Από τις αποσπασματικές παρεμβάσεις στο όραμα: Πρόταση για Παραποτάμιο Πράσινο Δίκτυο

Πώς οι Δημοτικές Ενότητες Αρφαρών και Άριος μπορούν να αποκτήσουν έναν αναπτυξιακό άξονα βιώσιμης κινητικότητας και εναλλακτικού τουρισμού

Η μεγάλη επιτυχία του πρόσφατου φεστιβάλ River Action στον Άρι, που διοργανώθηκε για 5^η συνεχόμενη χρονιά, ανέδειξε στην πράξη την τεράστια δυναμική που κρύβει η περιφέρεια του Δήμου μας. Η μεγάλη προσέλευση δημοτών και επισκεπτών δίπλα στο ποτάμι επιβεβαίωσε ότι υπάρχει πραγματική ανάγκη για χώρους αναψυχής, επαφή με τη φύση και δράσεις που μπορούν να ζωντανέψουν την ύπαιθρο του Δήμου Καλαμάτας.

Η εικόνα αυτή, όμως, δεν πρέπει να περιορίζεται σε μια επιτυχημένη εκδήλωση. Μπορεί και πρέπει να αποτελέσει αφετηρία για έναν ολοκληρωμένο αναπτυξιακό σχεδιασμό. Οι Δημοτικές Ενότητες Αρφαρών και Άριος χρειάζονται κάτι περισσότερο από μεμονωμένες παρεμβάσεις συντήρησης. Χρειάζονται σχεδιασμό με βάθος χρόνου, ουσιαστική προοπτική και ένα συγκεκριμένο όραμα που θα βελτιώσει την καθημερινότητα των κατοίκων και θα δημιουργήσει νέες δυνατότητες για την τοπική οικονομία.

Ένας πράσινος διάδρομος ζωής και εναλλακτικού τουρισμού

Ο Πάμισος και ο Άρις δεν αποτελούν απλώς υδάτινους πόρους. Μπορούν να λειτουργήσουν ως φυσικός συνδετικός κρίκος της περιοχής και ως βάση για τη δημιουργία ενός Παραποτάμιου Πράσινου Δικτύου. Η πρότασή μας είναι η σταδιακή δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου που θα συνδέει τις Δημοτικές Ενότητες και θα αξιοποιεί το φυσικό τοπίο, χωρίς να το επιβαρύνει.

Το δίκτυο μπορεί να περιλαμβάνει:

• ήπιες περιπατητικές διαδρομές κατά μήκος των ποταμών, με δενδροφυτεύσεις όπου απαιτούνται, φυσική σκίαση, σημεία στάσης και καθιστικά,
• διασυνδεδεμένες διαδρομές ποδηλάτου, όπου αυτό είναι τεχνικά και περιβαλλοντικά εφικτό,
• θεματικούς σταθμούς αναψυχής, πολιτισμού και οικολογικής ενημέρωσης,
• χώρους για αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες,
• ανάδειξη των φυσικών και πολιτιστικών σημείων ενδιαφέροντος των χωριών.

Ένα τέτοιο δίκτυο δεν θα αφορά μόνο τους επισκέπτες. Θα αποτελεί υποδομή καθημερινής ζωής για τους κατοίκους, προσφέροντας νέους χώρους άθλησης, αναψυχής και επαφής με το φυσικό περιβάλλον. Παράλληλα, μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο άξονα εναλλακτικού τουρισμού, συνδέοντας το φυσικό περιβάλλον με την τοπική παραγωγή, τον πολιτισμό και τις δραστηριότητες της περιοχής.

Από τη συμμετοχή σε δίκτυα στη διεκδίκηση πόρων

Ο Δήμος Καλαμάτας συμμετέχει από το 2021 στο Ελληνικό Δίκτυο Πόλεων με Ποτάμια. Η συμμετοχή αυτή θα πρέπει να αξιοποιηθεί ουσιαστικά, με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, μελέτες και διεκδίκηση χρηματοδοτήσεων. Η ένταξη σε ένα δίκτυο δεν μπορεί να αποτελεί απλώς έναν τίτλο. Πρέπει να μετατρέπεται σε εργαλείο συνεργασίας, τεχνογνωσίας και ανάπτυξης.

Υπάρχουν χρηματοδοτικά εργαλεία που μπορούν να αξιοποιηθούν για την ωρίμανση και υλοποίηση μιας τέτοιας πρότασης, όπως το Περιφερειακό Πρόγραμμα Πελοποννήσου, το LEADER Μεσσηνίας και χρηματοδοτικά εργαλεία του Πράσινου Ταμείου. Το πρώτο βήμα είναι η εκπόνηση μιας ολοκληρωμένης μελέτης σκοπιμότητας και ενός masterplan για το Παραποτάμιο Πράσινο Δίκτυο. Να καταγραφούν οι διαθέσιμες διαδρομές, οι ανάγκες, οι δυνατότητες σύνδεσης των οικισμών, οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί και οι διαθέσιμες χρηματοδοτήσεις. Στη συνέχεια, μπορούν να ωριμάσουν συγκεκριμένα έργα και να διεκδικηθεί η χρηματοδότησή τους.

Να δώσουμε στην περιφέρεια του Δήμου την προοπτική που της αξίζει

Η επιτυχία του River Action έδειξε ότι το ενδιαφέρον υπάρχει. Αυτό που χρειάζεται είναι να μετατρέψουμε το ενδιαφέρον των πολιτών σε μόνιμη υποδομή και αναπτυξιακή προοπτική.

Να περάσουμε από τις αποσπασματικές παρεμβάσεις στον σχεδιασμό.

Από την εκδήλωση στη μόνιμη δράση.

Από την αξιοποίηση μιας ημέρας στην αξιοποίηση ενός ολόκληρου φυσικού πλούτου.

Η δημιουργία ενός Παραποτάμιου Πράσινου Δικτύου μπορεί να αποτελέσει ένα ουσιαστικό αναπτυξιακό σχέδιο για τις κοινότητες και την ευρύτερη περιοχή. Χρειάζεται πολιτική βούληση, συνεργασία των υπηρεσιών, σωστή μελέτη και συστηματική διεκδίκηση πόρων.

Η περιφέρεια του Δήμου Καλαμάτας δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως χώρος που απλώς συντηρούμε. Πρέπει να αντιμετωπίζεται ως χώρος στον οποίο επενδύουμε, σχεδιάζουμε και δημιουργούμε νέες προοπτικές.

Θανάσης Τσιγαρίδης
Δάσκαλος, MEd Ειδική Αγωγή, MA Δημόσια Διοίκηση

Βασίλης Κανάκης
Πολιτικός Μηχανικός MSc, Πτυχιούχος Φυσικής ΕΚΠΑ

Δημοτικοί Σύμβουλοι Δήμου Καλαμάτας
Παράταξη «Καλαμάτα Μετά»