Με αφορμή την Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού 2025, η Γενική Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας Πελοποννήσου αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο που έχει ο θηλασμός όχι μόνο στη σωματική, αλλά και στην ψυχική υγεία μητέρας και παιδιού.

Ο μητρικός θηλασμός αποτελεί μια μοναδική εμπειρία επικοινωνίας και δεσίματος, που ενισχύει την αυτοπεποίθηση της μητέρας, καλλιεργεί το αίσθημα ασφάλειας στο βρέφος και δημιουργεί τις βάσεις για μια ισχυρή συναισθηματική σχέση που θα το συνοδεύει σε όλη του τη ζωή.

Το σχετικό μήνυμα αναφέρει:

Ο μητρικός θηλασμός προάγει το δέσιμο μεταξύ μητέρας – παιδιού, βοηθά τη μητέρα να ευχαριστηθεί τη μητρότητα και προάγει τον αυτοσεβασμό της. Επιπλέον, γνωρίζουμε ότι οι οικογενειακές και οι κοινωνικές σχέσεις, καθώς και η διαρκής λεκτική επικοινωνία, βοηθούν τα βρέφη να αναπτυχθούν μέσω της σωματικής επαφής ομαλότερα και πιο γρήγορα, όχι μόνο σωματικά μα και νοητικά. Ένας επίσης σημαντικός λόγος είναι η ανάπτυξη της συναισθηματικής σχέσης μεταξύ της μητέρας και του παιδιού, που αρχίζει από το πρώτο βλέμμα που ανταλλάσσουν μετά τον τοκετό και που με πρότυπο τη συγκεκριμένη σχέση θα αναπτυχθεί ολάκερος ο συναισθηματικός κόσμος του παιδιού.

Ο συνεχής μητρικός θηλασμός δίνει συναισθηματική ασφάλεια στο παιδί, παρέχει απόλαυση στη μητέρα και δημιουργεί πιο ανεξάρτητα παιδιά σε βάθος χρόνου. Η μητέρα αποκτά πιο μεγάλη αυτοπεποίθηση και διαβάζει καλύτερα τα σημάδια του μωρού της, ενώ αυτό επιδεικνύει μεγαλύτερη ωριμότητα στη συμπεριφορά, με λιγότερο κλάμα.

Με βάση έρευνες, παιδιά που έχουν θηλάσει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα φαίνεται ότι έχουν δυνατότερες οικογενειακές σχέσεις, έναντι εκείνων που δεν έχουν θηλάσει καθόλου. Κατά τη διάρκεια του θηλασμού, το γεμάτο αγάπη και μυρωδιές γάλα αναπτύσσει δεσμό ανάμεσα στο μωρό και τη μητέρα. Το μωρό αγαπά τον άνθρωπο που ικανοποιεί τις ανάγκες του. Αυτή η αγάπη, αυτός ο δεσμός προκαθορίζει και τις κατοπινές σχέσεις του στη ζωή. Τα ευρήματα των επιστημόνων υποστηρίζουν την ύπαρξη μιας ευαίσθητης περιόδου στις πρώτες ώρες της ζωής, όπου η κοντινή επαφή μητέρας και παιδιού μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες θετικές επιδράσεις στο δέσιμό τους.

Έρευνες από την Αμερική δείχνουν ότι μητέρες που θηλάζουν το μωρό τους μέσα στο πρώτο δίωρο παρουσιάζουν λιγότερο άγχος, καλύτερη ψυχική διάθεση, βραδείς καρδιακούς παλμούς και μειωμένα επίπεδα κορτιζόλης (ορμόνης του stress) στο αίμα. Οι ορμόνες που περιέχει το μητρικό γάλα διαδραματίζουν εξ ίσου σημαντικό ρόλο στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του νεογέννητου. Μελέτες δείχνουν ότι τα επίπεδα μελατονίνης στο μητρικό γάλα, μιας ορμόνης που εκκρίνεται από την υπόφυση, αυξάνονται σημαντικά κατά τις βραδινές ώρες, με αποτέλεσμα την ηρεμία του βρέφους μέσα από το
θηλασμό.

Η διακοπή του θηλασμού αποτελεί παράγοντα κινδύνου για αύξηση του άγχους και της κατάθλιψης, καθώς έγκυες με υψηλά επίπεδα άγχους και κατάθλιψης κατά την εγκυμοσύνη που διακόπτουν νωρίς το θηλασμό βρίσκονται σε επί πλέον κίνδυνο για την επιδείνωση των ανωτέρω ψυχικών διαταραχών. Σύμφωνα με επιπλέον έρευνες, ο μητρικός θηλασμός σχετίζεται με χαμηλά ποσοστά εμφάνισης επιλόχειας κατάθλιψης, καθώς οι μητέρες που θηλάζουν εμφανίζονται να είναι λιγότερο καταθλιπτικές.

Από αυτά συμπεραίνεται ότι ένας σημαντικός τρόπος για να εξασφαλιστεί η ψυχική υγεία της μητέρας μετά από τον τοκετό είναι η προτροπή να θηλάσει το μικρό της. Η πράξη του θηλασμού μειώνει το άγχος, προσφέρει αίσθημα ευεξίας και καλής διάθεσης και μειώνει και την αδρεναλίνη.

Την καθιερωμένη πρωτοχρονιάτικη πίτα τους έκοψαν στη Διεύθυνση Δημ. Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας Π.Ε. Μεσσηνίας σήμερα Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου και αντάλλαξαν ευχές, σε μια πολύ λιτή και σεμνή τελετή, λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούν φέτος.

Την κοπή της πίτας πραγματοποίησε η προϊσταμένη του τμήματος κα Σπεντζουρα Αικατερίνη.

Με αφορμή την Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού, η οποία στην Ελλάδα έχει θεσπιστεί από 1η μέχρι και 7 κάθε Νοεμβρίου, η Γενική Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας Πελοποννήσου εκδόθηκε η πιο κάτω ανακοίνωση:

“Οταν είσαι μητέρα, ποτέ δεν είσαι μόνη στις σκέψεις σου. Πάντα σκέφτεσαι δυο φορές: τη μία για τον εαυτό σου και την άλλη για το παιδί σου”. Σοφία Λόρεν

Η διεθνής κοινότητα καθιέρωσε τον εορτασμό της Παγκόσμιας Εβδομάδας Μητρικού Θηλασμού από την 1η έως τις 7 Αυγούστου, ενώ στην Ελλάδα γιορτάζεται κάθε χρόνο από την 1η έως τις 7 Νοεμβρίου.

Η Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού προωθείται σε παγκόσμιο επίπεδο από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO), την Παγκόσμια Συμμαχία για τον Μητρικό Θηλασμό (WABA) και τη Unicef. Πρόκειται για μια εκστρατεία που στόχο έχει την ευαισθητοποίηση και τη δράση για θέματα που σχετίζονται με τον θηλασμό.

Τι είναι, όμως, αυτό που γιορτάζουμε, ο θηλασμός;

Στη «μητρική» γλώσσα θηλασμός σημαίνει επικοινωνία. Είναι επαφή, είναι ένδειξη αγάπης, προστασίας και εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο αυτών ψυχών, μητέρας και βρέφους, που ζουν μαζί για 9 μήνες. Είναι η αρχή μιας σχέσης αμφίδρομης, που τα θεμέλιά της ξεκινούν από τους πρώτους μήνες της ζωής του παιδιού.

Η φετινή Παγκόσμια Εβδομάδα Θηλασμού θα επικεντρωθεί στην επίδραση της βρεφικής διατροφής στην κλιματική αλλαγή και την επιτακτική ανάγκη να προστατέψουμε και να υποστηρίξουμε τον θηλασμό για την υγεία του πλανήτη και των κατοίκων του. Το σύνθημα – θέμα της Παγκόσμιας αυτής Εβδομάδας για φέτος είναι «Υποστηρίζουμε τον θηλασμό για έναν πιο υγιή πλανήτη».

Ο θηλασμός έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες τόσο στην υγεία του ανθρώπου όσο και του πλανήτη. Αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της βαθιάς σχέσης ανάμεσα στην ανθρώπινη υγεία και τα οικοσυστήματα της φύσης. Το μητρικό γάλα υποστηρίζει έναν πιο υγιή πλανήτη! Είναι φυσικό, ανανεώσιμο και ασφαλές για το περιβάλλον, καθως παράγεται και προσφέρεται στα βρέφη χωρίς να προκαλεί μόλυνση στο περιβάλλον, χωρίς να απαιτείται χρήση συσκευασιών ή να προκαλούνται απόβλητα, σε αντίθεση με την παραγωγή και τη χρήση των υποκατάστατων του μητρικού γάλακτος.

Κάθε μητέρα πρέπει να έχει τη στήριξη της κοινωνίας, για να επιτύχει το βέλτιστο θηλασμό. Κάθε μητέρα μικρού παιδιού χρειάζεται πρόσβαση σε εξειδικευμένη υποστήριξη θηλασμού από τις υγειονομικές εγκαταστάσεις και την κοινότητα. Επιπλέον, όλες οι κυβερνήσεις θα πρέπει να αντιληφθούν τη σπουδαιότητα του θηλασμού και να προωθήσουν την πρόσβαση σε ανθρώπινο γάλα.

Οσον αφορά στην προώθηση του μητρικού θηλασμού στη χώρα μας θεσμοθετούνται οι χώροι θηλασμού για το κοινό και στην Εργασία, τα Φιλικά προς τα Βρέφη Νοσοκομεία, οι Τράπεζες Γάλακτος και το «Μητρώο Επιμορφωτών για την προαγωγή του Μητρικου Θηλασμού», καθώς και η ανάπτυξη δράσεων και προγραμμάτων προαγωγής του Μητρικού Θηλασμού σε επίπεδο πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Επίσης, εκδόθηκε απόφαση από τον υπουργό Υγείας και τον υπουργό Παιδείας, Ερευνας και Θρησκευμάτων, σύμφωνα με την οποία επιτρέπεται η χορήγηση υποκατάστατων μητρικού γάλακτος στα παιδιά εντός των δημοσίων νοσοκομείων και των ιδιωτικών κλινικών της χώρας μόνο για αποδεκτούς ιατρικούς λόγους ή κατόπιν έγγραφης συναίνεσης της μητέρας.

Στόχοι της ΠΕΘ είναι:

α) Η ενημέρωση των ανθρώπων για τη σύνδεση ανάμεσα στον θηλάσμο και την περιβαλλοντική αλλαγή

β) Η εδραίωση του θηλασμού ως μια έξυπνη κλιματική αλλαγή

γ) Η εμπλοκή ιδιωτών και οργανισμών με στόχο την προαγωγή του Μητρικού Θηλασμού

δ) Η κινητοποίηση για δράσεις σχετικά με τη βελτίωση της υγείας του πλανήτη και των ανθρώπων μέσω του θηλασμού

Παγκοσμίως, μόνο το 40% όλων των βρεφών ηλικίας κάτω των 6 μηνών θηλάζουν αποκλειστικά και το 45% αυτών μόνο συνεχίζει τον θηλασμό έως τη συμπλήρωση των 24 μηνών.

Στη χώρα μας τα ποσοστά είναι ακόμα χαμηλότερα, καθώς σύμφωνα με την «Εθνική Μελέτη εκτίμησης της συχνότητας και των προσδιοριστικών παραγόντων του Μητρικού Θηλασμού στην Ελλάδα», το ποσοστό των βρεφών που θήλασαν αποκλειστικά το πρώτο 24ωρο βρέθηκε στο 66% και στο τέλος της πρώτης εβδομάδας μειώθηκε στο 51%. Κατά τους επόμενους μήνες σημειώθηκε σταδιακή πτώση φτάνοντας στο τέλος του 4ου μήνα στο ποσοστό 25% και στο τέλος του 6μήνου σε μηδενικό σχεδόν ποσοστό 0,8%.

Οφέλη Μητρικού Θηλασμού

Ο θηλασμός έχει ένα εξαιρετικό εύρος ωφελειών. Εχει βαθύ αντίκτυπο στην επιβίωση του παιδιού, στην υγεία, στη διατροφή και στην ανάπτυξή του. Το μητρικό γάλα παρέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά, τις βιταμίνες και τα ανόργανα συστατικά, που χρειάζεται ένα βρέφος για την ανάπτυξη του κατά τους πρώτους 6 μήνες. Επιπλέον, το μητρικό γάλα φέρει αντισώματα από τη μητέρα που βοηθούν στην καταπολέμηση ασθενειών, όπως το παιδικό άσθμα, η ατοπική δερματίτιδα, οι λοιμώξεις του γαστρεντερικού, λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού, της ωτίτιδας, η μακροπρόθεσμη πρόληψη του Σακχαρώδη διαβήτη Τύπου I και της παχυσαρκίας. Η διατήρηση της υγείας της μητέρας αποτελεί ένα επιπλέον όφελος, καθώς μειώνεται ο κίνδυνος αιμορραγίας μετά τον τοκετό.

Σήμερα η σπουδαιότητα του Μητρικού Θηλασμού και τα οφέλη του στη Δημόσια Υγεία αναγνωρίζονται παγκοσμίως, δίνοντας έμφαση στις ψυχολογικές, οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις του Μητρικού Θηλασμού για το νήπιο, το παιδί και τη γυναίκα, αλλά και για την εν γένει κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη.

Για περισσότερες πληροφορίες:

Βασίλειος Διαμαντόπουλος, Ιατρός Δημόσιας Υγείας Διευθυντής ΕΣΥ

Γενικός Διευθυντής Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Σωτήριος Καμαρινόπουλος, Επόπτης Δημόσιας Υγείας/Υγειονολόγος

Αν. Προϊστάμενος Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας

Νικόλαος Σωτηρόπουλος, Ψυχολόγος

Αν. Προϊστάμενος Τμήματος πρόληψης και προαγωγής της υγείας της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας

Αλεξάνδρα Θώδου, Φιλόλογος

τηλ. 271 3 610216