Με κάθε επισημότητα τιμήθηκε το Σάββατο 30 Μαΐου 2026 στο Κατσαρού του Δήμου Οιχαλίας, η 201^η επέτειος της Μάχης κατά των Αράβων του Ιμπραήμ η οποία έλαβε στις 27 Μαΐου 1825.

Στην εκδήλωση παρόντες ήταν η Δήμαρχος Οιχαλίας κ. Παναγιώτα Γεωργακοπούλου, ο Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη κ.Ιωάννης Λαμπρόπουλος, ο Εκπρόσωπος της Βουλής των Ελλήνων και Βουλευτής Μεσσηνίας κ.Μίλτος Χρυσομάλλης, ο Βουλευτής Μεσσηνίας κ.Περικλής Μαντάς, οι Αντιδήμαρχοι από τον Δήμο Καλαμάτας ο κ.Ανδρέας Καραγιάννης και ο κ.Αναστάσιος Σκοπετέας, Αντιδήμαρχοι του Δήμου Οιχαλίας ο κ.Αντώνης Χιώτης, ο κ.Δανιήλ Βλαχόπουλος και ο κ.Δημοσθένης Τράγος, ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Κατσαρού κ.Περικλής Σταυρόπουλος που επιμελήθηκε την εκδήλωση και καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους απευθύνοντας χαιρετισμό, Πρόεδροι άλλων Δημοτικών Κοινοτήτων του Δήμου Οιχαλίας, Πρόεδροι και Εκπρόσωποι φορέων και συλλόγων και κάτοικοι του Κατσαρού. Οι ιερείς Χρήστος Αδαμόπουλος και Στέφανος Καραγιάννης τέλεσαν τρισάγιο στην μνήμη των πεσόντων της μάχης.

Ο καθηγητής- συγγραφέας κ. Γιώργος Κουρκούτας εκφώνησε τον πανηγυρικό της ημέρας και η Δήμαρχος Οιχαλίας στον χαιρετισμό της στάθηκε στην σημαντική συμβολή που είχαν και μάχες μικρότερες και όχι τόσο γνωστές για την Απελευθέρωση της πατρίδας. « Η μάχη αυτή, αν και δεν συγκαταλέγεται στις πιο γνωστές της Ελληνικής Επανάστασης, αποτελεί φωτεινό παράδειγμα θάρρους, ενότητας και αυτοθυσίας. Είναι μία από τις ηρωικές σελίδες της Μεσσηνιακής γης, που κράτησαν άσβεστη τη φλόγα της Επανάστασης, σε μια από τις πιο δύσκολες και κρίσιμες περιόδους του Αγώνα.

Γιατί η ελευθερία της πατρίδας μας δεν κατακτήθηκε μόνο μέσα από τις μεγάλες και ξακουστές μάχες, αλλά και μέσα από μικρότερους αγώνες, όπως αυτός εδώ στο Κατσαρού, όπου απλοί άνθρωποι στάθηκαν με γενναιότητα απέναντι σε υπέρτερες δυνάμεις και συνέβαλαν καθοριστικά στον κοινό σκοπό της απελευθέρωσης», ανέφερε μεταξύ άλλων η κ.Γεωργακοπούλου, ενώ η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με παραδοσιακούς χορούς από τους Συλλόγους « Αγία Τριάδα» και « Παράδεισος» και κεράσματα από τον Δήμο Οιχαλίας και την Δημοτική Κοινότητα Κατσαρού.

Γιατί θεωρείται σπουδαίος ο Καποδίστριας;

Φέτος συμπληρώνονται 250 έτη από την γέννηση του Ιωάννη Καποδίστρια (Ι.Κ.). Ο σπουδαίος αυτός Κερκυραίος διπλωμάτης και πολιτικός, με πανευρωπαϊκή αναγνώριση, ήρθε σε ηλικία 52 ετών στην Ελλάδα, για να αναλάβει μία χώρα με μηδενικές υποδομές, τεράστια προβλήματα, έναν πόλεμο εν εξελίξει και έναν Λαό πληγωμένο αλλά υπερήφανο.

Ο ίδιος με προσωπικό κόπο και θυσίες έκανε πολλά. Βοήθησε το τραυματισμένο από εισβολές των Τούρκων υποτυπώδες Κράτος να γίνει Ανεξάρτητο, με όσο καλύτερα σύνορα επέτρεπαν τα διεθνή συμφέροντα. Αλλά δεν μπόρεσε να αντιληφθεί ότι μερικά πράγματα αλλάζουν μόνο με υπομονή ή χειρουργικούς «πολιτικούς χειρισμούς». Ιδιαίτερα σε έναν Λαό που ήταν πλέον μαθημένος με νοοτροπίες ανατολίτικης εμπνεύσεως και με ισχυρές υπάρχουσες δομές εξουσίας. Και αυτό τον έφερε σε αντίθεση με πολλούς, με αποτέλεσμα την βιολογική του εξόντωση τον Σεπτέμβριο του 1831.

Η σημασία μιας ταινίας που «μιλά» στο κοινό;

Σε μία εποχή που πολλοί απλώς «ξεφυλλίζουν» ιστοσελίδες και αγνοούν βασικές γνώσεις και την γενικότερη μελέτη της Ιστορίας, μία ταινία (οπτικός λόγος) μπορεί να προσφέρει πολλά. Πολλοί, ιδιαίτερα νέοι, δεν μελετούν όπως πρέπει την Ιστορία, κάτι που πρέπει να μας προβληματίσει. Ίσως τον σκοπό αυτόν να υπηρετούν έργα σαν αυτό του Γ. Σμαραγδή, που βρήκε τόση καλή απήχηση στο κοινό, παρά τις γκρίνιες και αρνητικές κρατικές μερικών.

Ο Γιάννης Σμαραγδής έχει μία δική του οπτική για το πώς προβάλλεται μία μορφή της Ιστορίας. Μία οπτική που έχει θετικά και αρνητικά, όπως έδειξε στα ανάλογα έργα για τον Βαρβάκη, τον Καζαντζάκη και τον Ελ Γκρέκο. Δεν ανήκει στην παλιά γενιά σκηνοθετών που «μιλούσαν» με το κοινό, όπως ο Αλ. Σακελλάριος, ή άγγιζαν την Ιστορία όπως οι παραγωγές του Τζέιμς Πάρις και της «σχολής» του (που σήμερα εξακολουθούν να συγκινούν). Το ότι χιλιάδες δηλώνουν συγκινημένοι ή συγκλονισμένοι από όσα είδαν, κατανοούμε ότι η ταινία αυτή κάπως «μίλησε» στο κοινό. Για πολλούς λόγους…

Μήπως δικαιώθηκαν οι εχθροί και δολοφόνοι του Ι.Κ..;

Πέρα από όσους φέρονται ως δολοφόνοι του Ι.Κ. (εστιάζοντας στους δύο Μαυρομιχαλαίους και τους σωματοφύλακές τους, κατά την κυρίαρχη άποψη-που έχουν αμφισβητήσει καίρια νεότερες έρευνες) το βέβαιο είναι πως πολλοί δεν έβλεπαν με καλό μάτι τις κινήσεις του Ι.Κ. Λόγω προσωπικών νοοτροπιών ή αναζητώντας μερίδιο εξουσίας, που ως τότε απολάμβαναν.

Οι δυνάμεις που ήταν πίσω από τις Κυβερνήσεις Βρετανίας και Γαλλίας (από το 1830) και επιθυμούσαν τον πολιτικό ή τον βιολογικό θάνατο του Ι.Κ. ήταν οι ίδιες που ήθελαν (μέσω των δανείων που έστειλαν το 1824-1825 στην εμπόλεμη Ελλάδα) να ελέγχουν το νέο Κράτος. Το έδειξαν και μετά τον Ι.Κ., όπως στον Κριμαϊκό Πόλεμο με την Κατοχή της Ελλάδος (1853-1855) επί Όθωνος και μετά.

Αν ψάξουμε ποιοι πολέμησαν τον Ι.Κ. ανοιχτά από τότε ή συνέβαλαν τελικώς στην εξόντωσή του, θα δούμε δεκάδες ονόματα, που πρωταγωνιστήσαν σε Πολιτική και αλλού για δεκαετίες: Κουντουριώτης, Κωλέττης, Μαυροκορδάτος, Μαυρομιχάλης, Κοραής, Ζαΐμης, Μακρυγιάννης, Δεληγιάννης, Πολυζωίδης, Μιαούλης, Τρικούπης Σπ., Φίνλεϋ, Σούτσος, Φαρμακίδης κλπ. Από αυτούς και τις οικογένειές τους, που οι πλείστοι τότε συμπορεύτηκαν με Γαλλία και Βρετανία κατά του Ι.Κ.,  θα προκύψουν δεκάδες Πρωθυπουργοί και Υπουργοί της Ελλάδος έως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (μετά από αυτόν και μετά το 1955 θα προκύψουν μερικές νέες οικογένειες που θα «προσφέρουν» Πρωθυπουργούς στην Ελλάδα).

Πάντα με την «λαϊκή έγκριση» (μέσω μηχανισμών ή εκλογών) και με την συνήθως ευνοϊκή στάση κάποιων ξένων δυνάμεων. Πέντε Πρωθυπουργούς και έναν Πρόεδρο της Δημοκρατίας έβγαλε μόνο το νησάκι της Ύδρας, κέντρο των διεργασιών κατά του Ι.Κ. (Κουντουριώτης, Αθ. Μιαούλης, Δημ. και Πέτ. Βούλγαρης, Κριεζής, Παύλος Κουντουριώτης). Οι απόγονοι των εχθρών του Ι.Κ. κυριάρχησαν….

Φταίει για όλα ο «κοτσαμπασισμός»; Μία αποτίμηση…

Η ταινία εστιάζει πως μέγας εχθρός του Ι.Κ. ήταν ο κοτσαμπασισμός, που συνδεόταν με ατομικά συμφέροντα και συνήθειες Οθωμανικής καταγωγής (όπως η πατρωνία των πολιτών, τα οικογενειακά «τζάκια», οι πελατειακές σχέσεις ηγετών- ψηφοφόρων, τα ρουσφέτια κλπ.). Ο κοτσαμπασισμός στην Ελλάδα (που κατακρίνεται σε βαθμό υπερβολής στην ταινία) είναι ένα αρνητικό στοιχείο και κληρονομιά της Οθωμανικής σκλαβιάς. Δεν θα δέχονταν οι περισσότεροι κατέχοντες ως τότε εξουσία να περιοριστεί η πολιτική επιρροή ή η οικονομική τους δύναμη με την δημιουργία ενός συγκεντρωτικού κράτους, όπως επιθυμούσε ο Ι.Κ.

Μήπως τελικά ο «κοτσαμπασισμός», με την μορφή αναζήτησης πολιτικών που ικανοποιούν τις άμεσες ατομικές ανάγκες χωρίς να υπηρετούν το σύνολο, επικράτησε; Και μάλιστα από το 1843, οπότε και συγκροτήθηκαν το 1^ο Σύνταγμα της Ελλάδος και η 1^η Βουλή των Ελλήνων, κατόπιν υποδείξεων κομμάτων (των λεγομένων ξενικών) που έπαιρναν εντολές από Ξένες Πρεσβείες; Δεν είναι τυχαίο που κατηγόρησαν τον Καποδίστρια για «δεσποτισμό» και ως «πολέμιο του Συντάγματος».

Το Κράτος μας μετά το 1821

Απαντά σε αυτά, με ανάλογη ανάλυση και τεκμηρίωση ο Ηλείος διανοούμενος Παν. Κονδύλης (1943-1998) στην εισαγωγή του βιβλίου του «Η παρακμή του Αστικού Πολιτισμού», σελ.18-19:

«Οι πρώτοι και κοινωνικά σημαντικότεροι αντίπαλοι της «δεσποτείας» και υπέρμαχοι του «συντάγματος» στην μετεπαναστατική Ελλάδα προήλθαν από τους κύκλους των τοπικών προυχόντων, οι οποίοι με κανένα τρόπο δεν ήθελαν να εκχωρήσουν τα πατριαρχικά τους δικαιώματα στο σύγχρονο κράτος. Τα «τζάκια» συμφιλιώθηκαν με το κράτος μόνον από τη στιγμή που μπόρεσαν να το ελέγξουν, είτε ασκώντας επιρροή πάνω στη μοναρχία είτε –ακόμα περισσότερο- μέσω του πελατειακού κοινοβουλευτισμού. Όμως το έλεγξαν για να το αδρανοποιήσουν, όπως άλλωστε τους υπαγόρευε να κάμουν ο κοινωνικός τους χαρακτήρας, που ρίζωνε σε προκρατικές (=Οθωμανικές) συνθήκες και έξεις».

Σαν δικό μας σχόλιο προσθέτουμε ότι είναι μόνο θετικό που ένα τμήμα της Ιστορίας μας αναδεικνύεται και αποτελεί αφορμή για πολλαπλές αναγνώσεις και αναζητήσεις, σε μία χώρα που δεν έχει δώσει την δέουσα σημασία στην μεγάλη της Ιστορία και στις Μορφές που έδωσαν πολλά και άλλαξαν τον ρου της πορείας του Ελληνικού Έθνους….

Γεώργιος Διον. Κουρκούτας

Φιλόλογος-συγγραφέας

Την Παρασκευή 23 Μαΐου 2025 και ώρα 19:30, το Πολεμικό Μουσείο Παράρτημα Καλαμάτας φιλοξενεί μια ιδιαίτερη εκδήλωση αφιερωμένη στη μνήμη και την ιστορική παρακαταθήκη του Χιλίαρχου Ηλία Κορμά, ήρωα της Επανάστασης του 1821.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, θα πραγματοποιηθεί η επίσημη παρουσίαση του πίνακα προσωπογραφίας του Ηλία Κορμά, έργο της ζωγράφου Βλασούλας Βέβε, το οποίο θα εκτίθεται μόνιμα στους χώρους του Μουσείου.

Η εκδήλωση, με τίτλο «Η μορφή του ήρωα Ηλία Κορμά στο χρώμα της ιστορίας», περιλαμβάνει επίσης δύο κεντρικές ομιλίες:

• Ο Μάριος Αθανασόπουλος, μέλος Εργαστηριακού Διδακτικού Προσωπικού (ΕΔΙΠ) του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, θα αναφερθεί στη ζωή, τη δράση και τη συμβολή του Ηλία Κορμά στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας.

• Ο Γεώργιος Κουρκούτας, φιλόλογος και καθηγητής στο Γυμνάσιο Καράτουλα Ηλείας, θα παρουσιάσει την ιστορική και καλλιτεχνική διάσταση της ταινίας «Υπέρτατη Θυσία», που είναι αφιερωμένη στον Ηλία Κορμά και τους πεσόντες των Κοντοβουνίων τον Μάιο του 1825.

Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με την προβολή της ταινίας «Υπέρτατη Θυσία», προσφέροντας στο κοινό μια συγκινητική οπτική αναδρομή στα γεγονότα και τα πρόσωπα που σφράγισαν τον αγώνα για την ελευθερία.

Η παρουσία του κοινού θα αποτελέσει φόρο τιμής σε έναν σπουδαίο τοπικό ήρωα και ταυτόχρονα μια ευκαιρία βαθύτερης επαφής με την ιστορική μας κληρονομιά.

Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Με ιδιαίτερη επιτυχία και πλήθος κόσμου πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου 5 Απριλίου, στις 19:00, η προβολή της δραματοποιημένης ταινίας-ντοκιμαντέρ «Η ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΗ ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΟΥ 1834 – Ο ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΖΑΜΑΛΗΣ και Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΑΣΛΑΝΑΓΑ», στο Πνευματικό Κέντρο Καλαμάτας.

Η προβολή έγινε σε μια κατάμεστη αίθουσα, γεγονός που καταδεικνύει το έντονο ενδιαφέρον του κοινού για άγνωστες πτυχές της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Το ντοκιμαντέρ, σε σκηνοθεσία του Ιωάννη Κων. Μουτσούλα, ρίχνει φως σε μια σχεδόν λησμονημένη ιστορική στιγμή: τη Μεσσηνιακή Εξέγερση του 1834, όταν κάτοικοι της Μεσσηνίας και της Μάνης εξεγέρθηκαν ενάντια στις αυθαιρεσίες της βαυαρικής Αντιβασιλείας και των ντόπιων συνεργατών της.

Στο επίκεντρο της αφήγησης βρίσκεται η μορφή του Αναστάση Τζαμαλή, ενός από τους ηγέτες της εξέγερσης, και η Μάχη του Ασλανάγα, παρουσιάζοντας μέσα από δραματοποιημένες σκηνές και τεκμηριωμένο ιστορικό υλικό μια λιγότερο γνωστή αλλά εξαιρετικά σημαντική πτυχή της τοπικής και εθνικής ιστορικής διαδρομής.

Την εκδήλωση προλόγισε ο πρόεδρος της Κοινότητας Άριος, κ. Γρηγόρης Κωστόπουλος, ο οποίος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης και στην ανάγκη ανάδειξης τοπικών ηρώων που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο μετά την Επανάσταση του 1821.

Το «παρών» έδωσαν μεταξύ άλλων οι αντιδήμαρχοι Καλαμάτας κ. Αναστάσιος Σκοπετέας και κα Μαρία Αγγελή, πρόεδροι κοινοτήτων, εκπρόσωποι πολιτιστικών συλλόγων και πολλοί δημότες που υποδέχθηκαν με ενθουσιασμό και συγκίνηση την πρωτοβουλία.

Η σκηνοθετική προσέγγιση του Ιωάννη Μουτσούλα σε σενάριο και διαλόγους του φιλολόγου και συγγραφέως Γεωργίου Κουρκούτα, απέσπασε ιδιαίτερα θετικά σχόλια, καθώς συνδυάζει την ιστορική ακρίβεια με τη ζωντανή αφήγηση και την κινηματογραφική αισθητική, προσφέροντας μια καθηλωτική εμπειρία.

Η προβολή έκλεισε με θερμά χειροκροτήματα και συζητήσεις για την ανάγκη περαιτέρω εμβάθυνσης στην τοπική ιστορία, επιβεβαιώνοντας ότι τέτοιες παραγωγές έχουν τη δύναμη να αναδείξουν λησμονημένα κεφάλαια του παρελθόντος και να τα επαναφέρουν στη δημόσια συνείδηση.

Την Παρασκευή 28 Μαρτίου 2025, στις 19:30, στον χώρο της Κεντρικής Αγοράς Καλαμάτας πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία η προβολή της ταινίας-ντοκιμαντέρ «Η Επανάσταση του 1821 στον Μωριά», σε σκηνοθεσία του Ιωάννη Κ. Μουτσούλα  (λόγω ασθένειας δεν μπόρεσε να παρευρεθεί). Η εκδήλωση συγκέντρωσε πλήθος κόσμου, που γέμισε τον χώρο, επιβεβαιώνοντας το μεγάλο ενδιαφέρον του κοινού για την ιστορική μνήμη και την Ελληνική Επανάσταση.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του προέδρου της Κεντρικής Αγοράς Καλαμάτας Γιάννη Δούβα

Η παραγωγή αυτή, με τη βοήθεια παραγωγής του Γεωργίου Κορμά και κείμενα του Γεωργίου Κουρκούτα, προσέφερε στους παρευρισκόμενους μια μοναδική ευκαιρία να γνωρίσουν σημαντικές πτυχές του Αγώνα για την Ελευθερία. Το ντοκιμαντέρ, μια παραγωγή του Διαδικτυακού Δίαυλου Messinia View, γυρίστηκε στη Μεσσηνία τον Φεβρουάριο του 2021, στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση. Το έργο αποτελεί καρπό συνεργασίας με σημαντικούς φορείς, όπως το Πολεμικό Μουσείο Αθηνών, η Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας, η Περιφέρεια Πελοποννήσου, ο Δήμος Καλαμάτας και οι Σύλλογοι Αναβιωτών από όλη την Πελοπόννησο.

Κατά τη διάρκεια της προβολής, το κοινό παρακολούθησε με αμείωτο ενδιαφέρον τις μαρτυρίες, τα ιστορικά στοιχεία και τις αναπαραστάσεις που ζωντάνεψαν τα γεγονότα της Επανάστασης στον Μωριά. Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσαν οι αναφορές στις μάχες, τις στρατηγικές και τις προσωπικότητες που συνέβαλαν καθοριστικά στον Αγώνα για την Ανεξαρτησία.

Η εκδήλωση έκλεισε με θερμά χειροκροτήματα και θετικά σχόλια από το κοινό, που εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για αυτή τη σπουδαία προσπάθεια διατήρησης της ιστορικής μνήμης. Η επιτυχία της προβολής ανέδειξε τη σημασία τέτοιων πρωτοβουλιών, που φέρνουν το κοινό πιο κοντά στην ιστορία και τον πολιτισμό του τόπου μας.

Δείτε βίντεο:

Το Σάββατο 5 Απριλίου και ώρα 19:00 στο Πνευματικό κέντρο Καλαμάτας, θα πραγματοποιηθεί η προβολή ταινίας – ντοκιμαντέρ, «Η ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΗ ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΟΥ 1834 – Ο ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΖΑΜΑΛΗΣ και Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΑΣΛΑΝΑΓΑ» αφιερωμένη σε μια άγνωστη σελίδα της Ελληνικής Ιστορίας, μετά την Επανάσταση του 1821

Η δραματοποιημένη αυτή ταινία – ντοκιμαντέρ είναι αφιερωμένη σε μια άγνωστη σελίδα της Ελληνικής Ιστορίας, μετά την Επανάσταση του 1821. Πρόκειται για την Μεσσηνιακή εξέγερση του 1834, όταν μεγάλο μέρος του Λαού σε Μεσσηνία και Μάνη ξεσηκώθηκε εναντίον των αυθαιρεσιών που είχε δημιουργήσει η κεντρική εξουσία, που ελεγχόταν από την Αντιβασιλεία των Βαυαρών, που είχε αναλάβει πριν τον βασιλιά Όθωνα, και τους Έλληνες συνεργάτες της.

Με τον παραγκωνισμό εκατοντάδων αγωνιστών του ‘21, την ακρίβεια στα τρόφιμα και την αύξηση των φόρων πολλοί Έλληνες δεν μπορούσαν να θρέψουν την οικογένειά τους. Όλη αυτή η αίσθηση της αδικίας και της αυθαιρεσίας οδήγησε στον ξεσηκωμό με τα όπλα, με τους παλιούς αγωνιστές του 1821 στην Μεσσηνία Μήτρο Πέτροβα, Γιαννάκη Γκρίτζαλη και Αναστάσιο Τζαμαλή να πρωταγωνιστούν. Καθοριστικής σημασίας για την καταστολή της Μεσσηνιακής εξέγερσης ήταν τον Αύγουστο του 1834 η μάχη του Ασλάναγα (σημερινού χωριού Άρις Καλαμάτας), που τελικά οδήγησε σε καταδίκη και εκτέλεση του Γκρίτζαλη και του Τζαμαλή (το φθινόπωρο του 1834 σε Κυπαρισσία και Πύλο).

Η κινηματογραφική αυτή προσπάθεια υλοποιήθηκε με την βοήθεια εθελοντών αναβιωτών από πολλά μέρη της Ελλάδος και τα γυρίσματα έγιναν το 2023 και το 2024 σε ιστορικά σημεία της Μεσσηνίας, με πρωτοβουλία των τοπικών Συλλόγων και της κοινότητος Άριος Καλαμάτας.  Υπεύθυνος παραγωγής είναι ο συντονιστής του διαδικτυακού διαύλου Messinia View Ιωάννης Κ. Μουτσούλας, σε σενάριο και διαλόγους του φιλολόγου και συγγραφέως Γεωργίου Κουρκούτα. Ο θεατής μπορεί να δει το πνεύμα και το κλίμα της εποχής, ενώ αναδεικνύεται ένα σημαντικό περιστατικό του τόπου, μέσα από τους αγώνες και τις θυσίες των πρωταγωνιστών.

Η ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης ζωντανεύει μέσα από την ταινία-ντοκιμαντέρ «Η Επανάσταση του 1821 στoν Μωριά», σε σκηνοθεσία Ιωάννη Κ. Μουτσούλα, βοήθεια παραγωγής Γεωργίου Κορμά και κείμενα Γεωργίου Κουρκούτα. Η προβολή της ταινίας θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 28 Μαρτίου 2025, στις 19:30 , στον χώρο της Κεντρικής Αγοράς Καλαμάτας , προσφέροντας στο κοινό μια μοναδική ευκαιρία να γνωρίσουμε σημαντικές πτυχές του Αγώνα για την Ελευθερία.

Το ντοκιμαντέρ, μια παραγωγή του Διαδικτυακού Δίαυλου Messinia View, γυρίστηκε στη Μεσσηνία τον Φεβρουάριο του 2021, με αφορμή τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση . Το έργο δημιουργήθηκε σε συνεργασία με το Πολεμικό Μουσείο Αθηνών, την Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας, την Περιφέρεια Πελοποννήσου, τον Δήμο Καλαμάτας και τους Συλλόγους Αναβιωτών από όλη την Πελοπόννησο.

Η προβολή του ντοκιμαντέρ αποτελεί μια σημαντική πολιτιστική εκδήλωση που τιμά την ιστορική μνήμη και αναδεικνύει τον ρόλο της Πελοποννήσου στον Αγώνα του 1821 .

Μια βραδιά αφιερωμένη στην Ιστορία και στον αγώνα για την Ελευθερία, που δεν πρέπει να χάσει κανείς.

Με μία σεμνή εκδήλωση αποκαλύφθηκε μία αναμνηστική πλάκα στην οικία στον Πύργο, όπου έζησε και απεβίωσε η Αθηνά Τσιτσή- Παπαδοπούλου, η τελευταία επιζώσα γυναίκα της Πίνδου το 1940.

Αυτές τις ημέρες συμπληρώθηκε ένα έτος από τον θάνατό της, σε ηλικία 102 ετών. Η αείμνηστη Αθηνά στις ημέρες του Πολέμου του 1940, ζώντας στην περιοχή της γενέτειράς της, τον Πλάτανο Θεσπρωτίας, βοήθησε τις αποστολές του Ελληνικού Στρατού, μαζί με τις άλλες γυναίκες του χωριού της, μία πράξη που ενίσχυσε την Ελληνική Νίκη και την απόκρουση των Ιταλών εισβολέων. Η οικία βρίσκεται επί της οδού Λιούρδη, πλησίον της εισόδου του Ι.Ν. Αγίου Αθανασίου Πύργου.

Η τελετή αποκαλυπτηρίων της πλάκας έγινε το απόγευμα του Σαββάτου 12 Οκτωβρίου 2024 από τον Δήμαρχο Πύργου κ. Ευστ. Καννή και τον εφημέριο Αγίου Αθανασίου π. Άγγελο Ζέζα. Προηγήθηκε τρισάγιο και, μετά τα αποκαλυπτήρια, που υλοποίησε ο Σύνδεσμο Οπλιτών Ηλείας, έγινε μικρή ιστορική αναφορά από τον καθηγητή κ. Γεώργιο Κουρκούτα. Συγκινησε πολλούς από τους παρισταμένους η προσφορά μίας μεγάλης γλάστρας με βασιλικό από συντοπίτισσα στην μνήμη της κυρίας Αθηνάς.

Ένα ιστορικό τοπόσημο για τον Πύργο….

Την σημασία του γεγονότος επισήμανε σε σύντομη παρέμβασή του  ο Δήμαρχος κ. Καννής, που ανέφερε ότι η πόλη του Πύργου αποκτά ένα ακόμη ιστορικό τοπόσημο, στοιχείο απαραίτητο για την διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Παρών ήταν τα τέκνα και τα εγγόνια της τιμωμένης, αλλά και ο Αντιδήμαρχος Παιδείας κ. Θ. Κόρδας, ο Πρόεδρος της Φιλαρμονικής Πύργου «Απόλλων» κ. Αθαν. Δασκόπουλος και οι πρόεδροι Ε.Α.Α.Ν. κ. Ζώης Υφαντής και Ε.Α.Α.Σ. κ. Αθ. Τσιγκρέλης, ο γλύπτης κ. Βασ. Λύγγας κ.ά.

Το πρωί της Κυριακής στον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Νικολάου Πύργου τελέστηκε θρησκευτικό μνημόσυνο για Αθηνά Τσιτσή – Παπαδοπούλου, για την συμπλήρωση ενός έτους από την εκδημία της. Για την προσφορά της η αείμνηστη Αθηνά τιμήθηκε από το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης και πολιτιστικούς Συλλόγους της Ηπείρου, της Αττικής και της Ηλείας.

Πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 21 Ιουλίου 2024, επετειακή εκδήλωση «εις μνήμην» των Αριτών Ηρώων Οπλαρχηγών της Ελληνικής Επανάστασης 1821, Αναστάση Τζαμαλή, Αθανάσιου Κάβδα, Νικήτα Τσίτουρα και λοιπών Αριτών Αγωνιστών.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε στο Ηρώο Αναστάση Τζαμαλή που βρίσκεται πλησίον της εκκλησίας Αγ. Τριάδος στον Άρι.

Τελέστηκε τρισάγιο, ενώ ακολούθησαν χαιρετισμοί και κατάθεση στεφάνων.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, ομιλία με θέμα «Η Μεσσηνιακή Επανάσταση του 1834, μάχη του Ασλάναγα και Αναστάσιος Τζαμαλής» πραγματοποιήθηκε από τον καθηγητή Γεώργιο Κουρκουτά.

Μία ακόμη κινηματογραφική πρωτοβουλία που αφορά την τοπική ιστορία ξεκίνησε στην Μεσσηνία αυτόν τον καιρό, με κέντρο αναφοράς την Μεσσηνιακή Εξέγερση του 1834, αλλά και με προβολή ηγετικών μορφών της Εθνεγερσίας του 1821. Πρόκειται για την δημιουργία μίας δραματοποιημένης ταινίας-ντοκιμαντέρ με επίκεντρο την Μεσσηνιακή Εξέγερση του 1834, που οδήγησε σε πολεμικές συγκρούσεις στην περιοχή του Άριος Καλαμάτας και στην εκτέλεση των ηγετών της, Γιαννάκη Γκρίντζαλη και Αναστασίου Τζαμαλή. Ο άλλος ηγέτης της εξέγερσης, ο θρυλικός και γηραιός μαχητής Μήτρος Πέτροβας, λόγω ηλικίας δεν οδηγήθηκε στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Τον γενικό συντονισμό της όλης προσπάθειας έχει ο διαδικτυακός δίαυλος Messinia View, του κ. Ιωάννη Κ. Μουτσούλα, σε συνεργασία με το σεναριογράφο κ. Γεώργιο Κουρκούτα και με την υποστήριξη του Κινηματογραφικού Αρχείου του Πολεμικού Μουσείου Αθηνών, που έχει παρουσιάσει τα τελευταία χρόνια μεγάλη παραγωγή σχετικού υλικού, στην κοινή επιθυμία τους να αναδειχθούν  γνωστές και άγνωστες πτυχές της Εθνεγερσίας. Κεντρικό πρόσωπο της νέας  κινηματογραφικής καταγραφής είναι ο αγωνιστής Αναστάσιος Τζαμαλής από το Ασλάναγα (σημερινό χωριό Άρις Καλαμάτας). Ο Τζαμαλής πέρασε από δίκη και εκτελέστηκε στην Πύλο, τον Οκτώβριο του 1834, ενώ το χωριό Ασλάναγα για αντίποινα καταστράφηκε από τις κυβερνητικές δυνάμεις.

Με την συνεργασία αναβιωτών και πολλών εθελοντών τα γυρίσματα….

Με πρωτοβουλία της Κοινότητος Αριος για την υλοποίηση της ταινίας το όλο εγχείρημα στηρίζουν: Η Περιφέρεια Πελοποννήσου,ο Δήμος Καλαμάτας,ο Σύλλογος Γυναικών Άριος Μεσσηνίας,ο Σύλλογος «ΕΛΠΙΔΑ» Αριος και ο Ποδοσφαιρικός  Σύλλογος «Ο Νέος Άρις. Σημαντική βοήθεια και σε αυτήν την προσπάθεια προσφέρει ο Αθλητικός Πολιτιστικός Παράδεισος Καλαμάτας, με την δραστήρια Πρόεδρό του κ. Σοφία Δούση και το αναβιωτικό του τμήμα «Παναγιώτης Κεφάλας», συμμετέχουν συλλόγοι από Μεσσηνία, Ηλεία,  Αιτωλοακαρνανία,και Αχαΐα (όπως η Αγία Τριάδα Καλαμάτας, ο Σύλλογος Φίλων Ιστορίας «Χαράλαμπος Βιλαέτης» Πύργος Ηλείας o Iστορικός Σύλλογος Ι.Π Μεσολογγίου και ο Σκοπευτικός όμιλος παραδοσιακών όπλων Πατρών), ως μία συνέχεια των ως τώρα επιτυχημένων συνεργασιών τους με το Messinia View.

Σημαντική υπήρξε και η βοήθεια από τον κ. Νίκο Κισκήρα, που επί δεκαετίες υπηρέτησε τον Δήμο Καλαμάτας σε θέματα Πολιτισμού, τον κ. Δημ. Πανοσκάλτση, που βοήθησε στην περιοχή της Πύλου, τους κ.κ Πήτερ Κορομηλά και Γιάννη Βλαχάκη, για την διάθεση οικίας των για εσωτερικά γυρίσματα στην Πολιανή και Αγριλο Μεσσηνίας.. Στην προβολή του Τζαμαλή βοηθά και από εικαστικής πλευράς η ζωγράφος κ. Βλασούλα Βέβε από την Κυπαρισσία, ενώ πολύτιμο υλικό τεκμηρίωσης της προσπάθειας προσέφερε ο ακούραστος ερευνητής και εκπαιδευτικός κ. Γιάννης Λύρας, αλλά και ο κ. Τάσος Φιλιππόπουλος, Πρόεδρος της Κοινότητος Μανιακίου, ενώ στο πλαίσιο της εύρεσης στοιχείων υπήρξε επαφή με απογόνους των ιστορικών οικογενειών των ηρώων Κάβδα, Γκρίντζαλη και Τζαμαλή, που παραχώρησαν συνέντευξη. Καθοριστική ήταν και η επαφή με τον άμεσο απόγονο του Γιαννάκη Γκρίντζαλη, κ. Γιαννάκη Γκρίντζαλη, που είναι και μέλος του Συλλόγου Απογόνων αγωνιστών του 1821.

Στον φακό μία άγνωστη σελίδα της Ελληνικής Ιστορίας…

Τους ρόλους του Τζαμαλή και του Γκρίντζαλη ενσαρκώνουν αντιστοίχως οι κ. Παναγιώτης Μαρκόπουλος και κ. Ανδρέας Βρυώνης, ο οποίος κατά το παρελθόν έχει μετάσχει και σε άλλες παραγωγές με θέμα το 1821. Όπως τονίζουν οι συντελεστές του εγχειρήματος, η όλη πρωτοβουλία στόχο έχει να φέρει πιο κοντά στο σημερινό κοινό μία άγνωστη σελίδα της Ελληνικής Ιστορίας που είχε κέντρο την Μεσσηνία, στα δύσκολα μετεπαναστατικά χρόνια.

Η όλη προσπάθεια στηρίζεται σε σενάριο και διαλόγους του φιλολόγου, συγγραφέα και επιστημονικού συνεργάτη του Πολεμικού Μουσείου Αθηνών κ. Γεωργίου Κουρκούτα, που έχει επιμεληθεί και άλλες παρόμοιες κινηματογραφικές παραγωγές. Τα αρχικά γυρίσματα γίνονται αυτές τις ημέρες σε περιοχές της Μεσσηνίας, που έχουν τις σκηνοθετικές προδιαγραφές, αλλά και την ιστορική πιστότητα χώρου και χρόνου. Ήδη μαζί με τον κ. Ιωάννη Μουτσούλα έχουν συνεργαστεί σε πολλές παραγωγές, με επίκεντρο το 1821.

Γεώργιος Διον. Κουρκούτας

Στην όλη προσπάθεια μας στηρίζουν οι εξης :

Γιάννης Μαλαπέτσας «KalamataTimes.gr»

Τηλ: 6977171680

Θεόδωρος Λάμπρος «SKALISTIRI news»

Τηλ: 6944277987

«ΑΦΡΑΛΑΤΟ» LUNCH – DINNER

Mιαούλη 30 Καλαμάτα ΠΑΡΚΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ.

Τηλ: 2721021005,6982638587.

AΝΘΗ ΦΥΤΑ  «ΛΥΣΙΑΝΘΟΣ» Γρηγόρης Κωστόπουλος

Αρις Μεσσηνίας Τηλ: 2721050089 –  6944517970

«Το σπίτι του αγρότη»  ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ

Σπάρτης 35 Καλαμάτα. Τηλ: 27210-85121.

«γεύσεις Μάνας γης»   εργαστήρι παραδοσιακών ζυμαρικών  Σπάρτης 37  Πιτσιλής  Σ. Δημήτριος

(έναντι αγοράς Καλαμάτας).Τηλ: 2721181208

«Workwear.Promo.Outdoors»  DASKALAKIS                

BIOTEXNIA      ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ  &  ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΑΡΤΗΣ 34 (έναντι κεντρικής αγοράς Καλαμάτας).

Τηλ: 2721113606 – 2721200100 – 6940007835.

«ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΚΡΕΟΠΩΛΕΙΟ  ΞΑΝΘΑΚΗ»

Σπάρτης 35,Καλαμάτα (Εναντι Νέας Αγοράς). Τηλ: 2721085459.

«Οινοδημιουργίες Νινιός» Αμμος Μεσσηνίας

Τηλ/να παραγγελιών: 27210.50065 – 6946.496361 Πώληση: Χονδρική – Λιανική

Kωνσταντίνος Παν. Μπούγας ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Τηλ: 27210 – 51994 Κιν:6932816364

Περρωτής Ιάκωβος  ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Αρις Μεσσηνίας

Τηλ: 27210 50200

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΤΣΟΥΜΑΝΙΩΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ

ΕΝΔΥΜΑΤΑ «ΝΙΚΗ» ΓΙΩΤΑ ΜΟΥΝΤΑΝΟΥ ΠΛΑΤΕΙΑ 23^ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΗΛ.27210-88176

Με μία νέα συνεργασία προχωρά η πρωτοβουλία για προβολή και ανάδειξη των ιστορικών γεγονότων της Μεσσηνιακής εξεγέρσεως του 1834, που ξεκίνησε από φορείς και δημιουργούς της Καλαμάτας και της κοινότητος Άριος Μεσσηνίας μέσα από την δημιουργία μιας δραματοποιημένης ταινίας – ντοκιμαντέρ. Ύστερα από συνάντηση των συντελεστών της νέας κινηματογραφικής πρωτοβουλίας, στην περιοχή της Κυπαρισσίας, με την εικαστικό κ. Βλασούλα Βέβε, η τελευταία δήλωσε την στήριξή της στην όλη προσπάθεια. Για τον σκοπό αυτό θα προχωρήσει στην ζωγραφική απεικόνιση του εξ Άριος πρωταγωνιστή των γεγονότων, Αναστασίου Τζαμαλή.

Ο Αναστάσιος Τζαμαλής στο επίκεντρο της δημιουργίας

Με βάση διασωθείσες γκραβούρες και εικόνες των μελών της οικογένειας του Αναστασίου Τζαμαλή και κατόπιν επεξεργασίας σχετικών μαρτυριών, θα δημιουργηθεί μία νέα εικαστική παρουσίαση του αγωνιστή, που διακρίθηκε και στην Εθνεγερσία στο πλευρό κορυφαίων ηγετών της Πελοποννήσου, όπως ο Παπαφλέσσας και ο Μητροπέτροβας. Στην Μεσσηνιακή εξέγερση του 1834 θα καταδικαστεί σε θάνατο από την τότε κυβέρνηση, μετά την καταστολή της, όπως και ο ηγέτης των Ντρέδων Γιαννάκης Γκρίτζαλης. Ο Τζαμαλής θα εκτελεστεί τον Οκτώβριο του 1834 στην Πύλο, όπως και ο Γκρίτζαλης στην Κυπαρισσία λίγες ημέρες πιο πριν.

Έργο με αναφορά στο 1821 και την Ιστορία του τόπου….

Η κ. Βλασούλα Βέβε ασχολείται με την εικαστική δημιουργία για χρόνια, με έργο που αναγνωρίζεται για τον πλούτο των θεμάτων και την δημιουργικότητα. Τμήμα του έργου της αφορά την προβολή μνημείων και ιστορικών γεγονότων, ενώ φιλοτέχνησε σχετικό πίνακα για την δράση των θρυλικών Ντρέδων, με αφορμή τα 200 έτη από το 1821. Την ίδια και την οικογένειά της, που συμβάλλει πολλαπλώς στην αναβάθμιση της περιοχής της Τριφυλίας, ευχαρίστησαν ο σεναριογράφος κ. Γεώργιος Κουρκούτας, ο υπεύθυνος του διαδικτυακού διαύλου Messinia View και των νέων γυρισμάτων κ. Ιωάννης Κ. Μουτσούλας, αλλά και οι φορείς του Άριος του Δήμου Καλαμάτας που πρωτοστατούν στην όλη προσπάθεια, όπως η Κοινότητα Άριος Δήμου Καλαμάτας, ο Σύλλογος Γυναικών Άριος Μεσσηνίας και ο Ποδοσφαιρικός Σύλλογος «Ο Νέος Άρις».

Η Πολιτική και η παρουσία του Ναπολέοντος (1769-1821) είχε επιπτώσεις (και λόγω των νικών και λόγω της τελικής ήττας) και στον τότε σκλαβωμένο Ελληνισμό. Από το 1797, με την κατάλυση της Βενετικής Πολιτείας από τις Γαλλικές δυνάμεις έως και το 1821, τότε που ξεκινά η Εθνεγερσία, αλλά και φεύγει από την ζωή εξόριστος ο Βοναπάρτης.

Το 1797 έφτασαν οι Γάλλοι κατακτητές, ως αντικαταστάτες των Βενετών, στα Επτάνησα. Έμειναν ως το 1799 και ξαναήλθαν το 1807. Εντάχθηκαν δε στις εκεί Δυνάμεις των Γάλλων και Έλληνες, παλιοί κλέφτες του Μωριά, που είχαν καταφύγει εκεί. Οι Πελοποννήσιοι πήγανε κυρίως σε Γαλλικές μονάδες στην Ζάκυνθο (ακόμη και Ηλείοι), από όπου μετά θα περάσουν στην δούλεψη των Άγγλων. Αναφέρω σχετικά στοιχεία στο βιβλίο μου για τον Ηλείο Φιλικό Χαράλαμπο Βιλαέτη, που έζησε για χρόνια στην Ζάκυνθο και γνώρισε και τους Γάλλους και τους Άγγλους.

Τι μάς διδάσκει μια «ταινία εποχής»

Διδάσκει κάτι στον σημερινό Κόσμο η ταινία; Κάθε ταινία που αποτελεί αναπαράσταση μιας εποχής λειτουργεί ως αφετηρία νέας προσέγγισης της Ιστορίας και των μορφών της. Ιδιαίτερα σε εποχές κυριαρχίας του οπτικοποιημένου λόγου. Επομένως, όσοι «βαριούνται» να ανοίξουν ένα βιβλίο, θα έχουν την ευκαιρία να δούνε μία εποχή μέσω μιας ταινίας. Ακόμη κι αν αυτή «διαβάζει» τα γεγονότα όπως επιθυμούν ο σκηνοθέτης ή ο σεναριογράφος, αλλοιώνοντας την Ιστορική Αλήθεια. Το είδαμε κι εδώ. Μερικοί Γάλλοι (και άλλοι θαυμαστές του πρωταγωνιστή) «γκρίνιαξαν», επειδή τσαλακώνεται ένας ηγέτης τους, αγνοώντας ότι ο ίδιος ήταν εφιάλτης για μέγα μέρος της Ευρώπης.

Στην ταινία αναφέρεται ξεκάθαρα η μανία του για ηγεσία και κυριαρχία, που συνοδεύτηκε από ένα μεγάλο αιματοκύλισμα στην Ευρώπη. Παρουσιάζεται ο αριθμός των 3.000.000 νεκρών στους Πολέμους στην Ευρώπη, στο τέλος της ταινίας. Γι’ αυτό και πολλοί θεώρησαν την ταινία ως μειωτική για τον Θρύλο του. Αλλά και οι νεκροί υπήρξαν, αλλά και ο Θρύλος που δημιούργησε «κάλυψε» το μέγεθος των σφαγών.

Οι ταινίες εποχής και το σήμερα

Συζητώντας με τον ερασιτέχνη κινηματογραφιστή Ιωάννη Μουτσούλα, με τον οποίο γυρίσαμε αρκετές κινηματογραφικές αναπαραστάσεις γεγονότων του 1821 (όπως για την Ηλεία «Η Πολιορκία και η Άλωση του Λάλα» και «Ο Επίσκοπος Ωλένης Φιλάρετος στα μπουντρούμια της Τριπολιτσάς), για το αν ενδιαφέρονται οι άνθρωποι του 21ού αιώνος για τα γεγονότα του παρελθόντος, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι πάντα υπάρχει το κοινό που επιζητά το «κάτι άλλο». Αυτό ισχύει, άσχετα αν πολλοί στην Ελλάδα δεν το έχουν κατανοήσει. Και για τον λόγο αυτό απουσιάζουν ταινίες εποχής από Έλληνες δημιουργούς (ενώ φτωχός ο απολογισμός και με αφορμή τα 200 χρόνια από το 1821). Και μιλάμε για την τόσο πλούσια Ελληνική Ιστορία.  Βλέπουμε όμως ότι οι σειρές εποχής συγκινούν και διδάσκουν….Για την Αρχαία Ελληνική Ιστορία …αρκούμαστε στο Χόλιγουντ (με τις ανάλογες αναγνώσεις, τις «αμερικανιές», όπως λέμε. Βλέπε «300» και «Τροία»).

Είναι παρήγορο, τέλος, που ταινίες εποχής, που βασίζονται σε κλασικούς νεοέλληνες συγγραφείς (όπως η «Φόνισσα» του Αλ. Παπαδιαμάντη και ο «Καπετάν Μιχάλης» του Ν. Καζαντζάκη), βρίσκουν την δέουσα ανταπόκριση από το κοινό της Ελλάδος.

Για την κληρονομιά του Ναπολέοντος γράφονται συνεχώς πολλά. Στην Πολιτική έχει εισέλθει ο όρος «βοναπαρτισμός», που αναφέρεται στην μανία κατάληψης της εξουσίας από ένα πρόσωπο, ακόμη και αν αγνοούνται οι προθέσεις ομάδων-κομμάτων ή και του Λαού. Αλλά σήμερα κυριαρχούν οι πάσης φύσεως Ελίτ, που δεν το επιτρέπουν αυτό. Και, κατά μερικούς, η ταινία λειτουργεί ως διδακτικό αντίβαρο προς τους θεατές, για την σημασία του ηγέτη στην Ιστορία. Και ο μεγαλομανής Κορσικανός ήταν ηγέτης, όπως ακόμη και οι αντίπαλοί του αναγνωρίζουν….

Γεώργιος Διον. Κουρκούτας

Φιλόλογος-συγγραφέας

1823-2023…..Εθνικός Ύμνος, μία ακόμη επέτειος που θα περάσει στην σιγή;

Το 1821 ξεκίνησε ένας μεγάλος αγώνας των Ελλήνων, για την αποτίναξη μιας σκλαβιάς αιώνων. Η Εθνεγερσία αποτελούσε σταθερό σημείο αναφοράς της ζωής των Ελλήνων των αρχών του 19^ου αιώνα. Ακόμη και αυτοί που δεν συμμετείχαν ενόπλως στην εθνική υπόθεση, μπορούσαν να βρούνε τρόπους να την στηρίξουν, όπως έκαναν τον ίδιο τον καιρό της ένοπλης σύγκρουσης οι ποιητές μας Ανδρέας Κάλβος και Διονύσιος Σολωμός…..

Ο Σολωμός, όσο εξελίσσονταν οι μεγάλες μάχες της Εθνεγερσίας, βρισκόταν στην γενέτειρά του, την Ζάκυνθο. Ήταν 23 ετών όταν ξεκίνησαν οι μάχες στον γειτονικό του Μωριά. Δεν πέρασε κι αυτός απέναντι να πολεμήσει, αλλά η σκέψη του ταξίδευε στις μορφές και τα μέρη που συγκλόνιζαν τον μαχόμενο Ελληνισμό. Το αποδεικνύει το πλήθος των έργων του που έχουν θέμα τον Μεγάλο Ξεσηκωμό του Γένους. Κορυφαία δείγματα αυτής της ποιητικής εμπνεύσεως είναι ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» και οι «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» (για το μαχόμενο Μεσολόγγι, έργο που έμεινε όμως σε 3 σχεδιάσματα).

Ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 1823 στην Ζάκυνθο. Αποτελείται από 158 τετράστιχες στροφές, συνολικά 632 στίχους. Τυπώθηκε το 1825 στο Μεσολόγγι (στο τυπογραφείο των «Ελληνικών Χρονικών»). Ο Σολωμός έχει μάθει για τις μάχες των ετών 1821 και 1822, όπως τις νίκες σε Τριπολιτσά, Δερβενάκια και Μεσολόγγι (στην 1^η πολιορκία). Αλλά και τις τραγωδίες, όπως ο απαγχονισμός του Πατριάρχου Γρηγορίου Ε΄, τον Απρίλιο του 1821. Όλα αυτά τα γεγονότα τα περιγράφει στον Ύμνο του. Δεν παραλείπει να αναφέρει και άλλους λαούς μέσα στον Ύμνο, λαούς που πολεμούν ή αποτίναξαν την δουλεία (όπως η Ισπανία, η Ιταλία, οι ΗΠΑ), αλλά και τις χώρες που κρατούν σκλάβες άλλες πατρίδες (όπως η Αυστρία και η Αγγλία).

Η μορφή της Ελευθερίας

Στο έργο κυριαρχεί η μορφή της Ελευθερίας, που προβάλλει ως Ιδέα ή ως θεότητα που εμπνέει τους μαχόμενους Έλληνες. Η Ελευθερία που βγήκε από τους τάφους, από τα κόκκαλα των πεσόντων, όπως τονίζει και το μήνυμα του Ευαγγελίου περί Αναστάσεως νεκρών, για να οδηγήσει έναν ταπεινωμένο Λαό στον δρόμο της. Είναι δείγμα της θρησκευτικής πίστεως του Εθνικού Ποιητή. Εξάλλου και η επιλογή της λέξεως Ύμνος (ήδη από τους Ομηρικούς χρόνους) συνδέεται με εξύμνηση του θείου, που δίνει δύναμη στους ανθρώπους.

Επί Βασιλείας Γεωργίου Α΄, με πρωτοβουλία του ιδίου του Βασιλέως που άκουσε τον μελοποιημένο Ύμνο από τον Νικόλαο Μάντζαρο- Χαλκιόπουλο (1795-1873), αρχίζει να καθιερώνονται ως Εθνικός Ύμνος της Ελλάδος (αλλά και των απανταχού Ελλήνων, ενώ από το 1965 και του κράτους της Κύπρου) οι 2 πρώτες στροφές του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν». Ακολούθησε Βασιλικό Διάταγμα του Υπουργείου Ναυτικών (Υπουργός ο Δ. Μπουντούρης)  που το χαρακτήρισε «επίσημον εθνικόν άσμα» και διατάχθηκε η εκτέλεσή του «κατά πάσας τας ναυτικάς παρατάξεις του Βασιλικού Ναυτικού». Επίσης ενημερώθηκαν οι ξένοι πρέσβεις, ώστε να ανακρούεται και από τα ξένα πλοία στις περιπτώσεις απόδοσης τιμών προς τον Βασιλιά της Ελλάδος ή την Ελληνική Σημαία. Από τότε θεωρείται ως ο εθνικός ύμνος της Ελλάδος.

Η φιλία Σολωμού και Μάντζαρου….

Με τον Μάντζαρο ο Σολωμός συνδέθηκε με φιλία, όσο ο τελευταίος ζούσε πια στην Κέρκυρα. Και ο Σολωμός, το 1849 μετά από εισήγηση του Πρωθυπουργού πυρπολητή Κων. Κανάρη, αλλά και πιο πριν ο Μάντζαρος, το 1845, έλαβαν αντιστοίχως τον Χρυσούν και τον Αργυρούν Σταυρό του «Βασιλικού Τάγματος του Σωτήρος» από τον Βασιλέα Όθωνα για το έργο τους. Μάλιστα η αιτιολογία για τον Σολωμό ήταν πως «δια των ελληνικών αισθημάτων του των εκφραζομένων εις πολλάς αυτού ποιήσεις διήγειρεν ενθουσιασμόν κατά τον υπέρ της Εθνικής Ανεξαρτησίας Αγώνα».

Αλλά και για την επέτειο αυτή, των 200 ετών από την σύνθεση του «Ύμνου», τι θα δούμε και τι θα ακούσουμε σήμερα;

Θα δούμε και για τον Εθνικό μας Ύμνο την ίδια αδιαφορία από το μέγα μέρος της Πολιτείας, των ΜΜΕ και πνευματικών φορέων, όπως έγινε σε μεγάλο βαθμό και για τα 200 χρόνια από το ένδοξο 1821 και τα 100 από το τραγικό 1922; Θα μάθουν, για παράδειγμα οι μαθητές των Σχολείων μας το περιεχόμενο και την σημασία ενός ποιήματος που συγκίνησε και συγκινεί γενιές Ελλήνων; Για αυτούς τους στίχους, που υμνούν την αξία της Ελευθερίας και που με αυτούς στα χείλη έτρεξαν στα πεδία των μαχών, αλλά και στήθηκαν στα εκτελεστικά αποσπάσματα τόσοι και τόσοι πατριώτες….

Γεώργιος Διον. Κουρκούτας, Φιλόλογος-συγγραφέας

Η Κοινότητα Άριος σε συνεργασία, με το διαδικτυακό κανάλι messiniaview, τον Εκπαιδευτικό φιλόλογο, Συγγραφέα και Ιστορικό ερευνητή Γεώργιος Κουρκούτας, το Σύλλογο Γυναικών Άριος, Αναβιωτικές ομάδες του 1821 και την αρωγή του Δήμου Καλαμάτας και της Περιφέρειας Πελοποννήσου έχει ξεκινήσει την δημιουργία μιας ιστορικής ταινίας – ντοκυμαντέρ που αφορά:

Μια προσέγγιση της Μεσσηνιακής Επανάστασης του 1834~ με αποκορύφωμα την “Μάχη του Ασλάναγα” τον Ιούλιο του ίδιου έτους, με πρωταγωνιστές τον Αναστάση Τζαμαλή τους συναγωνιστές του Ασλαναγαίους και τον Μητροπέτροβα με τα παλικάρια του.

Όποιος εκ των συγχωριανών μας και όχι μόνο, επιθυμεί να βοηθήσει με οποιοδήποτε τρόπο θεωρεί ότι μπορεί να το κάνει, παρακαλώ να επικοινωνήσει στο 6947707755 για περισσότερες σχετικές πληροφορίες.

Ενώνουμε τις δυνάμεις μας, συμμετέχουμε, προσπαθούμε και διαμορφώνουμε όλοι μαζί ένα καλύτερο μέλλον όπως και οι πρόγονοι μας προσπάθησαν

Η Μεσσηνιακή Επανάσταση του 1834 – Μία άγνωστη σελίδα της Ιστορίας μας «ζωντανεύει» στην μεγάλη οθόνη

Την πρωτοβουλία ανάδειξης και προβολής μίας σελίδας Ιστορίας που χάθηκε στον χρόνο ανέλαβαν Μεσσήνιοι φιλίστορες από την Καλαμάτα και τον Άρι του Δήμου Καλαμάτας. Πρόκειται για τα γεγονότα του θέρους του 1834, που αφορούν την Μεσσηνιακή Εξέγερση κατά των αυθαιρεσιών του τότε καθεστώτος της Αντιβασιλείας και οδήγησαν σε αιματηρές μάχες σε μέρη της Μεσσηνίας και της Πελοποννήσου. Ο Άρις, τότε Ασλάναγα, ήταν πατρίδα του αγωνιστή του 1821 Αναστασίου Τζαμαλή, ενός από τους πρωταγωνιστές της Μεσσηνιακής εξεγέρσεως.

Η όλη Ιστορία αναφέρεται στην έκρηξη αντίδρασης που συνδέεται με την άδικη φυλάκιση των Πελοποννησίων ηγετών Θ. Κολοκοτρώνη και Δ. Πλαπούτα το 1833-1834, αλλά και την συνέχιση των αδικιών εις βάρος παλαιών αγωνιστών της Εθνεγερσίας, γεγονότα που ξέσπασαν το καλοκαίρι του 1834 σε Μεσσηνία και Μάνη και οδήγησαν στην αιματηρή τους καταστολή από τον τότε κυβερνητικό στρατό.
Ο Αναστάσιος Τζαμαλής από τον Άρι και οι άλλοι πρωταγωνιστές του 1834….

Θύματα αυτής της εξεγέρσεως ήταν ο θρυλικός Μήτρος Πέτροβας από την Γαράντζα, αλλά και οι εκτελεσθέντες το φθινόπωρο του 1834 σε Κυπαρισσία και Πύλο αντίστοιχα, Γιαννάκης Γκρίντζαλης, (επικεφαλής των Ντρέδων) και Αναστάσιος Τζαμαλής (αγωνιστής από τον Άρι, όπου τιμάται κάθε χρόνο η μνήμη του από την τοπική αυτοδιοίκηση και τους συγχωριανούς του).

Με πρωτοπόρο την Κοινότητα Άριος και την συνεργασία Αναβιωτικών Συλλόγων από Μεσσηνία, Ηλεία, Αχαΐα και άλλα μέρη θα γίνουν εντός των επομένων μηνών κινηματογραφικά γυρίσματα στην περιοχή της Καλαμάτας και σε άλλα ιστορικά σημεία της Μεσσηνίας, για να καλυφθεί όλο το πλαίσιο των γεγονότων.

Η όλη πρωτοβουλία είναι ένας φόρος τιμής σε αγωνιστές που τους αγνόησε η «επίσημη» Ιστορία. Η ταινία που θα ετοιμαστεί θα έχει ως βάση τις διασωθείσες ιστορικές πηγές και σκοπό θα έχει να προβληθεί μία ιστορική σκηνή που χάθηκε στα σκότη της αφάνειας ή της αδιαφορίας.

Την σκηνοθετική επιμέλεια έχουν ο Μεσσήνιος διαχειριστής του διαδικτυακού διαύλου Messinia View Ιωάννης Κ. Μουτσούλας και ο συνεργάτης του Γεώργιος Αν. Κορμάς, ενώ την ιστορική επιμέλεια και την συγγραφή σεναρίου και διαλόγων έχει αναλάβει ο φιλόλογος-συγγραφέας και συνεργάτης του Πολεμικού Μουσείου Αθηνών Γεώργιος Κουρκούτας από τον Πύργο Ηλείας, ενώ καθοριστικός είναι ο ρόλος του Παναγιώτη Μαρκόπουλου,Κωνσταντίνου Μάντζαρη και άλλων κατοίκων του Άρι , που ανέλαβαν την πρωτοβουλία και προχώρησαν σε ένα πλαίσιο κινήσεων για να τιμηθούν οι άγνωστοι αυτοί πρωταγωνιστές του 1834 στην Μεσσηνία.

Με την ευκαιρία των πανηγυρικών εορτών για την απελευθέρωση της Τρίπολης (23 Σεπτεμβρίου 1821), μετά από σχετική απόφαση του ΔΣ του Πολεμικού Μουσείου Τρίπολης, η ταινία για τον Επίσκοπο Ωλένης Φιλάρετο προβάλλεται αυτές τις ημέρες στον χώρο του Μουσείου.

Σε ειδική αίθουσα του Πολεμικού Μουσείου (στην Πλατεία Αγίου Βασιλείου, στο κέντρο της πόλης) για επισκέπτες, Σχολεία και γκρουπ, θα προβάλλεται αυτές τις ημέρες η δραματοποιημένη ταινία- ντοκιμαντέρ, που με επίκεντρο τον μαρτυρικό θάνατο του Επισκόπου της Ηλείας το 1821 Φιλαρέτου (με τον Κ. Μπιλάλη στον ρόλο του Φιλαρέτου), καταγράφει τα μαρτύρια Αρχιερέων και Προκρίτων της Πελοποννήσου επί ένα εξάμηνο, στα Τουρκικά μπουντρούμια της Τριπολιτσάς.

Η ταινία αυτή δημιουργήθηκε το φθινόπωρο του 2021 σε χώρους της Ηλείας και της Μεσσηνίας, με πρωτοβουλία του Λαογραφικού Συλλόγου «Η Ωλένη», σε συνεργασία με τον Σύλλογο Φίλων Ιστορίας «Χαράλαμπος Βιλαέτης», αλλά και άλλες αναβιωτικές ομάδες εκτός Ηλείας (όπως τον Σκοπευτικό Όμιλο Παραδοσιακών όπλων Πατρών και την Αγία Τριάδα Καλαμάτας), ενώ στηρίχθηκε από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος, την Ιεράν Μητρόπολιν Ηλείας και τον Δήμο Πύργου. Το σενάριο είναι του φιλολόγου και γραμματέα του Συλλόγου «Χαράλαμπος Βιλαέτης» κ. Γεωργίου Κουρκούτα και η σκηνοθεσία του Ιωάννη Κ. Μουτσούλα, που συντονίζει τον διαδικτυακό δίαυλο Messinia View.

Οι εορτές για την Ελληνική Νίκη στην Τρίπολη θα κορυφωθούν το πρωί της Κυριακής 24 Σεπτεμβρίου με επίσημη Δοξολογία και Παρέλαση στους δρόμους της πόλεως, ενώ θα συμμετάσχουν και σύλλογοι από την Ηλεία.

Φέτος συμπληρώθηκαν 198 έτη από την θρυλική μάχη του Μανιακίου και την ηρωική θυσία του Παπαφλέσσα και των μαχητών που τον ακολούθησαν.

Ανάμεσά τους και ο Χιλίαρχος Ηλίας Κορμάς από το Κεφαλινού, τα αδέλφια του, οι Κοντοβουνήσιοι  και οι συγχωριανοί του, που το πρωινό της 20^ης Μαΐου 1825 αντίκρισαν την Αθανασία στα ταμπούρια στο Μανιάκι. Συνεχίζοντας μία καλή παράδοση που ξεκίνησε το 2021, ο Δήμος Μεσσήνης τίμησε και φέτος τον Ηλία Κορμά και τους συμπολεμιστές του, σε μία σεμνή και συγκινητική εκδήλωση το μεσημέρι της Κυριακής 4 Ιουνίου 2023, στην γενέτειρα του Ήρωα, στο Κεφαλινού του Δήμου Μεσσήνης.

Επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων

Προηγήθηκε επιμνημόσυνη δέηση για τον Ηλία Κορμά και τους ήρωες που τον ακολούθησαν στον αγώνα για την Λευτεριά από τον Πρωτοσύγκελο της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας Αρχιμανδρίτη Φίλιππο Χαμαργιά και τους τοπικούς ιερείς.

Ακολούθως κατατέθηκαν στεφάνια στην προτομή του Ηλία Κορμά, που δεσπόζει στην είσοδο του Κεφαλινού, από τον Δήμαρχο Μεσσήνης κ. Γεώργιο Αθανασόπουλος, τον Αντιδήμαρχο κ. Γ. Δαβίλλα, εκπροσώπους των Ενόπλων Δυνάμεων, της Αστυνομικής Διευθύνσεως Μεσσηνίας και του Πυροσβεστικού Σώματος, τους προέδρους των τοπικών κοινοτήτων Κεφαλινού και Ζερμπισίων, τον Πρόεδρο του Συλλόγου των απανταχού Κεφαλιναίων, από απογόνους των Ηρώων και η κ. Αλεξάνδρα Κατσαρού εκ μέρους των ομογενών Μεσσηνίων κ.ά. Σύντομο χαιρετισμό απηύθυναν ο Δήμαρχος κ. Αθανασόπουλος και ο Πρόεδρος του Συλλόγου των απανταχού Κεφαλιναίων «Η πρόοδος» κ. Παν. Κορμάς, που ευχαρίστησε τον Δήμο Μεσσήνης και όλους όσοι συνετέλεσαν στην ανάδειξη της μορφής και της προσφορά του Κορμά και των συμπολεμιστών του την τελευταία τριετία.

Χοροί και ομιλία αφιερωμένοι στους Ήρωες

Την προτομή πλαισίωναν αναβιωτές με παραδοσιακές φορεσιές και οπλισμό εποχής από τους Συλλόγους Αγία Τριάδα Καλαμάτας, Παράδεισος Καλαμάτας και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μεσσήνης, ενώ παρουσιάστηκαν και δημοτικοί χοροί με στίχους που αφορούν τον Ήρωα και την θυσία στο Μανιάκι.

Στην έναρξη της εκδηλώσεως ακούστηκε ηχητική παρουσίαση της Ιστορίας του Ηλία Κορμά και η πορεία του από το Κεφαλινού στο Μανιάκι, σε κείμενο και αφήγηση του συγγραφέως κ. Γεωργίου Κουρκούτα και τεχνική επιμέλεια του κ. Ιωάννη Μουτσούλα. Το ιστορικό δημοτικό τραγούδι «Του Φλέσσα η μάνα…» ερμήνευσε η καθηγήτρια και μουσικός κ. Βασιλική Βουτέλη, αποσπώντας το χειροκρότημα όλων.

Δείτε βίντεο:

Παρουσίες και παράθεση γεύματος

Για τον αγώνα του Κορμά και το νόημα της προσφοράς όλων των Ιθωμαίων αγωνιστών μίλησε στον πανηγυρικό της ημέρας ο Πανεπιστημιακός κ. Θανάσης Χρήστου, ενώ το παρών πέραν των άλλων έδωσαν οι Βουλευτές Μεσσηνίας κ. Ιωάννης Λαμπρόπουλος, Μίλτος Χρυσομάλλης, η Αντιπεριφερειάρχης κ. Άννα Καλογεροπούλου, ο τ. Περιφερειάρχης Πελοποννήσου κ. Πέτρος Τατούλης κ.ά. Η εκδήλωση, που παρουσίασε η Αρχισμηνίας κ. Σοφία Κορμά για μία ακόμη χρονιά,  έκλεισε με την τήρηση ενός λεπτού σιγής και την ανάκρουση του από την Φιλαρμονική του Δήμου Μεσσήνης. Μετά το πέρας των εκδηλώσεων μνήμης για τους Ήρωες παρατέθηκε γεύμα στον χώρο του Δημοτικού Σχολείου Κεφαλινού.

Ο Δήμος Μεσσήνης και ο Εξωραιστικός Σύλλογος Κεφαλληναίων “Η Πρόοδος” σας προσκαλούν το Σάββατο 18 Μαρτίου στις 19:00,  στην αίθουσα εκδηλώσεων του σχολικού συγκροτήματος ΓΕΛ – ΕΠΑΛ Μεσσήνης, για την προβολή της ταινίας – ντοκιμαντέρ “Υπέρτατη θυσία” για τη ζωή και τη δράση του οπλαρχηγού Ηλία Κορμά των Κοντοβουνιων πεσόντων τον Μάιο του 1825 και του επισκόπου Ιωσήφ Ανδρούσης.

Η ταινία βασίζεται σε σενάριο του Γεωργίου Κουρκούτα, με σκηνοθέτη των Ιωάννη Κ. Μουτσούλα και σε αφήγηση του Ιωάννη Κοροδήμου.

Ομιλητές:

Τάσος Αποστολόπουλος: Διδάκτορας Παντείου Πανεπιστημίου με θέμα: “Από τον Κεφαλινό στο Μανιάκι Άλλος δρόμος δεν υπήρχε”

Γεώργιος Κουρκούτας: Σεναριογράφος Ιστορικός ερευνητής με θέμα “Αναφορά στη ταινία”

Την 29^η Μαΐου 1453 η Βασιλίδα των πόλεων, η Νέα Ρώμη, η πόλη που ίδρυσε ο Μέγας Κωνσταντίνος, έπεσε για δεύτερη φορά στα χέρια αλλοφύλων και αλλόθρησκων. Μετά την πρώτη Άλωση του 1204, όταν οι «στρατιώτες του Χριστού», οι Σταυροφόροι των Φράγκων και του Πάπα, κυρίευσαν την Πόλη εκμεταλλευόμενοι την εσωτερική διαμάχη των βυζαντινών ηγεμόνων, η Αυτοκρατορία δεν μπόρεσε να ξανασταθεί στο παλαιό της μεγαλείο.

Από την κραταιά Αυτοκρατορία της Κωνσταντινουπόλεως, που άγγιζε το μεγαλύτερο μέρος της Βαλκανικής, της Μικράς Ασίας και της Μεσογείου, έμεναν ελάχιστες περιοχές στην Πελοπόννησο, στην Θράκη και την Θεσσαλονίκη. Η συρρίκνωση είχε επέλθει και όλα φαίνονταν χαμένα μπροστά στην ορμή μιας  νέας φυλετικής ομάδας τουρκικής καταγωγής, αυτής των Οθωμανών, που άρχισαν να σαρώνουν την Βαλκανική έναν αιώνα προ του 1453.

ΟΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΕΝΟΣ ΠΑΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΙΣΧΥΡΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Η Δυναστεία των Παλαιολόγων, που βασίλεψε από το 1261 ως το 1453, προσπάθησε να παρατείνει την επιβίωση του Κράτους. Ωστόσο, το Σχίσμα του 1054 είχε πέραν των δογματικών διαφορών (που μέχρι σήμερα αναζητούν απάντηση από τους ταγούς της Ορθόδοξης Εκκλησίας και του Βατικανού) είχε δημιουργήσει καχυποψία και αντιπάθεια μεταξύ των δύο χριστιανικών μερίδων. Τα αίσχη των Παπικών και των Φράγκων το 1204 και κατά την διάρκεια της Φραγκοκρατίας, με το συνεχές μίσος εναντίον των ¨αιρετικών Ελλήνων¨, είχαν κορυφώσει την εχθρότητα των Ορθοδόξων της Ρωμανίας προς τους Δυτικούς. Από την μια υπήρχε αυτή η μισελληνική Δύση και από την άλλη υπήρχε ο αλλόπιστος βάρβαρος εχθρός που ονομαζόταν Οθωμανοί Τούρκοι, που είχαν κατακλύσει ήδη την Μικρά Ασία εξισλαμίζοντας τους πληθυσμούς και αυξάνοντας την δύναμη τους.

Στο πλαίσιο αυτό εντός της Αυτοκρατορίας αναπτύσσονται δύο ρεύματα, οι Ενωτικοί και οι Ανθενωτικοί, που επιζητούν  την Ένωση ή όχι των Εκκλησιών.   Μόνη της, με λίγους τολμηρούς πολεμιστές στο πλευρό του Κωνσταντίνου ΙΑ΄ Δραγάτση Παλαιολόγου, η Πόλη θα αντιμετώπιζε τον κίνδυνο. Η στρατιά του Οθωμανού Σουλτάνου Μωάμεθ Β΄ ήταν πανίσχυρη και πολυπληθής. Η πτώση ήταν ολοφάνερη από τις αρχές Απριλίου 1453, που ξεκίνησε η πολιορκία. Το πρωινό της 29^ης Μαΐου 1453 οι πρώτες δυνάμεις των Οθωμανών εισέβαλαν στα απόρθητα ως τότε από την στεριά τείχη της Πόλης, που για 11 αιώνες ήταν ο φάρος της Χριστιανοσύνης και του Ελληνικού Πολιτισμού σε όλον τον Κόσμο.

Η ΑΙΩΝΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ

Ο Ελληνικός Πολιτισμός και η διδασκαλία του Ευαγγελίου ξεκινούσαν από την Πόλη για όλους τους λαούς : τους Ρώσους, τους Γότθους, τους Άραβες, τους Σλάβους, τους Βουλγάρους, τους Αρμενίους και άλλους. Τώρα, ό,τι επέζησε από την Άλωση μέσω των βυζαντινών  λογίων κατέφευγε στην Δύση για να μεταφέρει εκεί τα Φώτα και να δημιουργήσει τις ρίζες της Αναγέννησης. Πίσω έμενε ο Λαός στην σκλαβιά, αλλά και στο όραμα της Ανάστασης του Γένους. Γι΄ αυτό και ποτέ οι Έλληνες δεν συμβιβάστηκαν με την Άλωση της Πόλης. Από τον ίδιο αιώνα ξεκίνησαν τα απελευθερωτικά Κινήματα εναντίον των Τούρκων. Ο Κωνσταντίνος έγινε ο Μαρμαρωμένος Βασιλιάς του Γένους που περίμενε πάντα την Ανάσταση. Και το όραμα αυτό, η ελπίδα αυτή οδήγησε τους Έλληνες στους δύο τελευταίους αιώνες σε μερική Ανάσταση του Γένους.

ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ

Όμως και σήμερα δεν έπαψαν να βασανίζουν τους Έλληνες οι διχασμοί (όπως τότε με τους Ενωτικούς και τους Ανθενωτικούς) και τα αιώνια διλήμματα για το αν ανήκουμε ή όχι στην Δύση (στην οποία ούτως ή άλλως έχουμε υποταχθεί πολιτικά και οικονομικά), να υποταχθούμε στις προσταγές της Παγκοσμιοποίησης ή να εμπιστευτούμε τον Πολιτισμό μας. Το βλέπουμε αυτό και στον ιδιότυπο …διχασμό που ανεφύη πρόσφατα λόγω της Ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και τα όσα ακούγονται για την σχέση μας με την Ανατολή ή την Δύση. Τα αιώνια διλήμματα δεν μπορούμε με θάρρος να τα απαντήσουμε αν δεν μάθουμε την Ιστορία μας. Αν δεν διδαχθούμε από τα λάθη και τις προδοσίες του παρελθόντος.

Κάποια διδάγματα λειτούργησαν σωστά, όταν πριν 200 χρόνια, το 1821 οι Έλληνες ξεσηκώθηκαν, για να πάρουν πίσω ό,τι χάθηκε εκείνον τον Μάιο στην Πόλη. Οι ήττες μας δίδαξαν πώς μετατρέπονται σε Νίκες.

Σήμερα πάλι η Τουρκία είναι βασικός μας αντίπαλος στην περιοχή. Και μας απειλεί πολλαπλώς. Τα αιώνια διλήμματα μας οδηγούν σε συνεχείς προδοσίες που τελικά τις πληρώνουμε με τις Αλώσεις που συνεχώς δεχόμαστε σαν κομπάρσοι της Ιστορίας. Κομπάρσοι που περιμένουμε να μας δώσουν οι Ισχυροί έναν μικρό ρόλο. Πάντα όμως  στο περιθώριο της Ιστορίας, ως φορείς του ονόματος των Ελλήνων και κληρονόμοι ενός Πολιτισμού που ποτέ δεν έχασε την λάμψη του.

Γεώργιος Διον. Κουρκούτας

Καθηγητής Φιλόλογος-Συγγραφέας

Την Κυριακή 3 Απριλίου 2022, στο Ραμοβούνι Μεσσηνίας, τιμήθηκε η επέτειο της ημερομηνίας γέννησης του Εθνικού μας ήρωα Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.

Ακολουθεί η ομιλία από τον κ. Γεώργιο Κουρκουτά, φιλόλογο συγγραφέα,

Γραμματέας Συλλόγου Φίλων Ιστορίας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΒΙΛΑΕΤΗΣ:

3 Απριλίου 1770. Τα βήματα της Ιστορίας μπορεί να μας πηγαίνουν στο παρελθόν, αλλά πάντα αποτελούν ένα ασφαλές μονοπάτι για το μέλλον. Από αυτά τα βήματα αντλούμε ιδέες και διδάγματα. Προσεγγίζουμε πρόσωπα και το έργο τους, για να τα δούμε, να τα μελετήσουμε και να τα θέσουμε μπροστά μας σαν οδοδείκτες της πορείας μας στην γη….

Αυτά τα μονοπάτια δεν αφορούν μόνο εμάς ως άτομα, αλλά και ολόκληρους λαούς. Αφορούν Έθνη και Κοινωνίες που θέλουν και μπορούν να ζήσουν…. Και δείγμα αυτής τους της επιθυμίας είναι οι άνθρωποι που σταλμένοι από τον Θεό και καθοδηγούμενοι  από το ιστορικό πεπρωμένο έρχονται κοντά μας και μας διδάσκουν…..

Και αυτή η διδασκαλία επαναλαμβάνεται κάθε φορά που τους θυμόμαστε. Σε μία μέρα τέτοια θυμόμαστε την μορφή και τον βίο ενός από τους πιο σπουδαίους δημιουργούς της νεώτερης Ελλάδος. Του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη, που πριν δυόμιση αιώνες κάπου εδώ γύρω είδε το φως της ζωής, σε μία εποχή ταραγμένη. Σε μια εποχή που ο Μοριάς βρισκόταν για μία ακόμη φορά σε αναταραχή λόγω της εξεγέρσεως των Ορλωφικών.

Μια μέρα του Απριλίου του 1770 η κυνηγημένη από τους εχθρούς του Γένους Τουρκαλβανούς Ζαμπία Κολοκοτρώνη, το γένος Κωτσάκη από την Αλωνίσταινα Αρκαδίας, έφτανε, έγκυος στον 9^ο μήνα, να ξαποστάσει και να σωθεί. Και να σωθεί, αλλά και να φέρει στην ζωή τον υιό της, που Θεία Προνοία έλαβε το όνομα Θεόδωρος, σαν να είναι ένα ακόμη δώρο Θεού στο ταλαίπωρο γένος των Ελλήνων Ορθοδόξων. Και αυτή η γέννα θα συνδυαστεί, σαν ειρωνεία της Ιστορίας με το ερώτημα που η παράδοση φέρει να είπε η ίδια ή κάποιος συγγενής της για το μέλλον του γιου της. Αν δηλαδή θα παραμείνει ένας ακόμη σκλάβος της Τουρκιάς ή όχι.

Ευτυχώς ο μικρός της γιος έζησε. Έζησε, μεγάλωσε και μεγαλούργησε και με της ψυχής το πάθος έλυσε την απορία αυτήν….. Την απορία, την αγωνία αυτήν την έλυσε με της ψυχής του τα αποθέματα και τους αγώνες….

Θα φτάσει στον μισό αιώνα ζωής, το 1821. Τότε, όταν θα είναι 51 ετών, για να έλθει στα πάτρια εδάφη, θα φτάσει στην Πελοπόννησο από την Ζάκυνθο, για να γίνει ένας από τους πυρπολητές της ψυχής των ραγιάδων, για να αποτινάξουν την ξενική τυραννία των Οθωμανών Τούρκων. Μια τυραννία που είχε ως τότε στραφεί κατά της οικογενείας του Κολοκοτρώνη, που κρεμόταν από πάνω τους σαν απειλή για την δύναμη και την εξουσία τους.

Έτσι ο φόβος της Ζαμπίας θα ξεπεραστεί, όταν ο γιος της και τα εγγόνια της από αυτόν θα πρωταγωνιστήσουν στο μεγάλο Πανηγύρι του 1821. Η ίδια, γερόντισσα τότε, είχε την ξεχωριστή ευλογία να ζει και να χαρεί τις ανεπανάληπτες εκείνες στιγμές…. Να δει τον γιο της που με τόσο κόπο και λαχτάρα έφερε στο φως εδώ στο ταπεινό μέρος του Ραμοβουνίου, να δει τον  γιο της που έμεινε νωρίς ορφανός, να γίνεται ο ελευθερωτής της Πατρίδος και ο αρχάγγελος της Ελευθερίας. Να μπαίνει στην Καλαμάτα, να καθοδηγεί τους μαχητές στην Καρύταινα και την Τριπολιτσά, να εμψυχώνει στους καιρούς του Δράμαλη και του Ιμπραήμ.

Και δίπλα του να χαρεί τα εγγόνια της να μάχονται για τις κοινές αξίες της Πίστεως σε Θεό και της προσφοράς στην Πατρίδα, αλλά και να θρηνεί τον άδικο χαμό του Πάνου, του πρωτότοκου γιου του Γέρου. Μια ζωή σε δοκιμασίες και για την ίδια. Αλλά, μπορούμε να σκεφτούμε ποια όνειρα θα έκανε σαν μία μάνα που περιμένει το παιδί της, όταν έφτασε επίτοκη εδώ, εκείνες τις μέρες του 1770;

Όλα όμως ξεκίνησαν από εδώ…. Από αυτά τα εδάφη της Μεσσηνίας, στην καρδιά του Μοριά….

Ξεκίνησε μία πορεία ζωής. Μιας ζωής γεμάτης από ελπίδες και φόβους, προσδοκίες και απογοητεύσεις, σε χώματα γνωστά, αλλά και σε χώματα ξένα. Δεν γεννήθηκε ένα απλό ελληνόπουλο, αλλά ένας νέος που έφερε μέσα του μια βαριά κληρονομιά και ως άτομο και ως μέρος ενός γένους. Το σόι του βρισκόταν σε θέσεις και αποφάσεις κρίσιμες στα χρόνια της σκλαβιάς. Γι’ αυτό και ο ίδιος κινδύνευσε πολλές φορές, όπως ομολογεί και ο ίδιος στην αφήγησή του στον Γεώργιο Τερτσέτη, αλλά και ξενιτεύτηκε σε μέρη ελληνικά με άλλον δυνάστη πάνω τους. Ως μέρος του Γένους των Ελλήνων γνώριζε ότι οφείλει πολλά σε όσους πέρασαν και σε όσους θα έλθουν. Απλές ιδέες και γνώσεις που δεν τις εξασφαλίζουν σήμερα ούτε δέκα πτυχία, αλλά τα διδάσκει η ζωή και η αίσθηση του χρέους.

Και αυτή η αίσθηση του χρέους τον έκανε να βρεθεί από τις αρχές του 1821, τον Ιανουάριο, πάλι στην Μεσσηνία. Ναι, στην γη της Μεσσηνίας, λίγο πιο κάτω από εδώ, στα χώματα της Μάνης και την Καρδαμύλη, για να ετοιμάσει και να ετοιμαστεί. Η μορφή του και το όνομά του κινητοποίησαν τις ψυχές όσων περίμεναν με αγωνία να έλθει η ώρα του Ξεσηκωμού. Παρότι ήξερε τις κακοτοπιές του τόπου και των ανθρώπων του, επέμεινε, πάντα πιστός στον Θεό και την Πατρίδα.

Αυτή η επίμονη πίστη σε αξίες, σαν να συνεχίζει μέσα του την μακρά παράδοση του θάρρους του ομηρικού ήρωα, της αποφασιστικότητας του οπλίτη των κλασικών χρόνων και της Μακεδονικής Φάλαγγας, της αυτοθυσίας των Βυζαντινών Ακριτών, αλλά και την ζώσα τότε παράδοση της Κλεφτουριάς, που πρόλαβε να βιώσει από τα παιδικά του χρόνια.

Για αυτό και αντικρίζοντας τον ανδριάντα, που με διάθεση ευγνωμοσύνης οι Πελοποννήσιοι αφιέρωσαν στην μνήμη του και στην σκέψη όσων περνούν ευλαβικά από το Ραμοβούνι του Δήμου Οιχαλίας, δεν βλέπουν μόνο έναν Πολέμαρχο, από τους αμέτρητους που έβγαλε ο Ελληνισμός που ξέρει να μάχεται και στην Ειρήνη και στον Πόλεμο. Βλέπουν στον χαλκό που στέκεται δίπλα μας την μορφή ενός δασκάλου της αγωνιστικότητας, ενός μάρτυρα της υπομονής και ενός σοφού ηγέτη που υπέμεινε τόσα από εχθρούς και δικούς μας, αλλά ποτέ δεν ξέφυγε από την γραμμή του Χρέους. Και δίπλα σε εμάς σήμερα είναι και οι ήρωες που πρωταγωνίστησαν το 1821 και ξεκίνησαν από την γύρω περιοχή. Πιο δίπλα από την Γαράντζα ο Μητροπέτροβας, πιο πέρα από το Παλούμπα ο Πλαπούτας, πιο δυτικά ο Αμβρόσιος Φραντζής, οι Ντρέδες, ο Μέλλιος, ο Παπατσώρης και ο Γκρίντζαλης, στα ανατολικά ο Ηλίας Κορμάς από το Κεφαλληνού και ο Παπατσώνης από την Εύα και από τα μέρη του ψηλού Ταϋγέτου ο Νικηταράς, ο Αναγνωσταράς και ο θρυλικός Παπαφλέσσας, όλοι δίπλα σε εμάς και μέσα στην μνήμη μας…. Δίπλα στην μνήμη του Γέρου του Μωριά…..

Ίσως γι’ αυτό και την περσινή χρονιά, με την λόγω συνθηκών κουτσουρεμένη προσέγγιση στην Ιστορική επέτειο των 200 ετών από το 1821, η αναφορά στο έτος της Εθνεγερσίας οδηγούσε ως πρώτη μορφή αναφοράς των Ελλήνων και των φιλελλήνων σε αυτόν τον ακούραστο Έλληνα. Στον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Τον βγαλμένο από τις δέλτους της Ιστορίας και τις αφηγήσεις του Θρύλου. Μέσα από τα οράματα του Γένους που έψαχνε την Ανάσταση την επομένη κιόλας της Πτώσεως του Κωνσταντίνου ΙΑ΄ στην Πόλη των Ονείρων μας. Το παιδί εκείνο που είδε το φως της ζωής στον τόπο που σήμερα πατάμε με σεβασμό και ευγνωμοσύνη και όταν ήρθαν οι καιροί και οι χρόνοι ανδρώθηκε, πίστεψε στην Νίκη και έδωσε Λευτεριά στον τόπο…..

Αθάνατη η Μνήμη του Γέρου του Μωριά!