Συγκλονιστική και πέραν κάθε προσδοκίας ήταν η προσέλευση των πολιτών στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Καλαμάτας την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς, για την υποδοχή του εορταστικού τρένου του Άγιου Βασίλη. Άνθρωποι κάθε ηλικίας, από ολόκληρη τη Μεσσηνία, την υπόλοιπη Ελλάδα αλλά ακόμη και από χώρες της Βόρειας Ευρώπης, βρέθηκαν στον σταθμό για να δουν από κοντά ένα τρένο που πολλοί πίστευαν ότι ανήκει πλέον στο παρελθόν.

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η συγκίνηση των παιδιών, αρκετά από τα οποία είδαν τρένο για πρώτη φορά. Άκουσαν τους κινητήρες και τη σφυρίχτρα, ταξίδεψαν με ανοιχτό παράθυρο και βίωσαν μια μοναδική εμπειρία, που θα τους συνοδεύει για πάντα ως ανάμνηση.

Συνολικά περίπου 1.200 επιβάτες, στην πλειονότητά τους παιδιά, μεταφέρθηκαν στα τέσσερα δρομολόγια που εκτελέστηκαν στη μικρή διαδρομή Καλαμάτα – Ακοβίτικα. Ο αυθόρμητος ενθουσιασμός και η μαζική συμμετοχή του κόσμου αποτέλεσαν το πιο ηχηρό μήνυμα υπέρ της άμεσης επαναλειτουργίας του σιδηροδρομικού δικτύου στη Μεσσηνία, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι τα τρένα είναι ζωντανά και δεν μπορούν να παραμένουν εγκαταλελειμμένα σε σκοτεινά υπόστεγα.

Το εγχείρημα, που αρχικά έμοιαζε τεχνικά αδύνατο, κατέστη εφικτό χάρη στη συστράτευση ευαισθητοποιημένων πολιτών και σιδηροδρομικών. Για έξι μήνες προσέφεραν αφιλοκερδώς τον χρόνο, την εργασία και την τεχνογνωσία τους, μετατρέποντας την προσπάθεια αυτή σε μια πραγματική γιορτή εθελοντισμού, συνεργασίας και συλλογικής ευθύνης.

Ο Σύλλογος Φίλων Σιδηροδρόμου Μεσσηνίας εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες σε όλους όσοι συνέβαλαν καθοριστικά στην υλοποίηση της δράσης και στάθηκαν αρωγοί σε κάθε στάδιο της προετοιμασίας:

1. Την Εταιρία Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε./ΟΣΕ, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο κ.
Χρήστο Παληό, τον Αναπληρωτή Διευθύνοντα Σύμβουλο κ. Βαγγέλη Χριστογιάννη,
τον Προϊστάμενο Γραμμής Πάτρας κ. Χρήστο Οικονόμου, τον κ. Νίκο Μπορομπόκα
και τον κ. Αναστάσιο Λαμπρόπουλο από τη Διεύθυνση Κυκλοφορίας και όλο το
ανθρώπινο δυναμικό της Εταιρίας.

2. Την Εταιρία Hellenic Train, τον Πρόεδρο κ. Θανάση Ζηλιασκόπουλο, τον
Διευθύνοντα Σύμβουλο κ. Roberto Rinaudo, τον Διευθυντή Λειτουργίας κ. Νίκο
Αθανασόπουλο, τους μηχανοδηγούς κ. Πέτρο Μωραΐτη και κ. Θανάση Ράλλη και όλο
το ανθρώπινο δυναμικό της Εταιρίας.

3. Τους Συνταξιούχους και εν Ενεργεία Σιδηροδρομικούς που επί μήνες παρείχαν
αφιλοκερδώς τον ελεύθερο χρόνο τους, την τεχνογνωσία και την εργασία τους.

4. Το ΔΗΜΟ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ και ειδικά το Δήμαρχο Καλαμάτας κ. Θανάση Βασιλόπουλο
για την ουσιαστική του στήριξη σε κάθε στάδιο της προετοιμασίας, την Κοινωφελή
Επιχείρηση του Δήμου Καλαμάτας ΦΑΡΙΣ και τον κ. Σωτήρη Κριτσωτάκη για την
σημαντική οικονομική συμβολή, τον Αντιδήμαρχο Υποδομών κ. Δημήτρη
Μαστραγγελόπουλο για τον επαγγελματικό καθαρισμό και αποκατάσταση της
σιδηροδρομικής γραμμής, τον Αντιδήμαρχο Δημοτικής Αστυνομίας κ. Κώστα
Παπαδάκη και το ανθρώπινο δυναμικό της Δημοτικής Αστυνομίας για την
εξασφάλιση της απρόσκοπτης και ασφαλούς διέλευσης της αμαξοστοιχίας, τον
Αντιδήμαρχο Καθαριότητας κ. Αναστάσιο Σκοπετέα για τον σχολαστικό καθαρισμό
του Σιδηροδρομικού Σταθμού, την Κοινότητα Καλαμάτας και τον κ Παναγιώτη Λύρα
για τη βοήθειά του σε κάθε λεπτομέρεια.

5. Την Τροχαία Καλαμάτας και τον Διοικητή κ. Νικόλαο Αντωνόπουλο για την
εξασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης της αμαξοστοιχίας

6. Το ΕΚΑΒ Καλαμάτας και τον Προϊστάμενο κ. Ιωάννη Καρβέλα για τη διάθεση
ασθενοφόρου και πληρώματος για την υγειονομική κάλυψη της εκδήλωσης.

7. Το ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΠΕΤΑΝ ΒΑΣΙΛΗ & ΚΑΡΜΕΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟΥ για την
ενθουσιώδη ανταπόκριση και τη γενναιόδωρη χορηγία των καυσίμων της
αμαξοστοιχίας.

8. Την Ομοσπονδία Εμπόρων Βιοτεχνών και Επαγγελματιών Μεσσηνίας και τον
Πρόεδρο κ. Γεώργιο Καπερώνη.

9. Την Εταιρία καθαρισμών ΙΡΙΔΑ SERVICE, τον ιδιοκτήτη κ. Ηλία Πετρόπουλο και το
προσωπικό της, για τον σχολαστικό, επαγγελματικό, εσωτερικό και εξωτερικό
καθαρισμό της αμαξοστοιχίας.

10. Το Ζαχαροπλαστείο CARAMEL και τον κ. Άγγελο Δωδέκατο για την δωρεά
γλυκισμάτων.

11. Το κατάστημα Κάβα Μουτζούρη για την δωρεά κερασμάτων.

12. Τον ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ «ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ» και τον Πρόεδρο κ. Γιώργο
Καραμπάτο.

13. Το Μικροβιολογικό Εργαστήριο Φαληρέας

14. Την Επιχείρηση Action Εκτυπώσεις – Επιγραφές και το Γραφίστα κ. Αθανασόπουλο
Άγγελο.

15. Την Ελληνική Ομάδα Διάσωσης Μεσσηνίας

16. Τον Εθελοντικό Σύλλογο Πολιτικής Προστασίας Π.Ε. Μεσσηνίας

17. Το Σύλλογο Γυναικών Μικρομάνης «Μαρία Πολυδούρη»

18. Τον Έντυπο και Ηλεκτρονικό Τύπο για την εκτενή προβολή σε όλα τα στάδια της
προετοιμασίας της εκδήλωσης.

Κλείνοντας, ευχόμαστε Καλή Χρονιά σε όλον τον κόσμο και το 2026 να αποτελέσει ορόσημο για την επιστροφή του Προαστιακού Σιδηροδρόμου στη Μεσσηνία, ως μέσου ανάπτυξης, κοινωνικής προσφοράς, βιώσιμης κινητικότητας και ουσιαστικής συμβολής στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

Παραμονή Πρωτοχρονιάς με… τρένο και Άγιο Βασίλη θα ζήσει φέτος η Καλαμάτα, καθώς ο Δήμος Καλαμάτας και η Κοινωφελής Επιχείρηση «ΦΑΡΙΣ», σε συνεργασία με τον Σύλλογο Φίλων Σιδηροδρόμου Μεσσηνίας, την PolisArt Κοιν.Σ.Επ. Καλαμάτας, τη «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε./ΟΣΕ» και τη «Hellenic Train», συνδιοργανώνουν την κυκλοφορία ειδικής εορταστικής επιβατικής αμαξοστοιχίας με επιβάτη τον Άγιο Βασίλη και τα ξωτικά του.

Η ξεχωριστή αυτή αμαξοστοιχία θα αφιχθεί στον Κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό Καλαμάτας την Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου 2025, στις 12:00 το μεσημέρι, δίνοντας το έναυσμα για μια μεγάλη γιορτή αφιερωμένη στα παιδιά και τις οικογένειές τους.

Στον χώρο του Σιδηροδρομικού Σταθμού θα πραγματοποιηθούν πλήθος εκδηλώσεων και δρώμενων, όπως ξυλοπόδαροι, μπαλονοκατασκευές, face painting και bubble show, με βασικό στόχο την ψυχαγωγία και τη βιωματική εμπειρία των παιδιών. Μετά την άφιξη του τρένου, τα παιδιά θα παραλάβουν το δώρο τους από τον Άγιο Βασίλη. Τα δώρα προσφέρονται από τον Δήμο Καλαμάτας και τη ΦΑΡΙΣ Κ.Ε. και απευθύνονται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας έως και ηλικίας Δημοτικού Σχολείου.

Παράλληλα, μικροί και μεγάλοι θα έχουν τη δυνατότητα να επιβιβαστούν στην αμαξοστοιχία για μια σύντομη διαδρομή έως την περιοχή Ακοβίτικα και επιστροφή στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Καλαμάτας, ζώντας μια εμπειρία που παραπέμπει στη δημοφιλή χριστουγεννιάτικη ταινία «Το Πολικό Εξπρές». Η πρωτότυπη έλευση του Άγιου Βασίλη με το τρένο φιλοδοξεί να ζωντανέψει παιδικές εικόνες και μνήμες, ενώ ταυτόχρονα στέλνει το μήνυμα ότι ο σιδηρόδρομος στην περιοχή παραμένει «ζωντανός» και αναμένει την πλήρη επαναλειτουργία του.

Λόγω της περιορισμένης εξοικείωσης του κοινού με τη λειτουργία του σιδηροδρόμου στη Μεσσηνία, οι διοργανωτές επισημαίνουν την ανάγκη αυστηρής τήρησης των μέτρων ασφαλείας. Συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή σε οδηγούς, πεζούς και ποδηλάτες κατά την προσέγγιση ή διέλευση από τις σιδηροδρομικές γραμμές, καθώς και πλήρης συμμόρφωση στις οδηγίες της Τροχαίας και της Δημοτικής Αστυνομίας.

Η εορταστική αμαξοστοιχία θα εισέλθει στη δεύτερη γραμμή του Σταθμού και απαγορεύεται αυστηρά η παραμονή στην αποβάθρα της συγκεκριμένης γραμμής μέχρι την πλήρη ακινητοποίηση του συρμού. Για λόγους ασφαλείας, δεν θα επιτραπεί η επιβίβαση ορθίων επιβατών. Διατίθενται συνολικά 200 καθήμενες θέσεις, με ισάριθμα δωρεάν εισιτήρια που θα χορηγηθούν με σειρά προτεραιότητας στον χώρο του Σιδηροδρομικού Σταθμού. Επιβίβαση θα επιτρέπεται αποκλειστικά σε όσους διαθέτουν εισιτήριο.

Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, οι επιβάτες καλούνται να μην προεξέχουν από τα παράθυρα, να μην στηρίζονται στις αυτόματες πόρτες και να μην αγγίζουν τις χειρολαβές κινδύνου και ακαριαίας πέδησης εντός των βαγονιών.

Η Νίνα Δράκου, ιδρύτρια της PolisArt Events | Performing Arts & Entertainment, καθώς και ο πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Σιδηροδρόμου Μεσσηνίας, κ. Ηλίας Νταίβις, μιλούν για την ολοκλήρωση όλων των απαραίτητων εργασιών που κατέστησαν δυνατή την έλευση του τρένου με τον Άγιο Βασίλη στην Καλαμάτα.

Ακολουθούν οι δηλώσεις τους, όπως καταγράφηκαν σε βίντεο από το kalamatatimes.gr

Μια ξεχωριστή γιορτινή δράση για μικρούς και μεγάλους διοργανώνει ο Σύλλογος Φίλων Σιδηροδρόμου Μεσσηνίας την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς, Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου 2025, στον Κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό Καλαμάτας, στις 12:00 το μεσημέρι.

Στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων του Δήμου Καλαμάτας και σε συνεργασία με την PolisArt Κοιν.Σ.Επ. Καλαμάτας και τη Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε./Ο.Σ.Ε., με την υποστήριξη του Δήμου, θα πραγματοποιηθεί η κυκλοφορία ειδικής επιβατικής αμαξοστοιχίας, η οποία θα καταφθάσει στον σταθμό γεμάτη… πρωτοχρονιάτικα δώρα.

Στην αμαξοστοιχία θα επιβαίνει ο Άγιος Βασίλης μαζί με τα ξωτικά του, ο οποίος μετά την άφιξη θα μοιράσει δώρα στα παιδιά που θα βρίσκονται στον σταθμό με τις οικογένειές τους.

Στον χώρο του Σιδηροδρομικού Σταθμού θα στηθεί μια γιορτή με επίκεντρο την ψυχαγωγία και τη βιωματική εμπειρία των παιδιών, ενώ θα δοθεί η δυνατότητα σε παιδιά και γονείς να επιβιβαστούν στο τρένο για μια σύντομη διαδρομή έως την περιοχή Ακοβίτικα και επιστροφή στον σταθμό.

Η πρωτότυπη άφιξη του Άγιου Βασίλη με το τρένο αναμένεται να θυμίσει στα παιδικά μάτια τη μαγεία της αγαπημένης χριστουγεννιάτικης ταινίας «Το Πολικό Εξπρές», προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία και στέλνοντας ταυτόχρονα ένα ξεκάθαρο μήνυμα:
το τρένο της Πελοποννήσου είναι εδώ, είναι ζωντανό και περιμένει την επαναλειτουργία του.

Σημαντικές παρουσίες αναμένονται στην Καλαμάτα στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου, καθώς η Ελληνοελβετική Πρωτοβουλία για την αναβίωση του σιδηροδρόμου της Πελοποννήσου θα συμμετάσχει επίσημα στην προβολή της ελβετικής ταινίας μικρού μήκους «Leontari».

Στην εκδήλωση θα παρευρεθούν ο Πρέσβης της Ελβετίας, κ. Stefan Estermann, η Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), κα Λυδία Καρρά, καθώς και η αρχιτέκτων – πολεοδόμος και Συντονίστρια της Ελληνοελβετικής Πρωτοβουλίας, κα Ειρήνη Φρεζάδου.

Η ταινία «Leontari», ελβετικής παραγωγής, επικεντρώνεται στο σιδηροδρομικό δίκτυο της Πελοποννήσου, αναδεικνύοντας την ιστορική του σημασία αλλά και την αναγκαιότητα επαναλειτουργίας του. Μέσα από την αφήγησή της, επιδιώκει να ευαισθητοποιήσει πολίτες και θεσμικούς φορείς σχετικά με τον ρόλο που θα μπορούσε να έχει το τρένο στην ανάπτυξη της περιοχής.

Η προβολή είναι προγραμματισμένη για την Τετάρτη 26 Νοεμβρίου 2025, στις 16:30, στο αμφιθέατρο «Θεοδ. Αγγελόπουλος» του Εργατικού Κέντρου Καλαμάτας.

Μετά την ταινία θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση με τη συμμετοχή του Ελβετού Πρέσβη, των κ. Καρρά και κ. Φρεζάδου, της δημοσιογράφου από το Κανάλι της Βουλής, κας Ματρώνης Δικαιάκου, καθώς και εκπροσώπων των Συλλόγων Φίλων Σιδηροδρόμου Αθήνας και Μεσσηνίας. Παρόντες θα είναι επίσης φορείς της πόλης αλλά και το κοινό, σε έναν διάλογο για το μέλλον του σιδηροδρόμου στην Πελοπόννησο.

Η εκδήλωση αναμένεται να αναζωπυρώσει τη δημόσια συζήτηση γύρω από την προοπτική επαναλειτουργίας της ιστορικής σιδηροδρομικής γραμμής, μια πρωτοβουλία με πολιτιστική, περιβαλλοντική και αναπτυξιακή διάσταση.

Μια μοναδική, γιορτινή εμπειρία περιμένει μικρούς και μεγάλους την Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου, καθώς ο Άγιος Βασίλης φτάνει στην Καλαμάτα… με το τρένο!

Ο Σύλλογος Φίλων Σιδηροδρόμου Μεσσηνίας και η PolisArt Κοιν.Σ.Επ. Καλαμάτας, σε συνεργασία με τη Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε./ΟΣΕ, διοργανώνουν την κυκλοφορία ειδικής επιβατικής αμαξοστοιχίας που θα μεταφέρει τον Άγιο Βασίλη και τα ξωτικά του στον Κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό Καλαμάτας, στις 12:00 το μεσημέρι, στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων του Δήμου Καλαμάτας και της Κοινωφελούς Επιχείρησης ΦΑΡΙΣ.

Γιορτή με δρώμενα, παιχνίδι και δώρα για τα παιδιά

Στον χώρο του Σιδηροδρομικού Σταθμού θα στηθεί μεγάλη γιορτή με παιδικά δρώμενα, μουσική και παιχνίδια, δίνοντας στα παιδιά τη χαρά να ζήσουν μια βιωματική εμπειρία γεμάτη μαγεία και φαντασία.
Μετά την άφιξη του τρένου, τα παιδιά θα παραλάβουν το δώρο τους από τον ίδιο τον Άγιο Βασίλη, ενώ στη συνέχεια θα έχουν τη δυνατότητα να επιβιβαστούν στην αμαξοστοιχία για μια σύντομη διαδρομή μέχρι τα Ακοβίτικα και επιστροφή στο σταθμό.

Μια εμπειρία σαν «Το Πολικό Εξπρές»

Η πρωτότυπη αυτή δράση θα ξυπνήσει στα παιδικά μάτια τη μαγεία της αγαπημένης ταινίας «Το Πολικό Εξπρές», προσφέροντας μια μοναδική ανάμνηση για τα παιδιά που δεν πρόλαβαν να γνωρίσουν το τρένο σε κανονική λειτουργία.
Παράλληλα, στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα πως το τρένο είναι εδώ, ζωντανό, και προσδοκά την επανεκκίνησή του στη Μεσσηνία.

Δείτε το promo video

Δείτε εδώ το promo video από τις προετοιμασίες του Άγιου Βασίλη και των ξωτικών για το ταξίδι τους μέχρι την Καλαμάτα, που γυρίστηκε από εθελοντική ομάδα συμπολιτών το Σάββατο 18 Οκτωβρίου 2025:
https://www.youtube.com/watch?v=Q9S_UIc8uX4

Έντονες αντιδράσεις προκαλεί η ανακοίνωση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) σχετικά με την εκπόνηση μελέτης για τη μετατροπή της μετρικής σιδηροδρομικής γραμμής Μεγάρων – Κορίνθου – Καλαμάτας σε ποδηλατόδρομο. Ο Σύλλογος Φίλων του Σιδηροδρόμου εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά του, κάνοντας λόγο για «αδιανόητη απόφαση» που υπονομεύει έναν από τους σημαντικότερους σιδηροδρομικούς άξονες της χώρας.

Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου του Συλλόγου, η γραμμή Κόρινθος – Άργος / Ναύπλιο – Τρίπολη – Καλαμάτα διαθέτει πληθώρα θεσμικών και τεχνικών χαρακτηριστικών που την καθιστούν κρίσιμη για την ανάπτυξη της Πελοποννήσου:

• Ανήκει στην Εθνική Σιδηροδρομική Υποδομή και χαρακτηρίζεται ως ενεργό δίκτυο σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας.

• Συμπεριλαμβάνεται στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών (TEN-T).

• Έχει προβλεφθεί σε εθνικά στρατηγικά σχέδια μεταφορών και στο Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο.

• Έχουν επενδυθεί περίπου 80 εκατ. ευρώ την περίοδο 2004-2009 για την ανακαίνιση της γραμμής.

• Πρόσφατες μελέτες σκοπιμότητας του ΟΣΕ τεκμηριώνουν θετική κοινωνικοοικονομική απόδοση της επαναλειτουργίας της.

Παράλληλα, η Τοπική Αυτοδιοίκηση σε Αργολίδα, Αρκαδία και Μεσσηνία έχει ταχθεί ομόφωνα υπέρ της ανάταξης και επαναλειτουργίας της γραμμής, είτε ως προαστιακού είτε με τουριστική αξιοποίηση. Μάλιστα, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη συνεργασία της Ελβετικής Πρεσβείας με ακαδημαϊκά και σιδηροδρομικά ιδρύματα, που αφορά στη μελέτη τουριστικής χρήσης της.

Ο Σύλλογος Φίλων του Σιδηροδρόμου υπογραμμίζει πως η προοπτική μετατροπής της γραμμής σε ποδηλατόδρομο «στερεί από τη χώρα έναν βασικό αναπτυξιακό πόρο» και χαρακτηρίζει την ιδέα «τεχνικά ακατάλληλη», λόγω των έντονων κλίσεων, των γεφυρών και των σηράγγων.

«Ο σιδηροδρομικός άξονας Κορίνθου – Άργους / Ναυπλίου – Τρίπολης – Καλαμάτας αποτελεί δημόσιο αγαθό κοινωνικής προόδου και βιώσιμης ανάπτυξης. Η αχρήστευσή του με μη αναστρέψιμες παρεμβάσεις θα επιφέρει βαριές ευθύνες σε όσους λάβουν τέτοιες αποφάσεις», τονίζεται στο δελτίο Τύπου.

Το ζήτημα αναμένεται να πυροδοτήσει έντονες πολιτικές και κοινωνικές συζητήσεις, με τον Σύλλογο να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής σε ελληνικά και ευρωπαϊκά δικαστήρια, εφόσον προχωρήσουν τα σχέδια του ΤΕΕ.

Για περισσότερο από έναν αιώνα ο Νομός Μεσσηνίας διέθετε τακτική σιδηροδρομική συγκοινωνία με δύο κύριες γραμμές κορμού με βάση την Καλαμάτα (η πρώτη προς Διαβολίτσι – Δεσύλλα με κατεύθυνση προς Αθήνα και η δεύτερη προς Κοπανάκι – Κυπαρισσία με κατεύθυνση προς Πάτρα), καθώς και τη διακλάδωση Ασπρόχωμα – Μεσσήνη, οι οποίες συγκροτούσαν ένα δίκτυο που διαδραμάτισε σπουδαιότατο ρόλο στην αναπτυξιακή πορεία της Μεσσηνίας και της Πελοποννήσου τον 20^ο αιώνα. Το σιδηροδρομικό αυτό δίκτυο διέκοψε αιφνιδίως τη λειτουργία του στις 31 Ιανουαρίου 2011 εντελώς ανεξήγητα και αδικαιολόγητα, τη στιγμή που λειτουργούσε ένα άριστα οργανωμένο πλέγμα προαστιακών δρομολογίων με σύγχρονους συρμούς προς όλες τις κατευθύνσεις του νομού, διακινώντας περίπου χίλιους επιβάτες ημερησίως, και ενώ είχαν μόλις ολοκληρωθεί οι εργασίες ριζικής ανακαίνισης των σιδηροδρομικών γραμμών και των εγκαταστάσεων με συγχρηματοδότηση από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Η Καλαμάτα έχει την τύχη να διαθέτει έναν πολύτιμο συγκοινωνιακό διάδρομο που διατρέχει κεντροβαρικά τον αστικό ιστό, χωρίς να προκαλεί όχληση στην καθημερινή λειτουργία της πόλης και δυστυχώς παραμένει ανεκμετάλλευτος. Πρόκειται για την υπάρχουσα σιδηροδρομική γραμμή που εισχωρεί στην πόλη από τις δυτικές συνοικίες,

φτάνει στο Σιδηροδρομικό Σταθμό στο πιο κεντρικό σημείο της πόλης και συνεχίζει μέχρι το δυτικό σκέλος του λιμένα, διασχίζοντας σημεία πολλαπλών καθημερινών δραστηριοτήτων των πολιτών. Σήμερα, 15 χρόνια μετά την αναστολή λειτουργίας του σιδηροδρομικού δικτύου στη Μεσσηνία, η κατάσταση είναι η εξής:

• Ο σιδηροδρομικός διάδρομος υφίσταται ακέραιος καθ’ όλο του το μήκος, ευτυχώς χωρίς καταπατήσεις και καταστροφές, ενώ επιχειρησιακά είναι χαρακτηρισμένος ως «ενεργό δίκτυο σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας».
• Η σιδηροδρομική γραμμή είναι πλήρως ανακαινισμένη από το 2010 με χρηματοδότηση 80 εκατομ. € από Κοινοτικούς Πόρους και το Π.Ε.Π. Πελοποννήσου, με σύγχρονα υλικά επιδομής υψηλών προδιαγραφών εναρμονισμένα με τις απαιτήσεις των Ευρωπαϊκών κανονισμών μετρικής γραμμής. Βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση και το μόνο που απαιτείται είναι η σχολαστική εκχόρτωση, λίγες τοπικές μικροεπισκευές και η συντήρηση/επισκευή των αυτομάτων συστημάτων φύλαξης ισοπέδων.
• Ο σιδηροδρομικός διάδρομος, ενώ διασχίζει το κέντρο της πόλης δεν εμπλέκεται με πολυσύχναστους οδικούς άξονες, με εξαίρεση τη σιδηροδρομική διάβαση της λεωφ. Αρτέμιδος η οποία διαθέτει φωτεινή σηματοδότηση.
• Υπάρχουν διαθέσιμες σε λειτουργική κατάσταση 11 σύγχρονες αυτοκινητάμαξες Ελβετικής κατασκευής τύπου GTW 2/6 – STADLER, οι οποίες είναι κατασκευασμένες ειδικά για προαστιακά δρομολόγια, δηλαδή με 90 θέσεις καθημένων, ανακλινόμενα καθίσματα, μεγάλους χώρους ορθίων, μεγάλες αυτόματες θύρες επιβίβασης, χαμηλοδάπεδες, κλιματιζόμενες, χαμηλού επιπέδου θορύβου και χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης, οι οποίες μέχρι πριν λίγα χρόνια εκτελούσαν τα δρομολόγια στη Μεσσηνία και σήμερα εκτελούν δρομολόγια στην περιοχή του Πύργου και της Πάτρας. Υπάρχουν επίσης διαθέσιμες σε καλή κατάσταση 20 αυτοκινητάμαξες τύπου ΜΑΝ/ΕΝ, οι οποίες φυλάσσονται στεγασμένες στα Μηχανοστάσια Πειραιά και Καλαμάτας.
• Υπάρχει εξοπλισμένη και λειτουργική εγκατάσταση για τη συντήρηση και διανυκτέρευση του τροχαίου υλικού, στο εκσυγχρονισμένο προ 15ετίας Μηχανοστάσιο Καλαμάτας,

Μετά από την εναρμόνιση με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την απελευθέρωση των σιδηροδρομικών μεταφορών και τον πλήρη διαχωρισμό της Υποδομής από την Εκμετάλλευση, το υφιστάμενο νομικό καθεστώς παρέχει μεγάλη ευελιξία στους τρόπους εκμετάλλευσης της σιδηροδρομικής γραμμής, από κρατικούς ή ιδιωτικούς φορείς ή ακόμα και από σύμπραξη αυτών.

ΠΡΟΤΑΣΗ

Είναι τεχνικά εφικτή η άμεση επαναλειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου στη Μεσσηνία, στηριζόμενη σε τρεις άξονες:

1. Άμεση επαναλειτουργία της γραμμής Καλαμάτα – Πανεπιστήμιο – Αεροδρόμιο – Μεσσήνη με τακτικά καθημερινά δρομολόγια ανά ώρα και κατεύθυνση. Διερεύνηση του ενδεχομένου επέκτασης του δρομολογίου επί της υφισταμένης γραμμής προς Δικαστήρια, Διοικητήριο, Δημοτικό Πάρκο, Λιμάνι.
2. Άμεση επαναλειτουργία της ενδονομαρχιακής γραμμής Καλαμάτα – Μελιγαλά – Διαβολίτσι – Δεσύλλα και της γραμμής Καλαμάτα – Μελιγαλά – Κοπανάκι – Κυπαρισσία (Προαστιακός Μεσσηνίας) με στοχευμένα δρομολόγια σε ώρες που

καλύπτουν την αυξημένη ημερήσια επιβατική κίνηση που παρατηρείται από/προς την Πρωτεύουσα του Νομού.

3. Σχεδιασμός για δρομολόγηση τουριστικών αμαξοστοιχιών με παλαιά μουσειακά βαγόνια, μηχανές και αυτοκινητάμαξες που θα αναχωρούν από την αποβάθρα του λιμένος Καλαμάτας (προβλήτα κρουαζιερόπλοιων και υδατοδρομίου) για ημερήσιες εκδρομές σε Αρχαία Μεσσήνη, Αρχαία Ολυμπία, Μεγαλόπολη, Ναύπλιο κτλ, παρέχοντας ένα ολοκληρωμένο τουριστικό πακέτο με ξενάγηση, γευσιγνωσία, επίσκεψη σε τοπικές επιχειρήσεις επεξεργασίας τοπικών προϊόντων (οινοποιεία, ελαιοτριβεία, αγροτικές και κτηνοτροφικές μονάδες) και θα απευθύνονται κυρίως σε τουρίστες από τα κρουαζιερόπλοια και τις ξενοδοχειακές μονάδες της περιοχής.

Τα ανωτέρω είναι εύκολα και άμεσα υλοποιήσιμα αρκεί να υπάρχει η σχετική πολιτική βούληση, σε συνδυασμό ενδεχομένως με την προσέλκυση ιδιωτικής επιχειρηματικότητας.

Ειδικότερα για την ευρύτερη περιοχή της Καλαμάτας

Η σιδηροδρομική γραμμή δύναται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην βιώσιμη κινητικότητα, αποτελώντας τη ραχοκοκαλιά ενός ολοκληρωμένου συστήματος αστικής – προαστιακής συγκοινωνίας, σε συνεργασία και όχι ανταγωνισμό με τα υπόλοιπα μέσα μαζικής μεταφοράς, ώστε να προσφέρει στην πόλη τη δυνατότητα εύκολης πρόσβασης στα κεντρικά της σημεία, ελαφρύνοντάς την παράλληλα από το μεγάλο βάρος της ΙΧ αυτοκίνησης.

Η λειτουργία τακτικών σιδηροδρομικών δρομολογίων με κατάλληλους συρμούς στον άξονα Λιμένας – Κεντρικός Σιδηροδρομικός Σταθμός – Ασπρόχωμα – Πανεπιστήμιο – Νοσοκομείο – Μεσσήνη προσφέρει μεταφορά με ταχύτητα και αξιοπιστία χωρίς να εμπλέκεται στη λειτουργία της πόλης, συνδέοντας:

• Την περιοχή λιμένος (Λιμεναρχείο, Δ.Ο.Υ., σχολικά συγκροτήματα)
• Την περιοχή Δικαστηρίων και Διοικητηρίου
• Την περιοχή της πλατείας (Κεντρικός Σιδηροδρομικός Σταθμός) με τις συσσωρευμένες εμπορικές και οικονομικές δραστηριότητες της πόλης
• Τη συνοικία Αγ. Δημητρίου Κοκκορόγιαννη (Νέο Δημαρχείο)
• Τη συνοικία Ακοβίτικα
• Το Ασπρόχωμα και το Πανεπιστήμιο Καλαμάτας
• Το νέο Νοσοκομείο
• Το Στρατιωτικό και Πολιτικό Αεροδρόμιο
• Τη Μεσσήνη

Το δρομολόγιο πρέπει να επεκταθεί προς Θουρία – Άρι – Πλατύ – Βαλύρα – Σκάλα – Μελιγαλά – Ζευγολατιό – Κεντρικό – Διαβολίτσι – Δεσύλλα και προς Καλιρρόη – Βασιλικό – Δώριο – Κοπανάκι – Καλόνερο – Κυπαρισσία συνιστώντας έτσι τον Προαστιακό Σιδηρόδρομο της Μεσσηνίας.

Στη διαδρομή αυτού του άξονα εντός της πόλης, δύνανται να θεσπιστούν κάθετες λεωφορειακές γραμμές σε συγκεκριμένους σταθμούς μετεπιβίβασης, έτσι ώστε να καλυφθούν συγκοινωνιακά όλες οι συνοικίες και να δώσουν τη δυνατότητα εύκολης

μετάβασης στο κέντρο χωρίς τη χρήση αυτοκινήτου. Παράλληλα, στα άκρα αυτού του άξονα (π.χ. Μεσσήνη, Ασπρόχωμα, Θουρία) μπορούν να δημιουργηθούν στις υπάρχουσες εκτάσεις ιδιοκτησίας του Ο.Σ.Ε. πέριξ των σταθμών ευρύχωροι, περιφραγμένοι, φωτιζόμενοι και ασφαλείς χώροι στάθμευσης ΙΧ αυτοκινήτων, ώστε να είναι εφικτή η άμεση μετεπιβίβαση και μετάβαση με το τρένο στον κεντρικό ιστό της πόλης (Park and Ride), παρέχοντας έτσι στους πολίτες μια αξιόλογη εναλλακτική επιλογή και ένα κίνητρο να αφήσουν το ΙΧ αυτοκίνητο και να μετακινηθούν με ένα μέσο μεταφοράς σταθερής τροχιάς.

Η χρηστικότητα και η επιτυχία του εγχειρήματος εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την σωστή και προσαρμοσμένη στις πραγματικές ανάγκες οργάνωσή του, πράγμα που μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο με την ανάληψη της υλοποίησης και λειτουργίας του από παράγοντες, φορείς και επιχειρήσεις της πόλης. Σημαντικά σημεία είναι:

• Η μετακίνηση με συνδυασμό μέσων μεταφοράς πρέπει απαραίτητα να εξασφαλίζεται με ΕΝΑ ενιαίο εισιτήριο για όλες τις διαδρομές και με δεδομένη διάρκεια ισχύος. Το εισιτήριο αυτό θα προκύψει από συνεργασία και συνεννόηση όλων των εμπλεκόμενων φορέων, σιδηροδρομικών και οδικών, ενώ η βέλτιστη εκδοχή είναι ένας και μοναδικός φορέας να συντονίζει και να εκμεταλλεύεται ολόκληρο το σύστημα συγκοινωνιών της πόλης.
• Τα δρομολόγια πρέπει να είναι πυκνά, ευέλικτα και αξιόπιστα, οι στάσεις και οι σταθμοί μετεπιβίβασης εύκολα προσβάσιμοι, ασφαλείς και χρηστικοί, ενώ οι υπηρεσίες τηλεματικής, ηλεκτρονικής ενημέρωσης και έκδοσης εισιτηρίου μέσω κινητής τηλεφωνίας είναι αυτονόητες προϋποθέσεις.
• Είναι επίσης απαραίτητη η διασύνδεση των συγκοινωνιακών μέσων με τα δίκτυα πεζοδρόμων και ποδηλατοδρόμων, καθώς και η δυνατότητα παροχής ενοικιαζόμενου ποδηλάτου στους επιβάτες σε κάθε στάση, συμπεριλαμβανομένου στην τιμή του εισιτηρίου.
• Αυτονόητος είναι ο συντονισμός με το πλέγμα των σιδηροδρομικών και οδικών δρομολογίων του Νομού με τρόπο που να διευκολύνει την ταχεία πρόσβαση και αποχώρηση από το κέντρο της πόλης, των κατοίκων της Μεσσηνίας η οποίοι μετακινούνται συστηματικά προς/από την πρωτεύουσα του Νομού (commuters), ώστε να ενθαρρύνονται στη χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς, αντί για του ΙΧ αυτοκινήτου.

Έχει λησμονηθεί το γεγονός ότι ο σιδηρόδρομος σε επίπεδο προαστιακής συγκοινωνίας πλεονεκτεί έναντι των άλλων μεταφορικών μέσων, λόγω του ότι παρέχει ασφάλεια, μεγάλη μεταφορική ικανότητα, ταχύτητα και αξιοπιστία δρομολογιακών χρόνων. Το σημαντικότερο όμως είναι το κατά πολύ μικρότερο περιβαλλοντικό του αποτύπωμα, αφού κάθε δρομολόγιο τρένου «αφαιρεί» 40 – 50 ΙΧ αυτοκίνητα ανά ώρα από τον παράλληλο οδικό άξονα, απαλλάσσοντας ταυτόχρονα το κέντρο της πόλης από ισάριθμα ΙΧ αυτοκίνητα που περιφέρονται στους δρόμους του, αναζητώντας θέση στάθμευσης.

Η επαναλειτουργία του Προαστιακού Σιδηροδρόμου Μεσσηνίας θα συμβάλλει δραστικά στη διευκόλυνση των καθημερινών μετακινήσεων των κατοίκων των μεγάλων χωριών της Μεσσηνιακής πεδιάδας, προσφέροντας ένα κίνητρο για την παραμονή των νέων οικογενειών στα χωριά και τη συγκράτηση του φαινομένου της πληθυσμιακής αιμορραγίας της υπαίθρου. Παράλληλα, θα προσελκύσει στα χωριά νέους μόνιμους κατοίκους οι οποίοι εργάζονται στην Καλαμάτα, καθώς θα έχουν πλέον πρόσβαση σε εύκολη και οικονομική καθημερινή μετακίνηση για λόγους εργασίας (Commuters), ανακουφιζόμενοι παράλληλα από το οικονομικό βάρος της στέγασης στην πόλη της Καλαμάτας.

Τα ανωτέρω δεν είναι ανέφικτα. Θα διευκολύνουν και θα βελτιώσουν σημαντικά τη δυνατότητα μετακίνησης εντός και πέριξ του οικιστικού ιστού, ωφελώντας ταυτόχρονα τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, με την προοδευτική εκτόπιση των ΙΧ αυτοκινήτων δίδεται η δυνατότητα περαιτέρω πεζοδρομήσεων και αναπλάσεων στο κέντρο της πόλης, γεγονός που θα το καταστήσει πιο ελκυστικό και θα ωθήσει την εμπορική και τουριστική δραστηριότητα. Όσο η κυκλοφοριακή συμφόρηση του κέντρου αντιμετωπίζεται με προσπάθειες διευκόλυνσης της κυκλοφορίας των ΙΧ (π.χ. κατασκευή νέων χώρων στάθμευσης στο κέντρο), τόσο αυτά πληθαίνουν και δημιουργείται η ανάγκη για περαιτέρω μέτρα με αποτέλεσμα έναν φαύλο κύκλο. Όσο κι αν ακούγεται παράδοξο, η δυσκολία προσέγγισης του κέντρου με το ΙΧ αυτοκίνητο πρέπει να αντιμετωπίζεται με μέτρα που αυξάνουν περαιτέρω αυτή τη δυσκολία, με ταυτόχρονη παροχή ζωτικού χώρου στα μέσα μαζικής μεταφοράς σταθερής τροχιάς και επικουρικά στα οδικά μέσα, τα οποία μπορούν να συνυπάρξουν αρμονικά με τους πεζούς και τους ποδηλάτες. Όπου έγινε αυτό υπήρξε όφελος για όλους. Η σχετική ενημέρωση και εκπαίδευση του κοινού παραμένει η πιο μεγάλη πρόκληση για τη βιώσιμη κινητικότητα στις σύγχρονες πόλεις.

Για το ∆ιοικητικό Συµβούλιο

Ο Γραµµατέας                                                                       Ο Πρόεδρος

Νικόλαος Κολλιόπουλος                                                             Ηλίας Νταίβις