Η μέθοδος του χημικού ευνουχισμού έχει χρησιμοποιηθεί με διάφορες μορφές, είτε αναγκαστικά ως ποινή είτε ως τρόπος για τους παραβάτες να μειώσουν τον χρόνο φυλάκισής τους σε πολλές χώρες από την Αργεντινή μέχρι την Πολωνία και τη Ρωσία. Τι λένε οι επικριτές 

Κράτη μέλη της ΕΕ καταφεύγουν στη μέθοδο του χημικού ευνουχισμού για να καταπολεμήσουν τη σεξουαλική βία και τους κατά συρροή παραβάτες. Στις περισσότερες χώρες ο χημικός ευνουχισμός δεν μπορεί να επιβληθεί ως υποχρεωτική ποινή, αλλά μπορεί να οριστεί από τα ποινικά δικαστήρια ως μία από τις προϋποθέσεις για τη μείωση της ποινής ή την αποφυλάκιση.

Ωστόσο, αρκετές χώρες στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, προτείνουν ευνουχισμό σε πιθανούς και καταδικασμένους σεξουαλικούς παραβάτες — ως μία μορφή διαχείρισης, όχι ως τιμωρία, και μόνο σε εθελοντική βάση. Στην Πολωνία που έχει μία απο τις πλέον σκληρές νομοθεσίες για τους παιδοβιαστες στην Ευρώπη, η μθοδος εφαρμόζεται σε άνδρες που βιάζουν παιδιά ή μέλη της οικογένειας. Εκτός γηραιάς ηπείρου, στην Ταϊλάνδη και το Πακιστάν μεταξύ άλλων οι σεξουαλικοί εγκληματίες ειναι αντιμέτωποι με τον χημικό ευνουχισμό.

Τι είναι ο χημικός ευνουχισμός;

Οι χημικοί ευνουχισμοί χρησιμοποιούνται για τη μείωση των επιπέδων των ανδρικών ορμονών ή των ανδρογόνων. Η μέθοδος περιλαμβάνει τη χορήγηση φαρμάκων που μειώνουν τη λίμπιντο και ως εκ τούτου υπάρχουν ελπίδες ότι θα μειωθεί και η σεξουαλική δραστηριότητα. Το φάρμακο που εμπλέκεται στον χημικό ευνουχισμό χορηγείται μέσω φαρμακευτικής αγωγής από το στόμα ή με ένεση.

Οι επιπτώσεις των χημικών ευνουχισμών είναι αναστρέψιμες. Διαρκούν για όσο διάστημα χορηγείται το φάρμακο. Αλλά μόλις ο λήπτης σταματήσει να παίρνει το φάρμακο, τα επίπεδα των ορμονών επανέρχονται στο φυσιολογικό. Οι πολέμιοι του χημικού ευνουχισμού επισημαίνουν τους κινδύνους που ενέχει η μακροχρόνια χρήση του χημικού ευνουχισμού. Αυτά περιλαμβάνουν υψηλότερη ευαισθησία στην οστεοπόρωση, καρδιαγγειακές παθήσεις και μειωμένο μεταβολισμό γλυκόζης και λιπιδίων.

Οι επιπτώσεις σε άτομα με αποκλίνουσες συμπεριφορές είναι σχετικά άγνωστες. Ο χημικός ευνουχισμός μπορεί επίσης να αποδειχθεί δαπανηρός, καθώς δεν είναι μια εφάπαξ θεραπεία, αλλά απαιτεί τακτικές παρεμβάσεις, πράγμα που σημαίνει ότι η αστυνομία θα βασίζεται σε αυτές τις ποινές για χημικό ευνουχισμό κάνοντας τακτικά ταξίδια στις αρχές για περαιτέρω θεραπεία.

«Υπάρχουν ενδείξεις ότι λειτουργεί, αλλά δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν πόσο αποτελεσματικός είναι», είπε στη DW ο Γιούργκεν Μίλερ, νευρολόγος και ιατροδικαστής από το Γκέτινγκεν. Μέχρι σήμερα, δεν έχει διεξαχθεί καμία διεθνής μελέτη που θα μπορούσε να αξιολογήσει αποτελεσματικά την επιτυχία αυτής της θεραπείας.

Xώρες που επιτρέπουν τον χημικό ευνουχισμό

Η Ταϊλάνδη ενέκρινε φέτος το καλοκαίρι τον χημικό ευνουχισμό, σε μία προσπάθεια να καταπολεμήσει τα σεξουαλικά εγκλήματα. Χώρες όπως η Νότια Κορέα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ρωσία και η Ουκρανία έχουν υιοθετήσει αυτή τη μορφή τιμωρίας εδώ και πολύ καιρό.

Η Νότια Κορέα ψήφισε το νόμο το 2011 που στόχευε ιδιαίτερα στη μείωση της απειλής των σεξουαλικών εγκλημάτων με θύματα παιδιά. Η Τσεχική Δημοκρατία είναι η μόνη χώρα που πραγματοποιεί χειρουργικό ευνουχισμό όπου αφαιρούνται χειρουργικά οι ορμονοπαραγωγοί αδένες. Ο νόμος εισήχθη το 1966.

Στις ΗΠΑ, επτά πολιτείες (Καλιφόρνια, Φλόριντα, Γκουάμ, Αϊόβα, Λουιζιάνα, Μοντάνα και Ουισκόνσιν) έχουν νομιμοποιήσει τον χημικό ευνουχισμό. Η Ουκρανία χρησιμοποίησε τη μέθοδο το 2019 και ο νόμος λέει ότι οι αρχές, εάν χρειαστεί, έχουν ακόμη και τη δύναμη να ασκήσουν βία στον κατάδικο για να υποβληθεί στη διαδικασία, σύμφωνα με έκθεση του TRTWorld.

Το Πακιστάν συζητά εάν πρέπει να εισαγάγει τον «χημικό ευνουχισμό» ως τιμωρία για σεξουαλική κακοποίηση. Η ισόβια κάθειρξη και η θανατική ποινή είναι οι τρέχουσες επιλογές τιμωρίας για βιαστές και παιδόφιλους σύμφωνα με τον ποινικό κώδικα της χώρας. Αλλά η χώρα εξετάζει πρόσθετα μέτρα μετά την πανεθνική οργή ως απάντηση στον αυξανόμενο αριθμό περιπτώσεων βιασμού.

Το 2018, η 7χρονη Zαινάμπ βιάστηκε και δολοφονήθηκε στην περιοχή Kασούρ κοντά στην πρωτεύουσα της επαρχίας Λαχόρη. Στον απόηχο αυτού του περιστατικού, ξέσπασαν βίαιες διαδηλώσεις στο Κασούρ και άνθρωποι σε όλη τη χώρα βγήκαν στους δρόμους ζητώντας δικαιοσύνη.

Κατά τη διάρκεια του τεστ DNA του υπόπτου, διαπιστώθηκε ότι ήταν υπεύθυνος για τουλάχιστον άλλους πέντε βιασμούς. Την ίδια χρονιά απαγχονίστηκε για τα εγκλήματά του. Το 2020, το έθνος εξοργίστηκε για άλλη μια φορά όταν μια γυναίκα βιάστηκε ομαδικά σε έναν αυτοκινητόδρομο κοντά στη Λαχόρη μπροστά στα δύο μικρά παιδιά της. Η υπόθεση εκδικάζεται ακόμη στο δικαστήριο. Ο πρωθυπουργός Iμράν Χαν είχε προτείνει δημόσιους απαγχονισμούς βιαστών και παιδόφιλων. Ωστόσο, τόνισε ότι η διεθνής πίεση τον εμπόδιζε: το εμπορικό καθεστώς του Πακιστάν με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να απειληθεί, είπε.

Σοβαρές παρενέργειες και ηθικές πτυχές

Ο χημικός ευνουχισμός έχει βρεθεί ότι είναι αποτελεσματικός στη μείωση της σεξουαλικής ορμής. Αυτό όμως δεν αποτρέπει τη σεξουαλική βία ή την επιθετική συμπεριφορά. Ακόμη και η μείωση του επιπέδου τεστοστερόνης στο μηδέν δεν εξαλείφει τις πιθανότητες νέας εγκληματικής δράσης.

«Δεν χρειάζεται να έχει κανείς ορμές για να μπορεί να κακοποιήσει ένα παιδί ή να βιάσει έναν άνθρωπο», εξηγεί ο κοινωνιολόγος Aντρέι Κόνινγκ από το Πανεπιστήμιο του Ντόρτμουντ. Ακόμα κι αν οι άντρες που δεν μπορούν να διεισδύσουν, μπορούν να επιδείξουν επιθετική και προβληματική συμπεριφορά. Ο «χημικός ευνουχισμός» δεν είναι μια γρήγορη διαδικασία, τα φάρμακα συνταγογραφούνται για ορισμένο χρονικό διάστημα ή επ’ αόριστον. Είναι πιθανό να προκαλέσουν σοβαρές παρενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης και του κινδύνου οστεοπόρωσης, μεταξύ άλλων.

Στη Γερμανία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ο ευνουχισμός βασίζεται σταθερά στη συναίνεση. Χορηγείται σε σεξουαλικούς παραβάτες σε εθελοντική βάση. «Ορισμένοι δράστες αισθάνονται μια ορισμένη ποσότητα ενοχής και αηδίας για τις πράξεις τους· γι’ αυτούς, αυτή (χημική θεραπεία) είναι ένα είδος εξιλέωσης», δήλωσε στη DW ο ιατροδικαστής Κάλουμ Ρος από το νοσοκομείο Broadmoor στο Ηνωμένο Βασίλειο.

«Η θεραπεία με φάρμακα είναι πάντα ενσωματωμένη στη συμπεριφορική θεραπεία ή την ψυχοθεραπεία», εξηγεί ο Μιούλερ. Δεν αρκεί από μόνη της η χημική θεραπεία που εξασθενεί την κίνηση, προσθέτει, αυτή είναι μόνο μία από τις πολλές θεραπευτικές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση των σεξουαλικών παραβατών.

Η χρησιμοποίηση της φαρμακευτικής αγωγής ως τιμωρία είναι μια «πολύ, πολύ προβληματική» ιδέα, προειδοποιεί, χαρακτηρίζοντάς την αμφισβητήσιμη «από ιατροηθική άποψη». Το αν οι παραβάτες επιλέγουν τον ευνουχισμό σε μια γνήσια προσπάθεια αλλαγής είναι δύσκολο να αποτιμηθεί προειδοποιεί ο κοινωνιολόγος Kόνινγκ. Τα άτομα δεν μπορούν να εξαναγκαστούν να το υποστούν, αλλά αν τους προσφερθεί κάποια ελευθερία, είναι πιο πιθανό να «προσφερθούν εθελοντικά», πρόσθεσε.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία, για παράδειγμα, οι κρατούμενοι έχουν παραδεχτεί ότι θα επέλεγαν τη θεραπεία, εάν θεωρούσαν ότι θα μπορούσε να μειώσει τον χρόνο φυλάκισής τους ή να τους βοηθήσει να εξασφαλίσουν την πρόωρη αποφυλάκισή τους. Ωστόσο: «Ο χημικός ευνουχισμός δεν πρέπει να υποκαθιστά τη μεταρρύθμιση του σωφρονιστικού συστήματος», προειδοποιεί ο Tόμας Ντάγκλας, καθηγητής εφαρμοσμένης φιλοσοφίας στο Oxford Uehiro Center for Applied Ethics. Υποστηρίζει προγράμματα αποκατάστασης των παραβατών και την επανένταξή τους στην κοινωνία.

Χημικός εναντίον χειρουργικού ευνουχισμού

Η Ευρώπη έχει χρησιμοποιήσει τόσο τον χειρουργικό όσο και τον «χημικό ευνουχισμό» στο παρελθόν και στο παρόν, αλλά μόνο για ορισμένους επιθετικούς, βίαιους σεξουαλικούς παραβάτες. Η Τσεχία είναι η μόνη χώρα που ακολουθεί τη χειρουργική οδό.

«Αυτός είναι ο μόνος αξιόπιστος τρόπος αντιμετώπισης των πιο επιθετικών από τους παραβάτες», είπε στη DW η κοινωνιολόγος Κατερίνα Λίσκοβα από το Πανεπιστήμιο Masaryk. Ο αριθμός των σεξουαλικών παραβατών που επιλέγουν τον χειρουργικό ευνουχισμό είναι μικρός, τόνισε η Λίσκοβα: «Είναι ένας μικρός αριθμός ανδρών και το επιλέγουν οικειοθελώς», είπε.

Μέχρι το 2012, η ​​Γερμανία, επίσης, πρόσφερε στους σεξουαλικούς παραβάτες τη δυνατότητα χειρουργικού ευνουχισμού. Όμως η πρακτική αυτή καταργήθηκε ως απάντηση στην κριτική της Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Εξευτελιστικής Τιμωρίας.

Η Γερμανία προσφέρει «χημικό ευνουχισμό» ως επιλογή σε ιατροδικαστικά ψυχιατρικά περιβάλλοντα για σεξουαλικούς παραβάτες που είναι ψυχικά άρρωστοι και επικίνδυνοι και φιλοξενούνται σε νοσοκομεία υψηλής ασφάλειας. Περίπου το 25% των ασθενών στα ιατροδικαστικά νοσοκομεία λαμβάνουν φάρμακα για «χημικό ευνουχισμό» μόνο σε εθελοντική βάση, σύμφωνα με τον κοινωνιολόγο Andrej König. Δεν υπάρχουν ωστόσο στατιστικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η θεραπεία μειώνει σίγουρα την πιθανότητα υποτροπής.

ΠΗΓΗ

Ανακοίνωση του συλλόγου για τα δικαιώματα της γυναίκας Καλαμάτας – Μέλους της ομοσπονδίας γυναικών Ελλάδος σχετικά με τις δολοφονίες και τη σεξουαλική βία κατά γυναικών

Με αφορμή την ένταση της βίας, της κακοποίησης, της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, των δολοφονιών γυναικών, όπως παρουσιάζεται τους τελευταίους μήνες ο Σύλλογος για τα Δικαιώματα της Γυναίκας Καλαμάτας  εκφράζει την αλληλεγγύη του σε κάθε γυναίκα , η οποία πέφτει θύμα της βίας στο χώρο δουλειάς, εκεί όπου ζει, σπουδάζει, αθλείται, περνάει τον ελεύθερο χρόνο της.

Τα περιστατικά του τελευταίου διαστήματος μονοπωλούν τα ρεπορτάζ στα ΜΜΕ, τροφοδοτώντας τη συζήτηση στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης τόσο γύρω από τη νομοθετική αντιμετώπιση τέτοιων εγκληματικών συμπεριφορών, όσο και γύρω από τις ατομικές συμπεριφορές και νοοτροπίες των δραστών.

Η δολοφονία, η σεξουαλική κακοποίηση και ο βιασμός πηγή τους έχουν το «δίκαιο» που επιβάλλει η σημερινή εκμεταλλευτική κοινωνία, τις αξίες που εκπορεύονται από την ίδια τη φύση της: την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, τον ανελέητο ανταγωνισμό, τον ατομισμό, τον εγωιστικό τρόπο ζωής και σκέψης. Σε αυτό το έδαφος γεννιούνται η αλαζονεία, η υποτίμηση της φίλης ή του φίλου, του συναδέλφου, του συντρόφου, η απαξίωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η υποτίμηση της ίδιας της ανθρώπινης ζωής και από τα δύο φύλα. Σε αυτό το έδαφος αναπτύσσονται συμπεριφορές επιθετικές και εχθρικές ακόμα και μεταξύ ανθρώπων που έχουν τις ίδιες έγνοιες, τα ίδια προβλήματα, τα ίδια συμφέροντα.

Δε μπορούμε λοιπόν να μιλάμε για μεμονωμένα περιστατικά που οφείλονται απλά στην προβληματική προσωπικότητα του κάθε δράστη. Αντιμετωπίζουμε ένα πρόβλημα που η ρίζα του φτάνει πιο βαθιά, στην ανισότιμη θέση της γυναίκας στη σημερινή εκμεταλλευτική κοινωνία. Η ανισότιμη αυτή θέση αποκτά όλο και πιο σύγχρονες εκφάνσεις, όπως για παράδειγμα η πρωτιά στις ευέλικτες εργασιακές σχέσεις. Στην ουσία της είναι μια ύπουλα καμουφλαρισμένη, ψευδεπίγραφη «ισότητα» που εντείνει την εκμετάλλευση των γυναικών, με στόχο να εκτοξευτούν τα κέρδη των επιχειρήσεων. Οι γυναίκες καταδικάζονται να ζουν με πολύ χειρότερους όρους, γεγονός που εντείνει την ανισοτιμία τους. Οι δολοφονίες, η σεξουαλική κακοποίηση και οι βιασμοί είναι συνεπώς το αποτέλεσμα και όχι η αιτία της ανισότιμης θέσης της γυναίκας στην εκμεταλλευτική κοινωνία, η οποία συνεχώς οξύνει τις κοινωνικές ανισότητες.

Σήμερα, στην κοινωνία της εκμετάλλευσης και της καταπίεσης προβάλλεται ως διέξοδος η κάλπικη ατομική επιτυχία, αλλά και τα στρεβλά πρότυπα στις διαπροσωπικές σχέσεις που στηρίζονται στην οικονομική και κοινωνική εξάρτηση ενός ανθρώπου από έναν άλλο στο πλαίσιο του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης.

Όσο οι όροι της ζωής και της δουλειάς μας θα επιδεινώνονται, τόσο περισσότερο οι γυναίκες θα δυσκολεύονται να σηκώσουν κεφάλι και να καταγγείλουν, να αντιπαλέψουν κάθε μορφής βία, αλλά και να απεγκλωβιστούν από παθογόνες οικογενειακές και διαπροσωπικές σχέσεις.  Γιατί η εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών συνδέεται με όλες τις οικονομικές και κοινωνικές προϋποθέσεις που θα τους εξασφαλίσουν τη δυνατότητα να ικανοποιούν τις σύγχρονες ανάγκες τους σε όλους τους τομείς της ζωής τους, να στέκονται στα πόδια τους, να είναι χειραφετημένες οικονομικά, ψυχικά, συναισθηματικά.

Είτε οι δολοφονίες των γυναικών χαρακτηριστούν ως γυναικοκτονίες είτε όχι, η ουσία του προβλήματος δεν αλλάζει. Τα περιστατικά δεν πρόκειται να αντιμετωπιστούν ριζικά αν δεν υπάρξει ολόπλευρη κοινωνική προστασία και στήριξη των γυναικών που, εκτός των άλλων, θα αποτρέπει τους δράστες να δρουν ανενόχλητοι.

Το ριζοσπαστικό γυναικείο κίνημα αποκαλύπτει όλους τους οικονομικούς και κοινωνικούς παράγοντες που γεννούν επικίνδυνους δολοφόνους και βιαστές. Πρόκειται για τους ίδιους παράγοντες που ευθύνονται και για την δραματική έλλειψη στοιχειωδών κρατικών υπηρεσιών για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της κακοποίησης. Πρόκειται για τους ίδιους παράγοντες που ευθύνονται για την αστυνομική αυθαιρεσία και τον κρατικό αυταρχισμό, για την υποστελέχωση των ιατροδικαστικών υπηρεσιών, τις μακροχρόνιες νομικές διαδικασίες.

Την ίδια στιγμή το ριζοσπαστικό γυναικείο κίνημα καταγγέλλει κάθε προσπάθεια νομιμοποίησης της πορνείας στο όνομα της «αυτοδιάθεσης του σώματος». Καταγγέλλει κάθε οργανωμένη κίνηση νομιμοποίησης στη συνείδηση των γυναικών, ιδιαίτερα των πιο νέων, της πιο απεχθούς μορφής εμπορευματοποίησης και εκμετάλλευσης του γυναικείου σώματος και της σεξουαλικότητας του ανθρώπου. Δε συμβιβαζόμαστε με τις πιο αντιδραστικές θεωρίες που προβάλλονται σήμερα ως προοδευτικές, ενώ στην πραγματικότητα καταβαραθρώνουν την ουσία της ανθρώπινης υπόστασης.

Δεν ανεχόμαστε να ακούμε για τα θύματα τις υποκριτικές κραυγές όλων αυτών που ευθύνονται για όσα βιώνουν χιλιάδες γυναίκες εκτεθειμένες στην ανασφάλεια και στην πολύμορφη βία. Δεν είναι μόνο υποκριτικές, αλλά και εξοργιστικές οι κραυγές της κυβέρνησης και των κομμάτων που κινούνται στις ράγες της ΕΕ, αφού με τη δική τους πολιτική δημιουργούν τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες πάνω στις οποίες ανθίζουν αυτά τα αποτρόπαια φαινόμενα.

Δεν απαιτούμε μόνο την τιμωρία των δραστών από τη δικαιοσύνη! 

Δυναμώνουμε το συλλογικό αγώνα για να διεκδικήσουμε τη ζωή που έχουμε ανάγκη σήμερα, τον 21^ο αιώνα, και τις κοινωνικές προϋποθέσεις που θα μας εξασφαλίζουν όχι μόνο αξιοπρεπή ζωή με δικαιώματα αλλά και ισότιμες σχέσεις συντροφικότητας.

Ποινή φυλάκισης 9 ετών επέβαλε δικαστήριο του Μιλάνου στον Ρομπίνιο, καθώς τον έκρινε ένοχο για τον βιασμό μιας γυναίκας το 2013, η οποία τότε ήταν 23 ετών. Η ίδια απόφαση ισχύει και για έναν φίλο του Βραζιλιάνου επιθετικού, τον Ρικάρντο Φάλκο.

Τον περασμένο Δεκέμβριο το Εφετείο επιβεβαίωσε την ποινή, ο Ρομπίνιο άσκησε έφεση, η οποία ωστόσο απορρίφθηκε. Μάλιστα, τώρα αναμένεται να εκδοθεί διεθνές ένταλμα σύλληψης, καθώς ο άλλοτε σταρ των Ρεάλ Μαδρίτης και Μίλαν βρίσκεται στην πατρίδα του τη Βραζιλία.

Ο Ρομπίνιο είχε κληθεί να αποζημιώσει την 23χρονη με 60.000 ευρώ, ενώ οι δικηγόροι της ζήτησαν τη φυλάκισή του για 10 χρόνια. Παρόλα αυτά, ο ποδοσφαιριστής συνεχίζει να υποστηρίζει πως είναι αθώος για την υπόθεση αυτή.

Σύμφωνα με όσα διαπίστωσαν οι ερευνητές, ο Ρομπίνιο και οι φίλοι του -τέσσερις από τους οποίους δεν έχουν ταυτοποιηθεί- το βράδυ της 22ας Ιανουαρίου 2013 μέθυσαν την κοπέλα σε σημείο να την καταστήσουν αναίσθητη και στη συνέχεια τη βίασαν κατά σειρά.

Χωρίς να είναι σε θέση να αντισταθεί, την πήγαν στο βεστιάριο ενός νυχτερινού κλαμπ του Μιλάνου, όπου η νεαρή γυναίκα επρόκειτο να γιορτάσει τα γενέθλιά της. Σύμφωνα με τη Δικαιοσύνη, οι εμπλεκόμενοι έδειξαν «απόλυτη περιφρόνηση» για τη γυναίκα, «που εκτέθηκε σε επαναλαμβανόμενες ταπεινώσεις, καθώς και πράξεις σεξουαλικής βίας».