Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον αγροδιατροφικό τομέα και τη σύγχρονη ελαιοκομία ανοίγει τις πύλες του το 12ο Φεστιβάλ Επιτραπέζιας Ελιάς και Ελαιολάδου, φιλοξενώντας στην έναρξή του έναν διακεκριμένο επιστήμονα, τον Καθηγητή Φυσιολογίας και Θρέψης Φυτών του Πανεπιστημίου Πατρών, Γεώργιο Σαλάχα.

Ο κ. Σαλάχας, ο οποίος αποτελεί και εσωτερικό μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Πατρών καθώς και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Αγροδιατροφικής Σύμπραξης της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, θα παρουσιάσει ένα από τα πλέον καινοτόμα παραδείγματα σύνδεσης έρευνας και παραγωγής: τη λειτουργία του πρότυπου βιολογικού ελαιώνα του Πανεπιστημίου Πατρών.

Στην ομιλία του θα αναδείξει τον ρόλο του πανεπιστημιακού ελαιώνα ως ενός δυναμικού οικοσυστήματος, που ξεπερνά τα όρια της παραδοσιακής καλλιέργειας και λειτουργεί ως κέντρο εκπαίδευσης, έρευνας και καινοτομίας. Με περισσότερα από 6.300 ελαιόδεντρα των ποικιλιών Κορωνέικη και Πατρινή, κατανεμημένα σε τρία campus, ο ελαιώνας αποτελεί ένα ζωντανό «εργαστήριο» βιώσιμης ανάπτυξης, όπου η θεωρία συναντά την πράξη.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών που εφαρμόζονται από το 2022 μέσω του ερευνητικού έργου UPOlive. Μέσα από την ψηφιακή αποτύπωση των δέντρων και τη δημιουργία ολοκληρωμένης βάσης γεωχωρικών δεδομένων (GIS), έχει καταστεί δυνατή η παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο της φυσιολογικής κατάστασης των ελαιόδεντρων και των καλλιεργητικών πρακτικών. Η ανάπτυξη εξειδικευμένης εφαρμογής επιτρέπει την εξ αποστάσεως διαχείριση του ελαιώνα, ενισχύοντας τη λήψη αποφάσεων με βάση τεκμηριωμένα δεδομένα.

Η προσέγγιση αυτή οδηγεί στη βελτιστοποίηση κρίσιμων παραμέτρων, όπως η άρδευση, η λίπανση, η φυτοπροστασία και η συγκομιδή, με σεβασμό στις αρχές της αειφορίας. Παράλληλα, ενσωματώνεται πλήρως ο ποιοτικός έλεγχος και η διαδικασία τυποποίησης του ελαιολάδου, διασφαλίζοντας υψηλή προστιθέμενη αξία στο τελικό προϊόν.

Το επιστημονικό έργο του Γεώργιου Σαλάχα εκτείνεται σε τομείς αιχμής, όπως οι αεροπονικές και υδροπονικές καλλιέργειες, η θρέψη των φυτών και ο δευτερογενής μεταβολισμός, ενώ έχει σημαντική συμβολή και στην καινοτομία, ως εφευρέτης του αυτοματοποιημένου αεροπονικού συστήματος καλλιέργειας φυτών. Με δεκάδες δημοσιεύσεις και σημαντική διεθνή απήχηση, αποτελεί μια προσωπικότητα που συνδέει την επιστήμη με την παραγωγή και την επιχειρηματικότητα.

Η παρουσία του στο φεστιβάλ αναμένεται να δώσει ισχυρό επιστημονικό στίγμα στη διοργάνωση, αναδεικνύοντας τις προοπτικές της σύγχρονης ελαιοκομίας και τον ρόλο της καινοτομίας στη βιώσιμη ανάπτυξη του αγροδιατροφικού τομέα.

11ο Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Επιτραπέζιας Ελιάς

Μια σημαντική επιστημονική ανακάλυψη από το Πανεπιστήμιο Πατρών υπόσχεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο συντηρείται το ελληνικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο. Μετά από έρευνα δέκα ετών, οι επιστήμονες προτείνουν μια καινοτόμο, χαμηλού κόστους μέθοδο που χρησιμοποιεί άζωτο για την αποθήκευση και τυποποίηση του ελαιολάδου, διατηρώντας αναλλοίωτη την ποιότητα, το άρωμα και τη διατροφική του αξία για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, εισάγουν έναν νέο δείκτη ποιότητας με προεκτάσεις ακόμα και για την ανθρώπινη υγεία.

Η ερευνητική  ομάδα του Πανεπιστημίου Πατρών ασχολείται τα τελευταία δέκα χρόνια με την ανάπτυξη μεθοδολογίας μακράς συντήρησης του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου (Long life). Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας οδήγησαν στην πρόταση μιας νέας χαμηλού κόστους μεθοδολογίας συντήρησης με στόχο την σταθεροποίηση των φαινολικών ενώσεων, με την παρουσία αδρανούς αερίου αζώτου σε όλη τη διαδικασία αποθήκευσης και τυποποίησης  του ελαιόλαδου, σε σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες αποθήκευσης μεταξύ 4 και 10 ^oC.  Η αποθήκευση και τυποποίηση σε ατμόσφαιρα αζώτου(απουσία οξυγόνου), εμποδίζει την οξείδωση και σταθεροποιεί τις φαινολικές ρίζες του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου. Έτσι διατηρούνται  η οργανοληπτική του αξία  και  το έντονο άρωμα για μακρό χρονικό διάστημα, προσδίδοντας σημαντική ποιοτική υπεραξία  στο προς διάθεση τελικό προϊόν.

Η  ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Πατρών προσδιόρισε επίσης έναν νέο δείκτη ποιότητας του  ελαιολάδου(MDA), μέσω υπολογισμού της συγκέντρωσης της μηλονικής διαλδεϋδης που προέρχεται από την διάσπαση των υδροϋπεροξειδίων, βελτιώνοντας με αυτό τον τρόπο την εκτίμηση γύρω από τον υπάρχοντα  δείκτη υπεροξείδωσης του ελαιολάδου. Ο δείκτης (MDA) προτείνεται να χρησιμοποιείται και ως βιοτοξικός δείκτης της επίδρασης των τοξικών προϊόντων της οξειδωτικής τάγγισης του ελαιολάδου στην ανθρώπινη υγεία. Τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών έχουν δημοσιευθεί σε σημαντικά διεθνή περιοδικά. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η αποθήκευση και η τυποποίηση του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου, θα πρέπει να γίνεται σε ατμόσφαιρα αζώτου σε όλα τα  στάδια και αυτή η διαδικασία συντήρησης θα πρέπει να εφαρμοσθεί άμεσα και  καθολικά, προσδίδοντας σημαντική ποιοτική υπεραξία στο εξαιρετικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο που παράγεται στη χώρα μας .

Ερευνητική  ομάδα Πανεπιστημίου Πατρών:

• Εργαστήριο Φυσιολογίας και Θρέψης Φυτών του Τμήματος Γεωπονίας με υπεύθυνο τον Καθηγητή κ. Σαλάχα Γεώργιο.
• Εργαστήριο Γεωργικής Φυσικοχημείας του ίδιου Τμήματος με υπεύθυνο τον Επίκουρο Καθηγητή κ. Γιαννακόπουλο Ευάγγελο
• Εργαστήριο Βιοχημείας του Τμήματος Βιολογίας με υπεύθυνο τον Καθηγητή κ. Γεωργίου Χρήστο.

Το Πανεπιστήμιο Πατρών, διαθέτει σήμερα έναν πρότυπο βιολογικό ελαιώνα που διαθέτει 6300 ελαιόδεντρα των ποικιλιών Κορωνέικη και Πατρινή. Το 2022-2023 πραγματοποιήθηκε ψηφιακή αποτύπωση των ελαιόδεντρων με τη χρήση συστημάτων γεωγραφικών πληροφοριών (GIS), Η βάση δεδομένων που περιλαμβάνει πληροφορίες, όπως η ποικιλία, η ηλικία και η παραγωγική ικανότητα των δένδρων, καθώς και η μακροσκοπική τους κατάσταση σχετικά με την ανάπτυξη και την φυτοϋγεία. Η δημιουργία μιας διαδικτυακής εφαρμογής θέασης επιτρέπει τη δια δραστική οπτικοποίηση των δεδομένων και την παρακολούθηση του ελαιώνα σε πραγματικό χρόνο.