Πρόκληση προς τη νοημοσύνη και την αξιοπρέπεια των Μεσσήνιων ελαιοπαραγωγών χαρακτηρίζει η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Νομού Μεσσηνίας τα όσα συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα γύρω από την τιμή του ελαιολάδου, που παραμένει καθηλωμένη κάτω από το κόστος παραγωγής.

Στο στόχαστρο της Ομοσπονδίας μπαίνουν οι μεγαλέμποροι και τα «παπαγαλάκια» τους, τα οποία όπως καταγγέλλεται τρομοκρατούν τους παραγωγούς με φήμες για περαιτέρω πτώση της τιμής στη νέα παραγωγή. «Πουλήστε όσο – όσο», είναι το μήνυμα που εκπέμπεται μεθοδευμένα, σύμφωνα με την ανακοίνωση, με στόχο να παραδοθεί το προϊόν σε εξευτελιστικές τιμές.

Την ίδια στιγμή, στη δημόσια σφαίρα αναπαράγονται σενάρια «κυνηγιού του τενεκέ», αφήνοντας υπόνοιες πως το λάδι που διακινείται εκτός εμπορικών βυτίων είναι αποτέλεσμα παράνομων και αδήλωτων παραγωγών. «Λες και οι χιλιάδες τόνοι ελαιολάδου του νομού δεν περνούν από τα βυτία των εμπόρων», σημειώνει δηκτικά η Ομοσπονδία.

Το φαινόμενο, όπως καταγγέλλεται, δεν είναι καινούργιο. Πρόκειται για ένα γνώριμο παιχνίδι που παίζεται εδώ και χρόνια σε όλα σχεδόν τα αγροτικά προϊόντα: παγώνουν την αγορά, σταματούν τις αγορές, συμπιέζουν τις τιμές με εισαγωγές και τρομοκρατούν τους παραγωγούς με δημοσιεύματα, ώστε να τους εκβιάσουν να πουλήσουν φθηνά.

Κρατική αδιαφορία και σκάνδαλα στον ΟΠΕΚΕΠΕ

Την ίδια ώρα, οι ευθύνες του κράτους και της Περιφέρειας κρίνονται ως καίριες. Η δακοκτονία παρά τις προειδοποιήσεις των παραγωγών δεν έχει ξεκινήσει ακόμα, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες απώλειες εισοδήματος και ποιοτικές υποβαθμίσεις της επόμενης ελαιοπαραγωγικής περιόδου.

Παράλληλα, η υπόθεση με τα σκάνδαλα στον ΟΠΕΚΕΠΕ αναδεικνύει, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, τις δύο ταχύτητες στην αγροτική πολιτική της χώρας: εκατομμύρια ευρώ για μεγαλοαγρότες, εμπόρους και τυποποιητές, και πλήρης αδιαφορία για τους μικρομεσαίους αγρότες που παλεύουν καθημερινά για την επιβίωσή τους.

Τα αιτήματα του οργανωμένου αγροτικού κινήματος

Η Ομοσπονδία επαναφέρει και ενισχύει τα πάγια αιτήματα του οργανωμένου αγροτικού κινήματος:

• Κατώτατες εγγυημένες τιμές, που να καλύπτουν το κόστος παραγωγής και να εξασφαλίζουν αξιοπρεπές εισόδημα στους παραγωγούς και προσιτές τιμές στους καταναλωτές.

• Σύνδεση των επιδοτήσεων με την πραγματική παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο, με απόδοση ευθυνών σε όσους –πολιτικά και ποινικά– εμπλέκονται στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

• Επιστημονικά τεκμηριωμένη και ενιαία εφαρμογή της δακοκτονίας, με πλήρη αποζημίωση από τον ΕΛΓΑ για ζημιές, χωρίς πρόσθετα ασφάλιστρα.

• Άμεση στελέχωση των υπηρεσιών για την πρόληψη ασθενειών και την παρακολούθηση της παραγωγής.

Η Ομοσπονδία τονίζει ότι οι ελαιοπαραγωγοί δεν θα μείνουν με σταυρωμένα τα χέρια και καλεί σε ενίσχυση της αγωνιστικής διεκδίκησης, προκειμένου να αλλάξει η σημερινή ασφυκτική κατάσταση.

Η «μεταβατική» ΚΑΠ, που προετοιμάζει τη μετάβαση από την προηγούμενη ΚΑΠ (2014 – 2020) στη νέα (μέχρι το 2027), ψηφίστηκε την Τετάρτη 15/12 στο Ευρωκοινοβούλιο. Στην ψήφισή της ομονόησαν σύσσωμοι οι Ελληνες ευρωβουλευτές με μόνη εξαίρεση την Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ που καταψήφισε.

Άρθρο του Θανάση ΚΟΛΙΖΕΡΑ
Ο Θ. Κολιζέρας είναι μέλος του τμήματος Αγροτικής Πολιτικής της ΚΕ του ΚΚΕ και μέλος του Γραφείου Περιοχής Πελοποννήσου του ΚΚΕ

Το ψηφισμένο κείμενο κινείται σύμφωνα με τις διατάξεις της ΚΑΠ 2014 – 2020, η ισχύς των οποίων, μαζί με την αντίστοιχη χρηματοδότηση, παρατείνεται για δύο επιπλέον χρόνια (2021 και 2022), έως ότου δηλαδή εξασφαλιστούν οι προϋποθέσεις εκκίνησης της νέας περιόδου.

Από την άποψη αυτή δεν υφίσταται κάτι άξιο νέου σχολιασμού πέρα από αυτά που έχουν διαχρονικά επισημανθεί από το ΚΚΕ σχετικά με τον χαρακτήρα και τον προσανατολισμό της ΚΑΠ ως μιας πολιτικής που έχει ως στόχο τη θωράκιση της ανταγωνιστικότητας του ευρωενωσιακού κεφαλαίου (βλέπε ΚΕ του ΚΚΕ: «Η παρέμβαση του ΚΚΕ στους βιοπαλαιστές αγρότες, πρακτικά ευρείας Ολομέλειας», Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», 2020 σελ. 33 – 52).

Υπάρχει ωστόσο μια διάταξη που προστίθεται στους υφιστάμενους κανονισμούς με σκοπό να εξειδικεύσει ήδη ισχύουσες γενικές κατευθύνσεις, η οποία δεν θα μπορούσε να μείνει ασχολίαστη. Αφορά τον τομέα του ελαιόλαδου και τον Κανονισμό που διέπει την Κοινή Οργάνωση Αγορών (ΚΟΑ) της ΕΕ (1308/2013).

Με το ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου για τη μεταβατική ΚΑΠ προστέθηκε στον συγκεκριμένο Κανονισμό ένα επιπλέον άρθρο, το 167α, το οποίο θέτει την ανάγκη βελτίωσης της «αυτορρύθμισης της αγοράς ελαιόλαδου» με τη θέσπιση ρητής απαγόρευσης καθορισμού από τα κράτη της ΕΕ οποιασδήποτε μορφής τιμής, ακόμα και ως ενδεικτικής ή συνιστώμενης κατά την «πρώτη» εμπορία του προϊόντος, δηλαδή κατά την πώληση του ελαιόλαδου από τον αγροτοπαραγωγό στον βιομήχανο ή στον έμπορο/διακινητή/εξαγωγέα.

Το ερώτημα που τίθεται είναι εύλογο:Τι είναι αυτό που ώθησε το Ευρωκοινοβούλιο να προβεί σε αυτήν την ειδική αναφορά στο ελαιόλαδο, από τη στιγμή που ούτως ή άλλως ισχύουν οι γενικοί κανόνες απαγόρευσης καθορισμού τιμών στα αγροτικά προϊόντα με κρατική παρέμβαση;

Ορισμένες αναγκαίες επισημάνσεις

Για να απαντηθεί θα πρέπει να προηγηθούν ορισμένες διευκρινίσεις:

• Η πολιτική ενιαιοποίησης της ευρωενωσιακής αγοράς και η συνεπακόλουθη ανάγκη άρσης εμποδίων και περιορισμών στην κίνηση του κεφαλαίου, ως αναγκαία προϋπόθεση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των μονοπωλίων της ΕΕ στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, οδήγησαν εδώ και 2 περίπου δεκαετίες σε εγκατάλειψη¹, μέσω των αναθεωρήσεων της ΚΑΠ, της όποιας πολιτικής «εγγυημένων» τιμών προβλεπόταν για τα αγροτικά προϊόντα κατά το παρελθόν. Παράλληλα προτάχθηκε η υιοθέτηση ενός συστήματος αγροτικών επιδοτήσεων, αποσυνδεδεμένων από την ποσότητα και ποιότητα του παραγόμενου προϊόντος, που χορηγούνται ως «στήριξη» του αγροτικού εισοδήματος (άμεσες ενισχύσεις, εξισωτικές αποζημιώσεις, de minimis ενισχύσεις, κρατικές οικονομικές ενισχύσεις κ.ά.) με βάση δικαιώματα θεμελιωμένα στο μέγεθος της γεωργικής έκτασης.

Με αυτόν τον τρόπο το εμποροβιομηχανικό κεφάλαιο και το αστικό κράτος αποδεσμεύτηκαν από κάθε υποχρέωση καταβολής εγγυημένης τιμής στους αγροτοπαραγωγούς.

Με δεδομένο ότι σημαντικός όγκος της αγροτικής παραγωγής, σε όλες σχεδόν τις χώρες της ΕΕ, εξακολουθεί να προέρχεται από μικρομεσαίες εκμεταλλεύσεις, τα μονοπώλια της μεταποίησης και της εμπορίας απέκτησαν τη δυνατότητα να συμπιέζουν χωρίς όριο τις τιμές αγοράς των αγροτικών προϊόντων, επιτείνοντας στα άκρα την καταλήστευση του βιοπαλαιστή αγρότη. Την ίδια στιγμή βεβαίως το ευρωενωσιακό κεφάλαιο σε μια σειρά από κλάδους της οικονομίας έχει εξασφαλισμένες τιμές και κέρδη με βάση τους Κανονισμούς της ΕΕ.

Παραδείγματα αποτελούν: Τα κόμιστρα των διοδίων, η τιμή της κιλοβατώρας στους παραγωγούς ΑΠΕ, οι τιμές στα δίκτυα κινητής και σταθερής τηλεφωνίας κ.ά. Σε αυτά ήρθε η επικαιρότητα να προσθέσει το παράδειγμα των εμβολίων για την Covid-19 όπου τα κράτη έχουν προκαταβάλει δισεκατομμύρια για την εγγυημένη κερδοφορία των ομίλων της φαρμακοβιομηχανίας, με την ΕΕ να κρατάει εφτασφράγιστο μυστικό τις συμφωνίες μαζί τους αλλά και το παράδειγμα της Τράπεζας Πειραιώς, την οποία η κυβέρνηση της ΝΔ αποζημιώνει με 6 ευρώ ανά μετοχή την ώρα που η χρηματιστηριακή της τιμή μόλις που ξεπερνά τα 1,2 ευρώ.

• Στο πλαίσιο αυτό αναπτύχθηκε ως κοινό χαρακτηριστικό όλων των αστικών κομμάτων η καθολική αποστροφή τους προς την πολιτική των εγγυημένων τιμών στα αγροτικά προϊόντα, αναδεικνύοντας για άλλη μια φορά τη στρατηγική τους σύμπλευση. Η προηγούμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ πρόβαλλε το επιχείρημα ότι οι εγγυημένες τιμές είναι ασύμβατες με την ΚΑΠ, την οποία διαφήμιζε ως μονόδρομο για τους βιοπαλαιστές αγρότες.

Η σημερινή κυβέρνηση της ΝΔ το έχει στην κυριολεξία «τερματίσει», με τον πρώην υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να χαρακτηρίζει όπου σταθεί και όπου βρεθεί τις εγγυημένες τιμές «καταστροφικές» και ότι δήθεν τις διεκδικούν μόνο οι «κομμουνιστές αγρότες».

Μάλιστα, στο πλαίσιο της εκτεταμένης κρατικής παρέμβασης για τη διαχείριση της καπιταλιστικής κρίσης που επιταχύνθηκε από την πανδημία της Covid-19, έφτασε στο σημείο να υποδεικνύει² στους αγρότες να πωλούν την παραγωγή τους «σε οποιαδήποτε τιμή, όσο όσο, ακόμα και με ζημιά», ώστε αυτή να καταγράφεται από τις υπηρεσίες του υπουργείου, και αν και εφόσον πληρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις (κατάθεση φακέλου στην ΕΕ και σχετική έγκριση), να τους χορηγηθούν τα ψίχουλα της όποιας αποζημίωσης αποφασιστεί. Πρόκειται για μια προτροπή που ρίχνει αέρα στα πανιά των εκβιασμών των εμποροβιομηχάνων, που θησαυρίζουν και μέσα στην πανδημία εις βάρος των βιοπαλαιστών αγροτών.

• Είναι χαρακτηριστικά τα όσα συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας με την ελαιοκαλλιέργεια, έναν γεωργικό κλάδο όπου πάνω από το 90% της παραγωγής προέρχεται από μικρές και μεσαίες εκμεταλλεύσεις ατομικών αγροτοπαραγωγών, ενώ η τυποποίηση – διάθεση – εμπορία του ελαιόλαδου είναι μονοπωλημένη από μια χούφτα επιχειρήσεις.

Η τιμή του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου στον παραγωγό, τόσο κατά τη φετινή όσο και την περυσινή ελαιοκομική περίοδο, κυμαίνεται κατά μέσο όρο³ γύρω από τα 2,5 ευρώ ανά κιλό, ενώ το κόστος παραγωγής (με τον υπολογισμό και της εργασίας του παραγωγού με βάση το κατώτερο μεροκάματο) στις περισσότερες περιπτώσεις ξεπερνά τα 3 ευρώ. Την ίδια ώρα, το 58% της περυσινής παραγωγής και σχεδόν το 50% της φετινής⁴ κατευθύνονται σε εξαγωγές με κυριότερες χώρες προορισμού⁵ την Ιταλία, τη Γερμανία, τις ΗΠΑ⁶, την Αυστρία, τον Καναδά, τη Γαλλία⁷ και τις Κάτω Χώρες⁸ με τιμές πώλησης στα σούπερ μάρκετ των συγκεκριμένων χωρών που ξεκινούν από 7,5 ευρώ/λίτρο και φτάνουν τα 20, ενώ στα λεγόμενα delicatessen μέχρι 50 ευρώ/λίτρο.

Αλλά και στην Ελλάδα η λιανική τιμή κυμαίνεται μεταξύ 4 και 10 ευρώ. Είναι δηλαδή εξόφθαλμη μια τεράστια διαφορά που οφείλεται στην κλοπή του μόχθου του βιοπαλαιστή ελαιοπαραγωγού στην οποία στηρίζονται η κερδοφορία και η εξωστρέφεια των εμποροβιομήχανων.

Για την άμβλυνση των επιπτώσεων αυτής της κατάστασης και βασικά για να μπορέσει να συνεχιστεί μια καλλιέργεια, όπου οι αγρότες επί δύο έτη αδυνατούν να καλύψουν ακόμα και τα έξοδά της, η κυβέρνηση προχώρησε⁹ (στο πλαίσιο των ενισχύσεων για την Covid-19) σε συνεννόηση με την ΕΕ, και στη λογική πάντα των αποσυνδεδεμένων αγροτικών επιδοτήσεων, στη χορήγηση μιας κατ’ αποκοπή αποζημίωσης¹⁰ 30 ευρώ ανά στρέμμα ελαιοκαλλιέργειας (0,1 ευρώ ανά κιλό λαδιού) μόνο για τους κατά κύριο επάγγελμα¹¹ αγρότες.

Ασφαλώς μέσα από αυτήν τη διαδικασία όχι μόνο δεν πρόκειται να καλυφθεί η απώλεια εισοδήματος των ελαιοπαραγωγών αλλά δίνεται πάτημα για ακόμα μεγαλύτερη λεηλασία της παραγωγής τους από τους βιομήχανους και τους εμπόρους/μεγαλοεξαγωγείς.

• Το αίτημα των εγγυημένων τιμών στα αγροτικά προϊόντα, τέτοιων ώστε να εξασφαλίζονται εισόδημα επιβίωσης στον αγρότη και παράλληλα προσιτές τιμές στη λαϊκή κατανάλωση, συγκινεί τους βιοπαλαιστές αγρότες σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου καθώς μπορεί να αποτελέσει ένα ελάχιστο μέτρο προστασίας τους απέναντι στην ασυδοσία του εμποροβιομηχανικού κεφαλαίου.

Είναι χαρακτηριστικές οι πρόσφατες κινητοποιήσεις εκατομμυρίων αγροτών στην Ινδία ενάντια στα κυβερνητικά μέτρα που, κατ’ επιταγή των αξιώσεων των μονοπωλιακών ομίλων και στο όνομα της ανταγωνιστικότητας της καπιταλιστικής οικονομίας, προωθούν την κατάργηση της κρατικής απορρόφησης της παραγωγής και τις όποιες εγγυημένες τιμές αυτή εξασφάλιζε.

Στις συνθήκες της διεθνοποιημένης αγοράς το αίτημα αυτό συμπυκνώνει την αντικειμενική αντίθεση ανάμεσα στους βιοπαλαιστές αγρότες, από τη μια, το κεφάλαιο που ιδιοποιείται την αγροτική παραγωγή και τα αστικά κράτη, από την άλλη. Το γεγονός δηλαδή ότι ο βιομήχανος, ο έμπορος και το κράτος τους είναι αντίπαλοι του βιοπαλαιστή αγρότη και όχι «συνέταιροι» ή «συνεργάτες», όπως ισχυρίζονται ΕΕ και κυβερνήσεις.

• Το παράδειγμα της Ισπανίας: Πριν από περίπου έναν χρόνο (Δεκέμβρης 2019 και Γενάρης 2020) εκδηλώθηκαν στην Ισπανία μεγάλες αγροτικές κινητοποιήσεις με βασικό αίτημα τη βελτίωση των τιμών διάθεσης των αγροτικών προϊόντων. Η νεοεκλεγείσα τότε (Γενάρης 2020) σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση, στην οποία συμμετέχει και ο «ΣΥΡΙΖΑ Ισπανίας» – Podemos, προχώρησε σε ελιγμό εξαπάτησης εξαγγέλλοντας (τον Φλεβάρη 2020) ένα πλέγμα νομοθετικών ρυθμίσεων¹² το οποίο οριστικοποίησε πριν από λίγες μέρες (16 Δεκέμβρη 2020).

Η νέα νομοθεσία¹³ απαγορεύει την πώληση αγροτικών προϊόντων με ζημιά του αγροτοπαραγωγού και ορίζει ότι στο πλαίσιο της υπογραφής γραπτών συμβάσεων ανάμεσα στον αγρότη και τον έμπορο ή τον μεταποιητή, που καθίστανται υποχρεωτικές, θα πρέπει να περιλαμβάνεται ρητά ο καθορισμός τιμής ίσης ή μεγαλύτερης του κόστους παραγωγής, με ευθύνη όμως των συμβαλλόμενων μερών και όχι ενιαία από το κράτος.

Όπως επισήμανε σε δηλώσεις του¹⁴ ο αρμόδιος υπουργός, ο προσδιορισμός του κόστους θα εξαρτάται από τη «διαπραγματευτική ικανότητα των μερών». Δηλαδή, οι αγροτοπαραγωγοί θα εξακολουθήσουν να είναι εκτεθειμένοι στις ορέξεις του εμποροβιομηχανικού κεφαλαίου που θα συνεχίσει να καθορίζει τις τιμές. Κάτι ανάλογο της συμβολαιακής γεωργίας, η οποία αναπτύσσεται και στη χώρα μας. Το μόνο που αλλάζει είναι η υποχρεωτικότητα στην υπογραφή σύμβασης, που στην ουσία «δένει» τον αγρότη στο άρμα του καπιταλιστή.

Από το μέτρο εξαιρείται η παράδοση αγροτικών προϊόντων στους συνεταιρισμούς ενώ σε ό,τι αφορά τις τιμές πώλησής τους στη λαϊκή κατανάλωση, πέρα από ευχολόγια¹⁵ περί «εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς», δεν υπάρχει κανένα μέτρο ελέγχου τους.

Είναι σαφές ότι οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις, αν και παρουσιάστηκαν από τη σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση ως μέτρα στήριξης των βιοπαλαιστών αγροτών και των τιμών με τα οποία αυτοί διαθέτουν τα προϊόντα τους σε εμπόρους και βιομηχάνους, κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση, κάτι που έχει επισημανθεί από αρκετούς αγροτικούς φορείς¹⁶.

Γι’ αυτό, πέρα από τους προβληματισμούς¹⁷ της Επιτροπής Ανταγωνισμού και του Συμβουλίου της Επικρατείας της Ισπανίας περί «κινδύνου υπέρβασης των προβλεπόμενων από τους κοινοτικούς κανονισμούς και οδηγίες», οι αντιδράσεις από τους συλλογικούς φορείς του ισπανικού εμποροβιομηχανικού κεφαλαίου και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπήρξαν μάλλον χλιαρές και επικεντρώθηκαν περισσότερο στην ανάγκη παροχής διευκρινίσεων και λιγότερο στην ουσία, ενώ επισημάνθηκε¹⁸ ο κίνδυνος δημιουργίας «προσδοκιών» στους αγρότες, οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στο περιεχόμενο των ρυθμίσεων .

Καμιά αυταπάτη για το χαρακτήρα της ΚΑΠ και τις μεταρρυθμίσεις της

Για να επανέλθουμε στο αρχικό ερώτημα: Το Ευρωκοινοβούλιο, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω και πάνω απ’ όλα το γεγονός ότι στην Ισπανία αντιστοιχεί το 66%¹⁹ της συνολικής παραγωγής ελαιόλαδου στην ΕΕ, επιβεβαίωσε με το ψήφισμα, που το ίδιο διαμόρφωσε για την μεταβατική ΚΑΠ, την ήδη ισχύουσα απαγόρευση καθορισμού τιμής με κρατική παρέμβαση, εξειδικεύοντας την για το συγκεκριμένο προϊόν.

Έδειξε με αυτόν τον τρόπο τα οξυμένα αντανακλαστικά του προκειμένου να αποφευχθούν τυχόν παρεξηγήσεις και παρερμηνείες, να καταρριφθούν τυχόν «προσδοκίες» που ούτως ή άλλως δεν στηρίζονται πουθενά αλλά και να προληφθεί κάθε πιθανό μελλοντικό ρήγμα ή «απορρύθμιση» στην ενιαία καπιταλιστική αγορά της ΕΕ και στη διατάραξη της εμποροβιομηχανικής κερδοφορίας κάτω από τις αγωνιστικές διεκδικήσεις. Αποδεικνύεται για άλλη μια φορά ότι οι ανάγκες των βιοπαλαιστών αγροτών δεν χωρούν στις αποφάσεις των κυβερνήσεων, της ΕΕ και του συνόλου των θεσμών της.

Τα παραπάνω καθιστούν σαφή την ανάγκη να μην υπάρξει καμιά αυταπάτη για τον χαρακτήρα της ΚΑΠ και των μεταρρυθμίσεών της. Οι βιοπαλαιστές γεωργοί και κτηνοτρόφοι δεν έχουν άλλη διέξοδο από τον δρόμο του αγώνα, σε κατεύθυνση σύγκρουσης με τους αντιπάλους τους, που είναι οι έμποροι, οι τραπεζίτες, οι βιομήχανοι, το κράτος, οι κυβερνήσεις και η ΕΕ.

Χρήσιμο εργαλείο σε αυτήν την κατεύθυνση είναι το συνεκτικό πλαίσιο πάλης που θέτει επί τάπητος βασικούς άξονες αιτημάτων απαραίτητων για την επιβίωση (εισόδημα/τιμές – κόστος παραγωγής – προστασία της παραγωγής κ.λπ.). Κρίσιμο ζήτημα είναι η συμπόρευση και η κοινή δράση με τους εργατοϋπαλλήλους και τους αυτοαπασχολούμενους των πόλεων στη βάση των κοινών προβλημάτων που οξύνονται, κάτι που φάνηκε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο στις συνθήκες της πανδημίας. Ο φαύλος κύκλος θα συνεχίζεται όσο τα κλειδιά της οικονομίας τα κατέχει το κεφάλαιο.

Απέναντι σε αυτόν προβάλλει η ανάγκη μιας ανώτερης οργάνωσης της κοινωνίας, όπου στο έδαφος της εργατικής εξουσίας θα αξιοποιούνται με επιστημονικό κεντρικό σχεδιασμό τα κοινωνικοποιημένα μέσα παραγωγής, το εργατικό δυναμικό, τα επιτεύγματα της νέας τεχνολογίας, με γνώμονα την κοινωνική ευημερία. Αυτή η εξουσία είναι η μόνη που μπορεί να εξασφαλίσει στον βιοπαλαιστή αγρότη:

• Κοινωνικοποιημένη γη για καλλιέργεια και πλήρη απαλλαγή από ενοίκια, υποθήκες και χρέη
• Εγγυημένες τιμές στα αγροτικά προϊόντα και χαμηλό κόστος παραγωγής με κοινωνικοποίηση των μονοπωλίων μεταποίησης και εμπορίας και κρατική βιομηχανία παραγωγής αγροτικών μέσων, εφοδίων και μηχανημάτων
• Επιστημονικό κεντρικό σχεδιασμό για ανάπτυξη των παραγωγικών δυνατοτήτων της χώρας και εγγυημένη απορρόφηση της παραγωγής μέσω του κρατικού εμπορίου.
• Επιστημονικοτεχνική υποστήριξη, προστασία της παραγωγής και παραγωγικό συνεταιρισμό πραγματικό αποκούμπι και όχι μηχανισμό απομύζησης.
• Ικανοποίηση του συνόλου των κοινωνικών αναγκών για υψηλού επιπέδου κρατικές υπηρεσίες Υγείας, Παιδείας, Πρόνοιας, για αξιοπρεπή διαβίωση, ελεύθερο χρόνο με δυνατότητες πραγματικής ξεκούρασης και ποιοτικής αναψυχής.

Υπάρχει άλλος δρόμος, ο σοσιαλισμός. Αυτόν το δρόμο φωτίζει μαχητικά το ΚΚΕ, μπαίνοντας μπροστά για την οργάνωση της λαϊκής, εργατικής αντεπίθεσης, για να μην πληρώσει ξανά ο λαός τη νέα κρίση.

Παραπομπές

1. Είναι χαρακτηριστική η απάντηση του Ευρωπαίου Επίτροπου Γεωργίας σε πρόσφατη σχετική ερώτηση της Ευρωκοινοβουλευτικής Ομάδας του ΚΚΕ: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-9-2020-001010-ASW_EL.html
2. https://www.agro24.gr/agrotika/agora/times-proionton/na-poylisoyn-misotimis-ta-proionta-leei-o-voridis-stoys-paragogoys
3. Επίσημα στοιχεία ΕΕ: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/food-farming-fisheries/plants_and_plant_products/documents/olive-oil-dashboard_en.pdf
4. Επίσημα στοιχεία ΕΕ: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/food-farming-fisheries/plants_and_plant_products/documents/olive-oil-balance-sheet_fr.pdf
5. Επίσημα στοιχεία ΕΕ: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/food-farming-fisheries/plants_and_plant_products/documents/olive-oil-intra-trade_en.pdf
6. Πρεσβεία της Ελλάδας στην Ουάσιγκτον: «Η αγορά του ελαιόλαδου στις ΗΠΑ», 2018 https://agora.mfa.gr/infofiles/olive%20oil_Feb2018%204%20us%202%20us.pdf
7. Πρεσβεία της Ελλάδας στο Παρίσι: «Η αγορά ελαιολάδου στη Γαλλία»., 2018
8. Πρεσβεία της Ελλάδας στις Βρυξέλλες: «Η αγορά του ελαιόλαδου στο Βέλγιο» 2019 https://agora.mfa.gr/infofiles/%CE%95%CE%9B%CE%91%CE%99%CE%9F%CE%9B%CE%91%CE%94%CE%9F%20%CE%9C%CE%95%CE%9B%CE%95%CE%A4%CE%97%20be.pdf
9. Υπουργική Απόφαση 2850/2020, ΦΕΚ Β’ 4701/23-10-2020.
10. Πρόκειται συνολικά για 126 εκατομμύρια ευρώ ενώ οι αιτήσεις που έγιναν έφτασαν τις 143 χιλιάδες. Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020 (μέτρο 21).
11. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη οδήγησε στον αποκλεισμό δεκάδων χιλιάδων ελαιοπαραγωγών που το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους προέρχεται από εξωαγροτικές πηγές (πχ αυτοαπασχολούμενοι ή μισθωτοί στον τουρισμό κλπ)
12. https://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/683495-ley-8-2020-de-16-de-diciembre-por-la-que-se-adoptan-determinadas-medidas.html
13. Διαμορφώθηκε το πλαίσιο ενσωμάτωσης της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/633. Ανάλογη διαδικασία θα διεξαχθεί και στην Ελλάδα το επόμενο διάστημα.
14. https://elpais.com/economia/2020/02/25/actualidad/1582634166_525329.html
15. Ο.π.
16. https://www.diariodesevilla.es/agr_andalucia/administracion/Cooperativas-cuestiona-validez-reforma-Ley-cadena-alimentaria_0_1525647922.html
17. https://www.expansion.com/juridico/opinion/2020/11/19/5fb68f3f468aebb27e8b46a6.html
18. www.google.com%2F” target=”_blank”>https://sevilla.abc.es/agronoma/noticias/agricultura/reforma-ley-cadena/?ref=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F
19. Επίσημα στοιχεία ΕΕ: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/food-farming-fisheries/plants_and_plant_products/documents/factsheet-olive-oil_en.pdf

Τιμή ελληνικού ελαιολάδου

Οι δυνατότητες λήψεως μέτρων για την αντιμετώπιση της πολύ χαμηλής τιμής του ελαιολάδου στην Ελλάδα, εξετάσθηκαν στη διάρκεια της συνάντησης του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μάκη Βορίδη με την Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ελαιολάδου

Άπαντες συμφώνησαν ότι το ζήτημα της διαμόρφωσης της τιμής του ελαιολάδου συνδέεται με την μεγάλη προσφορά, η οποία οφείλεται κυρίως στη μεγάλη παραγωγή ισπανικού ελαιολάδου. Υπενθυμίζεται ότι στο ισπανικό ελαιόλαδο επεβλήθησαν επιπρόσθετοι δασμοί ύψους 25% από τις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα να απωλέσει σημαντικό τμήμα της διοχέτευσης της στην αμερικανική αγορά και να διατίθεται στην ευρωπαϊκή αγορά, με αποτέλεσμα να συμπιέζονται συνολικά οι τιμές στο ελαιόλαδο. Παράλληλα όλοι συμφώνησαν ότι για την αντιμετώπιση της κατάστασης το μέτρο αποθεματοποίησης δεν αποτελεί λύση και δεν θα έφερνε αποτελέσματα στην ελληνική αγορά. Αντιθέτως, επισημάνθηκε η αναγκαιότητα να ληφθούν μέτρα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγής της ελαιοκομίας αλλά και για την ενίσχυση των προωθητικών δράσεων και τη στήριξη της εμπορευσιμότητας του ελαιολάδου.

Να σημειωθεί τέλος, ότι τόσο το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων όσο και η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ελαιολάδου αλλά και οι φορείς που τη συγκροτούν, συμφώνησαν να εργαστούν στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, προκειμένου να εκπονήσουν ένα στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη της ελαιοκομίας στην Ελλάδα, το οποίο θα θέτει βραχυπρόθεσμους, μεσοπρόθεσμους και μεσομακροπρόθεσμους στόχους.

Το σχέδιο αυτό θα συζητηθεί στην επόμενη συνάντηση του κου Βορίδη με την Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ελαιολάδου η οποία έχει οριστεί για την Τρίτη 10 Μαρτίου, στις 12.00 μ.μ.

Αγροτοκτηνοτροφικός Σύλλογος Μεσσήνης: Οι αντιδράσεις θα συνεχιστούν…

Η δυναμική κινητοποίηση από τους Αγροτοκτηνοτροφικούς συλλόγους Μεσσήνης, Χανδρινού, Γαργαλιάνων και των άλλων συλλόγων της περιοχής έγινε το προηγούμενο διάστημα με προμετωπίδα την απαράδεκτη τιμή του ελαιολάδου, παράλληλα βεβαίως με τα υπόλοιπα που ταλανίζουν τον αγροτικό κόσμο της χώρας. Η στάση της κυβέρνησης, όπως καταγγέλλει ο Αγροτοκτηνοτροφικός Σύλλογος Μεσσήνης ήταν επιθετική. Παρόλα αυτά ο αγώνας των αγροτών δεν τελειώνει εδώ, αντιθέτως συνεχίζεται με τον ίδιο δυναμισμό και το προσεχές διάστημα. Επόμενη προγραμματισμένη κινητοποίηση είναι στις 28 Φεβρουαρίου στα δικαστήρια της Καλαμάτας, όπου οι αγρότες όλου του νομού καλούνται να φωνάξουν “τέρμα στα αγροτοδικεία“!

«Χαιρετίζουμε τους συναδέλφους αγρότες που συμμετείχαν στα μπλόκα του αγώνα σε όλη την χώρα και στην περιοχή μας. Τα προβλήματα είναι πολλά και οξύνονται ακόμη περισσότερο από την πολιτική της κυβέρνησης της ΝΔ που ακολουθεί την αντιλαϊκή πολιτική των προηγούμενων κυβερνήσεων. Μεγάλο συντριπτικό χτύπημα θα έρθει και με την αναθεώρηση της ΚΑΠ που με διάφορες προφάσεις από τώρα αναδείχνουν ότι θα υπάρξει δραστική μείωση των ενισχύσεων.

Η κινητοποίηση πολεμήθηκε και συκοφαντήθηκε με όλα τα μέσα που διαθέτει η κυβέρνηση και οι μηχανισμοί της. Χαρακτηρίστηκε υποκινούμενη και κομματικοποιημένη από τον ίδιο τον υπουργό κ. Βορίδη. Ειπώθηκαν ψέματα ότι λύθηκαν τα προβλήματα και οι αγρότες είναι ικανοποιημένοι από την πολιτική της κυβέρνησης. Πραγματοποιήθηκε μια δυναμική κινητοποίηση από τους συλλόγους Μεσσήνης, Χανδρινού, Γαργαλιάνων και των άλλων συλλόγων της περιοχής με προμετωπίδα πέρα από όλα τα γενικότερα προβλήματα το θέμα την απαράδεκτης τιμής του ελαιολάδου.

Ο αγώνας μας συνεχίζεται με άλλες μορφές αλλά με τον ίδιο στόχο. Να ανακόψουμε την αντιλαϊκή πολιτική της κυβέρνησης που μας οδηγεί έναν-έναν στο ξεκλήρισμα και να έχουμε κατακτήσεις στα δίκαια αιτήματα μας ώστε να πάρουμε «ανάσα» και να μπορέσουμε να συνεχίσουμε την καλλιεργητική δραστηριότητα και να ζήσουμε τις οικογένειες μας.

Καλούμε όλους τους αγρότες και κτηνοτρόφους να αναλογιστούν και να βγάλουν συμπεράσματα:
Θα ήμασταν καλύτερα ή χειρότερα αν δεν κάναμε όλους αυτούς τους αγώνες; Θα κερδίζαμε χωρίς αγώνες μόνο την τελευταία 4ετία αφορολόγητο, ακατάσχετο, απαλλαγή από την καταβολή φόρου επιτηδεύματος, μικρότερες ασφαλιστικές εισφορές σε σχέση με τις αρχικές προθέσεις; Αυτοί που λένε ότι οι αγώνες δεν φέρνουν αποτελέσματα καρπώνονται τα αποτελέσματα των μπλόκων όπως πχ το αφορολόγητο ναι ή όχι; Και αν ναι γιατί; Αφού είναι αποτέλεσμα των αγώνων μας που κατά την δική τους γνώμη δεν είναι αναγκαίοι!!

Πρέπει να καταλάβουν όλοι οι αγρότες και κτηνοτρόφοι ότι έχουμε δυο δρόμους. Ο ένας είναι η μαζική αγωνιστική απάντηση αξιοποιώντας όλες τις μορφές πάλης και τα μπλόκα και ο άλλος ο δρόμος του καναπέ και της απραξίας που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στο ξεκλήρισμα για τους περισσότερους από μας. Η επιλογή και η ευθύνη ανήκει στον καθένα μας.

Συνεχίζουμε και δίνουμε νέο δυναμικό ραντεβού την Παρασκευή 28-2-2020 στα δικαστήρια της Καλαμάτας για να φωνάξουμε “τέρμα στα αγροτοδικεία “.

ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΜΕ-ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ», αναφέρει η ανακοίνωση του Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου Μεσσήνης.

Αγροτοκτηνοτροφικός Σύλλογος Μεσσήνης: Οι αντιδράσεις θα συνεχιστούν…

Επίκαιρη ερώτηση Ν.Γιαννακοπούλου για την διαρκώς μειούμενη τιμή του ελαιόλαδου στην Μεσσηνία

«Σε απόγνωση οι ελαιοπαραγωγοί Μεσσηνίας και όλης της χώρας, λόγω της διαρκώς μειούμενης τιμής του ελαιόλαδου» αναφέρει σε επίκαιρη ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή η Β2 Τομέα Δυτ. Αθήνας βουλευτής του «Κινήματος Αλλαγής» από τη Μεσσηνία, Νάντια Γιαννακοπούλου μέσω της οποίας θίγει την διαρκώς μειούμενης τιμής του ελαιόλαδου στο νομό.

Στην επίκαιρη ερώτηση που απηύθυνε προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων η Νάντια Γιαννακοπούλου, εκφράζει την ανησυχία των ελαιοπαραγωγών τόσο της Μεσσηνίας όσο και υπόλοιπης της χώρας, όσον αφορά τη συνεχή μείωση που έχει καταγραφεί στην τιμή του ελαιολάδου. Ενδεικτικά, όπως αποκαλύπτουν τα στοιχεία της αγοράς, οι μεγαλέμποροι δίνουν τιμές που έχουν φτάσει στα 2,10 ευρώ το κιλό.

Συγκεκριμένα, αναφέρει η βουλευτής, πως «οι ελαιοπαραγωγοί της Μεσσηνίας και όλης της χώρας, αναζητούν στήριξη του εισοδήματος τους και δεν πείθονται από τον μονόδρομο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) της ΕΕ που αποδίδει τις ευτελιστικές τιμές στις δακοκτονίες».
Προς τούτο η βουλευτής ερωτά ποια μέτρα σκοπεύει να λάβει η Κυβέρνηση ώστε όχι μόνο να συγκρατηθεί η συνεχής πτώση της τιμής του ελαιολάδου αλλά και να καθοριστεί ει δυνατόν κατώτατη τιμή ελαιολάδου που να αφήνει περιθώρια επιβίωσης στους ελαιοπαραγωγούς;

Το κείμενο της ερώτησης:

«Ιδιαίτερη ανησυχία προξενεί στους ελαιοπαραγωγούς της Μεσσηνίας κι όλων των ελαιοπαραγωγικών περιοχών η συνεχής μείωση που έχει καταγραφεί στην τιμή του ελαιολάδου. Ενδεικτικά, όπως αποκαλύπτουν τα στοιχεία της αγοράς, οι μεγαλέμποροι δίνουν τιμές που έχουν φτάσει στα 2,10 ευρώ το κιλό.

Αξίζει δε να σημειωθεί ότι αποθέματα καλής ποιότητας ελαιολάδου δεν υπάρχουν, αφού η περσινή χρονιά ήταν πολύ άσχημη με προβλήματα, όπως γλοιοσπόριο και λοιπά, και πολλοί παραγωγοί αναγκάστηκαν να πουλήσουν το προϊόν τους ακόμη και κάτω από τα 2 ευρώ το κιλό.

Σε αυτή την εγχώρια κατάσταση έρχεται να προστεθεί ως επιβαρυντικός παράγοντας η τιμή ελαιολάδου σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές όπως η ισπανική, που επίσης παραμένει ιδιαιτέρως χαμηλή. Κι ενώ στην Ισπανία είχαν πολύ μεγάλη παραγωγή ελαιολάδου, που ξεπέρασε το 1,7 εκ. τόνους, σύμφωνα με τα στοιχεία του IOC, οι τιμές παραγωγού για το έξτρα παρθένο ισπανικό ελαιόλαδο, στα τέλη Μαρτίου, διαμορφώθηκαν στα 2,38 ευρώ το κιλό, δηλαδή μειωμένες κατά 24%, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Ομοίως, η τιμή του ελληνικού παρθένου ελαιολάδου ήταν 13,5% χαμηλότερη από τον πενταετή μέσο όρο και κατά 18% σύμφωνα με το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου.
Από την πλευρά της η Κομισιόν, σύμφωνα με τις πρόσφατες δηλώσεις του επιτρόπου Γεωργίας Φιλ Χόγκαν, υποσχέθηκε ότι θα τεθούν τα θεμέλια για έναν σύνθετο μηχανισμό παρακολούθησης της αγοράς ελαιολάδου στα παραγωγά κράτη-μέλη της ΕΕ.

Κε Υπουργέ, οι ελαιοπαραγωγοί της Μεσσηνίας και όλης της χώρας, αναζητούν στήριξη του εισοδήματος τους και δεν πείθονται από τον μονόδρομο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) της ΕΕ που αποδίδει τις ευτελιστικές τιμές στις δακοκτονίες.

Κε Υπουργέ, όπως πολύ καλά γνωρίζετε

το ελαιόλαδο είναι από τα βασικά μας εθνικά προϊόντα με απαράμιλλη ποιότητα, με εξαγωγική κατεύθυνση, σημαντική συνεισφορά στην απασχόληση και τελικά στη διατήρηση της ζωής στην ύπαιθρο και την κοινωνική συνοχή.

Επειδή η πρόσφατη επιβολή δασμών στο τυποποιημένο Ισπανικό ελαιόλαδο και στις βρώσιμες ελιές, οι οποίες είναι επίσης στα «αζήτητα» στη χώρα μας, πιέζουν συνολικά την τιμή του ελαιολάδου προς τα κάτω και της βρώσιμης ελιάς σε τιμές ευτελιστικές και κάτω από το κόστος παραγωγής.
Επειδή η ελαιοπαραγωγή στη χώρα μας λόγω της κλιματικής αλλαγής κι άλλων παραγόντων, έχει και άλλους κινδύνους να αντιμετωπίσει που έχουν επίπτωση στην ποιότητα και την ποσότητα,
Ερωτάσθε κε υπουργέ:

1.Ποια επιπλέον μέτρα σκοπεύετε να λάβετε ώστε όχι μόνο να συγκρατηθεί η συνεχής πτώση της τιμής του ελαιολάδου αλλά και να καθοριστεί ει δυνατόν κατώτατη τιμή ελαιολάδου που να αφήνει περιθώρια επιβίωσης στους ελαιοπαραγωγούς;»

Επίκαιρη ερώτηση Ν.Γιαννακοπούλου για την διαρκώς μειούμενη τιμή του ελαιόλαδου στην Μεσσηνία

Επερώτηση Κωνσταντίνας Νικολάκου για το ελαιόλαδο

Επερώτηση σχετικά με το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί και τα συναφή επαγγέλματα του ελαιοκομικού τομέα, λόγω της εξαιρετικά χαμηλής τιμής του ελαιολάδου, κατέθεσε η περιφερειακή σύμβουλος της “Νέας Πελοποννήσου” Κωνσταντίνα Νικολάκου, στο πρόεδρο του Περιφερειακού Συμβουλίου Πελοποννήσου, Η κα. Νικολάκου κάνει ειδική αναφορά στο οικονομικό αδιέξοδο που υπάρχει στις τοπικές κοινωνίες με δεδομένο ότι έχουν χαθεί εκατομμύρια ευρώ από την τοπική αγορά και ζητά την διεκδίκηση εκ μέρους της Περιφερειακής Αρχής για την λήψη ειδικών μέτρων.

Επίσης αναδεικνύει το πρόβλημα “νόθευσης” του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου μέσω συμφερόντων των πολυεθνικών και ζητά από την Περιφερειακή Αρχή την εντατικοποίηση των ελέγχων αλλά και τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων που έχουν γίνει μέχρι σήμερα από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Επερώτηση Κωνσταντίνας Νικολάκου για το ελαιόλαδο

Στήριξη των ελαιοπαραγωγών ζητά ο Περικλής Μαντάς

Το μείζον ζήτημα που έχει ανακύψει με την χαμηλή φετινή τιμή του ελαιολάδου, αναδεικνύει με κοινοβουλευτική ερώτησή του προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μάκη Βορίδη, ο βουλευτής Μεσσηνίας Περικλής Μαντάς, ο οποίος στην ερώτησή του αναφέρει συγκεκριμένα ότι παρά τις επιτυχημένες ενέργειες της Κυβέρνησης για την εξαίρεση του ελαιολάδου από τους αμερικανικούς δασμούς, καθώς και την πολύ καλή φετινή παραγωγή σε ποιότητα και ποσότητα, οι τιμές είναι ιδιαίτερα χαμηλές, προκαλώντας συνθήκες ασφυξίας στους ελαιοπαραγωγούς και ζητά κυβερνητική παρέμβαση για την λήψη μέτρων και την στήριξη των ελαιοπαραγωγών της χώρας

Κατά τον κ. Μαντά οι αιτίες του προβλήματος είναι πολλαπλές και συνδέονται με την χύμα διακίνηση του μεγαλύτερου ποσοστού της εγχώριας παραγωγής ελαιολάδου, με την άμεση εξάρτηση της ελληνικής αγοράς από την ιταλική και την ισπανική, με την καθυστερημένη και περιορισμένη αποτελεσματικότητα του μέτρου ιδιωτικής αποθεματοποίησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και με πιθανές αθέμιτες πρακτικές ισπανικών εταιριών εμπορίας ελαιολάδου, που στρέφονται έμμεσα κατά των Ελλήνων παραγωγών.

Στην ερώτησή του ο κ. Μαντάς ζητάει την λήψη μέτρων για την ενίσχυση της διάθεσης του ελληνικού ελαιολάδου, την προώθηση και προβολή του στις διεθνείς αγορές, την ελάφρυνση του κόστους παραγωγής, την βελτίωση της αποτελεσματικότητας της ιδιωτικής αποθεματοποίησης και περισσότερους ελέγχους για τυχόν αθέμιτες πρακτικές εταιριών εμπορίας ελαιολάδου.

Το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

« Είναι γεγονός ότι το ελληνικό ελαιόλαδο αποτελεί τόσο για τη Μεσσηνία, όσο και για την Πελοπόννησο, αλλά και για ολόκληρη τη χώρα, ένα προϊόν υψηλής ποιότητας και με μεγάλο και σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα στις τοπικές κοινωνίες. Είναι επίσης γεγονός ότι οι παραγωγοί ελαιολάδου αντιμετώπισαν πέρυσι μια ιδιαίτερα άσχημη χρονιά, κυρίως λόγω προβλημάτων στην ποιότητα αλλά και στην ποσότητα του παραχθέντος ελαιολάδου, με αποτέλεσμα ειδικά στη Μεσσηνία να προκληθεί οικονομική ζημιά, που εκτιμάται ότι έφθασε στο ύψος των 100 εκατ. ευρώ.
Παρ’ όλες τις επιτυχημένες ενέργειες της Κυβέρνησης και του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων για την εξαίρεση του ελληνικού ελαιολάδου από τους δασμούς των ΗΠΑ, αλλά και της εξαιρετικής ποιότητας και ποσότητας μεσσηνιακού ελαιολάδου που παράχθηκε φέτος, με βάση τα έως τώρα δεδομένα, η φετινή χρονιά διαμορφώνεται με εξίσου άσχημο τρόπο για τους μεσσήνιους παραγωγούς, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με μια νέα οικονομική ζημιά που υπολογίζεται πάλι περίπου στα 100 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω χαμηλής τιμής πώλησης του προϊόντος.
Γίνεται έτσι φανερό ότι το πρόβλημα της φετινής χαμηλής τιμής του ελαιολάδου είναι πιο σύνθετο απ’ ότι αρχικά είχε εκτιμηθεί, ενώ δομικά προβλήματα της ελληνικής ελαιουργίας φαίνεται ότι επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο την κατάσταση.
Ένα από τα βασικότερα ζητήματα που σχετίζεται με το πρόβλημα αφορά στη μη τυποποίηση του ελληνικού ελαιολάδου και την χύμα διακίνηση του μεγαλύτερου ποσοστού της εγχώριας παραγωγής. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η ελληνική παραγωγή να εξαρτάται άμεσα από την ζήτηση που διαμορφώνεται στην ιταλική και την ισπανική αγορά, οι οποίες αποτελούν τους κύριους αγοραστές του ελληνικού ελαιολάδου. Ειδικά δε φέτος, που υπάρχει μεγάλο πλεόνασμα ιταλικών και ισπανικών αποθεμάτων, σε συνδυασμό με την επιβολή των αμερικανικών δασμών στο ισπανικό ελαιόλαδο αλλά και την αύξηση του ανταγωνισμού λόγω της συμμετοχής της Πορτογαλίας, της Τυνησίας και της Αλγερίας στην παγκόσμια αγορά ελαιολάδου, φαίνεται ότι η αγορά οδηγείται σε μειωμένη ζήτηση για ελληνικό ελαιόλαδο υψηλής ποιότητας, προκαλώντας έτσι ασφυκτικές συνθήκες στους Έλληνες παραγωγούς.
Επιπλέον με βάση τα έως σήμερα στοιχεία, φαίνεται ότι υπήρξε καθυστερημένη αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενεργοποίηση του μηχανισμού ιδιωτικής αποθεματοποίησης και για τον λόγο αυτό τα αποτελέσματα δεν ήταν τα αναμενόμενα. Στις 26/11 έληξε η προθεσμία της 1ης πρόσκλησης για το μέτρο, χωρίς να υπάρξει ελληνική συμμετοχή. Γίνεται έτσι φανερό ότι η συγκεκριμένη πολιτική κρίθηκε από την αγορά ως μη ικανοποιητική, αφού η προσφερόμενη τιμή δεν κινητοποίησε ούτε τους ξένους παραγωγούς, ώστε να αποσύρουν ποσότητες έξτρα παρθένου ελαιολάδου, ενώ φαίνεται ότι υπήρξαν και βάσιμοι φόβοι για υποβάθμιση του προϊόντος.
Τέλος πρόσφατα δημοσιεύματα ήρθαν στο φως της δημοσιότητας κάνοντας αναφορά σε μια ιδιότυπη «συνεργασία» ανάμεσα σε ισπανικές και ελληνικές εταιρίες εμπορίας ελαιολάδου. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα αυτά, οι ισπανικές εταιρίες προσπαθώντας να αποφύγουν τους αμερικανικούς δασμούς, προσεγγίζουν τις αντίστοιχες ελληνικές εταιρίες, ώστε να μεταφερθούν στην Ελλάδα μεγάλες ποσότητες ισπανικού ελαιολάδου και στην συνέχεια αυτό να εξαχθεί ως ελληνικό στις ΗΠΑ, είτε μέσω σχετικών προσμίξεων, είτε ακόμα και χωρίς αυτές. Μια τέτοια αθέμιτη πρακτική θα μπορούσε να επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό την φετινή καθήλωση των τιμών του ελαιολάδου.

Γίνεται λοιπόν φανερό ότι σε μια θεωρητικά καλή χρονιά για τους τοπικούς παραγωγούς ελαιολάδου της Μεσσηνίας, στην απόδοση της οποίας υπολόγιζαν ότι θα βοηθούσε για να απορροφηθεί η περυσινή οικονομική ζημιά, έχουν διαμορφωθεί συνθήκες που κρατούν ιδιαίτερα χαμηλά την τιμή του προϊόντος, που προκαλούν οικονομική ασφυξία στις τοπικές οικονομίες και που καθιστούν την ελαιοσυγκομιδή και την παραγωγή υψηλής ποιότητας ελαιολάδου μια οικονομικά ασύμφορη δραστηριότητα για πολλούς παραγωγούς και για δύο συναπτά έτη.

Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάσθε:

1. Σε ποια μέτρα θα προβεί το υπουργείο σας για την ενίσχυση της διάθεσης ελληνικού τυποποιημένου ελαιολάδου;
2. Ποιο είναι το σχέδιο του υπουργείου για την προβολή και την προώθηση του ελληνικού ελαιολάδου στις διεθνείς αγορές;
3. Είναι εντός των σχεδιασμών του υπουργείου η έμμεση ενίσχυση των παραγωγών ελαιολάδου, μέσω μέτρων ελάφρυνσης του κόστους παραγωγής;
4. Σε ποιες ενέργειες θα προβείτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο ώστε το μέτρο της ιδιωτικής αποθεματοποίησης να γίνει περισσότερο αποτελεσματικό;
5. Σε ποιους ελέγχους και σε ποια μέτρα θα προβείτε ώστε να αντιμετωπιστεί η ενδεχόμενη αθέμιτη πρακτική ισπανικών εταιριών εμπορίας ελαιολάδου για παράκαμψη των αμερικανικών δασμών, η οποία όμως στρέφεται κατά των Ελλήνων παραγωγών;»

Στήριξη των ελαιοπαραγωγών ζητά ο Περικλής Μαντάς