«Κάτω από το πλακόστρωτο το χώμα ονειρεύεται το χορτάρι»…

Wendell Berry
Αμερικανός συγγραφέας 

…Το ίδιο όνειρο είχαν και οι μαθητές, οι δάσκαλοι και οι γονείς του 12^ου Δημοτικού Σχολείου Καλαμάτας. Εδώ και πολλά χρόνια η Διεύθυνση του σχολείου αναζητούσε την υποστήριξη και είχε αποσπάσει τη δέσμευση του Δήμου για την αξιοποίηση του σημαντικού αυτού χώρου του σχολείου με πολλές προτάσεις που δεν είχαν ευοδωθεί. Μετά την περίοδο της καραντίνας, κατά τη διάρκεια της φετινής χρονιάς  όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς και κυρίως τα παιδιά συζήτησαν, οραματίστηκαν και αποφάσισαν να «ελευθερώσουν» το χώμα, να του επιτρέψουν να βρει το χορτάρι του και να δώσει ζωή σε όλους. Στα λαχανικά του κήπου που έδωσαν καρπούς, στα δέντρα που ξεκίνησαν να μεγαλώνουν, στα παιδιά και στους δασκάλους που θα ζουν  δημιουργικές και χαλαρωτικές στιγμές εκεί, στους γείτονες που ομόρφυνε ο τόπος τους, στα πουλιά που βρήκαν τις φωλιές τους και στους έφηβους που θα βρουν ένα στέκι να σέβονται και να το φροντίζουν. Δούλεψαν όλοι μαζί με μεράκι και επιμονή.

Ο Σύλλογος Γονέων στήριξε σε όλη τη φάση δημιουργίας, από το βάψιμο των κάγκελων και του τοίχου έως τα υδραυλικά, την κατασκευή των ξύλινων φωλιών, την δωρεά υλικών, φυτών, δέντρων και την παροχή προσωπικής εργασίας.

Και η συντροφιά μεγάλωσε. Με χρονολογική σειρά: Το Δίκτυο Συνοικιακής Κομποστοποίησης του Δήμου Καλαμάτας, που υλοποιείται από την «ΚΟΙΝΣΕΠ Re:think» μας εξασφάλισε τον οικιακό μας κομποστοποιητή και η κυρία Μυρτώ Φοίφα μας εισήγαγε στην φιλοσοφία της περμακουλτούρας. Ο κύριος Αποστόλης Πολυχρονόπουλος από τον «Κήπο της Λυσούς» έφτιαξε τα καταπληκτικά παρτέρια στην μέση του κήπου. Ο γεωπόνος και φυσικός καλλιεργητής κύριος Παναγιώτης Μανίκης μας δώρισε σποροσβόλους και μας συμβούλεψε σχετικά με την φυσική καλλιέργεια και τις τεχνικές της.

Ο εργολάβος κύριος Παναγιώτης Χελάς, παλαιός μαθητής του σχολείου μας, δώρισε χώμα και χαλίκι. Τα φυτώρια «GreenLeaf Garden Center», «Γεωπονική Εστία», «Φυτώριο Πουλόπουλου», μας προσέφεραν φυτά και δέντρα. Η διακοσμήτρια κυρία Βάνα Λούρα επιμελήθηκε τον σχεδιασμό του κήπου.

Θεσμικά, από τον Δήμο Καλαμάτας συμμερίστηκαν και στήριξαν την δημιουργία του ο Δήμαρχος Καλαμάτας κύριος Αθανάσιος Βασιλόπουλος, ο Αντιδήμαρχος Συντήρησης Υποδομών, Συγκοινωνιακού και Κυκλοφοριακού Έργου κύριος Δημήτριος Μαστραγγελόπουλος, ο Διευθυντής του Τμήματος Γεωτεχνικών Έργων κύριος Γιάννης Λιοντήρης και  ο κύριος Λεωνίδας Παχής από το Τμήμα Γεωτεχνικών Έργων του Δήμου Καλαμάτας. Καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου ήταν στο πλάι μας ως καθ’ ύλη αρμόδιος, με πολλή υποστήριξη και έμπνευση ο πρόεδρος της Σχολικής Επιτροπής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Δήμου Καλαμάτας, κύριος Παύλος Κλάδης.

Ευχαριστούμε θερμά όλους αυτούς του ανθρώπους για το μοναδικό δώρο που μας χάρισαν, έναν κήπο στο σχολείο μας, αλλά και τη γειτονιά και την πόλη της Καλαμάτας.

Οι δάσκαλοι και η Διευθύντρια του σχολείου

Μια βιωματική επιμόρφωση που σηματοδοτεί έναν κύκλο δημιουργίας σχολικών κήπων στη Μεσσηνία πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 18 Μαρτίου 2023. Με καλεσμένο τον φυσικό καλλιεργητή και γεωπόνο κύριο Παναγιώτη Μανίκη και κοινή πρωτοβουλία φορέων η επιμόρφωση έγινε στον κήπο του 13^ου Δημοτικού Σχολείου Καλαμάτας με επιτυχία αλλά και προοπτική. Κι αυτό γιατί οι εκπαιδευτικοί θα έχουν πλέον στήριξη για να αναπτύξουν το δικό τους «σχολείο της φυσικής καλλιέργειας».

Στα συμπεράσματα της επιμόρφωσης φάνηκε ότι ο σχολικός κήπος με φυσική καλλιέργεια, που λέγεται και «η καλλιέργεια του να μην κάνεις τίποτα», παρ’ ότι θέλει ελάχιστη ανθρώπινη δραστηριότητα σε σχέση με κάθε άλλη μορφή καλλιέργειας παράγει πολλή τροφή για τον άνθρωπο και βελτιώνει διαρκώς το έδαφος.

Παράλληλα, η φυσική καλλιέργεια, επειδή υποστηρίζεται από μια ολόκληρη φιλοσοφία συνεργασίας του ανθρώπου με τη φύση, προσφέρεται για διαθεματικές περιβαλλοντικές αλλά και πολιτιστικές  και κοινωνικές προσεγγίσεις της σχολικής διδασκαλίας.

Η ανοιχτή πρόσκληση για κάθε εκπαιδευτικό και για κάθε σχολική μονάδα που ενδιαφέρεται να δημιουργήσει σχολικό κήπο εξακολουθεί να είναι ανοιχτή. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να επικοινωνούν με το sustainability@sch.gr .

Στην επιμόρφωση παρουσιάστηκαν εκτός από την φυσική σχολική καλλιέργεια, το δίκτυο «φυτεύω στο σχολείο μου», το «σχολείο κλιματικής ουδετερότητας» και ο ρόλος του «σχολικού υπευθύνου ενεργειακού αποτυπώματος».

Η επιμόρφωση ήταν συνεργασία του Κέντρου Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορίας (ΚΕΠΕΑ) Καλαμάτας με το Κέντρο Φυσικής Καλλιέργειας και το 13^ο Δημοτικό Σχολείο Καλαμάτας, ενώ  πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Εκπαιδευτικού δικτύου δράσης «Φυτεύω και υιοθετώ ένα δέντρο, δίνω ανάσα στη γη» (https://drasiyiothesiadedro.blogspot.com/) και του Εκπαιδευτικού Δρυμού Ταϋγέτου (https://taygetos.sch.gr/).