάπη και φιλάνθρωπο χριστιανικό πνεύμα.

Έρχομαι από την Αλεξάνδρεια, την πόλη την μεγάλη του Αλεξάνδρου, της οποίας την πολυδιάστατη ιστορία και την πνευματική της πλουσιότατη παράδοση μοναδικά διασώζει η Εκκλησία Αλεξανδρείας και αυτήν την παράδοση του πνεύματος και της κατά Χριστόν ελευθερίας μεταλαμπαδεύει διαχρονικά η Εκκλησία Αλεξανδρείας σε ολόκληρη την Αφρική.

Ήλθα στην Καλαμάτα, τη δεύτερη μεγάλη πόλη της Πελοποννήσου, το διαμάντι της μεσσηνιακής γης. Ένα εξαιρετικό λιμάνι με μεγάλη ιστορία. Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι τα λιμάνια έπαιξαν εξαιρετικό και σημαίνοντα ρόλο στην ιστορία του πολιτισμού και στη μεταλαμπάδευση εκτός από το εμπόριο και στοιχείων πολιτισμού με πρώτο και καλύτερο παράδειγμα την πόλη της έδρας του Πατριαρχείου μας, την Αλεξάνδρεια. Η ιστορία, λοιπόν, της πόλεως της Καλαμάτας διαμορφώνεται με την αλληλοπεριχώρηση των στοιχείων του ελληνισμού και της χριστιανικής πίστης. Τούτα τα δύο θαρρώ ότι εύστοχα διασώζει και διαμηνύει το έμβλημα της πόλεώς σας και από σήμερα και πόλεώς μου. Το έμβλημα το οποίο φέρει τον ωραίο βυζαντινό ναό των Αγίων Αποστόλων που βρίσκεται στην καρδιά του ιστορικού κέντρου της πόλεως. Ένας ναός ο οποίος αφενός δεικνύει την πλούσια ιστορική κληρονομιά της Καλαμάτας και αφετέρου εντός του έχουν διαδραματιστεί σημαντικά γεγονότα που συνδέονται με τη νεότερη ελληνική ιστορία και ιδιαίτερα με την ιστορία της πόλεως, όπως φυσικά δηλώνει και η ημερομηνία 23 Μαρτίου 1821. Ουσιαστικά, το έμβλημα της πόλεως διασώζει τα δύο διαχρονικά στοιχεία ή ορθότερα πυλώνες του ελληνισμού, την πίστη και την ελευθερία. Δύο έννοιες οι οποίες ζυμώθηκαν στην ψυχή των Ελλήνων και εκφράσθηκαν εντός της ελληνορθόδοξης χριστιανικής παράδοσης. Έτσι το έμβλημα της πόλεως εκφράζει το ιστορικό βάθος της, το δυναμικό παρόν και εξακοντίζει  την πόλη με σιγουριά προς το μέλλον διότι θα έχει ως στήριγμα αυτούς του δύο πυλώνες, ελευθερία και πίστη.

Εντιμότατε και λίαν αγαπητέ Δήμαρχε της πόλεως της Καλαμάτας κ. Αθανάσιε Βασιλόπουλε,

ο λαός της πόλεως Καλαμάτας και των πέριξ δημοτικών ενοτήτων αυτής σας έδωσε τη δυνατότητα να διοικήσετε τον Δήμο για δεύτερη φορά, εκτιμώντας τις άοκνες προσπάθειες που καταβάλλατε με το δημοτικό συμβούλιο και τους συνεργάτες σας για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των δημοτών, την οικονομική και πνευματική ανάπτυξη της πόλεως και κυρίως για την αμεσότητα με τους πολίτες, η οποία αποτελεί το κατ’ εξοχήν εργαλείο χρηστής διοίκησης. Ουσιαστικά στο πρόσωπό σας εφαρμόζει το ρηθέν από τον μεγάλο πατέρα της Εκκλησίας Ιωάννη Χρυσόστομο ότι «ἀρκεῖ εἷς ἄνθρωπος ζήλῳ πεπυρωμένος ὁλόκληρον διορθώσασθαι δῆμον» (PG, 49, 349).

Περαίνοντας τις λίγες σκέψεις που σας κατέθεσα, ευχαριστώ για την απονομή του τίτλου του επιτίμου δημότη στην ελαχιστότητά μου και εύχομαι και επικαλούμαι προς εσάς κ. δήμαρχε, το δημοτικό συμβούλιο και τους συνεργάτες σας κάθε από θεού βοήθεια προς επιτυχία του δύσκολου έργου σας για την πρόοδο και την ευημερία του ευλογημένου λαού της πόλεως.

Ευχαριστώ, επίσης, τους παρόντας στην τιμητική αυτή εκδήλωση και σας παρακαλώ να μας έχετε πάντα στις προσευχές σας, διότι το έργο της ιεραποστολής στην Αφρική δεν είναι εύκολο, είναι βαρύ και δύσκολο.

Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἔως τοῦ αἰῶνος».

Η τελετή ολοκληρώθηκε με συναυλία αφιερωμένη στον εορτασμό της Πολιούχου της πόλης, Παναγίας Υπαπαντής, από τη Δημοτική Φιλαρμονική Καλαμάτας και τη Σχολή Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας.

Την Παρασκευή 2 Φεβρουαρίου 2024 και ώρα 19:00 στην Κεντρική Σκηνή του Μεγάρου Χορού Καλαμάτας, θα πραγματοποιηθεί η τελετή ανακήρυξης της Α.Θ.Μ. του Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρου του Β’, σε Επίτιμο Δημότη Καλαμάτας.

Θα ακολουθήσει συναυλία αφιερωμένη στον εορτασμό της Πολιούχου της πόλης, Παναγίας Υπαπαντής, από τη Δημοτική Φιλαρμονική Καλαμάτας και τη Σχολή Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας.

Υπενθυμίζεται ότι η υποδοχή του Μακαριωτάτου Πατριάρχη θα πραγματοποιηθεί σήμερα, 1η Φεβρουαρίου και ώρα 18:00 στην πλατεία Υπαπαντής.

Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Καλαμάτας στη συνεδρίασή του, σήμερα Πέμπτη 3 Μαρτίου 2022 και αφού έλαβε υπόψη του την προγραμματισμένη επίσκεψη της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου στην πόλη της Καλαμάτας, στις 23 Μαρτίου 2022, με την ευκαιρία του εορτασμού της απελευθέρωσης της πόλης από τον Οθωμανικό ζυγό και την έναρξη του Εθνικοαπελευθερωτικού μας Αγώνα, ομόφωνα ψήφισε την ανακήρυξή Της σε Επίτιμη Δημότη του Δήμου Καλαμάτας, ως ένδειξη βαθύτατης τιμής, αγάπης και εμπιστοσύνης προς το πρόσωπό Της από το σύνολο των συνδημοτών μας και επιπλέον ως αναγνώριση της προσφοράς της στους Θεσμούς και το Δημόσιο Βίο της Πατρίδος μας.

Κατά την τελετή που θα πραγματοποιηθεί, στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας θα επιδοθεί το κλειδί της πόλης, η διακήρυξη της Μεσσηνιακής Γερουσίας και το ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου.

Χθες Πέμπτη 2 Σεπτεμβρίου 2021 και ώρα 08.35’ έφυγε από καρδιοαναπνευστική ανακοπή ο μεγάλος Έλληνας μουσουργός, πολιτικός, συγγραφέα και Επίτιμος Δημότης Καλαμάτας, Μίκης Θεοδωράκης.

Ο Μίκης (Μιχαήλ) Θεοδωράκης (Χίος, 29 Ιουλίου 1925 – 2 Σεπτεμβρίου 2021) ήταν Έλληνας συνθέτης, στιχουργός, διευθυντής ορχήστρας και πολιτικός, κρητικής και μικρασιάτικης καταγωγής. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες μουσικοσυνθέτες. Ως πολιτικός υπήρξε υπουργός και τέσσερις φορές εκλεγμένος βουλευτής του ελληνικού κοινοβουλίου με το Κ.Κ.Ε  και την Ν.Δ,  ενώ παράλληλα ήταν ακτιβιστής τιμημένος με το Βραβείο Ειρήνης Λένιν το 1983.

Είχε ασχοληθεί με όλα τα είδη της μουσικής, ενώ είχε συνθέσει τον ίσως πιο αναγνωρίσιμο ελληνικό ρυθμό διεθνώς, το συρτάκι “Ζορμπάς” (1964), βασισμένο σε παραδοσιακή κρητική μουσική. Επίσης είχε ασχοληθεί με την κλασική μουσική γράφοντας συμφωνίες, ορατόρια, μπαλέτα, όπερες και μουσική δωματίου.

Συνθέσεις του έχουν ερμηνευτεί από καλλιτέχνες παγκοσμίου φήμης, όπως οι Beatles, η Σίρλεϊ Μπάσεϊ, η Τζόαν Μπαέζ και η Εντίθ Πιάφ, ενώ έχει γράψει μουσική για γνωστές ταινίες όπως: Φαίδρα (1962), Αλέξης Ζορμπάς (1964), Ζ (1969) και Σέρπικο (1973). Το 1970, για τη μουσική στη ταινία Ζ, του απονεμήθηκε το βραβείο BAFTA για πρωτότυπη μουσική, ενώ ήταν υποψήφιος στην ίδια κατηγορία του 1974, για την ταινία State of Siege,  και το 1975, για την ταινία Serpico. Επίσης ήταν υποψήφιος για Γκράμι το 1966 και το 1975 για το μουσικό θέμα των ταινιών Ζορμπάς και Serpico αντίστοιχα.

Το πιο σημαντικό του έργο θεωρείται η μελοποιημένη ποίηση, χρησιμοποιώντας ως στίχους ποιήματα βραβευμένων ποιητών ελληνικής και ξένης καταγωγής, όπως οι Γιάννης Ρίτσος (Βραβείο Ειρήνης Λένιν 1976), Γιώργος Σεφέρης (Νόμπελ 1963), Πάμπλο Νερούδα (Νόμπελ 1971), Οδυσσέας Ελύτης (Νόμπελ 1979).

Το 2000 προτάθηκε για βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.

ΕΠΙΤΙΜΟΣ ΔΗΜΟΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΟ 2020

Ο Δήμος Καλαμάτας στις 2 Νοεμβρίου 2020, ως ένδειξη τιμής προς το πρόσωπό του και, επιπλέον, ως αναγνώριση της μεγάλης προσφοράς του στη Δημοκρατία και τον πολιτισμό, ανακήρυξε τον Μίκη Θεοδωράκη σε Επίτιμο Δημότη Καλαμάτας, στο πλαίσιο της 22η/2020 ειδικής συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαμάτας.

ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ

Κατόπιν της εκδημίας του Μίκη Θεοδωράκη, ο Δήμαρχος Καλαμάτας Θανάσης Βασιλόπουλος δήλωσε τα εξής: «Έφυγε σήμερα από τη ζωή ένας Μεγάλος Έλληνας, ο Μίκης Θεοδωράκης. Σπουδαίος άνθρωπος, με τεράστιο μουσικό και πνευματικό έργο. Σύμβολο ενότητας, αγωνιστής  της Δημοκρατίας με πλούσια κοινωνική δράση. Ως ελάχιστη αναγνώριση των αγώνων του για Δημοκρατία και Ελευθερία, ο Δήμος μας, με τιμή, τον ανακήρυξε στις 2 Νοεμβρίου 2020, Επίτιμο Δημότη Καλαμάτας. Αιωνία του η μνήμη!»

ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

«Το Δημοτικό Συμβούλιο Καλαμάτας, σε έκτακτη συνεδρίασή του δια περιφοράς, στις 2 Σεπτεμβρίου 2021, με αφορμή την εκδημία του μεγάλου Εθνικού μας μουσουργού, πολιτικού, συγγραφέα και Επίτιμου Δημότη Καλαμάτας,

ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ

σημαντικής προσωπικότητας, με πλούσιο καλλιτεχνικό και μουσικό έργο, σύμβολο του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού, που τίμησε με το ήθος, τη δράση και την πνευματική, αλλά και κοινωνική του προσφορά την Πατρίδα

Ψηφίζει Ομόφωνα

1. Να εκφράσει τα ειλικρινή συλλυπητήρια προς τους οικείους του

2. Να παραστεί ο Δήμαρχος και αντιπροσωπεία του Σώματος στη νεκρώσιμη ακολουθία

3. Να δοθεί το όνομά του σε κεντρική οδό της πόλεώς μας.       

Αιωνία του η μνήμη!»

Σε κλίμα συγκίνησης, η τελετή ανακήρυξης του Μίκη Θεοδωράκη σε Επίτιμο Δημότη Καλαμάτας. Η τελετή πραγματοποιήθηκε χθες, Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2020, παρουσία της θυγατέρας του μεγάλου Έλληνα Μίκη Θεοδωράκη, Μαργαρίτας, στο πλαίσιο της 22η/2020 ειδικής συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαμάτας, στο αμφιθέατρο «Αλεξ. Κουμουνδούρος» της Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας.

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΝΑΚΗΡΥΞΗΣ

Ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαμάτας Δημήτριος Πολίτης ανέγνωσε την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, με την οποία ανεκηρύχθη Επίτιμος Δημότης ο κ. Μίκης Θεοδωράκης, «ως ένδειξη τιμής προς το πρόσωπό του και, επιπλέον, ως αναγνώριση της μεγάλης προσφοράς του στη Δημοκρατία και τον πολιτισμό».

Η απόφαση επεδόθη στην κα. Μαργαρίτα Θεοδωράκη σε πάπυρο.

ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ

Ο Δήμαρχος, Θανάσης Βασιλόπουλος στην ομιλία του, αναφέρθηκε αρχικά σε στοιχεία από την πορεία ζωής και τη διαδρομή του Μίκη Θεοδωράκη, αναφέροντας επίσης τα εξής:

«Αποτελεί μεγάλη τιμή για το Δήμο Καλαμάτας η ανακήρυξη του Μίκη Θεωδωράκη σε επίτιμο δημότη, ως ελάχιστη αναγνώριση των αγώνων του για δημοκρατία και ελευθερία, τη διαρκή επαγρύπνηση και γόνιμη παρέμβασή του σε κάθε θέμα που απασχολεί την πατρίδα μας καθώς και την ανεκτίμητη μουσική κληρονομιά που έχει κληροδοτήσει σε όλους μας.

Η πολύπλευρη προσωπικότητα του μεγάλου Μίκη Θεοδωράκη, το πλούσιο κοινωνικό, πολιτικό και πολιτιστικό έργο του, και η εν γένει πορεία ζωής που έχει διαγράψει, ένωσαν για μια ακόμα φορά όλους μας, με το σύνολο των παρατάξεων που εκπροσωπούνται στο Δημοτικό Συμβούλιο ομοφώνως να τοποθετούνται επί του θέματος.

Είναι γεγονός ότι ο Μίκης Θεοδωράκης αποτελεί μία παγκοσμίου φήμης προσωπικότητα, ίσως από τις σημαντικότερες και πιο πολυσυζητημένες της νεότερης Ελλάδας, έχοντας αφήσει ανεξίτηλο το στίγμα του μέσα από το σπουδαίο του έργο.

Ως Δήμαρχος νιώθω ιδιαίτερη συγκίνηση που επί της δικής μου θητείας έχω την τιμή να ανακηρύξω τον μεγάλο Έλληνα μουσουργό, πολιτικό και συγγραφέα Μίκη Θεοδωράκη σε επίτιμο δημότη Καλαμάτας και να τον ευχαριστήσω, εκφράζοντας την τοπική μας κοινωνία, για το σύνολο του έργου του, απονέμοντάς του το χρυσό κλειδί της πόλης και αντίγραφο της «Προειδοποιήσεως εις τας ευρωπαϊκάς αυλάς».

ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ: «ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΥ ΑΓΑΠΑΤΕ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΜΟΥ»

Εν συνεχεία, η θυγατέρα του Μίκη Θεοδωράκη, Μαργαρίτα, ανέγνωσε την επιστολή του πατέρα της, η οποία ανέφερε τα εξής:

«Η ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου να με τιμήσει, μου δίνει μεγάλη χαρά και συγκίνηση. Σας ευχαριστώ θερμά και εύχομαι σε σας, στους Δημοτικούς Συμβούλους και σε όλους τους κατοίκους της όμορφης και ιστορικής σας πόλης, υγεία, προκοπή και ευτυχία».

Η κα Μαργαρίτα Θεοδωράκη, φανερά συγκινημένη, απευθυνόμενη στο Δημοτικό Συμβούλιο Καλαμάτας εξέφρασε τις ευχαριστίες της για την αγάπη προς το πρόσωπο του πατέρα της.

ΣΥΜΒΟΛΙΚΑ ΔΩΡΑ

Κατόπιν, ο Δήμαρχος προσέφερε τα εξής συμβολικά δώρα:

Α) το χρυσό κλειδί της πόλης,

Β) αντίγραφο της «Προειδοποιήσεως εις τας ευρωπαϊκάς αυλάς», του πρώτου διπλωματικού κειμένου των επαναστατημένων Ελλήνων, που συντάχθηκε στην Καλαμάτα, στις 23 Μαρτίου 1821 και εμπεριέχει τις αξίες για τις οποίες ξεσηκώθηκαν οι πρόγονοί μας.

Α. ΣΑΜΑΡΑΣ: «ΣΕ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ, ΜΙΚΗ. ΓΙΑ Ο,ΤΙ ΕΔΩΣΕΣ, Ο,ΤΙ ΕΚΑΝΕΣ, ΓΙΑ Ο,ΤΙ ΕΙΣΑΙ…»

Χαιρετισμό στην τελετή για τον Μ. Θεοδωράκη, απέστειλε ο πρώην Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος ανέφερε:

«Είναι μεγάλη η χαρά μου, που σήμερα η ιδιαίτερα πατρίδα μου, τιμά τον μεγάλο Έλληνα δημιουργό, τον Μίκη Θοδωράκη. Ο Μίκης είναι ένα πρόσωπο οικείο, σε όλους τους Έλληνες.  Ακόμα και σε εκείνους που δεν τον γνώρισαν ποτέ προσωπικά.

Μας είναι γνωστός από τη μουσική του, αλλά και από την πολυτάραχη πολιτική του διαδρομή, εδώ και εφτά δεκαετίες! Δεν τον ξέρουμε μόνο. Τον αγαπήσαμε! Για το σπουδαίο μουσικό έργο του.  Αλλά και για τους αγώνες του. Και αυτοί που συμφωνούσαν μαζί του, αλλά και εκείνοι που διαφωνούσαν – τον αγαπήσαμε όλοι!

Κι αυτό κάτι λέει…

Εγώ είχα την τύχη να τον γνωρίσω προσωπικά.

-Για πρώτη φορά τον γνώρισα ως βουλευτής, το 1977. Όταν βρεθήκαμε κι οι δύο στη Βουλή. Σε αντίπαλα κόμματα… Εγώ βουλευτής για πρώτη φορά τότε. Εκείνος για πολλοστή…

-Τον γνώρισα καλύτερα όταν βρεθήκαμε στην ίδια κυβέρνηση το 1990.

-Ακόμα καλύτερα όταν πήγαμε μαζί στη Μόσχα και συναντηθήκαμε με τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ και τον τότε σοβιετικό υπουργό Εξωτερικών Μπεσμερτνιχ.

-Γνωριστήκαμε περισσότερο όταν έγινα υπουργός Πολιτισμού το 2009 και συνομιλούσαμε ατέλειωτες ώρες μαζί είτε στο υπουργείο είτε στο σπίτι του.

-Και βεβαίως, γνώρισα την υπέροχη Ελληνική ψυχή του στα συλλαλητήρια για τη Μακεδονία. Και τα λόγια του τότε, θα μείνουν ανεξίτηλα χαραγμένα στις καρδιές και τις συνειδήσεις κάθε Έλληνα.

Ένας μεγάλος Δημιουργός, μια αδούλωτη ψυχή, μια ανήσυχη προσωπικότητα, μια ανυπότακτη ζωή.  Είπε πάντα την Αλήθεια του. Κι ας δυσαρέστησε πολλούς.  Αγωνίστηκε με όλες του τις δυνάμεις, σε όλη του τη ζωή, για ό,τι πίστευε σωστό.  Δεν χάιδεψε αυτιά. Δεν συμβιβάστηκε. Έμεινε όρθιος.  Κατά καιρούς ενόχλησε τους πάντες. Αλλά τον αγαπήσαμε όλοι!

Σύμβολο ενότητας και παληκαριάς η ζωή του. Αχτίδα πνευματικής Αναγέννησης αλλά και σάλπισμα Αγώνα η μουσική του.

Σήμερα τιμάμε ένα άξιο τέκνο της Ελλάδας, έναν Μεγάλο Έλληνα.

Σε ευχαριστούμε, Μίκη. Για ό,τι έδωσες, για ό,τι έκανες, για ό,τι είσαι…»

Θ. ΠΕΤΡΑΚΟΣ: «ΜΙΚΗ Σ’ ΕΥΓΝΩΜΟΝΟΥΜΕ  ΠΟΥ ΜΑΣ ΕΔΕΙΞΕΣ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ Ν’ ΑΝΕΒΟΥΜΕ ΛΙΓΟ ΨΗΛΟΤΕΡΑ»

Κατά την εκδήλωση χαιρετισμό απηύθυνε, ο εκπρόσωπος του Μουσείου Ζάτουνας «Μίκης Θεοδωράκης», Θανάσης Πετράκος, ο οποίος ανέφερε τα εξής:

«Αποτελεί πολύ μεγάλη τιμή για όλους εμάς,  τους δημότες του Δήμου Καλαμάτας αλλά και για όλους τους Μεσσήνιους,  το γεγονός ότι από σήμερα  είναι συνδημότης μας , ο Μίκης Θεοδωράκης. Ο τελευταίος Μεγάλος Παγκόσμιος Έλληνας. Ο άνθρωπος που ύμνησε  και  τραγούδησε  τους αγώνες, τους καημούς και τη μεγαλοσύνη της Ρωμιοσύνης.

Εκ μέρους όλων των μελών του Συλλόγου «Μίκης Θεοδωράκης – Μουσείο Ζάτουνας» θέλω να εκφράσω τις πιο θερμές μας ευχαριστίες στον Δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης μας για την ομόφωνη απόφασή που λάβατε να  ανακηρύξετε τον  Μίκη Θεοδωράκη Επίτιμο Δημότη της Καλαμάτας, τη χρονιά μάλιστα που γιορτάζουμε τα 95χρονα  του. Δυστυχώς ,  λόγω της πανδημίας οι εκδηλώσεις αυτές δε θα είναι εκείνες που θα  έπρεπε για να τιμηθεί ο Μέγας Μίκης.

Ο Σύλλογος μας  ιδρύθηκε σε ένδειξη τιμής για τον  Μίκη, αλλά και για να διατηρήσει ζωντανή  στην ιστορική μνήμη της Ζάτουνα,  που αποτελεί έναν από τους πολλούς τόπους που εξορίστηκε  στην περίοδο της δικτατορίας. Νιώθουμε συνεπώς  ξεχωριστή χαρά και  ικανοποίηση  , γιατί εσείς ως Δημοτικό Συμβούλιο και ο Δήμαρχος, ανταποκριθήκατε στην πρόταση  μας να τιμηθεί ο Μίκης και πήρατε αυτή τη σημαντική για την πόλη μας  απόφαση.

Κυρίες και κύριοι, ‘Ο,τι και να πούμε εμείς για τον Μίκη είναι πολύ λίγο, γιατί έχουν μιλήσει γι’ αυτόν παγκόσμιες προσωπικότητες της τέχνης, του πολιτισμού, των γραμμάτων, της πολιτικής και κοινωνικής ζωής, αλλά και όλοι οι μεγάλοι επαναστάτες του 20ου αιώνα.

Σήμερα 2 Νοεμβρίου είναι η  ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος νομπελίστας ποιητής μας, ο Οδυσσέας Ελύτης, ο ποιητής του Άξιον Εστί που το μετέτρεψε σε  λαϊκό ορατόριο της Ρωμιοσύνης ο Μίκης. Θα επαναλάβω, λοιπόν,  τα λόγια του ίδιου του Ελύτη για τον Μίκη : «Λογίζομαι ευτυχής που έτυχε να ζω στα ίδια χρόνια με τον Μίκη Θεοδωράκη». Όταν ο τεράστιος Ελύτης λέει  κάτι τέτοιο  ,εμείς οι μικροί πώς πρέπει να αισθανόμαστε γι’ αυτόν τον παγκόσμιο άνθρωπο που πάντρεψε τη μουσική με την ποίηση και αφιέρωσε    τη ζωή του στην τέχνη και στον διαρκή αγώνα για ΕΝΑΝ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΚΟΣΜΟ, ΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΙΟ ΔΙΚΑΙΗ,  ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ, ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΔΕΛΦΟΣΥΝΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ,  ΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΛΑΩΝ;

Από 18 χρονών, όταν για πρώτη φορά συλλαμβάνεται και βασανίζεται απ’ τις κατοχικές δυνάμεις μετά τη μεγάλη διαδήλωση της 25ης Μαρτίου του 1943, μέχρι σήμερα που έγραψε το ιστορικό του άρθρο για την καταδίκη της Χρυσής Αυγής, ο Μίκης δεν έπαψε να αγωνίζεται για την Ελλάδα και το δίκιο, για τη δημοκρατία, την εθνική ανεξαρτησία και την κοινωνική δικαιοσύνη.  Μα πάνω απ’όλα , όμως, χιλιοτραγούδησε  τη Ρωμιοσύνη είτε διαλαλώντας  «Τη ρωμιοσύνη μην την κλαίς εκεί που πάει να σκύψει», είτε δίνοντας ελπίδα με το  «σώπα όπου να ‘ναι θα σημάνουν οι καμπάνες», είτε υπενθυμίζοντας με αγωνιστικό πείσμα ότι  «αυτό το χώμα είναι δικό τους και δικό μας» , είτε καλώντας τους συνοδοιπόρους σε όλο τον κόσμο να δείξουν αλληλεγγύη με το «μη παρακαλώ σας, μη λησμονάτε τη χώρα μου». Γιατί ο Μίκης δεν ήταν μόνο θεωρητικός, ένας διανοούμενος, αλλά έζησε κάνοντας πράξη τα πιστεύω του  και αγωνίστηκε για μια καλύτερη πατρίδα σε όλες τις ιστορικές περιόδους  της χώρας, στην κατοχή ,  την αντίσταση,  τον εμφύλιο, για  Κυπριακό, το 114 με τους Λαμπράκηδες, στον αγώνα ενάντια στη δικτατορία των συνταγματαρχών, αλλά και στη σύγχρονη χούντα των τραπεζών και των μνημονίων.

Το ηθικό ανάστημα του μέγιστου αυτού ανθρώπου αποδεικνύεται από το γεγονός ότι παρότι πέρασε και βασανίστηκε σε πολλούς τόπους εξορίας και κυρίως στο κολαστήριο της Μακρονήσου, έγραψε και μελοποίησε το «Δυο γιούς είχες μανούλα μου… ο ένας για την ανατολή κι ο άλλος για τη δύση και συ στη μέση μοναχή κοιτάς ρωτάς τον ήλιο».

Χωρίς τον Μίκη δεν θα γνωρίζαμε τα αριστουργήματα των μεγάλων μας ποιητών, του  Οδυσσέα Ελύτη, του Γιάννη Ρίτσου, του Γιώργου Σεφέρη, του Άγγελου Σικελιανού, του Τάσου Λειβαδίτη, του Κώστα Βάρναλη, αλλά και άλλων  παγκόσμιων δημιουργών όπως  του Πάμπλο Νερούδα, του Ναζίμ Χικμέτ και άλλων πολλών. Η μουσική του Μίκη δεμένη με την ποίηση έγινε η παγκόσμια γλώσσα που δονεί και κινητοποιεί τους απανταχού εξεγερμένους και καταπιεσμένους, τους λαούς  που διεκδικούν και αγωνίζονται για μια καλύτερη θέση στον ήλιο.

Μίκη, της Ρωμιοσύνης,

Μίκη, της ανθρωπότητας,

Μίκη, του αγώνα

Ναι,  πρέπει να επαναλάβουμε και εμείς, όλοι μας,  τα λόγια του Ελύτη «είμαστε πάρα πολύ  τυχεροί που ζούμε την εποχή που ζεις και συ Μίκη  και παίρνουμε μπόι απ’ τη μεγαλοσύνη σου».

Μίκη, σε ευχαριστούμε  που δίδαξες και μας διδάσκεις να αγαπάμε τον τόπο μας, αλλά και όλους τους λαούς του κόσμου και να αγωνιζόμαστε για τον ΑΝΘΡΩΠΟ, για την ειρήνη και το δίκιο , για να ‘ναι λεύτερη η πατρίδα και πανανθρώπινη η λευτεριά.

Μίκη, σου χρωστούμε πολλά  γιατί   μας χάρισες τη Δραπετσώνα, το Σαββατόβραδο, τα τραγούδια του ΑΓΩΝΑ, το ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ,  τον ΕΠΙΤΑΦΙΟ  τα τραγούδια της ΡΩΜΙΟΣΥΝΗΣ , και τόσα άλλα  που τραγουδάμε όχι μόνο εμείς αλλά και όλοι οι λαοί του κόσμου που παλεύουν για ένα αύριο πιο φωτεινό, για έναν ουρανό πιο γαλανό, για περισσότερο φως,  από την Κύπρο μέχρι την Κούβα και απ’ την Χιλή μέχρι την Παλαιστίνη .

Να είσαι χιλιόχρονος, Μίκη μας,  για  να γιορτάσουμε τα 100χρονα σου με  εκδηλώσεις αντάξιες της μεγαλοσύνης σου και της προσφοράς σου στην  πατρίδα  μας και στο  λαό  μας, σε όλους τους λαούς του κόσμου , σε όλη την ανθρωπότητα.

Μίκη, θα συνεχίσουμε μέχρι να δούμε τις αμυγδαλιές ν’ ανθίζουν και τα μάρμαρα να λάμπουν στον ήλιο.

Μίκη σ’ ευγνωμονούμε  που μας έδειξες το δρόμο για ν’ ανεβούμε λίγο ψηλότερα».

«ΔΙΔΑΞΕ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΔΙΔΑΣΚΕΙ ΑΞΙΕΣ»

Γραπτό μήνυμα εστάλη και από τον Βουλευτή Μεσσηνίας Μίλτο Χρυσομάλλη. Το μήνυμα που ανέγνωσε ο Πρόεδρος του Δ.Σ. ανέφερε τα ακόλουθα:

«Δεν μπορεί κανείς να αρνηθεί ότι ο Μίκης Θεοδωράκης είναι ένας από τους μεγάλους Έλληνες, ένας πραγματικό πολιτιστικό κεφάλαιο για τον τόπο μας, ο εκφραστής του συλλογικού θυμικού μας μέσα από το πλούσιο και πολύπλευρο έργο του. Και η σημερινή τελετή δεν περιποιεί τιμή μόνο στον ίδιο, αποτελεί τιμή για την πόλη μας να τον ανακηρύσσει επίτιμο δημότη της.

Με την ξεχωριστή του προσωπικότητα, την ιδιοφυία του, την αστείρευτη δημιουργικότητα του, αλλά κυρίως με τη μεγάλη ελληνική του καρδιά, δεν μας χάρισε απλώς το μοναδικό και πλούσιο έργο του, αλλά έκανε γνωστή τη χώρα μας στα πέρατα του κόσμου. Δίδαξε και συνεχίζει να διδάσκει αξίες, συνεχίζει να αποτελεί την αναγκαία εθνική πηγή από την οποία αντλούμε όλοι ηθική δύναμη για να διαχειριστούμε τις δύσκολες συγκυρίες του καιρού μας.

Δυστυχώς, η νέα κατάσταση που έχει δημιουργήσει η πανδημία του κορωνοϊού δεν επιτρέπει τον κατάλληλο εορτασμό μιας τέτοιας σημαντικής για την Καλαμάτα κίνησης. Και λυπάμαι διπλά που ανειλημμένες κοινοβουλευτικές υποχρεώσεις με αναγκάζουν να μην είμαι παρών.

Εκφράζω όμως τα εγκάρδια συγχαρητήρια μου στον Δήμαρχο Καλαμάτας για την πρωτοβουλία του να ανακηρύξει τον Μίκη Θεοδωράκη, ως επίτιμο δημότη της πόλης μας, αυτόν τον εξαίσιο Έλληνα που στο μεγάλο συλλαλητήριο για τη Μακεδονία μας βροντοφώναξε πως: “Εγώ δεν ντρέπομαι να παραμείνω πιστός στις ιερές αξίες των προγόνων μας που μας δίδαξαν την αγάπη και τη θυσία για την πατρίδα. Μια πατρίδα που σέβεται και αγαπά όλες τις πατρίδες του κόσμου”».

«ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΗΛΙΕ ΝΟΗΤΕ»

Η συγκινητική τελετή ολοκληρώθηκε με έναν ιδιαίτερο τρόπο, καθώς ο καθηγητής κιθάρας του Δημοτικού Ωδείου Καλαμάτας και καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Κιθάρας Καλαμάτας, Αντώνης Κουφουδάκης, απέδωσε μοναδικά με την κιθάρα του το «Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ…».

Λίγα λόγια για το Μικη.

Δημήτρης Οικονομάκος

Με μεγάλο σεβασμό και χαρά ανακηρύσσουμε ως επίτιμο δημότη Καλαμάτας το Μίκη Θεοδωράκη.

Ο Μίκης Θεοδωράκης χωρίς αμφιβολία είναι μια τεράστια μουσική ιδιοφυΐα, που συνέβαλε καθοριστικά στην πολιτιστική αναγέννηση της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην το αναγνωρίζει αυτό σήμερα.

Η προσφορά του όμως στον πολιτισμό ήταν πάντα συνυφασμένη με τους αγώνες και τις αγωνίες του λαού μας.

Ο Μίκης εξέφρασε με το πιο σπουδαίο τρόπο τους αγώνες , τα πάθη, τα μαρτύρια του λαού μας, την ξενιτιά, τη προσφυγιά γιατί ήταν μέσα σε όλα αυτά. Τα έζησε στο πετσί του σε πολύ μεγάλο βαθμό. Είναι ο Μίκης της κατοχής, της αντίστασης μέσα από το ΕΑΜ, των βασανιστηρίων στη Μακρόνησο, στην Ικαρία, είναι ο Μίκης των Λαμπράκηδων, των συλλήψεων και των βασανιστηρίων στη Χούντα, είναι ο Μίκης των συναυλιών αλληλεγγύης στο Γιουγκοσλάβικο λαό ενάντια στο πόλεμο.  Είναι ο Μίκης που όρθωσε το ανάστημα του ενάντια στα αντικομουνιστικά μνημόνια του Συμβουλίου της Ευρώπης και της ίδιας της ΕΕ. Η συμμετοχή του Μίκη σε αυτές τις σημαντικές στιγμές της Ελληνικής ιστορίας, καθώς και σε δεκάδες άλλες, τον οδήγησαν σε αυτή την καθολική αποδοχή, του έργου του και της δράσης του, από τον Ελληνικό λαό.

Η μεγάλη απόφαση του με παρότρυνση της ΕΔΑ, στα τέλη της δεκαετίας 50 να ασχοληθεί κυρίως με το λαϊκό τραγούδι και τη μελοποιημένη ποίηση, ήταν ίσως η πιο σημαντική στιγμή του ελληνικού πολιτισμού. Πρόκειται για τη γέννηση μιας κοσμογονίας που θα μνημονεύεται από όλες τις επόμενες γενιές. Σε κάθε σπίτι τραγουδήθηκε ο Ρίτσος, ο Ελύτης, ο Σεφέρης, ο Βάρναλης , ο Λειβαδίτης, ο Καμπανέλλης, ο Μάνος Ελευθερίου, ο Νερούντα  και  άλλοι μεγάλοι ποιητές. Μέσα από το Θεοδωράκη ξεπήδησαν ο Λοϊζος, ο Λεοντής, ο Μαρκόπουλος, ο Ξαρχάκος, ο Μικρούτσικός, αναδείχθηκαν πτυχές άγνωστες του Μάνου Χατζιδάκι και δεκάδες άλλοι μουσικοσυνθέτες ακολουθησαν αυτή τη πορεία αλλά και τραγουδιστές όπως ο Μπιθικώτσης, Παπακωνσταντίνου, Φαραντούρη κ.α.

Οι εργάτες και ο λαός τραγούδησε στις συναυλίες, στις πορείες, στις ταβέρνες, στις μπουάτ, τον Επιτάφιο, τη Ρωμιοσύνη, το Άξιον Εστί, το Ματχάουζεν και εκατοντάδες άλλα έργα που θα μείνουν χαραγμένα στην αιωνιότητα.

Ο Μίκης αναγνωρίστηκε για το έργο του παγκόσμια από πολλούς λαούς,  τραγουδιέται και διδάσκεται στη Γαλλία, στη Ρωσία, στη Χιλή, στη Τουρκία, στην Αυστραλία, στην Κούβα και αλλού.

Αυτός είναι ο Μίκης και αυτό το Μίκη τιμάμε .

Θα μπορούσαμε να μιλάμε για μέρες για το έργο και τη προσφορά του και να αναδεικνύουμε συνεχώς σημαντικές πτυχές. Σίγουρα μέσα από αυτή τη θυελλώδη πορεία, υπάρχουν σημεία για συζήτηση και προβληματισμό που δεν είναι όμως αντικείμενο ενός Δημοτικού συμβουλίου.

Το έργο του είναι ζωντανό με βαθιές ρίζες , ζυμωμένο με τους ιστορικούς αγώνες του λαού και παρά τις δυσκολίες του καιρού μας και τη πολιτιστική σήψη, είναι αυτό που μας οδηγεί με τους στίχους του Γιάννη Ρίτσου «Μικρός λαός και πολεμά, δίχως σπαθιά και βόλια, για όλου του κόσμου το ψωμί, το φως και το τραγούδι».

Τέλος προτείνουμε να ονομαστεί το ανοιχτό θέατρο της Καλαμάτας

« Μίκης Θεοδωράκης» και να ακουστούν τραγούδια του Μίκη από τη Φιλαρμονική και σχήματα του ωδείου μαζί με επιφανείς καλλιτέχνες.

*Το άρθρο είναι η τοποθέτηση μας στο ΔΣ για την ανακήρυξη του Μίκη Θεοδωράκη

Μίκης Θεοδωράκης Επίτιμος Δημότης Καλαμάτας

Στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 95α γενέθλια του μεγάλου μουσικοσυνθέτη Μίκη Θεοδωράκη, ο Δήμος δέχθηκε πρόταση για να φιλοξενήσει μία μεγάλη εκδήλωση, μία συναυλία της ορχήστρας «Μίκη Θεοδωράκη» στην Καλαμάτα.

Το πλούσιο καλλιτεχνικό και μουσικό του έργο τον έχει καταστήσει σύμβολο του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού, που όχι μόνο άλλαξε τον ρου της μουσικής στη χώρα μας, αλλά την πρόβαλε σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης.

Στο πλαίσιο αυτό, στο ερχόμενο Δημοτικό Συμβούλιο, που θα συνεδριάσει τη Δευτέρα 3 Αυγούστου, έχει τεθεί θέμα εκδήλωσης ανακήρυξης ως Επιτίμου Δημότη μας, του μεγάλου εθνικού μας μουσουργού, πολιτικού και συγγραφέα, Μίκη Θεοδωράκη, που αποτελεί μία από τις σημαντικότερες και πιο πολυσυζητημένες προσωπικότητες της νεότερης Ελλάδας.