Μεγάλη Πέμπτη – Kalamata Times

Μεγάλη Πέμπτη: «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» ‑ Έθιμα και παραδόσεις

Kalamata Times — Thu, 09 Apr 2026 07:39:52 +0000

Η Μεγάλη Πέμπτη αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας, καθώς συνδέεται άμεσα με τα κορυφαία γεγονότα του Θείου Δράματος.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Μυστικός Δείπνος, δηλαδή το τελευταίο δείπνο του Ιησού Χριστού με τους δώδεκα Αποστόλους, όπου θεσπίζεται το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Παράλληλα, ο Ιερός Νιπτήρας, το πλύσιμο των ποδιών των μαθητών από τον ίδιο τον Χριστό, συμβολίζει την ταπεινότητα και την ανιδιοτελή αγάπη. Ακολουθεί η προσευχή στον Κήπο της Γεσθημανής, όπου ο Χριστός βιώνει έντονα την ανθρώπινη αγωνία πριν από τη σύλληψή του, η οποία τελικά πραγματοποιείται μετά την προδοσία του Ιούδα.

Τα Δώδεκα Ευαγγέλια που διαβάζονται το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης περιγράφουν με λεπτομέρεια την πορεία προς τη Σταύρωση: από τη σύλληψη και τη δίκη έως τα βασανιστήρια και τη σταύρωση. Η ακολουθία αυτή είναι ιδιαίτερα συγκινητική, με κορυφαία στιγμή το τροπάριο «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου», που αποτυπώνει δραματικά το πάθος του Χριστού. Κατά τη διάρκεια της τελετής, ο Εσταυρωμένος λιτανεύεται, ενώ οι πιστοί βιώνουν έντονα το θρησκευτικό συναίσθημα.

Μετά τη σύλληψή του, ο Ιησούς οδηγείται σε δίκη από τους Αρχιερείς και στη συνέχεια στον Πόντιο Πιλάτο, ο οποίος, αν και διστακτικός, αφήνει το πλήθος να αποφασίσει. Ο λαός επιλέγει να απελευθερωθεί ο Βαραββάς και να σταυρωθεί ο Ιησούς. Ακολουθεί ο εξευτελισμός του Χριστού με μαστίγωμα, αγκάθινο στεφάνι και χλευασμό από τους στρατιώτες. Η Σταύρωση πραγματοποιείται το πρωί και διαρκεί ώρες, οδηγώντας στον θάνατό του.

Παράλληλα με τα θρησκευτικά γεγονότα, η Μεγάλη Πέμπτη συνοδεύεται από πλούσια λαϊκά έθιμα σε όλη την Ελλάδα. Στα σπίτια ξεκινούν οι προετοιμασίες για το Πάσχα, με το ζύμωμα παραδοσιακών κουλουριών και το βάψιμο των αυγών, κυρίως σε κόκκινο χρώμα, που συμβολίζει το αίμα του Χριστού αλλά και τη ζωή. Το πρώτο αυγό, γνωστό ως «αυγό της Παναγίας», φυλάσσεται στο εικονοστάσι για προστασία και ευλογία.

Το βάψιμο των αυγών συνοδεύεται από διάφορες δοξασίες και τοπικές παραδόσεις, με κάποιες περιοχές να αποδίδουν στα αυγά θεραπευτικές ή προστατευτικές ιδιότητες. Παράλληλα, συνηθίζεται η ανάρτηση κόκκινων υφασμάτων στα σπίτια, ως σύμβολο χαράς και αποτροπής του κακού. Σε πολλές περιοχές, οι πιστοί φέρνουν στην εκκλησία τρόφιμα για ευλογία, ενώ αντικείμενα της λατρείας, όπως κεριά και ύψωμα, θεωρείται ότι αποκτούν ιδιαίτερη δύναμη.

Επιπλέον, επιβιώνουν μοναδικά τοπικά έθιμα, όπως η καύση του ομοιώματος του Ιούδα, η αναπαράσταση του Ιερού Νιπτήρα σε μοναστήρια, καθώς και τα κάλαντα της Μεγάλης Παρασκευής από παιδιά. Σε πολλά μέρη, οι γυναίκες στολίζουν τον Επιτάφιο με λουλούδια, ενώ παραμένουν στην εκκλησία όλη τη νύχτα, μοιρολογώντας τον Χριστό.

Τέλος, η ημέρα συνδέεται και με τη μνήμη των νεκρών, καθώς υπάρχει η λαϊκή πίστη ότι οι ψυχές λυτρώνονται προσωρινά. Οι άνθρωποι επισκέπτονται τα κοιμητήρια και προσφέρουν τροφές στη μνήμη των αγαπημένων τους. Έτσι, η Μεγάλη Πέμπτη συνδυάζει βαθιά θρησκευτικότητα, συγκίνηση και πλούσια παράδοση, αποτελώντας μία από τις πιο φορτισμένες ημέρες της Ορθόδοξης πίστης.

ΠΗΓΗ

Το εορτολόγιο σήμερα Μ. Πέμπτη 13 Απριλίου

Kalamata Times — Thu, 13 Apr 2023 05:36:56 +0000

Μεγάλη Πέμπτη 13 Απριλίου σήμερα και είναι της Αγίας Θεοδοσίας και Γεροντίου και του Αγίου Μαρτίνου.

Τα ονόματα που γιορτάζουν σήμερα είναι:

Γερόντιος
Μαρτίνος, Μαρτίνη
Μαρτίνα, Τίνα

Ανατολή ήλιου: 06:52 – Δύση ήλιου: 19:58 – Διάρκεια ημέρας: 13 ώρες 6 λεπτά

Σελήνη 22.1 ημερών

Γιατί βάφουμε κόκκινα αυγά τη Μεγάλη Πέμπτη

Kalamata Times — Fri, 22 Apr 2022 16:30:26 +0000

Ένα από τα έθιμα που είναι απόλυτα ταυτισμένο με το Πάσχα είναι το βάψιμο των αυγών την Μεγάλη Πέμπτη.

Το κόκκινο χρώμα

Τα πασχαλινά αβγά συνήθως βάφονται κόκκινα προκειμένου να συμβολίζουν το αίμα του Χριστού, αλλά και τη χαρά της Ανάστασης.

Ωστόσο, δεν είναι ξεκάθαρο από πού προήλθε η επιλογή του κόκκινου χρώματος, καθώς υπάρχουν διάφορες ερμηνείες και μύθοι.

Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση, το Πάσχα βάφουμε κόκκινα τα αυγά, επειδή συμβολίζουν το αίμα του Χριστού, που έδωσε για τη σωτηρία του κόσμου.

Τα αυγά βάφονται την Μεγάλη Πέμπτη, η οποία θεωρείται η ημέρα του Μυστικού Δείπνου, τότε που ο Χριστός προσέφερε άρτο και κρασί ως συμβολισμό για το σώμα Του και το αίμα Του, έτοιμος να θυσιαστεί για να ελευθερώσει τον κόσμο από τα δεσμά της αμαρτίας.

Μια άλλη παράδοση για το χρώμα λέει ότι η Παναγία πήρε ένα καλάθι αυγά και τα πρόσφερε στους φρουρούς Του Υιού της, ικετεύοντάς τους να του φέρονται καλά. Όταν τα δάκρυά της έπεσαν πάνω στα αυγά, αυτά βάφτηκαν κόκκινα.

Μία ακόμη εκδοχή λέει, πως μία μέρα, μετά την Ανάσταση του Χριστού, η Μαρία η Μαγδαληνή πήγε στον Τιβέριο Καίσαρα και του ανακοίνωσε ότι αναστήθηκε ο Κύριος. Δίπλα τους εκείνη τη στιγμή υπήρχε ένας άνθρωπος που κρατούσε ένα καλάθι με αυγά. Ο Καίσαρας απορημένος, ζήτησε από τη Μαγδαληνή να του αποδείξει ότι λέει αλήθεια, βάφοντας τα άσπρα αυγά στο καλάθι, κόκκινα. Το οποίο ακριβώς και έγινε.

Σε πολλές χώρες τα χρωματιστά αυγά, είχαν άλλον συμβολισμό. Στην Κίνα, ήδη από τον 5ο αιώνα, τα κόκκινα αυγά, μνημονεύονται για εορταστικούς σκοπούς, όπως και στην Αίγυπτο από το 10ο αιώνα. Ενώ στον Μεσαίωνα, βάφονταν αυγά, για να δοθούν ως δώρο το Πάσχα.

Πως θα βάψετε τα αυγά

Τι πρέπει να προσέξετε λοιπόν, για να βράσουν σωστά, να μην σπάσουν και να έχουν τέλειο χρώμα;

Ακολουθήστε απλές συμβουλές για ένα σίγουρο αποτέλεσμα:

Μην βάψετε πολύ φρέσκα αβγά. Τα πολύ φρέσκα αυγά δεν ξεφλουδίζονται καλά, γιατί το ασπράδι είναι κολλημένο πάνω στο τσόφλι και όταν βράσουν, ξεκολλάει μαζί με αυτό. Αγοράστε αβγά λίγων ημερών και μεσαίου μεγέθους.
Βράστε τα σε καυτό νερό αλλά σε σβηστή εστία. Έτσι, μειώνεται η πιθανότητα σπασίματος. Πριν τα βράσετε όμως αφήστε τα σε θερμοκρασία δωματίου για περίπου 3-4 ώρες.
Στην κατσαρόλα που θα τα βράσετε στρώστε ένα πανάκι για να απορροφήσουν τους κραδασμούς και να μην σπάσουν.
Βάλτε μια μόνο στρώση αβγά πάνω από το πανάκι και προσέξτε να μην ακουμπά το ένα αβγό το άλλο. Σκεπάστε τα με νερό βρύσης κατά 2 εκατοστά.
Μην ξεχάσετε το ξίδι. Το ξίδι βοηθάει τα αυγά να βράσουν χωρίς να σπάσουν και να κάτσει καλύτερα η βαφή στην επιφάνεια του αυγού.
Προτιμήστε βαφές για ζεστό νερό καθώς δίνουν πιο έντονο χρώμα. Μία εναλλακτική είναι τα χρώματα ζαχαροπλαστικής ή λαχανικά και μπαχαρικά όπως παντζάρια, κρεμμύδια.

Το τσούγκρισμα

Βάσει της χριστιανικής παράδοσης, το αυγό αποτελεί και σύμβολο ζωής, καθώς όπως σπάει κατά τη διαδικασία του τσουγκρίσματος, έτσι έσπασε και ο τάφος από τον οποίο βγήκε ο Ιησούς Χριστός.

ΠΗΓΗ

Μεγάλη Πέμπτη: Ο Μυστικός Δείπνος και η Σταύρωση

Kalamata Times — Thu, 21 Apr 2022 08:17:02 +0000

Την κορύφωση του Θείου Δράματος με την αναπαράσταση του σταυρικού Μαρτυρίου του Ιησού Χριστού βιώνουν στην εκκλησία οι πιστοί τη Μεγάλη Πέμπτη. Σύμφωνα με τον Χριστιανισμό, η Μεγάλη Πέμπτη είναι η ιερή μέρα κατά την οποία εορτάζεται ο Μυστικός Δείπνος του Ιησού Χριστού με τους 12 Αποστόλους.

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία η ημέρα είναι αφιερωμένη στην ανάμνηση τεσσάρων γεγονότων τα οποία περιγράφονται στα Ευαγγέλια και τα οποία συνέβησαν σύμφωνα με τις ευαγγελικές αναφορές λίγο πριν από τη Σταύρωση:

Ο Μυστικός Δείπνος, δηλαδή το δείπνο του Ιησού Χριστού με τους 12 Αποστόλους, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου (26, 17-30α), του Μάρκου (14, 12-26) και του Λουκά (22, 7-23),
Ο Ιερός Νιπτήρας, δηλαδή το πλύσιμο των ποδιών των 12 Αποστόλων από τον Ιησού Χριστό, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου (23, 6-12), του Λουκά (22, 24-28) και του Ιωάννη (13, 1-20),
Η Υπερφυής Προσευχή, δηλαδή η προσευχή του Ιησού προς τον Πατέρα του μετά τον Μυστικό Δείπνο και λίγο πριν τη σύλληψή του, όπως περιγράφεται στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη (17, 1-26), και
Η προδοσία του Ιούδα, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη του Ιησού, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου (26, 47-56), του Μάρκου (14, 43-50), του Λουκά (22, 47-53) και του Ιωάννη (18, 1-11).

Σύμφωνα με τη διευθέτηση των ακολουθιών της Μεγάλης Εβδομάδας, κατά την οποία ο εσπερινός και ο όρθρος της κάθε ημέρας τελούνται αντιστοίχως το πρωί και το βράδυ της προηγούμενης ημέρας, ο Εσπερινός της Μεγάλης Πέμπτης τελείται το πρωί της Μεγάλης Τετάρτης μαζί με τη Λειτουργία των Προηγιασμένων και ο Όρθρος το εσπέρας της Μεγάλης Τετάρτης, μετά το Ευαγγέλιο.

Το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης τελείται ο εσπερινός της Μεγάλης Παρασκευής μαζί με τη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου. Οι ιερείς κατά την ετοιμασία της Θείας Κοινωνίας εξάγουν δύο “αμνούς” (το μέρος του άρτου το οποίο μεταβάλλεται σε σώμα Χριστού) και διατηρούν τον ένα αφού τον τεμαχίσουν και τον αποξηράνουν, σε ασφαλές σημείο (μέσα στο αρτοφόριο πάνω στην αγία τράπεζα) για έναν ολόκληρο χρόνο για την κοινωνία των πιστών σε έκτακτες περιπτώσεις. Το βράδυ τελείται ο όρθρος της Μεγάλης Παρασκευής, στον οποίο αναπαριστάται το Θείο Δράμα της Σταύρωσης και διαβάζονται δώδεκα (αποσπάσματα από τα) ευαγγέλια που περιγράφουν τα γεγονότα από τη σύλληψη έως και την ταφή του Χριστού. Σύμφωνα με τις Γραφές, ο Ιησούς σταυρώθηκε στις 9 το πρωί, με το μαρτύριό Του να κρατάει πάνω στον σταυρό έξι ώρες. Μετά το πέρας των 12 Ευαγγελίων, στις εκκλησίες ο κόσμος συγκεντρώνει τα λουλούδια προκειμένου να ξεκινήσει το στόλισμα του επιταφίου, το οποίο θα υποδεχθεί το σώμα του Χριστού την Παρασκευή το πρωί.

ΠΗΓΗ

Το εορτολόγιο σήμερα 21 Απριλίου

Kalamata Times — Thu, 21 Apr 2022 05:25:36 +0000

Σήμερα Μεγάλη Πέμπτη, 21 Απριλίου είναι της Αγίας Αλεξάνδρας βασιλίσσης και των Αγίων Ιανουαρίου και Φαύστου. Αυτό σημαίνει ότι γιορτάζουν:

Αλεξάνδρα, Αλεξία, Αλεξάντρα, Αλέκα
Ιανουάριος
Ιανός, Ιανή
Φαίστος, Φαιστή, Φαιστίνα

Ανατολή ήλιου: 06:41

Δύση ήλιου: 20:06

Διάρκεια ημέρας: 13 ώρες 25 λεπτά

Σελήνη 19.8 ημερών

Μεγάλη Πέμπτη: «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου…»

Kalamata Times — Thu, 25 Apr 2019 06:01:30 +0000

Μεγάλη Πέμπτη: «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου…»

Την Μεγάλη Πέμπτη, την τέταρτη ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας, οι καμπάνες χτυπούν πένθιμα σε ολόκληρη την χώρα, σε κάθε ορθόδοξη εκκλησία.

Η ημέρα είναι αφιερωμένη σε τέσσερα γεγονότα. Στον Μυστικό Δείπνο του Ιησού με τους 12 Αποστόλους, το Ιερό Νιπτήρα, δηλαδή το πλύσιμο των ποδιών των 12 Αποστόλων από τον Ιησού Χριστό, την Υπερφυή Προσευχή, την προσευχή του Ιησού προς τον Πατέρα του μετά τον μυστικό δείπνο και λίγο πριν την σύλληψή του και τέλος, στην προδοσία του Ιούδα, που είχε ως αποτέλεσμα την σύλληψη και στην Σταύρωση του Θεανθρώπου.

Ο Χριστός ετοίμασε μόνος του το τραπέζι και έπλυνε τα πόδια και των 12 μαθητών του. Θέλησε να τα κάνει όλα μόνος του και να τους δείξει πως δεν πρέπει να επιζητούν τα πρωτεία. Μετά τη νίψη των ποδιών λέγει: «όποιος θέλει να είναι πρώτος, να είναι τελευταίος απ’ όλους».

Πρώτα πήγε στον Ιούδα και μετά στον Πέτρο, ο οποίος ήταν ο πιο παρορμητικός απ’ όλους. Στην αρχή σταμάτησε τον Ιησού αλλά μετά υποχώρησε. Αφού έπλυνε τα πόδια και των 12, πήρε τα ιμάτιά του και ξανακάθισε. Τους είπε να αγαπούν ο ένας τον άλλον και πως δεν πρέπει να μην επιζητούν ποτέ να είναι πρώτοι. Ύστερα μίλησε γαι την προδοσία, στρεφόμενος στον πιο ήρεμο Ιωάννη.

Μετά το δείπνο, ο Χριστός και οι μαθητές βγαίνουν στο όρος των Ελαιών. Τους διδάσκει τα ανήκουστα και τελευταία μαθήματα και αναχωρεί μόνος Του, ώστε να προσευχηθεί. Μόλις τελείωσε την προσευχή του, έφτασε ο Ιούδας με τους στρατιώτες χαιρετά και φιλά τον δάσκαλό του και τον παραδίδει στις αρχές.

Η Μεγάλη Πέμπτη θεωρείται η πιο θλιβερή μέρα της χριστιανοσύνης. Το βράδυ η Εκκλησία αναπαριστά την Σταύρωση του Θεανθρώπου, ενώ ψάλλονται και τα 12 Ευαγγέλια. Ανάμεσα στο 5ο και το 6ο Ευαγγέλιο ψάλλεται το αντίφωνο «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου…» και ο Εσταυρωμένος λιτανεύεται από τους ιερείς.

πηγή