Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει ο πρώην Γενικός Δ/ντής Δασών και Τομεάρχης Περιβάλλοντος της Ομάδας Κοινωνικής Εγρήγορσης (ΟΚΕ) Λευτέρης Φραγκιουδάκης, για την επερχόμενη καταστροφή του εναπομείναντος δασικού πλούτου της χώρας, λόγω της απενεργοποίησης του μηχανισμού πρόληψης των δασικών πυρκαγιών, που λειτουργούσε αποτελεσματικά, πριν από μια περίπου δεκαπενταετία!

Επρόκειτο για μια απλοποιημένη διαδικασία, που χρηματοδοτούσε ο Ειδικός Φορέας Δασών, μέχρις ότου τα κονδύλια αυτά διοχετεύτηκαν σε άλλες αδιευκρίνιστες κατευθύνσεις, σκάνδαλο που αποκάλυψε η ΟΚΕ το 2009, με τους τότε Υπουργούς (Μπασιάκο-Κοντό) να κατηγορούνται, σύμφωνα με τη δικογραφία, που είχε αποσταλεί από τον Άρειο Πάγο στη Βουλή, κατόπιν καταγγελιών μας, με το Νόμο περί ευθύνης Υπουργών.

Η διαδικασία πρόληψης των δασικών πυρκαγιών αφορούσε, κυρίως, στους καθαρισμούς δασών, στη δημιουργία αντιπυρικών ζωνών, στην απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών ή κορμών δένδρων και στη συντήρηση δασικών δρόμων, για την απρόσκοπτη πρόσβαση των επίγειων μέσων πυρόσβεσης.

Οι καταστροφικές φωτιές των τελευταίων ετών οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι η καθ’ ύλιν αρμόδια πυροσβεστική υπηρεσία όχι μόνο καθυστερεί να επέμβει τα πρώτα κρίσιμα δέκα λεπτά εκδήλωσης της πυρκαγιάς αλλά δεν δίνει και έμφαση στο έργο της κατάσβεσης κατά τις νυκτερινές ώρες, όταν η αντιμετώπιση της πυρκαγιάς είναι πιο εύκολη και περιμένει έως το πρωί να τη σβήσουν τα πυροσβεστικά αεροπλάνα.

Επιπλέον προσθέτει ο πρώην Γενικός Δ/ντής Δασών «αντί το έργο της κατάσβεσης να εξαρτάται από την Πολιτική Προστασία, που εδρεύει στην Αθήνα και δεν έχει άμεση εικόνα της εξέλιξης της φωτιάς, έπρεπε να ορίζεται επιτόπιος πεπειραμένος συντονιστής, που, μέσω εναέριας εποπτείας, θα σχεδίαζε την καταστολή της πυρκαγιάς και θα προσδιόριζε τα μέσα πυρόσβεσης που απαιτούνται».

«Επίσης το νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο βασιζόταν στα άρθρα 24 και 117 παρ. 3 του ισχύοντος Συντάγματος αποσκοπούσε αποκλειστικά στην δασοπροστασία, ενώ, τώρα, έχει εμπλακεί και η προστασία των αστικών περιοχών, που είναι άλλο κομμάτι πυρόσβεσης και θα έπρεπε να υπάρχει ξεχωριστό κλιμάκιο, που θα ασχολείται με τις δασικές φωτιές και άλλο, που θα ασχολείται τους κινδύνους που συνεπάγονται για οικισμούς, σχέδια πόλης, διάσπαρτα σπίτια, αγροκτηνοτροφικές εγκαταστάσεις κ.λπ.».

Η εισήγηση κου Περιφερειακού συμβούλου Κελλάρη Γιάννη

Καμία ουσιαστική απάντηση δεν δόθηκε από την Περιφερειακή αρχή στο χθεσινό Περιφερειακό Συμβούλιο, κατά την συζήτηση της επερώτησης της Λαϊκής Συσπείρωσης για την λήψη μέτρων αντιπυρικής προστασίας στην Περιφέρεια Πελοποννήσου.

Από τις απαντήσεις που έδωσε ο Περιφερειάρχης κ. Νίκας, αποδεικνύεται ότι κανένα ουσιαστικό μέτρο δεν έχει ληφθεί από την Περιφέρεια για την ενίσχυση των μέτρων πυροπροστασίας και την στήριξη των αρμόδιων υπηρεσιών. Τα όποια μέτρα αφορούν κυρίως κάποιες χρηματοδοτήσεις του πυροσβεστικού σώματος από την Περιφέρεια, που σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να καλύψουν τα τεράστια κενά που υπάρχουν και  αποτελούν ουσιαστικά «μπαλώματα» και ημίμετρα σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες. Καμία δέσμευση δεν υπήρχε όσο αφορά την υλοποίηση των συγκεκριμένων μέτρων  που προτείναμε στην επερώτηση που είχε κατατεθεί από τις 12 Μαΐου. Επιβεβαιώθηκαν με αυτό το τρόπο πλήρως οι φόβοι μας ότι και φέτος η Πελοπόννησος  είναι ουσιαστικά ανοχύρωτη μπροστά στον κίνδυνο νέων πυρκαγιών.

Η εισήγηση κου Περιφερειακού συμβούλου Κελλάρη Γιάννη είναι η παρακάτω:

Κύριε Περιφερειάρχη

Αρχικά θα ήθελα να σημειώσω ότι βρισκόμαστε σήμερα στην μέση της αντιπυρικής περιόδου (καλοκαιριού) και βέβαια από την στιγμή που κατατέθηκε η επερώτηση που αφορά ένα τόσο σοβαρό θέμα, έχει περάσει ένα μεγάλο διάστημα και τα στοιχεία επιβεβαιώνουν απόλυτα τις εκτιμήσεις μας, ότι δηλαδή και αυτή τη χρονιά υπάρχουν τεράστια προβλήματα στο ζήτημα των μέτρων πυροπροστρασίας, υπάρχουν τεράστια κενά στη λήψη προληπτικών μέτρων.

Και αυτά τα σοβαρά προβλήματα ούτε τυχαία είναι, ούτε αναπόφευκτα, αλλά απόρροια  της πολιτικής όλων των αστικών κυβερνήσεων και Ε.Ε. που κινούνται με βάση το κριτήριο του κόστους στο θέμα της πυροπροστασίας. Μιας πολιτικής που ευθύνεται για τις καταστροφικές πυρκαγιές στη χώρα μας τα προηγούμενα χρόνια, που κόστισαν την ζωή εκατοντάδων συνανθρώπων μας, την καταστροφή χιλιάδων σπιτιών, οχημάτων, χιλιάδων στρεμμάτων δασικών και άλλων εκτάσεων.

Η πολιτική αυτή συμπυκνώνεται στα εξής: Περικοπές στη χρηματοδότηση, που μεγαλώνουν τις ελλείψεις σε μέσα και προσωπικό για τη δασοπυρόσβεση, αναδιοργάνωση του προσωπικού στο Πυροσβεστικό Σώμα, που το απογυμνώνει από εργαζόμενους, μείωση των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών και Κλιμακίων, κατεύθυνση για «υποκατάσταση» από εθελοντικές ομάδες δασοπυρόσβεσης, πολιτική εμπορευματοποίησης της γης, που οπλίζει το χέρι των επίδοξων εμπρηστών.

Και η σημερινή κυβέρνηση της Ν.Δ., βαδίζοντας στον ίδιο δρόμο, αντί να ενισχύσει χρηματοδοτικά με μόνιμο προσωπικό, μέσα και οργάνωση το Πυροσβεστικό Σώμα, την Δασική υπηρεσία, τις περιφέρειες και τους δήμους για την αντιπυρική προστασία και την προστασία του δασικού οικοσυστήματος με ευθύνη του κράτους, με την ψήφιση του νόμου 4662/20, κινείται στην κατεύθυνση της εμπορευματοποίησης των δομών της πυροπροστασίας και της Πολιτικής Προστασίας σε επίπεδο έρευνας, εκπαίδευσης, χρηματοδότησης και οργάνωσης.    Μεταφέρει σταδιακά αρμοδιότητες πυροπροστασίας που πρέπει να ανήκουν στο κεντρικό κράτος, σε επιχειρηματικούς ομίλους, Δήμους, Περιφέρειες, εθελοντές και ΜΚΟ, στη βάση της ανταποδοτικότητας. Συρρικνώνει τις κρατικές δομές πυροπροστασίας και την κρατική χρηματοδότηση. Εμπλέκει την Πολιτική Προστασία ακόμα και στα βρώμικα σχέδια του ΝΑΤΟ και των ευρωπαϊκών κατασταλτικών μηχανισμών για το χτύπημα των λαϊκών αγώνων.

Μετατοπίζει και αυτή, όπως και οι προηγούμενες κυβερνήσεις, στο λαό, δικές τους ευθύνες για την προστασία των δασών και γενικότερα για την πυροπροστασία, την ώρα που υλοποιούν διαχρονικά την στρατηγική της Ε.Ε, παραδίδοντας δασικά οικοσυστήματα στην καταστροφική δράση του κεφαλαίου, υποβαθμίζοντας την ικανότητα των αρμοδίων υπηρεσιών (Πυροσβεστική, Δασική), παραδίδοντας σε ιδιώτες ολόκληρες περιοχές με διαδικασίες «fast- track», αλλάζοντας τις χρήσεις γης σε βάρος του δημόσιου χαρακτήρα, του δασικού πλούτου.

Τα στοιχεία κ. Περιφερειάρχη  για τις περικοπές και τις ελλείψεις είναι αποκαλυπτικά:

Οι πιστώσεις για το Πυροσβεστικό Σώμα, την τελευταία δεκαετία, είναι πετσοκομμένες πάνω από 120 εκ. €. Στον προϋπολογισμό του Π.Σ. για το 2020, προβλέπονται μόλις 272.000 € παραπάνω από πέρυσι, για όλες τις λειτουργικές του ανάγκες. Την ίδια στιγμή οι δαπάνες για τη συντήρηση, επισκευή και καύσιμα των οχημάτων του Π.Σ. είναι μειωμένες κατά 1,8 εκ. € από πέρσι, όμως οι δαπάνες για μίσθωση ιδιωτικών εναέριων μέσων, αυξημένες κατά 5,8 € ευρώ!

Το 50% περίπου των πυροσβεστικών οχημάτων είναι πέραν της 15ετίας και αρκετά από αυτά με πολλά προβλήματα. Σοβαρές είναι οι ελλείψεις σε αεροπλάνα που αρκετά απ’ αυτά που υπάρχουν, παρουσιάζουν βλάβες με το που απογειώνονται. Γενικά οι ελλείψεις σε προσωπικό και υποδομές στο Π.Σ. είναι τεράστιες.

Και βέβαια ευθύνες γι αυτή τη κατάσταση έχουν και οι Περιφερειακές αλλά και οι Δημοτικές αρχές, γιατί δεν παίρνουν όσα μέτρα χρειάζεται, αλλά και γιατί δεν διεκδικούν από το κράτος την θέσπιση ολοκληρωμένης αντιπυρικής προστασίας και δασοπροστασίας με βάση τις ανάγκες ανά περιοχή, ανά Π.Ε., αλλά ουσιαστικά στηρίζουν τις αντιλαϊκές πολιτικές των κυβερνήσεων.

Η δασική υπηρεσία στην Πελοπόννησο, όπως και πανελλαδικά, εξακολουθεί να είναι υποστελεχωμένη. Η πολιτική και τα μέτρα πρόληψης πυρκαγιών στα δάση, έχει υποβαθμισθεί, χωρίς να διατίθενται τα απαιτούμενα κονδύλια. Η φύλαξη, η διάνοιξη δρόμων, ο καθαρισμός, ο εξοπλισμός και οι αναγκαίες υποδομές είναι προβληματικά, με αποτέλεσμα να υπάρχουν ατυχήματα, ακόμα και να χάνουν τη ζωή τους αρκετοί πυροσβέστες.

Πόσοι άραγε από τους δασικούς δρόμους καθαρίστηκαν φέτος στην Περιφέρεια ώστε να έχουν ασφαλή δίοδο τα πυροσβεστικά οχήματα όταν χρειαστεί; Τα στοιχεία που καταγράφονται από περιφερειακές ενότητες όπως π.χ. της Μεσσηνίας με τα τεράστια προβλήματα και τα κενά που υπάρχουν στις αρμόδιες υπηρεσίες (πυροσβεστική , δασαρχεία), είναι χαρακτηριστικά και πρέπει να κτυπήσουν το καμπανάκι. Πυροφυλάκια που δεν έχουν επανδρωθεί, δασικοί δρόμοι που δεν συντηρήθηκαν, έλλειψη προσωπικού και μηχανημάτων στα Δασαρχεία, σοβαρές ελλείψεις σε χώρους εναπόθεσης απορριμμάτων κ. α. όλα αυτά αποδεικνύουν ότι ο κίνδυνος είναι εδώ, η Πελοπόννησος είναι ανοχύρωτη και  μπορεί να αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα με τις πυρκαγιές, λόγω του μεγάλου ορεινού-δασικού όγκου, σε συνδυασμό με ανάλογα δυσμενή καιρικά φαινόμενα.

Αυτό αναδεικνύει και το πρόσφατο ομόφωνο ψήφισμα του Δήμου Τριφυλίας, το οποίο καταθέτουμε και ζητάμε τα συγκεκριμαιτήματα να στηριχθούν από το Περιφερειακό Συμβούλιο.

Νομίζουμε ότι το πλαίσιο μέτρων που προτάσσουμε  στην επερώτηση μας είναι ζωτικής σημασίας έστω κι αν βρισκόμαστε στη μέση της περιόδου. Τα προβλήματα άλλωστε δεν λύνονται ούτε με ευχολόγια ούτε με αποσπασματικά μέτρα, την διάθεση από την Περιφέρεια κάποιων μικρών κονδυλίων που δεν φτάνουν ούτε για μπαλώματα. Πολύ περισσότερο δεν λύνονται με δωρεές οχημάτων, εξοπλισμού ακόμα και μέσων ατομικής προστασίας από διάφορους «καλοθελητές» οικονομικούς παράγοντες, επιχειρηματίες, τραπεζίτες κλπ.

Η περιοχή μας έχει πολύ πικρή πείρα από καταστροφικές πυρκαγιές που προκάλεσαν δεκάδες θύματα, κάτι ανάλογο είναι πιθανό να ξαναζήσουμε αν δεν πάρουμε έγκαιρα μέτρα.

Για αυτό και ρωτάμε κ. Περιφερειάρχη:

• Τι προτίθεστε να κάνετε όσο αφορά την δέσμη μέτρων που προτείνουμε στην επερώτηση μας για την όσο το δυνατόν καλύτερη θωράκιση της Περιφέρειας Πελοποννήσου στο ζήτημα της πυροπροστασίας;
• Είσαστε διατεθειμένοι να συνδράμετε από την πλευρά σας με την διάθεση των κατάλληλων μηχανημάτων, την διάθεση των απαραίτητων κονδυλίων για την αποκατάσταση του δασικού οδικού δικτύου της Περιφέρειας, δεδομένης της ανεπάρκειας των δασικών υπηρεσιών, αλλά και όλων των απαραίτητων έργων υποδομής; Υπάρχει ο απαραίτητος σχεδιασμός;
• Έχετε την πρόθεση να πιέσετε και να διεκδικήσετε από την κυβέρνηση να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα και να διαθέσει τα απαιτούμενα κονδύλια ώστε να ενισχυθεί το πυροσβεστικό σώμα και όλες οι συναρμόδιες υπηρεσίες (δασαρχείο, συντονιστικό όργανο πολιτικής προστασίας περιφέρειας κλπ), με το απαραίτητο μόνιμο προσωπικό, με μηχανολογικό εξοπλισμό, με μέσα ατομικής προστασίας, ώστε να μπορούν να ανταπεξέλθουν στις αυξημένες ανάγκες;
• Θα πιέσετε ώστε να γίνει ριζική αλλαγή και εκσυγχρονισμός του αντιπυρικού σχεδιασμού, της πυροπροστασίας και της πολιτικής προστασίας με αποκλειστικό γνώμονα την προστασία της ζωής και της περιουσίας του λαού και των δασικών οικοσυστημάτων από φυσικές καταστροφές και τεχνολογικά ατυχήματα και όχι την κερδοφορία των επιχειρηματικών συμφερόντων;